पञ्चावरणमार्गस्थं योगेश्वरस्तोत्रम् (Pañcāvaraṇa-mārga Stotra to Yogeśvara Śiva)

Verse 1

उपमन्युरुवाच । स्तोत्रं वक्ष्यामि ते कृष्ण पञ्चावरणमार्गतः । योगेश्वरमिदं पुण्यं कर्म येन समाप्यते

อุปมันยุกล่าวว่า “โอ้กฤษณะ เราจักประกาศบทสรรเสริญตามหนทางแห่งปัญจาวรณะ (ห้าชั้นคลุม) นี่คือคำสอนอันศักดิ์สิทธิ์ของโยคีศวรพระศิวะ; ด้วยสิ่งนี้ วรตะและการปฏิบัติทางธรรมย่อมสำเร็จสมบูรณ์โดยแท้”

Verse 2

जय जय जगदेकनाथ शंभो प्रकृतिमनोहर नित्यचित्स्वभाव । अतिगतकलुषप्रपञ्चवाचामपि मनसां पदवीमतीततत्त्वम्

ชัย ชัย แด่พระองค์—ศัมภู ผู้เป็นเอกนาถแห่งจักรวาล ผู้ทรงงดงามยิ่งจนแม้ปรกฤติก็หลงใหล ผู้มีสภาวะเป็นจิตสำนึกนิรันดร์ พระองค์คือสัจตถะที่พ้นวิสัยวาจาและใจ ล่วงพ้นความแผ่ขยายแห่งโลกีย์อันเศร้าหมองแล้ว

Verse 3

स्वभावनिर्मलाभोग जय सुन्दरचेष्टित । स्वात्मतुल्यमहाशक्ते जय शुद्धगुणार्णव

ชัยแด่พระองค์ ผู้มีสภาวะโดยกำเนิดบริสุทธิ์และเสวยสุขอันผุดผ่อง; ชัยแด่พระองค์ ผู้มีการเคลื่อนไหวอันงามยิ่ง. ชัยแด่พระองค์ โอ้มหาศักติผู้เสมอด้วยอาตมันของพระองค์เอง; ชัยแด่พระองค์ โอ้มหาสมุทรแห่งคุณอันบริสุทธิ์

Verse 4

अनन्तकांतिसंपन्न जयासदृशविग्रह । अतर्क्यमहिमाधार जयानाकुलमंगल

ข้าแต่พระผู้เป็นเจ้า ผู้เปี่ยมด้วยรัศมีอันไม่สิ้นสุด ผู้มีรูปดุจชัยชนะเอง เป็นที่รองรับมหิทธิอันเกินคาดคิด—พระองค์ทรงเป็นมงคลยิ่ง มั่นคงในชัยเสมอ

Verse 5

निरंजन निराधार जय निष्कारणोदय । निरन्तरपरानन्द जय निर्वृतिकारण

ชัยแด่พระองค์ ผู้บริสุทธิ์ไร้มลทิน ผู้ไร้ที่พึ่งแต่ทรงตั้งอยู่ด้วยพระองค์เอง; ชัยแด่พระองค์ผู้ปรากฏโดยไร้เหตุปัจจัย. ชัยแด่พระองค์ ผู้เป็นสุขสูงสุดไม่ขาดสาย; ชัยแด่พระองค์ ผู้เป็นเหตุแห่งโมกษะและความสงบสิ้นสุด

Verse 6

जयातिपरमैश्वर्य जयातिकरुणास्पद । जय स्वतंत्रसर्वस्व जयासदृशवैभव

ชัยแด่พระองค์ ผู้มีอำนาจเป็นใหญ่สูงสุดไร้ผู้เทียบ; ชัยแด่พระองค์ ผู้เป็นที่สถิตแห่งพระกรุณา. ชัยแด่พระองค์ ผู้ทรงอิสระโดยสิ้นเชิงและเป็นทุกสิ่งทั้งมวล; ชัยแด่พระองค์ ผู้มีสิริรุ่งเรืองไร้เสมอเหมือน

Verse 7

जयावृतमहाविश्व जयानावृत केनचित् । जयोत्तर समस्तस्य जयात्यन्तनिरुत्तर

พระองค์ทรงเป็นชัยชนะเอง ผู้แผ่คลุมมหาจักรวาล; แต่ไม่มีสิ่งใดปกคลุมพระองค์ได้. พระองค์ทรงเป็นชัยเหนือสรรพสิ่ง; ชัยของพระองค์เป็นที่สุด ไร้ผู้เหนือกว่า

Verse 8

जयाद्भुत जयाक्षुद्र जयाक्षत जयाव्यय । जयामेय जयामाय जयाभाव जयामल

ชัยแด่พระองค์ ผู้พิสดารน่าอัศจรรย์; ชัยแด่พระองค์ ผู้ไม่เคยต่ำต้อย. ชัยแด่พระองค์ ผู้ไม่บาดเจ็บ; ชัยแด่พระองค์ ผู้ไม่เสื่อมสลาย. ชัยแด่พระองค์ ผู้ประมาณมิได้; ชัยแด่พระองค์ ผู้พ้นจากมายา. ชัยแด่พระองค์ ผู้ดำรงอยู่เหนือเงื่อนไขทั้งปวง; ชัยแด่พระองค์ ผู้ผ่องใสไร้มลทิน

Verse 9

महाभुज महासार महागुण महाकथ । महाबल महामाय महारस महारथ

ข้าแต่พระผู้มีพาหาอันยิ่งใหญ่ ผู้ทรงสาระอันมหา ผู้เปี่ยมมหาคุณ ผู้เป็นบ่อเกิดแห่งมหากถาศักดิ์สิทธิ์ ผู้ทรงมหาพลัง ผู้มีมหามายาอันไพศาล ผู้ทรงมหารสคือปรมานันทะ และผู้เป็นมหารถะผู้ไร้ผู้เสมอในอำนาจทางจิตวิญญาณ

Verse 10

नमः परमदेवाय नमः परमहेतवे । नमश्शिवाय शांताय नमश्शिवतराय ते

นอบน้อมแด่ปรมเทพ นอบน้อมแด่เหตุอันสูงสุด นอบน้อมแด่พระศิวะผู้สงบ และนอบน้อมแด่พระองค์ผู้เป็น “ศิวะยิ่งกว่า” คือมงคลสูงสุดเหนือสิ่งทั้งปวง

Verse 11

त्वदधीनमिदं कृत्स्नं जगद्धि ससुरासुरम् । अतस्त्वद्विहितामाज्ञां क्षमते को ऽतिवर्तितुम्

ข้าแต่พระผู้เป็นเจ้า จักรวาลทั้งสิ้นพร้อมทั้งเหล่าเทพและอสูรอยู่ใต้พระอำนาจของพระองค์ ดังนั้นผู้ใดเล่าจะสามารถล่วงละเมิดพระบัญชาที่พระองค์ทรงกำหนดได้

Verse 13

अयं पुनर्जनो नित्यं भवदेकसमाश्रयः । भवानतो ऽनुगृह्यास्मै प्रार्थितं संप्रयच्छतु

บุคคลผู้นี้พึ่งพาและขอที่พึ่งเพียงพระองค์เสมอ ดังนั้นข้าแต่พระผู้เป็นเจ้า โปรดเมตตาอนุเคราะห์เขา และประทานสิ่งที่เขาอธิษฐานขอให้ครบถ้วน

Verse 14

जयांबिके जगन्मातर्जय सर्वजगन्मयि । जयानवधिकैश्वर्ये जयानुपमविग्रहे

ชัยแด่พระองค์ โอ้พระอัมพิกา มารดาแห่งโลกทั้งปวง! ชัยแด่พระองค์ผู้แผ่ซ่านทั่วสรรพจักรวาล ชัยแด่พระองค์ผู้ทรงอิศวรรย์ไร้ขอบเขต และชัยแด่พระองค์ผู้มีพระรูปทิพย์หาที่เปรียบมิได้

Verse 15

जय वाङ्मनसातीते जयाचिद्ध्वांतभंजिके । जय जन्मजराहीने जय कालोत्तरोत्तरे

ชัยแด่พระองค์ผู้เหนือวาจาและจิตใจ ชัยแด่พระองค์ผู้ทำลายความมืดแห่งอวิชชา ชัยแด่พระองค์ผู้พ้นจากเกิดและชรา ชัยแด่พระองค์ผู้เหนือกาละ ผู้ยิ่งยวดเหนือยิ่งยวด।

Verse 16

जयानेकविधानस्थे जय विश्वेश्वरप्रिये । जय विश्वसुराराध्ये जय विश्वविजृंभिणि

ชัยแด่พระองค์ผู้สถิตในนานานัย ชัยแด่พระองค์ผู้เป็นที่รักของพระวิศเวศวร ชัยแด่พระองค์ผู้เป็นที่บูชาของเทพทั้งปวง ชัยแด่พระองค์ผู้แผ่ขยายและซึมซาบเป็นทั้งจักรวาล।

Verse 17

जय मंगलदिव्यांगि जय मंगलदीपिके । जय मंगलचारित्रे जय मंगलदायिनि

ชัยแด่พระแม่ผู้มีอวัยวะทิพย์อันเป็นมงคลและรุ่งเรือง! ชัยแด่พระแม่ผู้เป็นประทีปแห่งมงคล! ชัยแด่พระแม่ผู้มีจริยาวัตรอันเป็นมงคล! ชัยแด่พระแม่ผู้ประทานมงคล!

Verse 18

नमः परमकल्याणगुणसंचयमूर्तये । त्वत्तः खलु समुत्पन्नं जगत्त्वय्येव लीयते

ขอนอบน้อมแด่พระองค์ ผู้ทรงเป็นรูปแห่งคลังคุณธรรมอันเป็นมงคลสูงสุด แท้จริงจักรวาลนี้บังเกิดจากพระองค์ และย่อมสลายกลับสู่พระองค์เท่านั้น

Verse 19

त्वद्विनातः फलं दातुमीश्वरोपि न शक्नुयात् । जन्मप्रभृति देवेशि जनोयं त्वदुपाश्रितः

ข้าแต่องค์เทวีผู้เป็นเจ้าเหนือเทพทั้งปวง หากปราศจากพระองค์ แม้พระอีศวรก็มิอาจประทานผลได้ ตั้งแต่กำเนิดมา สรรพชนทั้งหลายล้วนพึ่งพิงพระองค์เป็นที่พึ่ง

Verse 20

अतो ऽस्य तव भक्तस्य निर्वर्तय मनोरथम् । पञ्चवक्त्रो दशभुजः शुद्धस्फटिकसन्निभः

ฉะนั้น ขอพระองค์ทรงบันดาลให้ความปรารถนาของภักตะผู้นี้สำเร็จ; (เขา) ได้ประจักษ์พระผู้เป็นเจ้า ผู้มีห้าพักตร์ สิบกร สว่างดุจผลึกบริสุทธิ์ ในรูปอันปรากฏชัดเจน।

Verse 21

भक्त्या मयार्चितो मह्यं प्रार्थितं शं प्रयच्छतु । सदाशिवांकमारूढा शक्तिरिच्छा शिवाह्वया

ขอพระศัมภูผู้เป็นมงคล ผู้ซึ่งข้าพเจ้าได้บูชาด้วยภักติและอธิษฐานต่อพระองค์ โปรดประทานความผาสุกแก่ข้าพเจ้าเถิด. ณ ตักของพระสทาศิวะ ประทับอยู่ “อิจฉา-ศักติ” พลังแห่งเจตจำนง อันเลื่องนามว่า “ศิวา”.

Verse 22

जननी सर्वलोकानां प्रयच्छतु मनोरथम् । शिवयोर्दयिता पुत्रौ देवौ हेरंबषण्मुखौ

ขอพระมารดาเทวีผู้เป็นมารดาแห่งสรรพโลก โปรดประทานให้ความปรารถนาของผู้ภักดีสำเร็จเถิด. โอรสเทพผู้เป็นที่รักของพระศิวะและพระปารวตีมีสององค์ คือ เฮรัมพะ (คเณศ) และพระษัณมุขะ ผู้มีหกพักตร์ (การ์ตติเกยะ).

