Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 82

Devanagari script

चिरकार्याभिसंपतेश्चिरकारी तथोच्यते । अलसग्रहणं प्राप्तो दुर्मेधावी तथोच्यते

Transliteration

cirakāryābhisaṃpateścirakārī tathocyate | alasagrahaṇaṃ prāpto durmedhāvī tathocyate

Translation

Vì chỉ đạt thành công việc sau một thời gian dài nên ông được gọi là “Cirakārī” (người làm chậm). Còn kẻ chỉ sa vào lười biếng thì bị gọi là “kẻ ngu độn”.

Word by Word

• चिरकार्याभिसंपतेः: of the accomplishment of long-delayed work
• चिरकार्याभिसंपतेः: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: चिर + कार्य + अभि + संपत्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; समासः (चिरकार्यस्य अभिसंपत्तिः = long-delayed accomplishment)

• चिरकारी: a slow-actor
• चिरकारी: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: चिर + कारिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• तथा: thus
• तथा: Sambandha (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: तथा (अव्यय)
• Form: प्रकारवाचक-अव्यय (adverb: thus)

• उच्यते: is called
• उच्यते: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; कर्मणि-प्रयोग (passive)

• अलसग्रहणम्: the taking up of laziness
• अलसग्रहणम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: अलस + ग्रहण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः (अलसस्य ग्रहणम् = taking laziness)

• प्राप्तः: having obtained
• प्राप्तः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: प्र + आप् (धातु) + क्त (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; (one) having obtained/attained

• दुर्मेधावी: a dull-witted person
• दुर्मेधावी: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: दुर् + मेधाविन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; (दुष्टा मेधा यस्य)

• तथा: thus
• तथा: Sambandha (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: तथा (अव्यय)
• Form: प्रकारवाचक-अव्यय

• उच्यते: is called
• उच्यते: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लट्-लकार, प्रथमपुरुष, एकवचन; कर्मणि-प्रयोग (passive)

Speaker

Lomaharṣaṇa (Sūta), narrating to the sages (deduced)

Visual Art Cues

Scene: Two contrasted figures: one thoughtful and composed (Cirakārī) and another slumped in indolence (durmedhā), illustrating the verse’s distinction.

Characters & Entities

• Cirakārī

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Not all slowness is a virtue: thoughtful delay is wisdom, but delay from laziness is adharma and dullness.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No tīrtha is referenced; the verse clarifies a moral distinction relevant to dharmic living.

What ritualistic prescription is mentioned?

None—this is a definitional teaching about character and intention.