Adhyaya 20

Verse 1

ऑपन--#रा< बछ। है २ >> अष्टादशो< ध्याय: शिवसहस्रनामके पाठकी महिमा तथा ऋषियोंका भगवान्‌ शंकरकी कृपासे अभीष्ट सिद्धि होनेके विषयमें अपना- अपना अनुभव सुनाना और श्रीकृष्णके द्वारा भगवान्‌ शिवजीकी महिमाका वर्णन वैशम्पायन उवाच महायोगी ततः प्राह कृष्णद्वैपायनो मुनि: । पठस्व पुत्र भद्रं ते प्रीयतां ते महेश्वर:

Vaiśampāyana nói: Bấy giờ, bậc đại du-già, hiền giả Kṛṣṇa-Dvaipāyana (Vyāsa) cất lời: “Con ta, cầu phúc lành đến với con. Con cũng hãy tụng đọc bài tán tụng này, để Maheśvara (Đại Tự Tại, Śiva) hoan hỷ với con.”

Verse 2

पुरा पुत्र मया मेरी तप्यता परमं तप: । पुत्रहेतोर्महाराज स्तव एषो<नुकीर्तित:

Vaiśampāyana nói: “Thuở xưa, con ta, khi ta thực hành khổ hạnh tối thượng trên núi Meru để cầu được một người con, hỡi đại vương, ta đã nhiều lần tụng đọc bài tán tụng này.”

Verse 3

लब्धवानीप्सितान्‌ कामानहं वै पाण्डुनन्दन | तथा त्वमपि शर्वाद्धि सर्वान्‌ कामानवाप्स्यसि

Vaiśampāyana nói: “Hỡi con của Pāṇḍu, ta quả thật đã đạt được những điều ta hằng mong ước. Cũng như vậy, ngươi sẽ nhận được mọi nguyện cầu từ Śarva (Śiva), vì Ngài là đấng ban sự viên mãn.”

Verse 4

कपिलभश्न ततः प्राह सांख्यर्षिदेवसम्मत: । मया जन्मान्यनेकानि भकक्‍्त्या चाराधितो भव:

Bấy giờ Kapilabhaśna cất lời—người được các hiền triết Sāṅkhya tôn kính và chư thiên kính trọng: “Trải qua nhiều kiếp, con đã thờ phụng và phụng sự Ngài bằng lòng sùng tín; xin nay Ngài đoái thương mà ban ân.”

Verse 5

चारुशीर्षस्तत: प्राह शक्रस्य दयित: सखा | आलनम्बायन इत्येवं विश्रुतटः करुणात्मक:,तदनन्तर इन्द्रके प्रिय सखा आलम्बगोत्रीय चारुशीर्षने जो आलम्बायन नामसे ही प्रसिद्ध तथा परम दयालु हैं, इस प्रकार कहा--

Vaiśampāyana nói: Bấy giờ Cāruśīrṣa lên tiếng—người bạn được Indra yêu quý, nổi danh với tên Ālanambāyana, bản tính vốn đầy lòng trắc ẩn. Ông cất lời như thế, đem vào cuộc đối thoại một giọng điệu nhân hậu và mối bận tâm về đạo lý.

Verse 6

मया गोकर्णमासाद्य तपस्तप्त्वा शतं समा: | अयोनिजानां दान्तानां धर्मज्ञानां सुवर्चसाम्‌

Vaiśampāyana nói: “Đến Gokarṇa, ta đã tu khổ hạnh trọn một trăm năm. Nhờ vậy, ta có được một trăm người con—không do thai sinh, tự chế ngự, am tường dharma và rực rỡ—đó là quả báo của tapas bền bỉ và ân huệ thiêng liêng hướng về điều chính trực.”

Verse 7

अजराणामदुः:खानां शतवर्षसहस्रिणाम्‌ । लब्धं पुत्रशतं शर्वात्‌ पुरा पाण्डुनूपात्मज

Vaiśampāyana nói: “Hỡi con của vua Pāṇḍu, thuở xưa ta đã nhận từ Śarva (Śiva) một trăm người con—không già nua, không khổ đau—mỗi người đều có thọ mệnh một trăm nghìn năm.”

Verse 8

भगवान्‌ श्रीकृष्ण एवं विभिन्न महर्षियोंका युधिष्ठिरको उपदेश वाल्मीकिश्नाह भगवान्‌ युधिष्ठटिरमिदं वच: । विवादे साग्निमुनिभिर्त्रह्मघ्नो वै भवानिति

Vaiśampāyana nói: Bậc hiền thánh Vālmīki, đáng tôn kính và rạng ngời, đã nói với Yudhiṣṭhira những lời này: “Trong cuộc tranh luận với các hiền giả có liên hệ với Agni, quả thật người ta nói rằng ngài là kẻ sát hại một brāhmaṇa.” Lời ấy đặt ra một cáo buộc mang tính đạo lý–pháp lý, nhấn mạnh sức nặng ghê gớm của tội brahmahatyā và đòi hỏi phải xét đến ý định, hoàn cảnh và dharma khi định đoạt trách nhiệm.

Verse 9

उक्त: क्षणेन चाविष्टस्तेनाधर्मेण भारत । सो5हमीशानमनघममोघं शरणं गत:

Vaiśampāyana nói: “Hỡi Bharata, vừa dứt lời ấy, ta lập tức bị một xung lực bất chính chụp lấy trong khoảnh khắc. Vì thế ta tìm nương tựa nơi Đấng Chúa Tể—thanh khiết không tì vết, không bao giờ phụ rẫy—lấy Ngài làm chỗ che chở chắc chắn.”

Verse 10

मुक्तश्नास्मि ततः पापैस्ततो दुःखविनाशन: । आह मां त्रिपुरघ्नो वै यशस्तेडग्रयं भविष्यति

Rồi ta trở thành kẻ được ăn uống tự do—được giải khỏi tội lỗi—và là người diệt trừ khổ đau. Tripuraghna (Śiva) quả thật đã nói với ta: “Danh tiếng của ngươi sẽ trở nên bậc nhất.”

Verse 11

इसके बाद धर्मात्माओंमें श्रेष्ठ जमदग्निनन्दन परशुरामजी ऋषियोंके बीचमें खड़े होकर सूर्यके समान प्रकाशित होते हुए वहाँ कुन्तीकुमार युधिष्ठिरसे इस प्रकार बोले--

Sau đó, Paraśurāma—con của Jamadagni, bậc đứng đầu trong hàng người sống theo dharma—đứng giữa hội chúng các hiền giả, rực sáng như mặt trời, và nói với Yudhiṣṭhira, con của Kuntī, những lời sau đây.

Verse 12

पितृविप्रवधेनाहमार्तो वै पाण्डवाग्रज । शुचिर्भूत्वा महादेवं गतो5स्मि शरणं नूप

Vaiśampāyana nói: “Hỡi trưởng tử nhà Pāṇḍava, hỡi bậc quân vương, ta bị dày vò bởi sầu khổ vì đã giết những người như cha và vì đã sát hại một brāhmaṇa, nên mắc tội giết cha và tội giết brāhmaṇa. Để được thanh tịnh, ta đến nương tựa nơi Mahādeva. Khi đã quy phục, ta tán dương Rudra bằng chính những danh xưng ấy; và Mahādeva vô cùng hài lòng, ban cho ta cây rìu của Ngài cùng các vũ khí thần, rồi phán: ‘Tội lỗi sẽ không bám vào ngươi. Ngươi sẽ trở nên bất khả chiến bại trong chiến trận; tử thần sẽ không chế ngự được ngươi, và ngươi sẽ thoát khỏi già và chết.’”