Verse 23

शिवानुभावौ सर्वज्ञौ शिवज्ञानामृताशिनौ । तृप्तौ परस्परं स्निग्धौ शिवाभ्यां नित्यसत्कृतौ

ทั้งสองทรงตั้งมั่นในประสบการณ์ตรงแห่งพระศิวะ เป็นผู้รอบรู้ และได้รับการหล่อเลี้ยงด้วยอมฤตแห่งญาณของพระศิวะ. ทรงอิ่มเอมเสมอ มีความรักใคร่ต่อกัน และได้รับการสักการะนิตย์จากพระศิวะและพระศักติของพระองค์.

Verse 24

सत्कृतौ च सदा देवौ ब्रह्माद्यैस्त्रिदशैरपि । सर्वलोकपरित्राणं कर्तुमभ्युदितौ सदा

เทวะทั้งสองนั้นได้รับการสักการะยกย่องอยู่เสมอ แม้โดยพระพรหมและเหล่าเทพทั้งหลาย และทรงตั้งมั่นลุกขึ้นเสมอเพื่อคุ้มครองโลกทั้งปวง

Verse 25

स्वेच्छावतारं कुर्वंतौ स्वांशभेदैरनेकशः । ताविमौ शिवयोः पार्श्वे नित्यमित्थं मयार्चितौ

เทวะทั้งสองทรงอวตารตามพระประสงค์ของตน และทรงปรากฏหลากหลายด้วยการแบ่งภาคแห่งพระองค์เอง; ทั้งสองประทับเคียงข้างพระศิวะเป็นนิตย์—ฉะนั้นข้าพเจ้าจึงบูชาท่านทั้งสองอยู่เสมอ

Verse 26

तयोराज्ञां पुरस्कृत्य प्रार्थितं मे प्रयच्छताम् । शुद्धस्फटिकसंकाशमीशानाख्यं सदाशिवम्

ด้วยการน้อมรับพระบัญชาของเทวะทั้งสอง โปรดประทานสิ่งที่ข้าพเจ้าทูลขอ คือพระสทาศิวะนามว่า ‘อีศานะ’ ผู้สว่างดุจผลึกใสบริสุทธิ์

Verse 27

मूर्धाभिमानिनी मूर्तिः शिवस्य परमात्मनः । शिवार्चनरतं शांतं शांत्यतीतं मखास्थितम्

นี่คือพระรูปของพระศิวะผู้เป็นปรมาตมัน ผู้ครองและสถิต ณ ศีรษะ เป็นผู้ยินดีในการบูชาพระศิวะ สงบ เยือกเย็นยิ่งกว่าความสงบ และตั้งมั่นในพิธียัญแต่ไม่ถูกพันธนาการ

Verse 28

पञ्चाक्षरांतिमं बीजं कलाभिः पञ्चभिर्युतम् । प्रथमावरणे पूर्वं शक्त्या सह समर्चितम्

พยางค์บีชะสุดท้ายแห่งมนต์ปัญจाक्षรี อันประกอบด้วยกะลา ๕ ประการ ย่อมได้รับการบูชาเป็นอันดับแรกในอาวรณะชั้นต้น พร้อมด้วยพระศักติ

Verse 29

पवित्रं परमं ब्रह्म प्रार्थितं मे प्रयच्छतु । बालसूर्यप्रतीकाशं पुरुषाख्यं पुरातनम्

ขอพรหมันผู้สูงสุดอันบริสุทธิ์ยิ่ง โปรดประทานสิ่งที่ข้าพเจ้าวอนขอเถิด—พระปุรุษะดึกดำบรรพ์ ผู้รุ่งเรืองดุจสุริยะอรุณแรกขึ้นใหม่.

Verse 30

पूर्ववक्त्राभिमानं च शिवस्य परमेष्ठिनः । शांत्यात्मकं मरुत्संस्थं शम्भोः पादार्चने रतम्

ท่านคืออัตลักษณ์ผู้ครอบงำแห่งพระศิวะผู้เป็นปรเมษฐิน ในพระพักตร์ทิศตะวันออก—มีสภาวะแห่งสันติ สถิตในมณฑลแห่งมรุต และยินดีเนืองนิตย์ในการบูชาพระบาทของพระศัมภู.

Verse 31

प्रथमं शिवबीजेषु कलासु च चतुष्कलम् । पूर्वभागे मया भक्त्या शक्त्या सह समर्चितम्

ประการแรก ในหมู่พีชะแห่งศิวะและกลา ข้าพเจ้าได้บูชาจตุกละอันสี่ประการซึ่งสถิตในภาคตะวันออก ด้วยภักติ—พร้อมด้วยศักติ—โดยสมบูรณ์.

Verse 32

पवित्रं परमं ब्रह्म प्रार्थितं मे प्रयच्छतु । अञ्जनादिप्रतीकाशमघोरं घोरविग्रहम्

ขอพรหมันผู้สูงสุดอันบริสุทธิ์ยิ่ง โปรดประทานสิ่งที่ข้าพเจ้าวอนขอเถิด—พระอฆอระผู้ทอประกายดุจอัญชันสีเข้ม แม้ทรงสภาวะเมตตาแต่ทรงรูปอันน่าเกรงขามเพื่อทำลายพันธนาการและคุ้มครองภักตะ.

Verse 33

देवस्य दक्षिणं वक्त्रं देवदेवपदार्चकम् । विद्यापादं समारूढं वह्निमण्डलमध्यगम्

พระพักตร์ทิศใต้ของพระผู้เป็นเจ้า—ผู้บูชาพระบาทแห่งเทพเหนือเทพ—สถิตบนหลักวิทยา และประทับอยู่กลางมณฑลแห่งเพลิง.

Verse 34

द्वितीयं शिवबीजेषु कलास्वष्टकलान्वितम् । शंभोर्दक्षिणदिग्भागे शक्त्या सह समर्चितम्

ในบรรดาบีชมนตร์ของพระศิวะ บีชประการที่สองประกอบด้วยอัษฏกลาแปดประการ พึงบูชาโดยชอบ ณ ด้านทิศใต้ของพระศัมภู พร้อมด้วยพระศักติ.

Verse 35

पवित्रं मध्यमं ब्रह्म प्रार्थितं मे प्रयच्छतु । कुंकुमक्षोदसंकाशं वामाख्यं वरवेषधृक्

ขอพรหมันผู้เป็น ‘มัธยม’ อันบริสุทธิ์ ผู้ซึ่งข้าพเจ้าได้อธิษฐานแล้ว จงประทานสิ่งที่ข้าพเจ้าปรารถนา พระองค์รุ่งเรืองดุจผงกุมกุมและชาด เป็นที่รู้จักนามว่า ‘วามะ’ และทรงเครื่องแต่งกายอันเป็นมงคลประเสริฐ.

Verse 36

वक्त्रमुत्तरमीशस्य प्रतिष्ठायां प्रतिष्ठितम् । वारिमंडलमध्यस्थं महादेवार्चने रतम्

พระพักตร์ทิศเหนือของพระอีศวรได้รับการสถาปนาในพิธีประดิษฐาน ดำรงอยู่กลางมณฑลแห่งน้ำ และตั้งมั่นในอาราธนาพระมหาเทวะ.

Verse 37

तुरीयं शिवबीजेषु त्रयोदशकलान्वितम् । देवस्योत्तरदिग्भागे शक्त्या सह समर्चितम्

ในบรรดาบีชมนตร์ของพระศิวะ บีช ‘ตุรียะ’ อันเป็นประการที่สี่ประกอบด้วยกลา ๑๓ ประการ พึงบูชาโดยชอบพร้อมพระศักติ ณ ทิศเหนือแห่งพระเทวะผู้ศักดิ์สิทธิ์.

Verse 38

पवित्रं परमं ब्रह्म प्रार्थितं मे प्रयच्छतु । शंखकुंदेंदुधवलं संध्याख्यं सौम्यलक्षणम्

ขอพรหมันผู้บริสุทธิ์ยิ่งและสูงสุด โปรดประทานสิ่งที่ข้าพเจ้าวอนขอเถิด พระองค์ผู้ขาวดุจสังข์ ดอกมะลิ และจันทร์ เป็นที่รู้จักนามว่า “สันธยา” มีลักษณะอ่อนโยนและเป็นมงคล

Verse 39

शिवस्य पश्चिमं वक्त्रं शिवपादार्चने रतम् । निवृत्तिपदनिष्ठं च पृथिव्यां समवस्थितम्

พระพักตร์ทิศตะวันตกของพระศิวะทรงยินดีในการบูชาพระบาทของพระศิวะ ดำรงมั่นในบท ‘นิวฤตติ’ และสถิตอยู่บนธาตุปฐวี.

Verse 40

तृतीयं शिवबीजेषु कलाभिश्चाष्टभिर्युतम् । देवस्य पश्चिमे भागे शक्त्या सह समर्चितम्

บีชะแห่งพระศิวะบทที่สาม อันประกอบด้วยกลาแปดประการ พึงบูชาด้วยความเคารพ ณ ด้านทิศตะวันตกขององค์เทพ พร้อมด้วยพระศักติ.

Verse 41

पवित्रं परमं ब्रह्म प्रार्थितं मे प्रयच्छतु । शिवस्य तु शिवायाश्च हृन्मूर्तिशिवभाविते

ขอพรหมันผู้บริสุทธิ์ยิ่งและสูงสุด โปรดประทานสิ่งที่ข้าพเจ้าวอนขอเถิด โอ้ผู้เป็นมูรติแห่งดวงใจของพระศิวะและพระศิวา ผู้เปี่ยมด้วยภาวะแห่งศิวะ!

Verse 42

तयोराज्ञां पुरस्कृत्य ते मे कामं प्रयच्छताम् । शिवस्य च शिवायाश्च शिखामूर्तिशिवाश्रिते

ขอให้เขาทั้งสองยกพระบัญชาของทั้งคู่ไว้เป็นใหญ่ แล้วประทานสิ่งที่ข้าปรารถนา โอ้ศิขามูรติอันเป็นของพระศิวะและพระศิวา ผู้พึ่งพิงพระศิวะ!

Verse 43

सत्कृत्य शिवयोराज्ञां ते मे कामं प्रयच्छताम् । शिवस्य च शिवायाश्च वर्मणा शिवभाविते

ขอให้เขาทั้งหลายถวายความเคารพต่อพระบัญชาของพระศิวะและพระศิวา แล้วประทานพรที่ข้าปรารถนา โอ้ผู้เปี่ยมภาวะแห่งศิวะ ผู้มีเกราะคุ้มครองของพระศิวะและพระศิวา!

