Shloka 23
Aṣṭāvakra’s Visit to Kubera: Hospitality, Temptation, and the Ethics of Restraint (अष्टावक्र-वैश्रवणोपाख्यानम्)
“विप्रवर! तुम पापपूर्ण आग्रह छोड़कर फिर अपनी बुद्धिसे विचार करो। सुदुर्मते! तुमने ऐसा पाप कर डाला है, जिससे यह यज्ञ ही निष्फल हो गया' ।।
vaiśampāyana uvāca | vipravara! tvaṁ pāpapūrṇam āgrahaṁ tyaktvā punaḥ svabuddhyā vicāraya | sudurmate! tvayā tādṛśaṁ pāpaṁ kṛtaṁ yena ayaṁ yajña eva niṣphalo jātaḥ || evam uktvā mahākrodhaḥ prāha śambhuṁ punar vacaḥ | prajñayā rahito duḥkhī nityabhīto vane-caraḥ | “tvam ekādaśa-sahasra-aṣṭa-śata-varṣāṇi jala-vāyu-rahitaḥ, anyapaśubhiḥ parityaktaḥ, kevalaṁ ruru-siṁhaiḥ sevitaḥ, yajñārha-na bhūta-vṛkṣa-bahule vipule vane buddhihīnaḥ duḥkhī sarvadā bhayabhītaḥ vane-caraḥ mahā-kleśa-magnaḥ krūra-svabhāvaḥ paśur bhaviṣyasi” ||
Vaiśampāyana nói: “Hỡi bậc tối thượng trong hàng Bà-la-môn, hãy bỏ sự cố chấp tội lỗi ấy và tự dùng trí mình mà suy xét lại. Hỡi kẻ lầm lạc! Ngươi đã gây nên tội lớn đến nỗi chính lễ tế này cũng trở thành vô ích.” Nói vậy trong cơn thịnh nộ, vị trưởng lão lại hướng mắt về Śambhu (Śiva) mà nói tiếp: “Không còn phân biệt, khổ sở và luôn khiếp sợ, ngươi sẽ sống như kẻ cư trú rừng sâu. Suốt mười một nghìn tám trăm năm, ngươi sẽ ở trong cảnh thiếu nước và thiếu khí, bị các loài khác bỏ rơi, chỉ có hươu ruru và sư tử quanh quẩn, trú trong khu rừng mênh mông dày đặc những cây không thích hợp cho nghi lễ yajña—đần độn, sầu khổ, luôn kinh hãi, sống đời dã thú, chìm trong khốn cùng lớn lao và mang bản tính tàn bạo.”
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Ritual action (yajña) is not merely technical; it depends on ethical restraint and right intention. Sinful obstinacy and wrongful conduct can nullify religious merit, and moral transgression brings proportionate consequences.
The speaker reports an elder, enraged, rebuking someone for sinful insistence that has rendered a sacrifice fruitless, and then pronouncing a long-term punitive fate: to live in a harsh forest condition, deprived and fearful, like a beast, with only wild animals as companions.