Verse 13

नामभिश्षास्तुव॑ं देवं ततस्तुष्टो5भवद्‌ भव: । परशुं च ततो देवो दिव्यान्यस्त्राणि चैव मे

Vaiśaṃpāyana nói: “Khi ta tán dương vị thần ấy bằng chính những danh xưng này, Bhava (Śiva) liền hoan hỷ. Rồi Thần linh ban cho ta chiếc rìu của Ngài (paraśu) cùng các thần khí. (Ngài phán bảo:) ‘Tội lỗi sẽ không bám vào ngươi; ngươi sẽ trở nên bất khả chiến bại nơi chiến trận; tử thần sẽ không thể chế ngự ngươi, và ngươi sẽ thoát khỏi suy tàn và cái chết.’”

Verse 14

पापं च ते न भविता अजेयश्व भविष्यसि । न ते प्रभविता मृत्युरजरश्न॒ भविष्यसि

Vaiśaṃpāyana nói: “Không tội lỗi nào sẽ dính vào ngươi, hỡi Ajeyāśva. Ngươi sẽ trở nên bất khả chiến bại. Tử thần sẽ không thắng được ngươi; ngươi sẽ thoát khỏi suy tàn.”

Verse 15

आह मां भगवानेवं शिखण्डी शिवविग्रह: । तदवाप्तं च मे सर्व प्रसादात्‌ तस्य धीमतः

Vaiśaṃpāyana nói: “Đức Thế Tôn đã phán với ta như thế—Śiva, bậc cát tường, tóc bện thành búi, dung mạo hiền hòa. Và mọi điều Ngài tuyên bố đều được ban trọn cho ta nhờ ân sủng của Đại Thần minh triết ấy.”

Verse 16

विश्वामित्रस्तदोवाच क्षत्रियो5हं तदाभवम्‌ | ब्राह्मणो5हं भवानीति मया चाराधितो भव:

Vaiśaṃpāyana nói: Bấy giờ Viśvāmitra tuyên bố: “Khi ấy ta là một Kṣatriya. Nay ta là một Brāhmaṇa.” Như vậy, nhờ sự phụng thờ chí thành của ta, Đấng Chúa (Śiva) hoan hỷ và ban cho sự chuyển hóa ấy.

Verse 17

इस प्रकार श्रीमह्ााभारत अनुशासनपर्वके अन्तर्गत दानधर्मपर्वमें महादेवसहस्रनामस्तोत्रविषयक सत्रहवाँ अध्याय पूरा हुआ,असितो देवलश्वैव प्राह पाण्डुसुतं नृपम्‌

Vậy là kết thúc chương thứ mười bảy của phần Dānadharma thuộc Anuśāsana Parva trong Śrī Mahābhārata, nói về bài thánh ca ngàn danh hiệu của Mahādeva. Sau đó, hiền triết Asita—cùng với Devala—lên tiếng với vị vương tử Pāṇḍava, bậc quân vương.

Verse 18

शापाच्छक्रस्य कौन्तेय विभो धर्मोडनशत्‌ तदा । तन्मे धर्म यशश्चाग्रयमायुश्चैवाददत्‌ प्रभु:

Vaiśampāyana nói: “Hỡi con của Kuntī, do lời nguyền của Indra, bậc hùng lực ấy khi ấy đã bị tước mất dharma. Nhưng chính Đấng Tối Thượng đã ban cho ta dharma, danh tiếng bậc nhất và thọ mệnh dài lâu.” (Như vậy kết thúc chương trong Anuśāsana Parva, thuộc phần Dāna-dharma, trong truyện gọi là ‘Meghavāhana’.)

Verse 19

तत्पश्चात्‌ असित देवलने पाण्डुकुमार राजा युधिष्ठिरसे कहा--“कुन्तीनन्दन! प्रभो! इन्द्रके शापसे मेरा धर्म नष्ट हो गया था; किंतु भगवान्‌ शंकरने ही मुझे धर्म, उत्तम यश तथा दीर्घ आयु प्रदान की” ।।

Sau đó, Asita-Devala thưa với vua Yudhiṣṭhira, con của Pāṇḍu: “Hỡi con của Kuntī, bậc chúa tể! Do lời nguyền của Indra mà dharma của ta đã bị hủy hoại; nhưng chính Thượng Đế Śaṅkara đã phục hồi dharma cho ta, ban danh tiếng tốt đẹp và thọ mệnh dài lâu.” Rồi hiền giả tên Gṛtsamāda—bạn thân được Indra yêu quý, rực rỡ như Bṛhaspati—lại nói với Yudhiṣṭhira thuộc dòng Ajamīḍha, tiếp nối lời giảng.

Verse 20

वरिष्ठो नाम भगवांश्षाक्षुषस्प मनो: सुतः । शतक्रतोरचिन्त्यस्य सत्रे वर्षमहस्त्रिके

Vaiśampāyana nói: Có một bậc đáng tôn kính tên Variṣṭha, con của Cākṣuṣa Manu. Câu chuyện này diễn ra tại lễ đàn sattrá kéo dài một nghìn năm của Śatakratu (Indra), đấng quyền năng không thể nghĩ bàn.

Verse 21

वर्तमाने<ब्रवीद्‌ वाक्‍्यं साम्नि ह्युच्चारिते मया । रथन्तरे द्विजश्रेष्ठ न सम्यगिति वर्तते

Vaiśampāyana nói: “Khi ta đang cất tiếng tụng Sāman, vừa dứt lời xướng, người ấy liền nói: ‘Hỡi bậc tối thượng trong hàng lưỡng sinh, khúc Rathantara của ngươi không được tiến hành cho đúng.’”

Verse 22

समीक्षस्व पुनर्बुद्ध्या पापं त्यक्त्वा द्विजोत्तम । अयज्ञवाहिनं पापमकार्षास्त्वं सुदुर्मते

Vaiśampāyana nói: “Hỡi bậc tối thượng trong hàng lưỡng sinh, hãy xét lại bằng trí tuệ sáng suốt hơn, gạt bỏ ý niệm tội lỗi. Trong cơn mê muội, ngươi đã phạm một lỗi nặng nề—một hành vi làm nghẽn trở đường đi của tế lễ và bổn phận thiêng liêng.”

Verse 23

“विप्रवर! तुम पापपूर्ण आग्रह छोड़कर फिर अपनी बुद्धिसे विचार करो। सुदुर्मते! तुमने ऐसा पाप कर डाला है, जिससे यह यज्ञ ही निष्फल हो गया' ।।

Vaiśampāyana nói: “Hỡi bậc tối thượng trong hàng Bà-la-môn, hãy bỏ sự cố chấp tội lỗi ấy và tự dùng trí mình mà suy xét lại. Hỡi kẻ lầm lạc! Ngươi đã gây nên tội lớn đến nỗi chính lễ tế này cũng trở thành vô ích.” Nói vậy trong cơn thịnh nộ, vị trưởng lão lại hướng mắt về Śambhu (Śiva) mà nói tiếp: “Không còn phân biệt, khổ sở và luôn khiếp sợ, ngươi sẽ sống như kẻ cư trú rừng sâu. Suốt mười một nghìn tám trăm năm, ngươi sẽ ở trong cảnh thiếu nước và thiếu khí, bị các loài khác bỏ rơi, chỉ có hươu ruru và sư tử quanh quẩn, trú trong khu rừng mênh mông dày đặc những cây không thích hợp cho nghi lễ yajña—đần độn, sầu khổ, luôn kinh hãi, sống đời dã thú, chìm trong khốn cùng lớn lao và mang bản tính tàn bạo.”