Verse 44

सत्कृत्य शिवयोराज्ञां ते मे कामं प्रयच्छताम् । शिवस्य च शिवायाश्च नेत्रमूर्तिशिवाश्रिते

ขอเขาทั้งหลายจงนอบน้อมรับและเทิดทูนพระบัญชาของพระศิวะและพระศิวา แล้วประทานพรอันปรารถนาแก่ข้าพเจ้า โอ้ผู้สถิตในพระศิวะผู้เป็นมูรติแห่งเนตรของพระศิวะและพระศิวา ขอนอบน้อมแด่ท่าน

Verse 45

सत्कृत्य शिवयोराज्ञां ते मे कामं प्रयच्छताम् । अस्त्रमूर्ती च शिवयोर्नित्यमर्चनतत्परे

ขอเขาทั้งหลายจงเทิดทูนพระบัญชาของพระศิวะและพระศิวา แล้วประทานสิ่งที่ข้าพเจ้าปรารถนา และขอให้ข้าพเจ้ามีความเพียรมั่นคงในการบูชาพระศิวะผู้เป็นมูรติแห่งอัสตราอยู่เนืองนิตย์

Verse 46

सत्कृत्य शिवयोराज्ञां ते मे कामं प्रयच्छताम् । वामौ ज्येष्ठस्तथा रुद्रः कालो विकरणस्तथा

เมื่อได้บูชาและน้อมรับพระบัญชาของพระศิวะทั้งสอง (ศิวะและศิวา) แล้ว ขอให้ท่านทั้งหลายประทานพรที่ข้าพเจ้าปรารถนา คือ วามะ ชเยษฐะ รุทระ กาละ และวิกรณะด้วยเถิด

Verse 47

बलो विकरणश्चैव बलप्रमथनः परः । सर्वभूतस्य दमनस्तादृशाश्चाष्टशक्तयः

บะละ วิกรณะ และบลปรมถนะอันสูงสุด; พร้อมทั้ง ดะมะนา ผู้ปราบสรรพสัตว์ทั้งปวง—ดังนี้คือศักติทั้งแปดของพระองค์ (พระศิวะ)

Verse 48

प्रार्थितं मे प्रयच्छंतु शिवयोरेव शासनात् । अथानंतश्च सूक्ष्मश्च शिवश्चाप्येकनेत्रकः

ด้วยพระบัญชาของคู่ทิพย์ (พระศิวะและพระศิวา) ขอให้ท่านทั้งหลายประทานสิ่งที่ข้าพเจ้าทูลขอ แล้วสภาวะสูงสุดนั้นคือ อนันตะ—ไร้ที่สุด เป็น สุขษมะ—ละเอียดลึก และคือพระศิวะเอง ผู้ทรงเนตรเดียว

Verse 49

एक रुद्राख्यमर्तिश्च श्रीकण्ठश्च शिखंडकः । तथाष्टौ शक्तयस्तेषां द्वितीयावरणे ऽर्चिताः

มีมูรติหนึ่งชื่อว่า ‘รุทระ’; อีกทั้ง ‘ศรีกัณฐะ’ และ ‘ศิขัณฑกะ’ ด้วย และศักติทั้งแปดของท่านเหล่านั้นก็ได้รับการบูชาในอาวรณ์ชั้นที่สองของผังศักดิ์สิทธิ์

Verse 50

ते मे कामं प्रयच्छंतु शिवयोरेव शासनात् । भवाद्या मूर्तयश्चाष्टौ तासामपि च शक्तयः

ด้วยพระบัญชาของพระศิวะและพระศักติ ขอให้ปางทั้งแปดเริ่มด้วยภวะ พร้อมทั้งศักติของแต่ละปาง ประทานพรอันปรารถนาแก่ข้าพเจ้าเถิด.

Verse 51

महादेवादयश्चान्ये तथैकादशमूर्तयः । शक्तिभिस्सहितास्सर्वे तृतीयावरणे स्थिताः

มหาเทพและรูปทิพย์อื่น ๆ ตลอดจนปางทั้งสิบเอ็ด ล้วนพร้อมด้วยศักติของตน สถิตอยู่ในอาวรณะชั้นที่สามของผังศักดิ์สิทธิ์นั้น.

Verse 52

सत्कृत्य शिवयोराज्ञां दिशंतु फलमीप्सितम् । वृक्षराजो महातेजा महामेघसमस्वनः

เมื่อถวายความเคารพต่อพระบัญชาของพระศิวะแล้ว ขอให้ราชาแห่งพฤกษา ผู้รุ่งเรืองยิ่งและกึกก้องดุจมหาเมฆ ประทานผลอันปรารถนาเถิด.

Verse 53

मेरुमंदरकैलासहिमाद्रिशिखरोपमः । सिताभ्रशिखराकारः ककुदा परिशोभितः

เขาปรากฏดุจยอดเขาเมรุ มันทร ไกรลาส และหิมาลัย—มีรูปดั่งยอดเมฆขาว และงดงามด้วยโหนกอันเรืองรอง.

Verse 54

महाभोगींद्रकल्पेन वालेन च विराजितः । रक्तास्यशृंगचरणौ रक्तप्रायविलोचनः

เขาเปล่งรัศมี งามด้วยหางใหญ่ดุจพญานาคราช; ปาก เขา และเท้าเป็นสีแดง และดวงตาเกือบทั้งสิ้นเป็นสีแดงเข้ม.

Verse 55

पीवरोन्नतसर्वांगस्सुचारुगमनोज्ज्वलः । प्रशस्तलक्षणः श्रीमान्प्रज्वलन्मणिभूषणः

กายทั้งมวลของเขาอวบอิ่มได้สัดส่วนและสง่างาม; ลีลาย่างก้าวงดงามและสว่างไสว. มีลักษณะมงคลอันประเสริฐ เปี่ยมศรีสง่า เขาเจิดจรัสด้วยเครื่องประดับอัญมณีดุจลุกโชติช่วง.

Verse 56

शिवप्रियः शिवासक्तः शिवयोर्ध्वजवाहनः । तथा तच्चरणन्यासपावितापरविग्रहः

เขาเป็นที่รักของพระศิวะและภักดีแนบแน่นต่อพระศิวะ; เป็นผู้เชิญธงชัยแห่งพระศิวะ. อีกทั้งสรรพรูปของเขาถูกชำระให้บริสุทธิ์ด้วยการประทับวางพระบาทของพระศิวะเหนือเขา.

Verse 57

गोराजपुरुषः श्रीमाञ्छ्रीमच्छूलवरायुधः । तयोराज्ञां पुरस्कृत्य स मे कामं प्रयच्छतु

ขอพระผู้รุ่งเรือง ‘โคราชปุรุษะ’ ผู้ทรงตรีศูลอันงามเป็นศัสตราวุธประเสริฐ จงยกพระบัญชาของพระคู่ทิพย์ทั้งสองไว้เป็นใหญ่ แล้วประทานพรอันปรารถนาแก่ข้าพเจ้าเถิด.

Verse 58

नन्दीश्वरो महातेजा नगेन्द्रतनयात्मजः । सनारायणकैर्देवैर्नित्यमभ्यर्च्य वंदितः

นันทีศวรผู้รุ่งเรืองยิ่ง ผู้บังเกิดจากธิดาแห่งราชาแห่งขุนเขา ถูกเหล่าเทพพร้อมด้วยนารายณ์บูชาและนอบน้อมสรรเสริญอยู่เนืองนิตย์।

Verse 59

शर्वस्यांतःपुरद्वारि सार्धं परिजनैः स्थितः । सर्वेश्वरसमप्रख्यस्सर्वासुरविमर्दनः

ณ ประตูพระราชวังชั้นในของศรฺวะ (ศิวะ) เขายืนอยู่พร้อมบริวาร แลดูประหนึ่งพระผู้เป็นเจ้าแห่งสรรพสิ่ง และเป็นผู้บดขยี้หมู่อสูรทั้งปวง.

Verse 60

सर्वेषां शिवधर्माणामध्यक्षत्वे ऽभिषेचितः । शिवप्रियश्शिवासक्तश्श्रीमच्छूलवरायुधः

ท่านได้รับอภิเษกให้เป็นผู้กำกับดูแลธรรมแห่งพระศิวะทั้งปวง—เป็นที่รักของพระศิวะ แนบแน่นในพระศิวะ และรุ่งเรืองด้วยตรีศูลอันประเสริฐเป็นอาวุธ

Verse 61

शिवाश्रितेषु संसक्तस्त्वनुरक्तश्च तैरपि । सत्कृत्य शिवयोराज्ञां स मे कामं प्रयच्छतु

ขอท่านผู้ผูกใจต่อผู้พึ่งพระศิวะ และเป็นที่รักของเขาเหล่านั้นด้วย จงนอบน้อมต่อพระบัญชาของพระศิวะ แล้วประทานพรอันปรารถนาแก่ข้าพเจ้า

Verse 62

महाकालो महाबाहुर्महादेव इवापरः । महादेवाश्रितानां १ तु नित्यमेवाभिरक्षतु

ขอมหากาล ผู้มีพาหาอันเกรียงไกร ประหนึ่งมหาเทพอีกองค์หนึ่ง จงคุ้มครองผู้พึ่งมหาเทพอยู่เนืองนิตย์

Verse 63

शिवप्रियः शिवासक्तश्शिवयोरर्चकस्सदा । सत्कृत्य शिवयोराज्ञां स मे दिशतु कांक्षितम्

ขอภักตะผู้เป็นที่รักของพระศิวะ แนบแน่นในพระศิวะ และเป็นผู้อาราธนาคู่ทิพย์พระศิวะ–พระศิวาเสมอ จงนอบน้อมต่อพระบัญชาของทั้งสอง แล้วประทานสิ่งที่ข้าพเจ้าปรารถนา

Verse 64

तयोराज्ञां पुरस्कृत्य स मे कामं प्रयच्छतु । ब्रह्माणी चैव माहेशी कौमारी वैष्णवी तथा

ขอเขาจงน้อมรับพระบัญชาของทั้งสองนั้นไว้เป็นเบื้องหน้า แล้วประทานความปรารถนาของข้าพเจ้าเถิด ทั้งพรหมาณี มหาเอศี กุมาริ และไวษณวี ก็ขอจงยินยอมเกื้อหนุนด้วยเถิด.

Verse 65

वाराही चैव माहेंद्री चामुंडा चंडविक्रमा । एता वै मातरः सप्त सर्वलोकस्य मातरः

วาราหี มหาเอนทรี และจามุณฑาผู้กล้าหาญดุจนักรบ—เหล่านี้แลคือพระมารดาทั้งเจ็ด เป็นมารดาแห่งสรรพโลกทั้งปวง.

Verse 66

प्रार्थितं मे प्रयच्छंतु परमेश्वरशासनात् । मत्तमातंगवदनो गंगोमाशंकरात्मजः

ด้วยพระบัญชาของพระปรเมศวร ขอท่านทั้งหลายจงประทานพรที่ข้าพเจ้าทูลขอ—โอรสแห่งคงคา อุมา และศังกร ผู้มีพักตร์ดุจช้างกำลังเมามัน.

Verse 67

आकाशदेहो दिग्बाहुस्सोमसूर्याग्निलोचनः । ऐरावतादिभिर्दिव्यैर्दिग्गजैर्नित्यमर्चितः

พระวรกายของพระองค์คืออากาศ; ทิศทั้งหลายเป็นพระกร; จันทร์ สุริยะ และอัคนีเป็นพระเนตร. พระองค์ทรงได้รับการบูชานิตย์จากช้างทิศอันเป็นทิพย์ เริ่มด้วยไอราวตะ.

Verse 68

शिवज्ञानमदोद्भिन्नर्स्त्रिदशानामविघ्नकृत् । विघ्नकृच्चासुरादीनां विघ्नेशः शिवभावितः

ด้วยความปีติอันเกิดจากญาณแห่งพระศิวะ เขาย่อมเป็นผู้ขจัดอุปสรรคแก่เหล่าเทวะ; แต่แก่พวกอสูรเป็นต้น เขากลับเป็นผู้ก่ออุปสรรค—วิฆเนศผู้นี้ดำรงอยู่ด้วยภาวะแห่งพระศิวะเสมอ।

Verse 69

सत्कृत्य शिवयोराज्ञां स मे दिशतु कांक्षितम् । षण्मुखश्शिवसम्भूतः शक्तिवज्रधरः प्रभुः

ขอพระองค์ผู้ทรงเคารพรับสนองพระบัญชาของพระศิวะ—พระผู้เป็นเจ้า ษัณมุข ผู้บังเกิดจากพระศิวะ ผู้ทรงถือศักติและวัชระ—โปรดประทานสิ่งที่ข้าพเจ้าปรารถนาเถิด।

Verse 70

अग्नेश्च तनयो देवो ह्यपर्णातनयः पुनः । गंगायाश्च गणांबायाः कृत्तिकानां तथैव च

พระผู้เป็นเทพนั้นยังถูกกล่าวว่าเป็นโอรสของอัคนี และอีกนัยหนึ่งเป็นโอรสของอปรรณา (ปารวตี) อีกทั้งยังกล่าวว่าอุบัติจากคงคา จากคณามบา (มารดาแห่งคณะคณา) และจากหมู่กฤตติกาด้วยเช่นกัน।

Verse 71

विशाखेन च शाखेन नैगमेयेन चावृतः । इंद्रजिच्चंद्रसेनानीस्तारकासुरजित्तथा

ท่านถูกแวดล้อมด้วยวิศาขะ ศาขะ และไนคเมยะ; อีกทั้งอินทรชิต จันทรเสนานี และตารกาสุรชิตก็อยู่ร่วมด้วยเช่นกัน।

