Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 83

Devanagari script

बुद्धिलाघवयुक्तेन जनेनादीर्घदर्शिना । व्यभिचारेण कस्मिन्स व्यतिकम्या परान्सुतान्

Transliteration

buddhilāghavayuktena janenādīrghadarśinā | vyabhicāreṇa kasminsa vyatikamyā parānsutān

Translation

Người có trí tuệ linh hoạt và tầm nhìn xa—bởi lỗi lầm nào mà có thể lạc đường, vượt khỏi chánh pháp và làm hại con cái của người khác?

Word by Word

• बुद्धिलाघवयुक्तेन: by a person endowed with quickness of intellect
• बुद्धिलाघवयुक्तेन: Karana (Instrument/करण)
• Type: Adjective
• Root: बुद्धि + लाघव + युक्त (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; समासः (बुद्धेः लाघवेन युक्तः)

• जनेन: by a person
• जनेन: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: जन (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन

• अदीर्घदर्शिना: by one who lacks long-sightedness
• अदीर्घदर्शिना: Karana (Instrument/करण)
• Type: Adjective
• Root: अ- + दीर्घदर्शिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; नञ्-तत्पुरुषः (दीर्घं न पश्यति)

• व्यभिचारेण: by deviation / misconduct
• व्यभिचारेण: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: व्यभिचार (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन

• कस्मिन्: in what (case/thing)
• कस्मिन्: Adhikarana (Locus/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: किम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; प्रश्नवाचक-सर्वनाम

• सः: he
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• व्यतिकम्य: having transgressed / having passed over
• व्यतिकम्य: Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
• Type: Indeclinable
• Root: वि + अति + क्रम् (धातु) + ल्यप् (कृदन्त-अव्यय)
• Form: ल्यप्-प्रत्ययान्त अव्यय (absolutive/gerund)

• परान्: others
• परान्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण

• सुतान्: sons
• सुतान्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: सुत (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन

Speaker

Lomaharṣaṇa (Sūta), narrating to the sages (deduced)

Visual Art Cues

Scene: A council-like moment: a speaker argues that a farsighted, agile-minded person cannot commit transgression; Cirakārī stands calm while others question or accuse.

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

A discerning, farsighted person naturally avoids adharma and harm; inner clarity safeguards outward conduct.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No site is mentioned; the focus is on moral psychology and dharmic restraint.

What ritualistic prescription is mentioned?

None—this verse teaches ethical discernment rather than ritual performance.