Verse 24

दशवर्षसहस्राणि दशाष्टी च शतानि च । नष्टपानीयपवने मृगैरन्यैश्न वर्जिते

Vaiśampāyana nói: “Trong mười nghìn năm, và thêm nữa mười năm cùng tám trăm năm (tức 10.800 năm), ở một khu rừng lớn nơi nước uống và khí lành đều mất—(ngươi sẽ cư ngụ).” Trong mạch truyện, lời ấy vận hành như một lời nguyền nghiêm khắc: một đời sống kéo dài, đầy sợ hãi giữa chốn hoang vu khắc nghiệt, nêu bật hệ quả đạo đức của cơn giận và hành vi sai trái qua hình tượng thiếu thốn (nước, khí, an toàn) và sự bị bỏ rơi khỏi cộng đồng.

Verse 25

अयज्ञीयद्रुमे देशे रुकुसिंहनिषेविते | भविता त्वं मृग: क्रूरो महादुः:खसमन्वित:

Vaiśaṃpāyana nói: “Ở một miền đầy những cây không thích hợp cho nghi lễ yajña, nơi chỉ có hươu ruru và sư tử lui tới, ngươi sẽ hóa thành một dã thú tàn bạo, mang nặng khổ đau lớn.” Lời ấy nêu rõ hệ quả đạo đức: kẻ phá vỡ trật tự thiêng và hạnh kiểm chính đáng sẽ bị ném vào đời sống suy đọa, đầy sợ hãi, lìa xa vòng nâng đỡ của yajña và cộng đồng.

Verse 26

तस्य वाक्यस्य निधने पार्थ जातो हाहं मृगः । ततो मां शरणं प्राप्तं प्राह योगी महेश्वर:

Vaiśampāyana nói: “Hỡi con của Pṛthā, vừa khi lời ấy dứt, ta—than ôi—đã hóa thành dã thú. Rồi ta tìm đến nương tựa nơi Śaṅkara. Thấy ta, kẻ tôi tớ của Ngài, đến cầu che chở, đấng du-già tối thượng Maheśvara đã nói với ta như sau.”

Verse 27

अजरश्नामरश्रैव भविता दुःखवर्जित: । साम्यं ममास्तु ते सौख्यं युवयोर्वर्धतां क्रतु:

Vaiśampāyana nói: “Này hiền triết, ngươi sẽ không còn suy hoại và không còn chết, chẳng bị sầu khổ chạm đến. Nguyện ngươi đạt được hạnh phúc ngang với ta; và nguyện nghi lễ tế tự của hai người—người chủ tế (yajamāna) và vị tư tế (purohita)—mãi mãi tăng trưởng và hưng thịnh.”

Verse 28

अनुग्रहानेवमेष करोति भगवान्‌ विभु: । परं धाता विधाता च सुखदु:खे च सर्वदा

Vaiśampāyana nói: Chính theo cách ấy, Đấng Tối Thượng bao trùm khắp mọi nơi, Chúa tể uy quyền (Śaṅkara) ban ân sủng cho muôn loài. Ngài là bậc nâng đỡ và định đoạt tối thượng, và chính Ngài không ngừng phân định cho chúng sinh phần hạnh phúc và khổ đau.

Verse 29

अचिन्त्य एष भगवान्‌ कर्मणा मनसा गिरा । न मे तात युधिश्रेष्ठ विद्यया पण्डित: सम:

Đấng Thế Tôn ấy thật không thể nghĩ bàn, dù bằng hành vi, bằng tâm ý hay bằng lời nói. Hỡi con ta, hỡi dũng sĩ bậc nhất nơi chiến địa! Thần Śiva không thể lường ấy đáng được phụng thờ bằng tâm, bằng lời và bằng việc làm. Chính quả báo của sự phụng thờ ấy khiến hôm nay không còn ai có thể sánh với ta về học vấn và uyên bác.

Verse 30

वासुदेवस्तदोवाच पुनर्मतिमतां वर: । सुवर्णाक्षो महादेवस्तपसा तोषितो मया

Vaiśampāyana nói: Bấy giờ Vāsudeva, bậc nhất trong hàng trí giả, lại cất lời: “Nhờ khổ hạnh của ta, ta đã làm hài lòng Mahādeva, Đấng có đôi mắt vàng rực.”

Verse 31

ततो5थ भगवानाह प्रीतो मां वै युधिष्ठिर । अर्थात्‌ प्रियतर: कृष्ण मत्प्रसादाद्‌ भविष्यसि

Rồi Đấng Thế Tôn, khi đã hoan hỷ, phán với ta: “Quả thật, hỡi Yudhiṣṭhira, nhờ ân sủng của ta, ngươi sẽ trở nên người được Kṛṣṇa yêu quý hơn nữa.”

Verse 32

एवं सहस्नशश्नान्यान्‌ महादेवो वरं ददौ,“इस तरह महादेवजीने मुझे और भी सहस्रों वर दिये। पूर्वकालमें अन्य अवतारोंके समय मणिमन्थ पर्वतपर मैंने लाखों-करोड़ों वर्षोतक भगवान्‌ शंकरकी आराधना की थी

Thế rồi Mahādeva ban cho ta một ân huệ, và cũng ban thêm vô số ân huệ khác, đến hàng nghìn. Thuở xưa, trong những thời kỳ hóa thân khác, ta đã phụng thờ Chúa Śaṅkara trên núi Maṇimantha suốt hàng trăm nghìn năm, thậm chí đến hàng crores năm.

Verse 33

मणिमन्थे<थ शैले वै पुरा सम्पूजितो मया । वर्षायुतसहस्राणां सहस्नं शतमेव च

Vaiśampāyana nói: “Thuở xưa, trên ngọn núi mang tên Maṇimantha, ta đã phụng thờ Mahādeva với lòng tôn kính trọn vẹn. Suốt hàng nghìn trăm nghìn năm, ta vẫn một mực chuyên chú trong sự thờ phụng ấy.”

Verse 34

ततो मां भगवान्‌ प्रीत इदं वचनमत्रवीत्‌ । वरं वृणीष्व भद्रें ते यस्ते मनसि वर्तते

Bấy giờ, Đấng Thế Tôn hài lòng về ta, phán rằng: “Hãy chọn một ân huệ. Nguyện điều lành đến với ngươi. Hãy xin điều gì mà lòng ngươi đang ấp ủ.”

Verse 35

ततः प्रणम्य शिरसा इदं वचनमन्रुवम्‌ । यदि प्रीतो महादेवो भक्त्या परमया प्रभु:

Rồi ta cúi đầu đảnh lễ và thưa: “Nếu Mahādeva, bậc Chúa Tể, hài lòng bởi lòng sùng kính tối thượng của ta, thì ôi Īśāna, xin cho sự quy ngưỡng kiên định của ta đối với Ngài được bền vững mãi, ngày qua ngày không dứt.” Nói xong, Ngài Śiva đáp: “Hãy như vậy,” rồi liền ẩn mất ngay tại chỗ ấy.

Verse 36

नित्यकालं तवेशान भक्तिर्भवतु मे स्थिरा । एवमस्त्विति भगवांस्तत्रोक्त्वान्तरधीयत

Vaiśampāyana nói: “Ôi Īśāna, xin cho lòng sùng kính kiên định của ta đối với Ngài bền vững trong mọi thời.” Nói vậy, Đấng Thế Tôn đáp: “Hãy như vậy,” rồi ẩn mất ngay tại chỗ ấy.

Verse 37

जैगीषव्य उवाच ममाष्टगुणमैश्वर्य दत्त भगवता पुरा | यत्नेनान्येन बलिना वाराणस्यां युधिष्ठिर

Jaigīṣavya nói: “Ôi Yudhiṣṭhira, thuở xưa, Đấng Thế Tôn Śiva, bậc đại lực, đã hài lòng trước sự tinh cần đặc biệt và khắc khổ của ta tại Vārāṇasī, rồi ban cho ta tám quyền năng tối thượng—bắt đầu từ aṇimā.”