Verse 72

शैलानां मेरुमुख्यानां वेधकश्च स्वतेजसा । तप्तचामीकरप्रख्यः शतपत्रदलेक्षणः

ด้วยรัศมีโดยกำเนิดของตน เขาสามารถเจาะทะลุแม้ภูเขาเมรุและภูผาอื่น ๆ ได้ เขาส่องประกายดุจทองคำหลอม และดวงตาดุจกลีบบัวร้อยกลีบ

Verse 73

कुमारस्सुकुमाराणां रूपोदाहरणं महत् । शिवप्रियः शिवासक्तः शिवपदार्चकस्सदा

กุมารเป็นแบบอย่างยิ่งแห่งความงามในหมู่ผู้ละมุนละไมทั้งหลาย เป็นที่รักของพระศิวะ ผูกใจภักดีต่อพระศิวะ และบูชาพระบาทศิวะอยู่เสมอ

Verse 74

सत्कृत्य शिवयोराज्ञां स मे दिशतु कांक्षितम् । ज्येष्ठा वरिष्ठा वरदा शिवयोर्यजनेरता

เมื่อได้ถวายความเคารพต่อพระบัญชาของพระศิวะและพระศักติแล้ว ขอพระนางประทานสิ่งที่ข้าปรารถนา—พระนางผู้เป็นผู้ใหญ่ที่สุด ประเสริฐที่สุด ประทานพร และหมกมุ่นในพิธียัญบูชาพระศิวะ-ศักติอยู่เสมอ

Verse 75

तयोराज्ञां पुरस्कृत्य सा मे दिशतु कांक्षितम् । त्रैलोक्यवंदिता साक्षादुल्काकारा गणांबिका

ขอพระนางทรงน้อมรับบัญชาของทั้งสองนั้น แล้วประทานพรที่ข้าพเจ้าปรารถนาเถิด—พระคณามพิกา ผู้เป็นที่สรรเสริญในไตรโลก ปรากฏโดยตรงในรูปดุจอุกกาบาต.

Verse 76

जगत्सृष्टिविवृद्ध्यर्थं ब्रह्मणा ऽभ्यर्थिता शिवात् । शिवायाः प्रविभक्ताया भ्रुवोरन्तरनिस्सृताः

เพื่อการสร้างและความเจริญแห่งโลก พรหมาได้อ้อนวอนพระศิวะ; ครั้นเมื่อพระศิวาแสดงพระองค์ในรูปที่จำแนกแล้ว สิ่งนั้นได้ผุดออกมาจากระหว่างพระขนงของพระนาง.

Verse 77

दक्षायणी सती मेना तथा हैमवती ह्युमा । कौशिक्याश्चैव जननी भद्रकाल्यास्तथैव च

พระนางคือทักษายณีสตี; พระนางคือเมนา ธิดาแห่งหิมวัต คือพระอุมา. พระนางเป็นมารดาของเกาศิกี และเช่นเดียวกันเป็นมารดาของภัทรกาลีด้วย.

Verse 78

अपर्णायाश्च जननी पाटलायास्तथैव च । शिवार्चनरता नित्यं रुद्राणी रुद्रवल्लभा

นางเป็นมารดาของอปัรณา และของปาฏลาเช่นกัน นางบำเพ็ญศิวารจนาเป็นนิตย์ เป็นพระรุทราณี—ผู้เป็นที่รักของพระรุทร

Verse 79

सत्कृट्य शिवयोराज्ञां सा मे दिशतु कांक्षितम् । चंडः सर्वगणेशानः शंभोर्वदनसंभवः

เมื่อรับพระบัญชาของพระศิวะและคู่ทิพย์ด้วยความเคารพ ขอให้นางประทานพรที่ปรารถนาแก่ข้าพเจ้า จัณฑะ—เจ้าเหนือหมู่คณะคณะ (คณะเทพบริวาร) ทั้งปวง—บังเกิดจากพระพักตร์ของพระศัมภู

Verse 80

सत्कृत्य शिवयोराज्ञां स मे दिशतु कांक्षितम् । पिंगलो गणपः श्रीमाञ्छिवासक्तः शिवप्रियः

เมื่อรับพระบัญชาของพระศิวะและพระเทวีด้วยความเคารพ ขอให้ปิงคละ ผู้เป็นคณะปติอันรุ่งเรือง—ผู้ผูกใจภักดิ์ต่อพระศิวะและเป็นที่รักของพระศิวะ—ประทานสิ่งที่ข้าพเจ้าปรารถนา

Verse 81

आज्ञया शिवयोरेव स मे कामं प्रयच्छतु । भृंगीशो नाम गणपः शिवराधनतत्परः

ด้วยพระบัญชาของพระศิวะและพระเทวีโดยแท้ ขอให้เขาบันดาลความปรารถนาของข้าพเจ้าให้สำเร็จ เขาคือคณะปตินามว่า ภฤงคีศะ ผู้มุ่งมั่นในศิวาราธนา

Verse 82

सम्बन्धसामान्यविवक्षया कर्मणि पष्ठी । प्रयच्छतु स मे कामं पत्युराज्ञा पुरःसरम् । वीरभद्रो महातेजा हिमकुंदेंदुसन्निभः

ในที่นี้ใช้วิภัตติกรรตุ์รูปสัมพันธการก (กรณีสัมพันธทั่วไป) ประกอบกับการกระทำ ขอให้วีรภัทรผู้ทรงเดชยิ่ง ซึ่งดำเนินตามพระบัญชาของนายของข้าพเจ้า ประทานสิ่งที่ปรารถนาแก่ข้าพเจ้า; ท่านผ่องขาวดุจหิมะ ดอกกุนทะ และจันทร์

Verse 83

भद्रकालीप्रियो नित्यं मात्ःणां चाभिरक्षिता । यज्ञस्य च शिरोहर्ता दक्षस्य च दुरात्मनः

ท่านเป็นที่รักของภัทรกาลีเสมอ และได้รับการคุ้มครองจากเหล่ามาตฤกา ท่านคือผู้ตัดเศียรแห่งยัญพิธี และผู้ตัดเศียรทักษะผู้มีใจชั่ว

Verse 84

उपेंद्रेंद्रयमादीनां देवानामंगतक्षकः । शिवस्यानुचरः श्रीमाञ्छिवशासनपालकः

ท่านเป็นผู้พิทักษ์อันตื่นรู้ คุ้มครองกายแห่งเหล่าเทพ เช่น อุเปนทระ (วิษณุ), อินทระ และยมะ ท่านรุ่งเรือง เป็นผู้ติดตามพระศิวะ และทรงรักษาพระบัญชาของพระศิวะ

Verse 85

शिवयोः शासनादेव स मे दिशतु कांक्षितम् । सरस्वती महेशस्य वाक्सरोजसमुद्भवा

ด้วยพระบัญชาของพระศิวะและพระศิวา ขอพระนางประทานสิ่งที่ข้าปรารถนา—พระสรัสวดี ผู้บังเกิดจากดอกบัวแห่งวาจาของพระมหेशวร

Verse 86

शिवयोः पूजने सक्ता स मे दिशतु कांक्षितम् । विष्णोर्वक्षःस्थिता लक्ष्मीः शिवयोः पूजने रता

ขอพระนางผู้ตั้งมั่นในการบูชาพระศิวะและพระศิวา ประทานสิ่งที่ข้าปรารถนา แม้พระลักษมีผู้สถิตบนอุระของพระวิษณุ ก็ยินดีและตั้งใจในการบูชาพระศิวะและพระศิวา

Verse 87

शिवयोः शासनादेव सा मे दिशतु कांक्षितम् । महामोटी महादेव्याः पादपूजापरायणा

ด้วยพระบัญชาของพระศิวะและพระศักติ ขอให้นางประทานสิ่งที่ข้าปรารถนา—มหาโมฏี ผู้มุ่งมั่นบูชาพระบาทอันศักดิ์สิทธิ์ของมหาเทวีโดยสิ้นเชิง

Verse 88

तस्या एव नियोगेन सा मे दिशतु कांक्षितम् । कौशिकी सिंहमारूढा पार्वत्याः परमा सुता

ด้วยพระบัญชาของพระนางเอง ขอพระนางประทานสิ่งที่ข้าปรารถนา—พระนางเกาศิกี ผู้ประทับเหนือสิงห์ ธิดาสูงสุดแห่งพระนางปารวตี।

Verse 89

विष्णोर्निद्रामहामाया महामहिषमर्दिनी । निशंभशुंभसंहत्री मधुमांसासवप्रिया

พระนางคือมหามายาผู้เป็นโยคะนิทราแห่งพระวิษณุ; เป็นมหามหิษมรรทินี ผู้ปราบอสูรกระบือใหญ่; เป็นผู้ทำลายนิศุมภะและศุมภะ; และทรงโปรดนัยเวทย์คือ น้ำผึ้ง เนื้อ และอาสวะ (สุราหมัก)

Verse 90

सत्कृत्य शासनं मातुस्सा मे दिशतु कांक्षितम् । रुद्रा रुद्रसमप्रख्याः प्रथमाः प्रथितौजसः

เมื่อข้าพเจ้าได้ถวายความเคารพต่อพระบัญชาของมารดาโดยสมควรแล้ว ขอให้มารดาประทานพรอันปรารถนาแก่ข้าพเจ้า เหล่ารุทราทั้งหลายผู้รุ่งเรืองเสมอด้วยพระรุทรเอง เป็นผู้เลิศหน้าและเลื่องชื่อด้วยเดชานุภาพยิ่งใหญ่

Verse 91

भूताख्याश्च महावीर्या महादेवसमप्रभाः । नित्यमुक्ता निरुपमा निर्द्वन्द्वा निरुपप्लवाः

เหล่าผู้เป็นที่รู้จักว่า “ภูตะ” นั้นทรงวีรภาพยิ่งใหญ่ และมีรัศมีเสมอด้วยพระมหาเทวะ เป็นผู้หลุดพ้นโดยนิตย์ หาที่เปรียบมิได้ พ้นจากคู่ตรงข้ามทั้งปวง และไม่ถูกรบกวนหรือเสื่อมถอยใดๆ

Verse 92

सशक्तयस्सानुचरास्सर्वलोकनमस्कृताः । सर्वेषामेव लोकानां सृष्टिसंहरणक्षमाः

พวกเขาทรงไว้ซึ่งศักติทิพย์ของตน พร้อมด้วยบริวาร เป็นที่นอบน้อมของสรรพโลก และสามารถกระทำการสร้างและการสลายแห่งโลกทั้งปวงได้

Verse 93

परस्परानुरक्ताश्च परस्परमनुव्रताः । परस्परमतिस्निग्धाः परस्परनमस्कृताः

พวกเขามีความรักภักดีต่อกัน ต่างยึดมั่นในปฏิบัติและปณิธานของกันและกัน; มีความเอ็นดูสนิทสนมยิ่ง และต่างถวายความเคารพนอบน้อมแก่กันอยู่เสมอ

Verse 94

शिवप्रियतमा नित्यं शिवलक्षणलक्षिताः । सौम्याधारास्तथा मिश्राश्चांतरालद्वयात्मिकाः

พวกเขาเป็นที่รักยิ่งของพระศิวะชั่วนิตย์ มีลักษณะเครื่องหมายแห่งพระศิวะกำกับ บางพวกมีฐานอันอ่อนโยน บางพวกมีสภาวะผสม—มีภาวะกึ่งกลางสองประการ.

Verse 95

विरूपाश्च सुरूपाश्च नानारूपधरास्तथा । सत्कृत्य शिवयोराज्ञां ते मे कामं दिशंतु वै

ไม่ว่าจะมีรูปพิกลหรือรูปงาม และแม้จะทรงไว้ซึ่งรูปนานาประการ—เมื่อได้สักการะและนอบน้อมต่อพระบัญชาของคู่ทิพย์ ศิวะ–ศิวาแล้ว ขอพวกเขาจงประทานพรอันปรารถนาของข้าพเจ้าโดยแท้.

Verse 96

देव्या प्रियसखीवर्गो देवीलक्षणलक्षितः । सहितो रुद्रकन्याभिः शक्तिभिश्चाप्यनेकशः

หมู่สหายสนิทอันเป็นที่รักของพระเทวี ผู้มีลักษณะมงคลแห่งเทวีปรากฏเด่นชัด ยืนพร้อมกับธิดาแห่งรุทระ และพร้อมด้วยปางต่าง ๆ แห่งศักติอันมากมายด้วย.

