Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 123
Devanagari script
चिराय यत्कृतं सौम्य चिरमस्मिन् दुःखितः । गाथाश्चाप्यब्रवीद्विद्वान्गौतमो मुनिसत्तमः
Transliteration
cirāya yatkṛtaṃ saumya ciramasmin duḥkhitaḥ | gāthāścāpyabravīdvidvāngautamo munisattamaḥ
Translation
“Hiền nhi, vì việc ấy bị trì hoãn, ta đã buồn khổ đã lâu.” Như vậy, bậc hiền trí Gautama, tối thượng trong hàng thánh hiền, cũng cất lên những bài kệ (gāthā).
Word by Word
चिरायfor a long time
चिराय:
Prayojana (Purpose/for)
TypeNoun
Rootचिर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (प्रयोगे कालवाचक), चतुर्थी-विभक्ति (4th/Dative), एकवचन; प्रयोजन/कालार्थे
यत्which/that
यत्:
Karma/Anvaya (Relative pronoun)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom/Acc), एकवचन; सम्बन्धसूचक सर्वनाम
कृतम्done
कृतम्:
Visheshana (Qualifier)
TypeAdjective
Rootकृत (प्रातिपदिक; √कृ धातु-जन्य क्त-प्रत्यय)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom/Acc), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त
सौम्यO gentle one
सौम्य:
Sambodhana (Address)
TypeNoun
Rootसौम्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, संबोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन
चिरम्for long
चिरम्:
Kala (Time)
TypeIndeclinable
Rootचिरम् (अव्यय)
Formकालवाचक अव्यय
अस्मिन्in this (matter)
अस्मिन्:
Adhikarana (Location)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (7th/Locative), एकवचन; सर्वनाम
दुःखितःdistressed
दुःखितः:
Karta (Subject)
TypeAdjective
Rootदुःखित (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन
गाथाःverses, stanzas
गाथाः:
Karma (Object)
TypeNoun
Rootगाथा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), बहुवचन
चand
च:
Samuccaya
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय
अपिalso
अपि:
Nipata
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formनिपात (also/even)
अब्रवीत्said
अब्रवीत्:
Kriya (Verb)
TypeVerb
Rootब्रू (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/Past), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन
विद्वान्the learned one
विद्वान्:
Karta (Subject)
TypeNoun
Rootविद्वस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन
गौतमःGautama
गौतमः:
Karta (Apposition)
TypeNoun
Rootगौतम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन; व्यक्तिनाम
मुनिसत्तमःbest of sages
मुनिसत्तमः:
Karta (Apposition)
TypeNoun
Rootमुनि (प्रातिपदिक) + सत्तम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (मुनीनां सत्तमः)
Speaker
Sūta (Lomaharṣaṇa) narrating; Gautama is quoted within the narration
Visual Art Cues
Scene: Gautama, the venerable sage, speaks with a trace of sorrow about the pain caused by delay; disciples listen as he begins to recite gāthās.
Characters & Entities
G
GautamaM
MedhātithiC
Cira-kārīFAQs
Delay can create prolonged suffering; dharma requires discernment to know when patience is virtue and when timely action is needed.
No tīrtha is mentioned; it introduces Gautama’s moral verses.
None.