Verse 38

गर्ग उवाच चतुःषष्ट्यड्रमददत्‌ कलाज्ञानं ममाद्भुतम्‌ | सरस्वत्यास्तटे तुष्टो मनोयज्ञेन पाण्डव

Garga nói: “Hỡi Pāṇḍava, trên bờ sông Sarasvatī, ta đã cử hành một lễ tế bằng tâm (mānasa-yajña) và nhờ đó làm hài lòng Thượng đế Śiva. Ngài hoan hỷ, ban cho ta tri thức kỳ diệu về sáu mươi bốn môn nghệ thuật.”

Verse 39

तुल्यं मम सहस्र॑ तु सुतानां ब्रह्मवादिनाम्‌ । आयुश्चैव सपुत्रस्य संवत्सरशतायुतम्‌

Garga nói: “Ta có một nghìn người con trai, tất cả đều là bậc brahma-vādin, ngang ta về tầm vóc và học vấn; và thọ mệnh của ta, cùng với các con, đã được định là một trăm ayuta năm.”

Verse 40

पराशर उवाच प्रसाद्येह पुरा शर्व मनसाचिन्तयं नृप । महातपा महातेजा महायोगी महायशा:

Parāśara nói: “Tâu Đại vương, thuở xưa ngay tại nơi này, sau khi đã làm cho Śarva (Śiva) hoan hỷ, ta bắt đầu quán niệm Ngài trong tâm. Nhờ khổ hạnh và lòng sùng kính nội tại ấy, ta cầu xin ân sủng của Chúa—để được ban cho một người con theo ý nguyện: có đại khổ hạnh, đại quang minh tâm linh, tinh thông yoga và danh tiếng bền lâu.”

Verse 41

वेदव्यास: श्रियावासो ब्राह्मण: करुणान्वित: । अप्यसावीप्सित: पुत्रो मम स्याद्‌ वै महेश्वरात्‌

Parāśara nói: “Nguyện cho Vedavyāsa ấy—nơi nương của phúc thịnh, một Bà-la-môn đầy lòng từ mẫn—quả thật trở thành người con ta hằng mong, do Maheśvara ban cho.”

Verse 42

इति मत्वा हृदि मतं प्राह मां सुरसत्तम: । मयि सम्भावना यास्या: फलात्कृष्णो भविष्यति

Parāśara nói: “Biết rõ điều ước đã an định trong lòng ta, bậc tối thượng giữa chư thiên phán với ta: ‘Hỡi hiền giả, chính nhờ sức mạnh của khát nguyện cung kính hướng về ta—niềm mong cầu ân huệ ấy—ngươi sẽ được một người con mang tên Kṛṣṇa.’”

Verse 43

प्रीतश्च भगवान्‌ ज्ञानं ददौ मम भवान्तकम्‌ | “तत्पश्चात्‌ वहाँ सांख्यके आचार्य देवसम्मानित कपिलने कहा--“मैंने भी अनेक जन्मोंतक भक्तिभावसे भगवान्‌ शंकरकी आराधना की थी। इससे प्रसन्न होकर भगवानने मुझे भवभयनाशक ज्ञान प्रदान किया था”

Vaiśampāyana nói: Được Thế Tôn hoan hỷ, ta đã nhận được tri kiến có thể chấm dứt nỗi sợ hãi của vòng sinh hữu. Sau đó, bậc thầy Sāṅkhya là Kapila—được cả chư thiên tôn kính—tuyên bố: “Ta cũng vậy, qua nhiều đời nhiều kiếp, đã thờ phụng Śaṅkara với lòng sùng kính. Ngài hài lòng nên ban cho ta tri kiến diệt trừ nỗi sợ luân hồi. Trong chu kỳ tạo hóa của Sāvarṇa Manu, người ấy sẽ ở ngôi vị Thất Hiền (Saptarṣi); lại sẽ là bậc thuyết giảng Veda và là người gây dựng dòng Kuru nữa.”

Verse 44

इतिहासस्य कर्ता च पुत्रस्ते जगतो हित: । भविष्यति महेन्द्रस्य दयित: स महामुनि:

Parāśara nói: “Con trai của ngươi sẽ trở thành người soạn một bộ itihāsa, đem lợi ích cho thế gian. Vị đại hiền ấy cũng sẽ được Mahendra (Indra) yêu mến.”

Verse 45

अजरश्नामरश्वैव पराशर सुतस्तव । एवमुक्त्या स भगवांस्तत्रैवान्तरधीयत

Parāśara nói: “Ajarāśna và Amaraśva—đó chính là các con của ngươi, hỡi con trai của Parāśara.” Nói xong, bậc hiền thánh ấy liền ẩn mất ngay tại chỗ.

Verse 46

युधिष्ठिर महायोगी वीर्यवानक्षयोडव्यय: । 'सावर्णिक मन्वन्तरके समय जो सृष्टि होगी

Māṇḍavya nói: “Tâu đại vương, dẫu ta không phải kẻ trộm, ta vẫn bị đóng cọc chỉ vì bị nghi ngờ trộm cắp. Ngay từ nơi ấy ta ca ngợi Mahādeva (Śiva). Rồi Ngài phán với ta: ‘Hỡi bậc tối thượng trong hàng brāhmaṇa, ngươi sẽ được giải thoát khỏi cọc và sẽ sống đến mười koṭi năm. Dẫu chiếc cọc này xuyên qua thân ngươi, ngươi sẽ không cảm thấy đau đớn; ngươi sẽ thoát khỏi khổ não nơi tâm và bệnh tật nơi thân.’”

Verse 47

तत्रस्थेन स्तुतो देव: प्राह मां वै नरेश्वर । मोक्ष प्राप्स्यसि शूलाच्च जीविष्यसि समार्बुदम्‌

Māṇḍavya nói: “Tâu đại vương, khi ta còn ở đó (bị đóng cọc), ta đã ca ngợi Thần Chủ. Rồi vị thần phán với ta: ‘Ngươi sẽ được thả khỏi cọc, và sẽ sống đến mười koṭi năm.’”

Verse 48

रुजा शूलकृता चैव न ते विप्र भविष्यति । आधिभिव्यधिभिश्रैव वर्जितस्त्वं भविष्यसि

Māṇḍavya nói: “Hỡi bậc Bà-la-môn, nỗi đau do cọc nhọn gây ra sẽ không thuộc về ngươi; và ngươi sẽ được giải thoát khỏi mọi khổ não của tâm cùng bệnh tật của thân.”

Verse 49

पादाच्चतुर्थात्‌ सम्भूत आत्मा यस्मान्मुने तव । त्वं भविष्यस्यनुपमो जन्म वै सफल॑ कुरु,“मुने! तुम्हारा यह शरीर धर्मके चौथे पाद सत्यसे उत्पन्न हुआ है। अतः तुम अनुपम सत्यवादी होओगे। जाओ, अपना जन्म सफल करो

Māṇḍavya nói: “Hỡi hiền triết, bởi tự ngã của ngươi sinh từ chân thứ tư của Dharma—Chân Thật—nên ngươi sẽ vô song trong đức chân thành. Hãy đi và làm cho kiếp sinh này trở nên viên mãn.”

Verse 50

तीर्थाभिषेक॑ सकल त्वमविध्नेन चाप्स्यसि । स्वर्ग चैवाक्षयं विप्र विदधामि तवोर्जितम्‌

Māṇḍavya nói: “Hỡi bậc Bà-la-môn, ngươi sẽ không gặp chướng ngại nào mà vẫn đạt được phúc duyên tắm gội tại mọi thánh địa. Và ta ban cho ngươi một cõi trời bất hoại, rực sáng.”