Verse 97

तृतीयावरणे शंभोर्भक्त्या नित्यं समर्चितः । सत्कृत्य शिवयोराज्ञां स मे दिशतु मंगलम्

ขอท่านผู้ได้รับการบูชาด้วยภักติเป็นนิตย์ในอาวรณ์ที่สามของพระศัมภู และผู้สักการะพระบัญชาของคู่ทิพย์ ศิวะ–ศิวา จงประทานมงคลแก่ข้าพเจ้า.

Verse 98

दिवाकरो महेशस्य मूर्तिर्दीप्तिसुमंडलः । निर्गुणो गुणसंकीर्णस्तथैव गुणकेवलः

ทิวากร (พระอาทิตย์) คือมูรติประจักษ์แห่งพระมหेशวร ล้อมด้วยวงกลมแห่งรัศมีอันรุ่งโรจน์ พระองค์ทรงเหนือคุณ (นิรคุณ) แต่ก็ปรากฏเป็นผู้ปนด้วยคุณ และเป็นผู้มีคุณล้วนด้วยเช่นกัน.

Verse 99

अविकारात्मकश्चाद्य एकस्सामान्यविक्रियः । असाधारणकर्मा च सृष्टिस्थितिलयक्रमात्

พระองค์ทรงเป็นสภาวะไม่แปรเปลี่ยน เป็นปฐมและเป็นหนึ่งเดียว; แต่ก็ปรากฏประหนึ่งมีความแปรผันทั่วไป การกระทำของพระองค์เป็นเอกลักษณ์หาที่เปรียบมิได้ เพราะดำเนินตามลำดับแห่งการสร้าง การทรงไว้ และการสลาย.

Verse 100

एवं त्रिधा चतुर्धा च विभक्ताः पञ्चधा पुनः । चतुर्थावरणे शंभोः पूजितश्चानुगैः सह

ดังนี้จึงจัดแบ่งเป็นสามส่วน เป็นสี่ส่วน และอีกครั้งเป็นห้าส่วน ในอาวรณ์ชั้นที่สี่ของพระศัมภู พระองค์ทรงได้รับการบูชาพร้อมเหล่าอนุคะ (คณะคณะ/คณะคณา) ของพระองค์.

Verse 101

शिवप्रियः शिवासक्तः शिवपादार्चने रतः । सत्कृत्य शिवयोराज्ञां स मे दिशतु मंगलम्

ขอผู้นั้นผู้เป็นที่รักของพระศิวะ ผู้ผูกใจในพระศิวะ และผู้หมกมุ่นในการบูชาพระบาทศักดิ์สิทธิ์ของพระศิวะ ผู้ถวายความเคารพต่อพระบัญชาของคู่ทิพย์ (ศิวะและศิวา) จงประทานมงคลแก่ข้าพเจ้า.

Verse 102

दिवाकरषडंगानि दीप्ताद्याश्चाष्टशक्तयः । आदित्यो भास्करो भानू रविश्चेत्यनुपूर्वशः

ทิวากรมีองค์ประกอบหกประการ และมีศักติแปดประการเริ่มด้วย ‘ทีปตา’ (รัศมี) ตามลำดับจึงเป็นที่รู้จักว่า อาทิตยะ ภาสกร ภานุ และรวิ.

Verse 103

अर्को ब्रह्मा तथा रुद्रो विष्नुश्चादित्यमूर्तयः । विस्तरासुतराबोधिन्याप्यायिन्यपराः पुनः

อรกะ (สุริยะ), พรหมา, รุทร และวิษณุ—ล้วนเป็นปางแห่งอาทิตยะ อีกทั้งยังมีคำสอน/การแสดงธรรมอื่น ๆ ที่กว้างขวางกว่า ให้ความเข้าใจชัดเจนยิ่งกว่า และเกื้อหนุนหล่อเลี้ยงผู้แสวงธรรมด้วย।

Verse 104

उषा प्रभा तथा प्राज्ञा संध्या चेत्यपि शक्तयः । सोमादिकेतुपर्यंता ग्रहाश्च शिवभाविताः

อุษา ประภา ปรัชญา และสันธยา ก็เป็นศักติทั้งสิ้น; และบรรดาดาวเคราะห์ตั้งแต่โสมะ (จันทร์) จนถึงเกตุ ล้วนซึมซาบ ได้แรงบันดาล และอยู่ใต้การกำกับด้วยภาวะแห่งพระศิวะ।

Verse 105

शिवयोराज्ञयानुन्ना मंगलं प्रदिशंतु मे । अथवा द्वादशादित्यास्तथा द्वादश शक्तयः

ด้วยพระบัญชาของพระศิวะและพระเทวี (ศิวา) ขอความเป็นมงคลจงบังเกิดแก่ข้าพเจ้า หรือขออาทิตยะทั้งสิบสอง และศักติทั้งสิบสองเช่นกัน โปรดประทานความเกื้อกูลและความผาสุกพร้อมสุขภาพดีแก่ข้าพเจ้าเถิด।

Verse 106

ऋषयो देवगंधर्वाः पन्नगाप्सरसां गणाः । ग्रामण्यश्च तथा यक्षा राक्षसाश्चासुरास्तथा

เหล่าฤๅษี เหล่าเทวคันธรรพ์ หมู่นาคและหมู่อัปสรา บรรดาหัวหน้าชุมชน ตลอดจนยักษ์ รากษส และอสูร—ทั้งหมด (ที่นั่น) ได้มาชุมนุมพร้อมกัน।

Verse 107

सप्तसप्तगणाश्चैते सप्तच्छंदोमया हयाः । वालखिल्या दयश्चैव सर्वे शिवपदार्चकाः

เหล่านี้คือหมู่คณะเจ็ดคูณเจ็ด และม้าอันประกอบด้วยฉันทลักษณ์เวททั้งเจ็ด ฤๅษีวาลขิลยะและหมู่อื่น ๆ ล้วนเป็นผู้นมัสการพระบาทอันศักดิ์สิทธิ์ของพระศิวะ

Verse 108

सत्कृत्यशिवयोराज्ञां मंगलं प्रदिशंतु मे । ब्रह्माथ देवदेवस्य मूर्तिर्भूमण्डलाधिपः

ขอความเป็นมงคลจงบังเกิดแก่ข้าพเจ้า ด้วยการนอบน้อมถวายเกียรติแด่พระบัญชาของพระศิวะโดยชอบแท้ แท้จริงพระพรหม ผู้เป็นปางหนึ่งแห่งเทพเหนือเทพทั้งปวง เป็นเจ้าแห่งพิภพนี้

Verse 109

चतुःषष्टिगुणैश्वर्यो बुद्धितत्त्वे प्रतिष्ठितः । निर्गुणो गुणसंकीर्णस्तथैव गुणकेवलः

พระผู้เป็นเจ้าอันสถิตมั่นในตัตตวะแห่งพุทธิ ทรงมีอิศวรรย์ประกอบด้วยคุณวิเศษทิพย์หกสิบสี่ประการ แต่พระองค์ก็เป็นนิรคุณ และตามคัมภีร์ยังทรงถูกกล่าวว่าเป็นผู้ปนด้วยคุณ (คุณสังกีรณะ) และเป็นผู้ปรากฏด้วยคุณล้วน (คุณเกวละ) ด้วย

Verse 110

अविकारात्मको देवस्ततस्साधारणः पुरः । असाधारणकर्मा च सृष्टिस्थितिलयक्रमात्

เทพนั้น (พระศิวะ) มีสภาวะไม่แปรเปลี่ยน; เพราะฉะนั้นพระองค์จึงเป็นสัจจะอันทั่วไปและแผ่ซ่านอยู่ต่อหน้าทุกผู้ทุกนาม แต่ในลำดับแห่งการสร้าง การทรงไว้ และการสลาย พระกรณียกิจของพระองค์เป็นสิ่งอัศจรรย์ยิ่ง หาใครเสมอเหมือนไม่

Verse 111

भुवं त्रिधा चतुर्धा च विभक्तः पञ्चधा पुनः । चतुर्थावरणे शंभो पूजितश्च सहानुगैः

แดนโลกถูกแบ่งเป็นสามส่วน แล้วเป็นสี่ส่วน และอีกครั้งเป็นห้าส่วน โอ้ ศัมภู! ในอาวรณะชั้นที่สี่ ท่านได้รับการบูชาพร้อมหมู่บริวารของท่าน

Verse 112

शिवप्रियः शिवासक्तश्शिवपादार्चने रतः । सत्कृत्य शिवयोराज्ञां स मे दिशतु मंगलम्

ขอท่านผู้เป็นที่รักของพระศิวะ ผู้ผูกใจภักดีต่อพระศิวะ ผู้รื่นรมย์ในการบูชาพระบาทอันศักดิ์สิทธิ์ของพระศิวะ และผู้เทิดทูนพระบัญชาของคู่ทิพย์ (ศิวะ–ศิวา) โปรดประทานมงคลแก่ข้าพเจ้า

Verse 113

हिरण्यगर्भो लोकेशो विराट्कालश्च पूरुषः । सनत्कुमारः सनकः सनंदश्च सनातनः

พระองค์คือหิรัณยครรภะ ผู้เป็นเจ้าแห่งโลกทั้งหลาย; พระองค์คือวิราฏ เป็นกาลเวลาเอง และเป็นบุรุษสูงสุด อีกทั้งทรงเป็นสันตกุมาร สนะกะ สนันทะ และสนันตนะ—ฤๅษีนิรันดร์ผู้ชี้ทางแก่ดวงจิต

Verse 114

प्रजानां पतयश्चैव दक्षाद्या ब्रह्मसूनवः । एकादश सपत्नीका धर्मस्संकल्प एव च

บรรดาเจ้าแห่งประชาสรรพสัตว์—เริ่มด้วยทักษะ—ล้วนเป็นโอรสที่บังเกิดจากพระทัยของพระพรหม มีทั้งหมดสิบเอ็ดองค์ แต่ละองค์มีชายาของตน และในหมู่นั้นมีธรรมะและสังกัลปะด้วย

Verse 115

शिवार्चनरताश्चैते शिवभक्तिपरायणाः । शिवाज्ञावशगास्सर्वे दिशंतु मम मंगलम्

ขอให้เหล่าผู้ภักดีทั้งปวง ผู้ยินดีในการบูชาพระศิวะ ตั้งมั่นในศิวภักติ และนอบน้อมต่อพระบัญชาของพระศิวะ จงประทานมงคลแก่ข้าพเจ้า

Verse 116

चत्वारश्च तथा वेदास्सेतिहासपुराणकाः । धर्मशास्त्राणि विद्याभिर्वैदिकीभिस्समन्विताः

พระเวททั้งสี่ พร้อมด้วยอิติหาสะและปุราณะ ตลอดจนธรรมศาสตราที่ประกอบด้วยวิทยาแบบเวท—ทั้งหมดนี้ตั้งมั่นเป็นหลักฐานอันเชื่อถือได้ เพื่อรู้แจ้งธรรมะและหนทางที่ไปถึงโมกษะด้วยพระกรุณาแห่งองค์พระผู้เป็นเจ้า

Verse 117

परस्परविरुद्धार्थाः शिवप्रकृतिपादकाः । सत्कृत्य शिवयोराज्ञां मंगलं प्रदिशंतु मे

แม้ความหมายจะดูขัดแย้งกัน แต่ที่สุดแล้วล้วนประกาศสภาวะตัตตวะแท้แห่งพระศิวะ เมื่อข้าพเจ้าได้บูชานอบน้อมพระบัญชาของพระศิวะแล้ว ขอให้คัมภีร์เหล่านั้นประทานมงคลแก่ข้าพเจ้า

Verse 118

अथ रुद्रो महादेवः शंभोर्मूर्तिर्गरीयसी । वाह्नेयमण्डलाधीशः पौरुषैश्वर्यवान्प्रभुः