Verse 51

एवमुकक्‍त्वा तु भगवान्‌ वरेण्यो वृषवाहन: । महेश्वरो महाराज कृत्तिवासा महाद्युति:

Nói xong như thế, Đấng Tối Thượng, bậc đáng tôn thờ—Maheshvara, Đại vương, vị mang cờ hiệu bò, khoác da thú, rực rỡ đại quang—liền bước đi tiếp.

Verse 52

गालव उवाच विश्वामित्रा भ्यनुज्ञातो हाहं पितरमागत:

Gālava nói: “Tâu Đại vương, được Viśvāmitra cho phép, tôi trở về nhà để gặp cha. Nhưng than ôi, con ơi—đấng vô tội—cha con không còn được thấy con nữa: con còn trẻ, tự chế, không vướng lỗi lầm.”

Verse 53

अब्रवीन्मां ततो माता दुःखिता रुदती भृशम्‌ | कौशिकेनाभ्यनुज्ञातं पुत्र वेदविभूषितम्‌

Bấy giờ mẹ ta, lòng ngập sầu khổ, khóc nức nở, nói với ta: “Con ơi, Kauśika đã cho phép con, và con được trang nghiêm bằng học vấn Veda.”

Verse 54

श्रुत्वा जनन्या वचन निराशो गुरुदर्शने

Nghe lời mẹ, Gālava bỗng chán nản, mất hết hy vọng được yết kiến thầy mình.

Verse 55

नियतात्मा महादेवमपश्यं सो<ब्रवीच्च माम्‌ | पिता माता च ते त्वं च पुत्र मृत्युविवर्जिता:

Gālava nói: “Khi đã chế ngự tâm mình, người ấy được thấy Mahādeva; rồi Ngài nói với ta: ‘Vì con, Ta sẽ là cha và mẹ; và con cũng sẽ là con của Ta—thoát khỏi tử vong.’”

Verse 56

भविष्यथ विश क्षिप्रं द्रष्टासि पितरं क्षये । माताकी बात सुनकर मैं पिताके दर्शनसे निराश हो गया और मनको संयममें रखकर महादेवजीकी आराधना करके उनका दर्शन किया। उस समय वे मुझसे बोले--“वत्स! तुम्हारे पिता

Gālava nói: “Chẳng bao lâu nữa, khi nỗi tuyệt vọng của ngươi chấm dứt, ngươi sẽ được thấy cha mình.” Nghe lời ấy, ta dứt bỏ sự tuyệt vọng về việc gặp cha, nhiếp tâm, thờ phụng Mahādeva cho đến khi được diện kiến. Bấy giờ Đức Chúa phán với ta: “Này con, cha con, mẹ con và chính con—cả ba—sẽ thoát khỏi tử vong. Nay hãy mau trở về nhà; tại đó con sẽ được thấy cha.” Được Bhagavān Śiva cho phép, ta trở về nhà, cử hành một lễ tế, rồi thấy cha ta bước ra khỏi yajña-śālā, tay mang củi tế (samidhā), cỏ kuśa, cùng những trái chín và các phẩm vật cúng dường khác tự rơi xuống từ cây.

Verse 57

अपश्य॑ पितरं तात इष्टिं कृत्वा विनि:सृतम्‌ । उपस्पृश्य गृहीत्वेध्मं कुशांश्ष शरणाकुरून्‌

Gālava nói: “Này người thân mến, sau khi hoàn tất lễ tế, ta thấy cha ta bước ra khỏi nơi hành lễ. Sau khi làm nghi thức súc miệng thanh tịnh bằng nước, người cầm lấy củi tế (samidhā) và cỏ kuśa cùng các vật dụng nghi lễ khác. Ôi Yudhiṣṭhira, ta thấy người như thế—vừa ra khỏi yajña—đi lại trong sự giản dị nghiêm cẩn của một đời sống được sắp đặt theo dharma.”

Verse 58

तान्‌ विसृज्य च मां प्राह पिता सास्राविलेक्षण: । प्रणमन्तं परिष्वज्य मूर्ध्न्युपाप्राय पाण्डव

Sau khi cho họ lui ra, phụ thân ta—đôi mắt mờ đi vì lệ—đã nói với ta. Khi ta cúi đầu đảnh lễ, người ôm lấy ta và hôn lên đỉnh đầu ta, hỡi con của Pāṇḍu. Cảnh ấy làm nổi bật tình thương dịu dàng của người cha và sức nặng đạo lý của cuộc chia ly: bổn phận vẫn phải tiếp nối, nhưng được thánh hóa bởi lời chúc phúc, sự tự chế và lòng từ mẫn chân thành.

Verse 59

वैशम्पायन उवाच एतान्यत्यदभुतान्येव कर्माण्यथ महात्मन:

Vaiśampāyana nói: Tâu vua Janamejaya! Nghe các bậc hiền triết kể về những công hạnh thật phi thường của Mahādeva, Yudhiṣṭhira—con của Pāṇḍu, kho tàng của dharma—tràn ngập kinh ngạc. Rồi Śrī Kṛṣṇa, bậc nhất trong hàng trí giả, nói với Yudhiṣṭhira theo cung cách như chính Thượng Đế Viṣṇu từng nói với Indra, vị thiên vương được muôn lời khẩn cầu—dẫn dắt chàng đến sự hiểu biết sáng tỏ hơn về đạo nghĩa bằng niềm kính sợ, tôn kính và sự phân minh.

Verse 60

प्रोक्तानि मुनिभि: श्रुत्वा विस्मयामास पाण्डव: । ततः कृष्णो<ब्रवीद्‌ वाक्य पुनर्मतिमतां वर:

Nghe những lời dạy do các bậc hiền triết nói ra, vị Pāṇḍava tràn ngập kinh ngạc. Rồi Kṛṣṇa—bậc nhất trong hàng trí giả—lại cất lời, dẫn dắt sự hiểu biết của chàng hướng về dharma.

Verse 61

वायुदेव उवाच उपमन्युर्मयि प्राह तपन्निव दिवाकर:

Vāyudeva nói: Tâu đại vương! Upamanyu, rực cháy như mặt trời trong khổ hạnh, từng nói với ta: “Những kẻ làm điều tội lỗi, bị vấy bẩn bởi hạnh kiểm bất thiện—những người có tâm tính bị tamas hay rajas chi phối—không nương tựa nơi Thần Śiva.” Lời ấy đặt nền rằng lòng sùng kính không thể tách rời sự thanh lọc đạo hạnh và sự sáng trong nội tâm.

Verse 62

अशुभै: पापकर्माणो ये नरा: कलुषीकृता: । ईशान न प्रपद्यन्ते तमोराजसवृत्तय:

Vāyu nói: “Những kẻ do hạnh kiểm bất thiện mà trở nên vấy bẩn bởi nghiệp tội—những người mang tâm tính tamas hay rajas—không tìm nơi nương tựa ở Īśāna (Thần Śiva).” Câu kệ nhấn mạnh một điểm đạo đức: ô nhiễm nội tâm và thói quen bị trói buộc bởi dục vọng, nóng nảy sẽ ngăn trở sự quy phục chân thật trước thần linh; còn sự trong sạch của hạnh và sự sáng suốt của tâm lại nâng đỡ lòng sùng kính.

Verse 63

ईश्वरं सम्प्रपद्यन्ते द्विजा भावितभावना: । सर्वथा वर्तमानो5पि यो भक्त: परमेश्वरे

Vāyu nói: “Những Bà-la-môn đã tu dưỡng nội tâm tinh nghiêm đều nương tựa nơi Đấng Chúa Tể. Và dù một người sống trong bất cứ cảnh ngộ nào—nếu người ấy là kẻ sùng kính Đấng Tối Thượng—thì cũng phải được xem là đã an lập trong thiện ích tối cao.”

Verse 64

सदृशो<5रण्यवासीनां मुनीनां भावितात्मनाम्‌ | “जिनका अन्त:ःकरण पवित्र है, वे ही द्विज महादेवजीकी शरण लेते हैं। जो परमेश्वर शिवका भका है, वह सब प्रकारसे बर्तता हुआ भी पवित्र अन्तःकरणवाले वनवासी मुनियोंके समान है || ६३ $ ।।

“Chỉ những ai có nội tâm thanh tịnh mới là bậc Bà-la-môn biết nương tựa nơi Mahādeva. Người nào là kẻ sùng kính Thượng Đế Śiva, dẫu hành xử theo cách nào, cũng vẫn ngang hàng với các ẩn sĩ nơi rừng sâu, những bậc đã tu luyện tự tâm.”

Verse 65

मनसापि शिवं तात ये प्रपद्यन्ति मानवा:,विधूय सर्वपापानि देवै: सह वसन्ति ते । “तात! जो मनुष्य मनसे भी भगवान्‌ शिवकी शरण लेते हैं, वे सब पापोंका नाश करके देवताओंके साथ निवास करते हैं

Vāyu nói: “Này con, ngay cả những người chỉ lấy tâm mà nương tựa nơi Śiva—không phô bày điều gì ra ngoài—cũng rũ sạch mọi tội lỗi và được ở cùng hàng chư thiên.”

Verse 66

भित्त्वा भित्त्वा च कूलानि हुत्वा सर्वमिदं जगत्‌

Vāyu nói: “Phá vỡ bờ bãi hết lần này đến lần khác, rồi thiêu nuốt toàn thể thế gian như lửa tế tự.” Câu này gợi hình ảnh một sức mạnh không gì cưỡng nổi—như cơn lũ liên tiếp vượt bờ—cảnh tỉnh rằng quyền lực hay dục vọng không được chế ngự, một khi buông thả, sẽ tràn qua mọi giới hạn và đưa đến tai họa khắp cõi; vì thế, tiết chế và trật tự của dharma là đối trọng đạo lý.

Verse 67

यजेद्‌ देवं विरूपाक्षं न स पापेन लिप्यते । “बारंबार तालाबके तटभूमिको खोद-खोदकर उन्हें चौपट कर देनेवाला और इस सारे जगत्‌को जलती आगमें झोंक देनेवाला पुरुष भी यदि महादेवजीकी आराधना करता है तो वह पापसे लिप्त नहीं होता है ।।

Vāyu nói: “Nếu một người thờ phụng thần Virūpākṣa (Mahādeva/Śiva) thì không bị tội lỗi vấy bẩn. Dẫu kẻ ấy thiếu mọi tướng lành, hay mang trên mình đủ mọi trọng tội, vẫn không bị nhuốm bẩn khi một lòng phụng thờ Mahādeva.”

Verse 68

कीटपक्षिपतड्ानां तिरश्षामपि केशव

Vāyu nói: “Hỡi Keśava, ngay cả giữa loài côn trùng, chim chóc và các loài bay lượn—và cả trong cõi súc sinh—(luật đạo đức cũng vận hành).”

Verse 69

महादेवप्रपन्नानां न भयं विद्यते क्वचित्‌ । “केशव! कीट, पतंग, पक्षी तथा पशु भी यदि महादेवजीकी शरणमें आ जाया तो उन्हें भी कहीं किसीका भय नहीं प्राप्त होता है ।।

Vāyudeva nói: “Ai đã nương tựa nơi Mahādeva thì không còn thấy sợ hãi ở bất cứ đâu. Hỡi Keśava, dù là côn trùng, bướm đêm, chim chóc hay muông thú, nếu vào dưới sự che chở của Mahādeva, thì nỗi sợ từ bất kỳ ai cũng không thể chạm tới họ. Cũng vậy, những con người trên mặt đất này một lòng sùng kính Mahādeva thì không bị trói buộc bởi vòng sinh tử—đó là niềm xác tín đã định của ta.” Sau đó, chính Bhagavān Śrī Kṛṣṇa đã nói với Dharmaputra Yudhiṣṭhira.

Verse 70

न ते संसारवशगा इति मे निश्चिता मति: । ततः कृष्णो<ब्रवीद्‌ वाक्‍्यं धर्मपुत्रं युधिष्ठिरम्‌

“Họ không bị vòng sinh tử chi phối”—đó là điều ta đã quyết định chắc chắn. Rồi Kṛṣṇa cất lời với Dharmaputra Yudhiṣṭhira.

Verse 71

विष्णुरुवाच आदित्यचन्द्रावनिलानलौ च द्यौर्भूमिरापो वसवो<थ विश्वे । धातार्यमा शुक्रबृूहस्पती च रुद्रा: ससाध्या वरुणो5थगोप:

Viṣṇu nói: “Mặt Trời và Mặt Trăng; Gió và Lửa; Trời và Đất; các dòng Nước; các Vasus và Viśvedevas; Dhātṛ và Aryaman; Śukra và Bṛhaspati; các Rudras cùng với các Sādhyas; và Varuṇa—hãy biết mọi quyền năng thần linh ấy đều là những hiển lộ phát sinh từ Mahādeva.”

Verse 72

ब्रह्मा शक्रो मारुतो ब्रह्म सत्यं वेदा यज्ञा दक्षिणा वेदवाहा: । सोमो यष्टा यच्च हव्यं हविश्व रक्षा दीक्षा संयमा ये च केचित्‌

Vāyu nói: “Brahmā, Indra và ta (Marut/Vāyu); âm tiết thiêng Brahman và Chân lý; các Veda, tế lễ và lễ vật cúng dường (dakṣiṇā); những người gìn giữ Veda; Soma; người chủ tế; vật được dâng và chính lễ phẩm; sự hộ trì, lễ thọ giới (dīkṣā) và mọi hình thức tự chế—hễ điều gì thuộc về loại ấy: hãy biết tất cả đều bắt rễ trong trật tự thiêng liêng do Đại Chúa (Mahādeva) nâng đỡ.”

Verse 73

स्वाहा वौषट ब्राह्मणा: सौरभेयी धर्म चाग्रयं कालचक्रं बल॑ च | यशो दमो बुद्धिमतां स्थितिश्न शुभाशुभं ये मुनयश्न सप्त

Thần Vāyu nói: “Trong trật tự tế tự có những lời xướng ‘svāhā’ và ‘vauṣaṭ’; có các Bà-la-môn; có bò Saurabheyī; có Chánh pháp tối thượng; có bánh xe Thời gian; và có sức mạnh. Cũng vậy là danh tiếng, sự tự chế, sự vững bền của bậc trí, cùng toàn thể quả báo thiện–ác, và cả Bảy Hiền Thánh. Hãy biết tất cả những điều ấy—cùng vô số nguyên lý thần linh và vũ trụ đã được liệt kê trước—đều phát sinh từ Mahādeva (Śiva).”

Verse 74

अग्रया बुद्धिर्मनसा दर्शने च स्पर्शक्षाग्रय: कर्मणां या च सिद्धि: । गणा देवानामूष्मपा: सोमपाश्न लेखा: सुयामास्तुषिता ब्रह्मुकाया:

Thần Vāyu-deva nói: “Trong các năng lực nội tâm, bậc nhất là trí tuệ cao (buddhi) và tâm (manas), cùng với quyền năng của thị giác và xúc giác; và bậc nhất nữa là sự thành tựu (siddhi) khiến mọi hành động đạt đến chỗ viên mãn như ý. Cũng vậy, trong các đoàn chúng chư thiên có những vị ‘uống’ hơi ấm (ūṣmapāḥ), những vị thọ dụng Soma (somapāḥ), và các bộ loại gọi là Lekhas, Suyāmas, Tuṣitas, cùng những hữu thể mang thân Phạm thiên.”