แล้วพระรุทระมหาเทวะทรงปรากฏเป็นมูรติอันสูงสุดของพระศัมภู เป็นจอมแห่งมณฑลเพลิง เป็นพระผู้เป็นเจ้าผู้ทรงฤทธิ์เดช พร้อมด้วยมหิทธิศักดิ์อันประเสริฐยิ่ง

Verse 119

शिवाभिमानसंपन्नो निर्गुणस्त्रिगुणात्मकः । केवलं सात्त्विकश्चापि राजसश्चैव तामसः

ทรงเปี่ยมด้วยสำนึกแห่งความเป็นศิวะ แม้ทรงอยู่เหนือคุณทั้งปวง ก็ยังทรงรับสภาพแห่งไตรคุณได้; ทรงปรากฏเป็นสาตตวิกอันบริสุทธิ์ และยังเป็นราชสกับตามสได้ ตามที่ทรงสำแดงเพื่อโลก

Verse 120

अविकाररतः पूर्वं ततस्तु समविक्रियः । असाधारणकर्मा च सृष्ट्यादिकरणात्पृथक्

เบื้องแรกพระองค์ทรงสถิตในความไม่แปรเปลี่ยน; ต่อมาทรงดำเนินอย่างเสมอภาคในความสำแดง. กิจของพระองค์เป็นเอกลักษณ์ยิ่ง แยกต่างจากเครื่องมือสามัญที่ก่อให้เกิดการสร้างสรรค์และอื่น ๆ

Verse 121

ब्रह्मणोपि शिरश्छेत्ता जनकस्तस्य तत्सुतः । जनकस्तनयश्चापि विष्णोरपि नियामकः

ผู้ที่ตัดเศียรของพรหมาได้ ผู้นั้นเองเป็นทั้งบิดาของเขาและเป็นทั้งบุตรของเขา; และบุตรของบิดานั้นก็เป็นผู้กำกับควบคุมแม้กระทั่งพระวิษณุด้วย

Verse 122

बोधकश्च तयोर्नित्यमनुग्रहकरः प्रभुः । अंडस्यांतर्बहिर्वर्ती रुद्रो लोकद्वयाधिपः

พระผู้เป็นเจ้านั้นทรงปลุกให้ทั้งสองตื่นรู้เสมอ และประทานพระกรุณาไม่ขาดสาย; พระองค์คือรุทระ ผู้เป็นจอมแห่งสองโลก สถิตทั้งภายในไข่จักรวาลและภายนอกด้วย

Verse 123

शिवप्रियः शिवासक्तः शिवपादार्चने रतः । शिवस्याज्ञां पुरस्कृत्य स मे दिशतु मंगलम्

ขอท่านผู้อันเป็นที่รักของพระศิวะ ผู้ผูกใจในพระศิวะ ผู้ยินดีในการบูชาพระบาทพระศิวะ และผู้ยึดพระบัญชาของพระศิวะไว้เป็นประธาน จงประทานมงคลแก่ข้าพเจ้า.

Verse 124

तस्य ब्रह्म षडंगानि विद्येशांतं तथाष्टकम् । चत्वारो मूर्तिभेदाश्च शिवपूर्वाः शिवार्चकाः

สำหรับพรหมันอันสูงสุดนั้น มีษฑังคะหกประการ และมีหมวดแปดที่สิ้นสุดที่วิทยेशะ; อีกทั้งมีความจำแนกแห่งมูรติสี่ประการ เริ่มด้วยพระศิวะ—ซึ่งล้วนเป็นผู้บูชาพระศิวะ.

Verse 125

शिवो भवो हरश्चैव मृडश्चैव तथापरः । शिवस्याज्ञां पुरस्कृत्य मंगलं प्रदिशंतु मे

ขอพระศิวะ—ผู้เป็นภวะ หระ และมฤฑะ—พร้อมด้วยปางทิพย์อื่น ๆ โดยยกพระบัญชาของพระศิวะไว้เป็นประธาน โปรดประทานมงคลแก่ข้าพเจ้าเถิด

Verse 126

अथ विष्णुर्महेशस्य शिवस्यैव परा तनुः । वारितत्त्वाधिपः साक्षादव्यक्तपदसंस्थितः

บัดนี้พระวิษณุเป็นพระกายอันสูงสุดของพระมหेशะ คือพระศิวะเอง; ทรงเป็นเจ้าแห่งตัตตวะแห่งน้ำโดยตรง และสถิตมั่นในฐานะแห่งอวิยักตะ (อันไม่ปรากฏ)

Verse 127

निर्गुणस्सत्त्वबहुलस्तथैव गुणकेवलः । अविकाराभिमानी च त्रिसाधारणविक्रियः

พระองค์อยู่เหนือคุณทั้งปวง แต่เพื่อการเผยแสดงจึงตรัสว่าเป็นผู้เด่นด้วยสัตตวะ และทรงเป็นฐานรองรับของคุณทั้งหลายด้วย แม้แท้จริงไม่แปรเปลี่ยน ก็ทรงรับท่าทีว่า ‘เรากระทำ’ เพื่อสั่งสอนโลก และทรงแสดงความแปรผันที่ร่วมกันในสามคุณ โดยพระองค์มิได้วิปริตเลย

Verse 128

असाधारणकर्मा च सृष्ट्यादिकरणात्पृथक् । दक्षिणांगभवेनापि स्पर्धमानः स्वयंभुवा

เขามีฤทธิ์แห่งการกระทำอันพิเศษยิ่ง แยกต่างจากเหตุทั่วไปของการสร้างและสิ่งอื่น ๆ; และแม้กำเนิดจากเบื้องขวาขององค์พระผู้เป็นเจ้า ก็ยังแข่งขันกับสวยัมภู (พรหมา) อยู่.

Verse 129

आद्येन ब्रह्मणा साक्षात्सृष्टः स्रष्टा च तस्य तु । अंडस्यांतर्बहिर्वर्ती विष्णुर्लोकद्वयाधिपः

วิษณุถูกให้กำเนิดโดยตรงจากพรหมาผู้ปฐม; และท่านก็เป็นผู้สร้างภายในระเบียบนั้นด้วย. ดำรงอยู่ทั้งภายในและภายนอกไข่จักรวาล วิษณุทรงเป็นเจ้าแห่งสองภพ; แต่ตามทัศนะไศวะ ปติสูงสุดคือศิวะยังคงเป็นบ่อเกิดเหนือโลกธรรมนูญทั้งปวง.

Verse 130

असुरांतकरश्चक्री शक्रस्यापि तथानुजः । प्रादुर्भूतश्च दशधा भृगुशापच्छलादिह

ณ ที่นี้ ผู้ทรงจักร ผู้ทำลายอสูร และเป็นอนุชาของศักระ (อินทรา) ได้อุบัติเป็นสิบปาง โดยอ้างเหตุแห่งคำสาปของภฤคุ

Verse 131

भूभारनिग्रहार्थाय स्वेच्छयावातरक्षितौ । अप्रमेयबलो मायी मायया मोहयञ्जगत्

เพื่อปราบภาระแห่งแผ่นดิน พระองค์ทรงอวตารด้วยพระประสงค์ของพระองค์เอง ผู้มีกำลังหาประมาณมิได้ เป็นจอมแห่งมายา ทรงทำให้โลกหลงด้วยมายาของพระองค์

Verse 132

मूर्तिं कृत्वा महाविष्णुं सदाशिष्णुमथापि वा । वैष्णवैः पूजितो नित्यं मूर्तित्रयमयासने

เมื่อสร้างรูปเคารพของมหาวิษณุ—หรือแม้แต่สทาศิวะ—แล้ว เหล่าไวษณพย่อมบูชาทุกวัน แด่พระองค์ผู้ประทับบนอาสนะอันเป็นไตรมูรติ

Verse 133

शिवप्रियः शिवासक्तः शिवपादार्चने रतः । शिवस्याज्ञां पुरस्कृत्य स मे दिशतु मंगलम्

ขอท่านผู้เป็นที่รักของพระศิวะ ผู้ภักดีต่อพระศิวะ ผู้หมกมุ่นในการบูชาพระบาทของพระศิวะ และยกพระบัญชาของพระศิวะไว้เหนือสิ่งอื่นใด โปรดประทานมงคลแก่ข้าพเจ้าเถิด

Verse 134

वासुदेवो ऽनिरुद्धश्च प्रद्युम्नश्च ततः परः । संकर्षणस्समाख्याताश्चतस्रो मूर्तयो हरेः

วาสุเทวะ อนิรุทธะ ประทยุมน์ และต่อจากนั้น สังกัรษณะ—ทั้งสี่นี้ประกาศว่าเป็นสี่ภาคปรากฏ (วยูหะ) ของพระหริ

Verse 135

मत्स्यः कूर्मो वराहश्च नारसिंहो ऽथ वामनः । रामत्रयं तथा कृष्णो विष्णुस्तुरगवक्त्रकः

มัตสยะ กูรมะ วราหะ ต่อมานรสิงห์และวามนะ; พระรามทั้งสาม และพระกฤษณะ—รวมทั้งพระวิษณุผู้มีพักตร์ม้า (หัยครีวะ)—ล้วนกล่าวว่าเป็นอวตารของพระวิษณุ ตามทัศนะไศวะ รูปอันเลื่องลือเหล่านี้ดำเนินอยู่ในระเบียบจักรวาลขององค์พระเป็นเจ้า แต่ความหลุดพ้นย่อมมั่นคงด้วยภักติแด่พระศิวะ ผู้เป็นปติสูงสุดเหนือพันธนาการทั้งปวง

Verse 136

चक्रं नारायणस्यास्त्रं पांचजन्यं च शार्ङ्गकम् । सत्कृत्य शिवयोराज्ञां मंगलं प्रदिशंतु मे

ขอจักราวุธของพระนารายณ์ สังข์ปาญจชันยะ และคันศรศารงคะ—เมื่อได้ถวายความเคารพต่อพระบัญชาของพระศิวะและพระศิวาแล้ว—จงประทานมงคลแก่ข้าพเจ้าเถิด

Verse 137

प्रभा सरस्वती गौरी लक्ष्मीश्च शिवभाविता । शिवयोः शासनादेता मंगलं प्रदिशंतु मे

ขอพระประภา พระสรัสวดี พระคาวรี และพระลักษมี—ผู้เปี่ยมด้วยภาวะแห่งพระศิวะ—โดยพระบัญชาของพระศิวะและพระศิวา จงประทานมงคลแก่ข้าพเจ้าเถิด

Verse 138

इन्द्रो ऽग्निश्च यमश्चैव निरृतिर्वरुणस्तथा । वायुः सोमः कुबेरश्च तथेशानस्त्रिशूलधृक्

พระอินทร์ พระอัคนี และพระยม; ทั้งนิรฤติและพระวรุณ; พระวายุ พระโสม และท้าวกุเบร—รวมทั้งพระอีศานผู้ทรงตรีศูล (ถูกกล่าวถึง/สถิตอยู่)

Verse 139

सर्वे शिवार्चनरताः शिवसद्भावभाविताः । सत्कृत्य शिवयोराज्ञां मंगलं प्रदिशंतु मे

ขอให้เหล่าผู้ตั้งมั่นในการบูชาพระศิวะ ผู้มีจิตอาบด้วยศรัทธาแท้ต่อพระองค์ จงนอบน้อมต่อพระบัญชาของพระศิวะและพระศิวา และประทานสิริมงคลแก่ข้าพเจ้า

Verse 140

त्रिशूलमथ वज्रं च तथा परशुसायकौ । खड्गपाशांकुशाश्चैव पिनाकश्चायुधोत्तमः

ต่อมามีตรีศูลและวัชระ; ทั้งขวานและศร; ดาบ บ่วงบาศ และตะขอช้าง—พร้อมทั้งปิณากะ คันศรของพระศิวะ อันเป็นยอดแห่งอาวุธ

Verse 141

दिव्यायुधानि देवस्य देव्याश्चैतानि नित्यशः । सत्कृत्य शिवयोराज्ञां रक्षां कुर्वंतु मे सदा

ขอให้อาวุธทิพย์ของพระผู้เป็นเจ้า และอาวุธของพระเทวีเหล่านี้ จงดำรงฤทธิ์อยู่เนืองนิตย์ ด้วยการนอบน้อมต่อพระบัญชาของพระศิวะและพระศิวา ขอให้คุ้มครองข้าพเจ้าเสมอไป

Verse 142

वृषरूपधरो देवः सौरभेयो महाबलः । वडवाख्यानलस्पर्धां पञ्चगोमातृभिर्वृतः

เทพผู้ทรงมหาพละ ผู้บังเกิดจากสุรภี ทรงแปลงเป็นรูปวัวผู้. ทรงแวดล้อมด้วยโคมารดาทั้งห้า และทรงทัดเทียมเดชเพลิงอันลุกโชนที่เรียกว่า วฑวานละ ในอานุภาพเผาผลาญอันรุนแรง.