Verse 75

आभासुरा गन्धपा धूमपाश्च वाचा विरुद्धाश्ष मनोविरुद्धा: । शुद्धाश्न निर्माणरताश्च देवा: स्पर्शाशना दर्शपा आज्यपाक्ष

Vāyu nói: “Có những hữu thể rực sáng ‘nuôi sống’ bằng hương thơm và khói; lại có những bộ loại thần linh mà cách tồn tại của họ trái với lời nói thường tình, thậm chí trái với tư duy thường tình. Có những vị thần thanh tịnh chuyên tâm vào công việc kiến tạo và sắp đặt vũ trụ. Có kẻ sống chỉ nhờ chạm, có kẻ uống chỉ nhờ nhìn, và có kẻ thọ dụng bơ tinh luyện (ghṛta).”

Verse 76

चिन्त्यद्योता ये च देवेषु मुख्या ये चाप्यन्ये देवताश्नाजमीढ । सुपर्णगन्धर्वपिशाचदानवा यक्षास्तथा चारणपन्नगाश्ष

Vāyu nói: “Hỡi Ajamiḍha, những bậc rực sáng đứng đầu trong hàng chư thiên, cùng các thần linh khác; lại cả Suparṇa (đại điểu), Gandharva, Piśāca, Dānava, Yakṣa, Cāraṇa và loài rắn thần—hãy biết mọi bộ loại ấy đều phát sinh từ Mahādeva (Śiva).”

Verse 77

स्थूलं सूक्ष्मं मृदु चाप्यसूक्ष्मं दुःखं सुखं दुःखमनन्तरं च । सांख्य॑ योगं तत्पराणां परं च शर्वाज्जातं विद्धि यत्‌ कीर्तितं मे

Vāyu nói: “Hãy biết rằng mọi điều ta đã thuật—cái thô và cái tế, cái mềm và cái không mềm; lạc và khổ, cùng nỗi khổ nối tiếp về sau; Sāṅkhya và Yoga, và cả mục tiêu tối thượng mà những người chuyên tâm theo đó tìm cầu—đều phát sinh từ Śarva (Śiva).”

Verse 78

तत्सम्भूता भूतकृतो वरेण्या: सर्वे देवा भुवनस्यास्य गोपा: । आविश्येमां धरणीं ये5भ्यरक्षन्‌ पुरातनीं तस्य देवस्य सृष्टिम्‌

Sinh ra từ ân phúc tối thượng của Đấng Tạo Hóa muôn loài, tất cả chư thiên—đáng kính và đáng tôn—đều trở thành những vị hộ trì của thế gian này. Thấm nhập vào cõi đất này, các ngài che chở Mẹ Địa—tạo tác cổ xưa của vị Thần linh ấy—gìn giữ trật tự và sự tiếp nối của vũ trụ.

Verse 79

जो इस भूतलमें प्रवेश करके महादेवजीकी पूर्वकृत सृष्टिकी रक्षा करते हैं, जो समस्त जगतके रक्षक, विभिन्न प्राणियोंकी सृष्टि करनेवाले और श्रेष्ठ हैं, वे सम्पूर्ण देवता भगवान्‌ शिवसे ही प्रकट हुए हैं ।।

Vāyu nói: “Những ai đi vào cõi đất này để gìn giữ tạo tác xưa kia do Mahādeva dựng nên—những bậc hộ trì toàn thế giới, những đấng sinh thành muôn loài hữu tình, và là bậc tối thắng—thì hết thảy chư thiên ấy quả thật đều hiển lộ từ một mình Thượng Đế Śiva. Tìm kiếm bằng khổ hạnh nguyên lý sâu xa, vững bền ấy, vì sự sống mà ta cúi đầu đảnh lễ. Nguyện vị Thần ấy—Đấng Chủ Tể bất hoại, được chúng ta khẩn cầu—ban tại đây những ân phúc ta mong muốn.”

Verse 80

ऋषि-मुनि तपस्याद्वारा जिसका अन्वेषण करते हैं, उस सदा स्थिर रहनेवाले अनिर्वचनीय परम सूक्ष्म तत्त्वस्वरूप सदाशिवको मैं जीवन-रक्षाके लिये नमस्कार करता हूँ। जिन अविनाशी प्रभुकी मेरे द्वारा सदा ही स्तुति की गयी है, वे महादेव यहाँ मुझे अभीष्ट वरदान दें ।।

Vāyu nói: “Vì sự hộ trì sinh mệnh, ta cúi đầu đảnh lễ Sadāśiva—đấng thường trụ, bất khả thuyết, vi tế tối thượng, chính là thể tánh của Chân Như—mà các bậc hiền triết và ẩn sĩ tìm cầu bằng khổ hạnh. Nguyện Đấng Chủ Tể bất hoại, người ta hằng tán dương—chính Mahādeva—ban cho ta ngay tại đây điều ân phúc ta mong muốn. Ai chế ngự các căn, giữ thân tâm thanh tịnh, tụng đọc thánh ca này và bền chí hành trì không gián đoạn trọn một tháng, sẽ đạt công đức ngang bằng lễ tế Aśvamedha.”

Verse 81

वेदान्‌ कृत्स्नान्‌ ब्राह्मण: प्राप्तुयात्‌ तु जयेन्नूप: पार्थ महीं च कृत्स्नाम्‌ । वैश्यो लाभ प्राप्त॒यान्नैपुणं च शूद्रो गतिं प्रेत्य तथा सुखं च

Vāyu nói: “Nhờ tụng đọc lời này, một brāhmaṇa đạt trọn công đức của việc tự học toàn bộ Veda. Một kṣatriya—hỡi Pārtha—giành thắng lợi trên khắp cõi địa cầu. Một vaiśya được lợi lớn và tinh thông thương nghiệp. Còn một śūdra được an lạc ở đời này và, sau khi chết, đạt thiện thú. Hỡi con của Kuntī.”

Verse 82

स्तवराजमिमं कृत्वा रुद्राय दघधिरे मन: । सर्वदोषापहं पुण्यं पवित्रं च यशस्विन:

Vāyu nói: Sau khi soạn nên “vua của các thánh ca” này để tán dương Rudra và chuyên tâm quán niệm Ngài, con người trở nên lừng danh. Bởi thánh ca tối linh và đầy công đức ấy xóa sạch mọi lỗi lầm, thanh tịnh hóa người tụng, và hướng tâm về lòng sùng kính cùng sự gột rửa đạo hạnh.

Verse 83

यावन्त्यस्य शरीरेषु रोमकूपाणि भारत । तावन्त्यब्दसहस््राणि स्वर्गे वसति मानव:

Thần Vāyu nói: “Hỡi Bhārata! Trên thân người có bao nhiêu lỗ chân lông, thì người tụng bài tán tụng này sẽ cư ngụ trên cõi trời bấy nhiêu ngàn năm.”

Verse 131

इसके बाद भगवान्‌ वाल्मीकिने राजा युधिष्ठिरसे इस प्रकार कहा--'भारत! एक समय अन्निहोत्री मुनियोंके साथ मेरा विवाद हो रहा था। उस समय उन्होंने कुपित होकर मुझे शाप दे दिया कि “तुम ब्रह्महत्यारे हो जाओ।” उनके इतना कहते ही मैं क्षणभरमें उस अधर्मसे व्याप्त हो गया। तब मैं पापरहित एवं अमोघ शक्तिवाले भगवान्‌ शंकरकी शरणमें गया। इससे मैं उस पापसे मुक्त हो गया। फिर उन दुःखनाशन त्रिपुरहन्ता रुद्रने मुझसे कहा -- तुम्हें सर्वश्रेष्ठ सुयश प्राप्त होगा” ।। जामदग्न्यश्न कौन्तेयमिदं धर्मभूतां वर: । ऋषिमध्ये स्थित: प्राह ज्वलन्निव दिवाकर:

Bấy giờ, con trai của Jamadagni (Paraśurāma)—bậc tối thượng trong hàng người gìn giữ dharma—đứng giữa các hiền triết, rực cháy như mặt trời, mà ngỏ lời với con trai của Kuntī (Yudhiṣṭhira). (Rồi ngài kể rằng: trong một cuộc tranh luận với các ẩn sĩ hành lễ Agnihotra, ngài bị nguyền rủa “sẽ thành kẻ sát hại Bà-la-môn”; liền bị ô uế bởi tội ấy, ngài nương tựa Śaṅkara và được giải thoát; sau đó Rudra—Đấng diệt Tripura—ban lời rằng ngài sẽ đạt danh tiếng vô song.)