Verse 143

वाहनत्वमनुप्राप्तस्तपसा परमेशयोः । तयोराज्ञां पुरस्कृत्य स मे कामं प्रयच्छतु

ผู้ซึ่งด้วยตบะบำเพ็ญเพื่อพระปรเมศวรและพระปรเมศวรี ได้บรรลุฐานะเป็นพาหนะ ครั้นยกพระบัญชาของทั้งสองไว้เหนือสิ่งใด ขอผู้นั้นจงประทานพรที่ข้าปรารถนาแก่ข้าด้วยเถิด

Verse 144

नंदा सुनंदा सुरभिः सुशीला सुमनास्तथा । पञ्चगोमातरस्त्वेताश्शिवलोके व्यवस्थिताः

นันทา สุนันทา สุรภิ สุศีลา และสุมะนา—โคมารดาเทวะทั้งห้านี้ดำรงสถิตมั่นคงอยู่ในศิวโลกะ

Verse 145

शिवभक्तिपरा नित्यं शिवार्चनपरायणाः । शिवयोः शासनादेव दिशंतु मम वांछितम्

ขอให้ผู้ที่ตั้งมั่นในภักติแด่พระศิวะและมุ่งมั่นในการบูชาพระศิวะ จงด้วยพระบัญชาของพระศิวะพร้อมพระศักติ ประทานสิ่งที่ข้าปรารถนาแก่ข้าด้วยเถิด।

Verse 146

क्षेत्रपालो महातेजा नील जीमूतसन्निभः । दंष्ट्राकरालवदनः स्फुरद्रक्ताधरोज्ज्वलः

พระเกษตรปาลผู้เปล่งรัศมีใหญ่ ปรากฏดุจก้อนเมฆฝนสีน้ำเงินเข้ม; พระพักตร์น่ากลัวด้วยเขี้ยวโผล่ และริมพระโอษฐ์แดงสุกสว่างวาบวับ।

Verse 147

रक्तोर्ध्वमूर्धजः श्रीमान्भ्रुकुटीकुटिलेक्षणः । रक्तवृत्तत्रिनयनः शशिपन्नगभूषणः

พระองค์ทรงรุ่งเรือง มีพระเกศาสีแดงชูขึ้นเบื้องบน; พระเนตรดุดันด้วยคิ้วขมวดโค้ง. พระเนตรทั้งสามกลมและแดง และทรงประดับด้วยจันทร์เสี้ยวกับนาคเป็นอาภรณ์।

Verse 148

नग्नस्त्रिशूलपाशासिकपालोद्यतपाणिकः । भैरवो भैरवैः सिद्धैर्योगिनीभिश्च संवृतः

ไภรวะยืนเปลือยกาย ชูมือถือตรีศูล บ่วงบาศ ดาบ และถ้วยกะโหลก ถูกห้อมล้อมด้วยเหล่าไภรวะ เหล่าสิทธะผู้สำเร็จ และเหล่าโยคินีทั้งหลาย।

Verse 149

क्षेत्रेक्षेत्रे समासीनः स्थितो यो रक्षकस्सताम् । शिवप्रणामपरमः शिवसद्भावभावितः

พระองค์ประทับนั่งในทุกแดนศักดิ์สิทธิ์และดำรงมั่นที่นั่นเป็นผู้พิทักษ์ผู้ทรงธรรม สูงสุดในการนอบน้อมแด่พระศิวะ และดวงใจชุ่มด้วยสภาวะอันประเสริฐของพระศิวะ

Verse 150

शिवश्रितान्विशेषेण रक्षन्पुत्रानिवौरसान् । सत्कृत्य शिवयोराज्ञां स मे दिशतु मङ्गलम्

ขอพระองค์ประทานมงคลแก่ข้าพเจ้า—พระองค์ผู้คุ้มครองผู้พึ่งพระศิวะอย่างยิ่งดุจบุตรแท้ และถวายความเคารพพร้อมปฏิบัติตามพระบัญชาของพระศิวะและพระศิวา คู่ทิพย์

Verse 151

तालजङ्घादयस्तस्य प्रथमावरणेर्चिताः । सत्कृत्य शिवयोराज्ञां चत्वारः समवन्तु माम्

ตาลชังคะและผู้อื่นได้รับการบูชาในวงล้อมชั้นแรกของพระองค์ เมื่อถวายความเคารพต่อพระบัญชาของพระศิวะและพระศิวาแล้ว ขอทั้งสี่จงมารวมกันและเกื้อหนุนข้าพเจ้า

Verse 152

भैरवाद्याश्च ये चान्ये समंतात्तस्य वेष्टिताः । ते ऽपि मामनुगृह्णंतु शिवशासनगौरवात्

ขอเหล่าภัยรวะและสรรพสัตว์อื่นใดที่โอบล้อมพระองค์อยู่ทุกทิศ จงโปรดเมตตาข้าพเจ้าด้วย ด้วยความเคารพต่อความยิ่งใหญ่แห่งพระบัญชาของพระศิวะ

Verse 153

नारदाद्याश्च मुनयो दिव्या देवैश्च पूजिताः । साध्या मागाश्च ये देवा जनलोकनिवासिनः

เหล่าฤๅษีทิพย์มีนารทเป็นต้น ผู้แม้เหล่าเทพยังบูชา พร้อมด้วยหมู่สาธยะและมาคะ เทพผู้พำนักในชนะโลกะ (ต่างมาประชุม ณ ที่นั้น)

Verse 154

विनिवृत्ताधिकाराश्च महर्लोकनिवासिनः । सप्तर्षयस्तथान्ये वै वैमानिकगुणैस्सह

ชาวมหรโลกะ ผู้สละอำนาจหน้าที่ทางโลกแล้ว พร้อมด้วยฤๅษีทั้งเจ็ดและหมู่อื่น ๆ อีก ทั้งยังประกอบด้วยคุณลักษณะอันประดุจวิมาน (ต่างสถิต ณ ที่นั้น)

Verse 155

सर्वे शिवार्चनरताः शिवाज्ञावशवर्तिनः । शिवयोराज्ञया मह्यं दिशंतु मम कांक्षितम् १

ขอให้ผู้ทั้งปวงผู้หมกมุ่นในการบูชาพระศิวะ และอยู่ใต้พระบัญชาของพระศิวะ ด้วยพระบัญชาของคู่ทิพย์คือพระศิวะและพระศักติ จงประทานสิ่งที่ข้าปรารถนาแก่ข้า

Verse 156

गंधर्वाद्याः पिशाचांताश्चतस्रो देवयोनयः । सिद्धा विद्याधराद्याश्च ये ऽपि चान्ये नभश्चराः

ตั้งแต่พวกคันธรรพะไปจนถึงพวกปีศาจปิศาจะ เป็นสี่จำพวกแห่งกำเนิดทิพย์ อีกทั้งเหล่าสิทธะ วิทยาธรเป็นต้น และหมู่อื่น ๆ ผู้ท่องไปในนภา (ก็รวมอยู่ด้วย)

Verse 157

असुरा राक्षसाश्चैव पातालतलवासिनः । अनंताद्याश्च नागेन्द्रा वैनतेयादयो द्विजाः

เหล่าอสูรและรากษสผู้พำนักในชั้นพาตาละ พร้อมทั้งพญานาคมีอนันตะเป็นต้น และหมู่ทวิชะมีไวเนเตยะ (ครุฑ) เป็นต้น—ทั้งหมด (ต่างรวมอยู่ ณ ที่นั้น)

Verse 158

कूष्मांडाः प्रेतवेताला ग्रहा भूतगणाः परे । डाकिन्यश्चापि योगिन्यः शाकिन्यश्चापि तादृशाः

กูษมานฑะ เปรต และเวตาล รวมทั้งเคราะห์ร้ายและหมู่ภูตอื่น ๆ—ดากินี โยคินี ตลอดจนศากินีและสรรพสัตว์จำพวกเดียวกัน।

Verse 159

क्षेत्रारामगृहादीनि तीर्थान्यायतनानि च । द्वीपाः समुद्रा नद्यश्च नदाश्चान्ये सरांसि च

เขตศักดิ์สิทธิ์ สวนวัด และเรือนต่าง ๆ; ทั้งทิรถะและสถานศักดิ์สิทธิ์; เกาะ มหาสมุทร แม่น้ำ ลำธาร และสระน้ำอื่น ๆ—ล้วนถูกรวมไว้ (ทั้งหมด).

Verse 160

गिरयश्च सुमेर्वाद्याः कननानि समंततः । पशवः पक्षिणो वृक्षाः कृमिकीटादयो मृगाः

ภูเขาทั้งหลายเริ่มแต่สุเมรุ และพงไพรโดยรอบ; สัตว์ นก ต้นไม้ แม้หนอนและแมลง ตลอดจนสัตว์ป่านานาชนิด—ล้วน (ปรากฏอยู่ในภาพอันแผ่ซ่านทั่วนั้น).

Verse 161

भुवनान्यपि सर्वाणि भुवनानामधीश्वरः । अण्डान्यावरणैस्सार्धं मासाश्च दश दिग्गजाः

พระองค์ทรงเป็นจอมเจ้าแห่งสรรพโลก ทั้งไข่จักรวาลพร้อมชั้นห่อหุ้ม เดือนทั้งหลาย และช้างทิศทั้งสิบ—ล้วนอยู่ใต้พระอำนาจของพระองค์.

Verse 162

वर्णाः पदानि मंत्राश्च तत्त्वान्यपि सहाधिपैः । ब्रह्मांडधारका रुद्रा रुद्राश्चान्ये सशक्तिकाः

อักษร คำ และมนตร์; แม้ตัตตวะพร้อมเทพผู้ครองตัตตวะ—ล้วนได้รับการค้ำจุนโดยเหล่ารุทระผู้ทรงไว้ซึ่งไข่จักรวาล; และรุทระอื่น ๆ อีกด้วย ผู้ประกอบด้วยศักติของตน (ค้ำจุนสิ่งเหล่านี้).