Verse 313

अपराजितश्न युद्धेषु तेजश्ैवानलोपमम्‌ । “युधिष्ठिर! तब भगवान्‌ शिवने मुझसे प्रसन्नता-पूर्वक कहा--'श्रीकृष्ण! तुम मेरी कृपासे प्रिय पदार्थोकी अपेक्षा भी अत्यन्त प्रिय होओगे। युद्धमें तुम्हारी कभी पराजय नहीं होगी तथा तुम्हें अग्निके समान दुस्सह तेजकी प्राप्ति होगी”

Vaiśampāyana nói: “Yudhiṣṭhira! Khi ấy, Đức Thế Tôn Śiva, vui lòng với ta, phán rằng: ‘Hỡi Śrī Kṛṣṇa! Nhờ ân sủng của ta, ngươi sẽ được yêu quý hơn mọi vật người đời trân quý. Trong chiến trận, ngươi sẽ không bao giờ bại trận, và sẽ đạt uy quang dữ dội như lửa.’”

Verse 513

सगणो दैवतश्रेष्ठस्तत्रैवान्तरधीयत । महाराज! ऐसा कहकर कृत्तिवासा, महातेजस्वी, वृषभवाहन तथा वरणीय सुरश्रेष्ठ भगवान्‌ महेश्वर अपने गणोंके साथ वहीं अन्तर्धान हो गये

Mandavya nói: “Nói xong như vậy, Thượng Đế tối thượng giữa chư thiên—Mahēśvara, bậc đại quang huy, đấng cưỡi bò, khoác da thú—liền ẩn mất ngay tại chỗ ấy, cùng với đoàn tùy tùng (gaṇa) của ngài.”

Verse 536

न तात तरुण दान्तं पिता त्वां पश्यतेडनघ । गालवजीने कहा--राजन! विश्वामित्र मुनिकी आज्ञा पाकर मैं अपने पिताजीका दर्शन करनेके लिये घरपर आया। उस समय मेरी माता वैधव्यके दुःखसे दुःखी हो जोर-जोरसे रोती हुई मुझसे बोली--'तात! अनघ! कौशिक मुनिकी आज्ञा लेकर घरपर आये हुए वेदविद्यासे विभूषित तुझ तरुण एवं जितेन्द्रिय पुत्रको तुम्हारे पिता नहीं देख सके'

“Con yêu, hỡi người vô tội—cha con không thể nhìn thấy con, dẫu con đã trở về như một thanh niên tự chế, rạng rỡ bởi học vấn Veda, sau khi vâng mệnh hiền triết Kauśika (Viśvāmitra).”

Verse 583

दिष्ट्या दृष्टोडसि मे पुत्र कृतविद्य इहागत: । पाण्डुनन्दन! उन्हें देखते ही मैं उनके चरणोंमें पड़ गया; फिर पिताजीने भी उन समिधा आदि वस्तुओंको अलग रखकर मुझे हृदयसे लगा लिया और मेरा मस्तक सूँघकर नेत्रोंसे आँसू बहाते हुए मुझसे कहा--“बेटा! बड़े सौभाग्यकी बात है कि तुम विद्वान होकर घर आ गये और मैंने तुम्हें भर आँख देख लिया”

Gālava nói: “Nhờ phúc lành, con trai ta, con đã về nhà sau khi học thành, và ta đã được thấy con. Hỡi hậu duệ của Pāṇḍu, vừa trông thấy họ, ta liền sụp xuống dưới chân họ. Rồi cha ta gác lại bó củi tế và các vật dụng nghi lễ khác, ôm chầm lấy ta bằng cả tấm lòng, âu yếm ngửi đỉnh đầu ta, nước mắt tuôn rơi, và nói: ‘Con ơi! Thật là đại phúc khi con trở về như một bậc học giả—và ta đã được nhìn con trọn vẹn bằng chính đôi mắt này.’”

Verse 603

युधिष्टिरं धर्मनिरधि पुरुहृतमिवेश्वर: । वैशम्पायनजी कहते हैं--जनमेजय! मुनियोंके कहे हुए महादेवजीके ये अद्भुत चरित्र सुनकर पाण्डुनन्दन युधिष्ठिरको बड़ा विस्मय हुआ। फिर बुद्धिमानोंमें श्रेष्ठ श्रीकृष्णने धर्मनिधि युधिष्ठिरसे उसी प्रकार कहा जैसे श्रीविष्णु देवराज इन्द्रसे कोई बात कहा करते हैं

Vaiśampāyana nói: “Hỡi Janamejaya, khi nghe các bậc hiền triết kể về những kỳ công nhiệm mầu của Mahādeva, Yudhiṣṭhira—con của Pāṇḍu, kho tàng của dharma—vô cùng kinh ngạc. Rồi Śrī Kṛṣṇa, bậc tối thượng trong hàng trí giả, đã nói với Yudhiṣṭhira theo đúng cung cách mà người ta vẫn kể rằng Śrī Viṣṇu nói với Indra, vua của chư thiên.”

Verse 643

त्रैलोक्यस्याधिपत्यं वा तुष्टो रुद्र: प्रयच्छति । “भगवान्‌ रुद्र संतुष्ट हो जायँ तो वे ब्रह्मपद, विष्णुपद, देवताओंसहित देवेन्द्रपद अथवा तीनों लोकोंका आधिपत्य प्रदान कर सकते हैं

Vāyu nói: “Nếu Rudra (Śiva) hài lòng, Ngài có thể ban cho cả quyền thống trị ba cõi.”

Verse 676

सर्व तुदति तत्पापं भावयज्छिवमात्मना । “समस्त लक्षणोंसे हीन अथवा सब पापोंसे युक्त मनुष्य भी यदि अपने हृदयसे भगवान्‌ शिवका ध्यान करता है तो वह अपने सारे पापोंको नष्ट कर देता है

Vāyu nói: “Tội lỗi vốn hành hạ con người đủ mọi bề sẽ bị tiêu diệt khi người ấy quán niệm về Thượng Đế Śiva bằng toàn bộ nội tâm. Dẫu là kẻ thiếu mọi tướng lành, hay mang gánh vô số tội, nếu từ đáy lòng thiền niệm về Śiva, người ấy sẽ thiêu rụi hết thảy nghiệp lỗi đã tích tụ.”

Verse 1636

तत्प्रसादान्मया प्राप्तं ब्राह्मुण्यं दुर्लभ महत्‌ | तदनन्तर विश्वामित्रजीने कहा

“Nhờ ân sủng của Ngài, ta đã đạt được địa vị brāhmaṇa vĩ đại, vô cùng hiếm có.” Rồi Viśvāmitra nói: “Tâu Đại vương! Khi ấy ta còn là một kṣatriya, trong lòng đã lập lời thệ kiên cố rằng: ‘Ta sẽ trở thành một brāhmaṇa.’ Với mục đích ấy, ta đã phụng thờ Thượng Đế Śaṅkara (Śiva); và nhờ ân huệ của Ngài, ta đã đạt được brāhmaṇatva khó bề đạt tới.”