Verse 163

यच्च किंचिज्जगत्यस्मिन्दृष्टं चानुमितं श्रुतम् । सर्वे कामं प्रयच्छन्तु शिवयोरेव शासनात्

สิ่งใดก็ตามในโลกนี้ที่ได้เห็น ได้คาดคะเน หรือได้ยินมา—ขอทั้งหมดนั้นจงบันดาลความสำเร็จตามปรารถนา ด้วยพระบัญชาของพระศิวะและพระศักติเท่านั้น

Verse 164

अथ विद्या परा शैवी पशुपाशविमोचिनी । पञ्चार्थसंज्ञिता दिव्या पशुविद्याबहिष्कृता

บัดนี้จะกล่าวถึงวิทยาศัยวะอันสูงสุด—ผู้ปลดปล่อยดวงวิญญาณที่ถูกผูกมัดจากบ่วง (ปาศะ). นี่คือคำสอนทิพย์ที่เรียกว่า ‘ปัญจารถะ’ (ห้าสภาวะ) และอยู่เหนือวิชาความรู้ระดับต่ำที่ยังผูกพันกับปศุ (สัตว์วิญญาณ)

Verse 165

शास्त्रं च शिवधर्माख्यं धर्माख्यं च तदुत्तरम् । शैवाख्यं शिवधर्माख्यं पुराणं श्रुतिसंमितम्

มีคัมภีร์ชื่อว่า ‘ศิวธรรมะ’ และภาคต่อภายหลังเรียกว่า ‘ธรรมะ’. ปุราณะนี้เป็นที่รู้จักว่า ‘ไศวะ’ และเรียกอีกนามว่า ‘ศิวธรรมะ’ สอดคล้องกับอำนาจแห่งศรุติ (พระเวท)

Verse 166

शैवागमाश्च ये चान्ये कामिकाद्याश्चतुर्विधाः । शिवाभ्यामविशेषेण सत्कृत्येह समर्चिताः

ณ ที่นี้ อาคมฝ่ายไศวะและคัมภีร์อื่น ๆ—อาคมสี่หมวดที่เริ่มด้วยกามิกะ—ได้รับการยกย่องและบูชาอย่างถูกต้อง โดยพระศิวะและพระเทวีร่วมกัน โดยไม่แบ่งแยกใด ๆ

Verse 167

ताभ्यामेव समाज्ञाता ममाभिप्रेतसिद्धये । कर्मेदमनुमन्यंतां सफलं साध्वनुष्ठितम्

เพื่อให้ความตั้งใจของข้าพเจ้าสำเร็จ คำสั่งนี้ได้ประกาศผ่านพระองค์ทั้งสองเท่านั้น. ขอพระองค์ทรงอนุมัติพิธีกรรมนี้—ให้ประกอบอย่างถูกต้องและเป็นเหตุให้เกิดผลสำเร็จ

Verse 168

श्वेताद्या नकुलीशांताः सशिष्याश्चापि देशिकाः । तत्संततीया गुरवो विशेषाद्गुरवो मम

ตั้งแต่ศเวตะไปจนถึงนกุลีศะ บรรดาอาจารย์ผู้เป็นครูพร้อมศิษย์ทั้งหลายล้วนเป็นคุรุผู้ควรบูชา; และคุรุในสายสืบทอดนั้น โดยเฉพาะยิ่ง คือคุรุสูงสุดของข้าพเจ้า

Verse 169

शैवा माहेश्वराश्चैव ज्ञानकर्मपरायणाः । कर्मेदमनुमन्यंतां सफलं साध्वनुष्ठितम्

ขอเหล่าศैวะและมาหेशวระ ผู้มุ่งมั่นทั้งญาณเพื่อหลุดพ้นและกรรมอันศักดิ์สิทธิ์ จงอนุมัติพิธีนี้เถิด; พิธีนี้ประกอบโดยชอบแล้วและย่อมให้ผลแน่นอน

Verse 170

लौकिका ब्राह्मणास्सर्वे क्षत्रियाश्च विशः क्रमात् । वेदवेदांगतत्त्वज्ञाः सर्वशास्त्रविशारदाः

ผู้คนทางโลกทั้งหมด—พราหมณ์ และตามลำดับคือกษัตริย์กับไวศยะ—เป็นผู้รู้แก่นแท้แห่งพระเวทและเวทางคะ และเชี่ยวชาญในศาสตราทั้งปวง

Verse 171

सांख्या वैशेषिकाश्चैव यौगा नैयायिका नराः । सौरा ब्रह्मास्तथा रौद्रा वैष्णवाश्चापरे नराः

มีผู้คนที่ยึดสางขยะและไวเศษิกะ; บางคนเป็นโยคีและไนยายิกะ. บางคนเป็นสาวระ บางคนภักดีต่อพรหมา บางคนเป็นเราُทร (บูชารุทร) และคนอื่น ๆ เป็นไวษณพ

Verse 172

शिष्टाः सर्वे विशिष्टा च शिवशासनयंत्रिताः । कर्मेदमनुमन्यंतां ममाभिप्रेतसाधकम्

ขอชนผู้มีวินัยและผู้ประเสริฐทั้งปวง ผู้ถูกกำกับด้วยพระบัญญัติแห่งศิวะ จงอนุมัติการกระทำนี้เถิด; เพราะย่อมบรรลุเจตนาที่ข้าพเจ้ามุ่งหมาย

Verse 173

शैवाः सिद्धांतमार्गस्थाः शैवाः पाशुपतास्तथा । शैवा महाव्रतधराः शैवाः कापालिकाः परे

บางพวกเป็นศैวะผู้ตั้งมั่นในมรรคสิทธานตะ บางพวกเป็นปาศุปตะด้วย บางศैวะทรงมหาวรตะ และบางพวกเป็นกาปาลิกะ—ดังนี้เหล่าภักตะพระศิวะและวัตรปฏิบัติมีหลากหลาย

Verse 174

शिवाज्ञापालकाः पूज्या ममापि शिवशासनात् । सर्वे ममानुगृह्णंतु शंसंतु सफलक्रियाम्

ผู้รักษาพระบัญชาของพระศิวะ ย่อมควรแก่การบูชา—แม้โดยเรา—ตามพระศาสนาของพระศิวะ ขอให้ท่านทั้งปวงโปรดเมตตา และประกาศว่ากิจพิธีของเราสำเร็จผล

Verse 175

दक्षिणज्ञाननिष्ठाश्च दक्षिणोत्तरमार्गगाः । अविरोधेन वर्तंतां मंत्रश्रेयो ऽर्थिनो मम

ขอให้ผู้มั่นคงในกระแสญาณฝ่ายทักษิณ และผู้ดำเนินตามมรรคทักษิณ-อุตตร จงอยู่ร่วมกันโดยไม่ขัดแย้ง—เพื่อเรา ในฐานะผู้แสวงหาศุภผลสูงสุดอันเกิดจากมนตร์

Verse 176

नास्तिकाश्च शठाश्चैव कृतघ्नाश्चैव तामसाः । पाषंडाश्चातिपापाश्च वर्तंतां दूरतो मम

ขอให้พวกไร้ศรัทธา ผู้คดโกง ผู้เนรคุณ และผู้มีจิตตมัส; พวกนอกลัทธิและผู้บาปหนัก—จงอยู่ห่างไกลจากเรา

Verse 177

बहुभिः किं स्तुतैरत्र ये ऽपि के ऽपिचिदास्तिकाः । सर्वे मामनुगृह्णंतु संतः शंसंतु मंगलम्

ที่นี่จะสรรเสริญมากมายไปทำไม? ผู้ใดก็ตามที่มีศรัทธา ขอให้ทุกท่านโปรดเมตตาแก่เรา และขอให้สัตบุรุษประกาศมงคล

Verse 178

नमश्शिवाय सांबाय ससुतायादिहेतवे । पञ्चावरणरूपेण प्रपञ्चेनावृताय ते

ขอนอบน้อมแด่พระศิวะ ผู้ทรงสหายกับพระอัมพาและพระโอรส ผู้เป็นเหตุปฐมแห่งสรรพสิ่ง ขอนอบน้อมแด่พระองค์ผู้ทรงเป็นรูปแห่งอาวรณ์ห้าประการ และประหนึ่งถูกปกคลุมด้วยจักรวาลอันปรากฏ

Verse 179

इत्युक्त्वा दंडवद्भूमौ प्रणिपत्य शिवं शिवाम् । जपेत्पञ्चाक्षरीं विद्यामष्टोत्तरशतावराम्

ครั้นกล่าวดังนี้แล้ว พึงหมอบกราบดุจท่าทัณฑวัตลงกับพื้น ถวายบังคมแด่พระศิวะและพระศิวา (พระปารวตี) แล้วพึงสวดภาวนาวิทยาปัญจाक्षรี ‘นะมะห์ ศิวายะ’ ให้ครบ 108 จบ

Verse 180

तथैव शक्तिविद्यां च जपित्वा तत्समर्पणम् । कृत्वा तं क्षमयित्वेशं पूजाशेषं समापयेत्

ในทำนองเดียวกัน พึงสวดภาวนาวิทยาแห่งศักติแล้วถวายแด่พระผู้เป็นเจ้า จากนั้นพึงขอขมาพระอีศะ (พระศิวะ) แล้วจึงปิดท้ายพิธีบูชาที่เหลือให้ถูกต้องตามแบบแผน

Verse 181

एतत्पुण्यतमं स्तोत्रं शिवयोर्हृदयंगमम् । सर्वाभीष्टप्रदं साक्षाद्भुक्तिमुक्त्यैकसाधनम्

บทสรรเสริญนี้เป็นสโตตรอันเปี่ยมบุญยิ่งนัก เป็นที่รักยิ่งในดวงหทัยของพระศิวะและพระศักติ ให้ผลสมปรารถนาทั้งปวงโดยตรง และเป็นหนทางเดียวอันแน่นอนสู่ทั้งภุกติและมุกติ

Verse 182

य इदं कीर्तयेन्नित्यं शृणुयाद्वा समाहितः । स विधूयाशु पापानि शिवसायुज्यमाप्नुयात्

ผู้ใดสวดสรรเสริญบทนี้เป็นนิตย์ หรือรับฟังด้วยจิตตั้งมั่น ผู้นั้นย่อมสลัดบาปทั้งปวงได้โดยเร็ว และบรรลุศิวสายุชยะ—ความเป็นหนึ่งเดียวกับพระศิวะ

Verse 183

गोघ्नश्चैव कृतघ्नश्च वीरहा भ्रूणहापि वा । शरणागतघाती च मित्रविश्रंभघातकः

ไม่ว่าผู้นั้นจะเป็นผู้ฆ่าวัว ผู้เนรคุณ ผู้ฆ่าวีรบุรุษ หรือแม้ผู้ทำลายครรภ์; ผู้ฆ่าผู้มาขอพึ่ง หรือผู้ทรยศมิตรผู้ไว้วางใจ—ที่นี่ชี้ถึงบาปหนักอันร้ายแรงเช่นนั้น

Verse 184

दुष्टपापसमाचारो मातृहा पितृहापि वा । स्तवेनानेन जप्तेन तत्तत्पापात्प्रमुच्यते

แม้ผู้ใดจะประพฤติชั่วและหมกมุ่นในบาป—จะเป็นผู้ฆ่ามารดาหรือผู้ฆ่าบิดาก็ตาม—เมื่อสวดภาวนาบทสรรเสริญนี้ ย่อมพ้นจากบาปนั้นๆ

Verse 185

दुःस्वप्नादिमहानर्थसूचकेषु भयेषु च । यदि संकीर्तयेदेतन्न ततो नार्थभाग्भवेत्

ในความหวาดหวั่น เช่น ฝันร้ายและลางอื่นๆ ที่บอกเหตุเคราะห์ใหญ่ หากผู้ใดสาธยายบทนี้ (พระนาม/มนต์พระศิวะ) ซ้ำๆ แล้ว ย่อมไม่เกิดเคราะห์ร้ายจากสิ่งนั้น

Verse 186

आयुरारोग्यमैश्वर्यं यच्चान्यदपि वाञ्छितम् । स्तोत्रस्यास्य जपे तिष्ठंस्तत्सर्वं लभते नरः

ผู้ใดมั่นคงในการภาวนาสวดบทสรรเสริญนี้ ย่อมได้ทั้งหมด—อายุยืน สุขภาพดี ความรุ่งเรือง และสิ่งอื่นใดที่ปรารถนา

Verse 187

असंपूज्य शिवस्तोत्रं जपात्फलमुदाहृतम् । संपूज्य च जपे तस्य फलं वक्तुं न शक्यते

ผลแห่งการสวดชิวสโตตรโดยมิได้บูชาก่อนนั้นได้กล่าวไว้แล้ว; แต่หากบูชาตามควรก่อนแล้วจึงสวด ผลนั้นไม่อาจพรรณนาได้—หาประมาณมิได้

Verse 188

आस्तामियं फलावाप्तिरस्मिन्संकीर्तिते सति । सार्धमंबिकया देवः श्रुत्यैवं दिवि तिष्ठति

เมื่อสวดสรรเสริญบทนี้ ผลที่ทรงสัญญาไว้มีเพียงเท่านี้—พระมหาเทพประทับมั่นในสวรรค์พร้อมพระอัมพิกา ดังที่ศรุติประกาศไว้

Verse 189

तस्मान्नभसि संपूज्य देवं देवं सहोमया । कृतांजलिपुटस्तिष्ठंस्तोत्रमेतदुदीरयेत्

เพราะฉะนั้น ใต้ท้องฟ้าเปิด จงบูชาพระผู้เป็นเทพเหนือเทพทั้งปวงพร้อมการบูชาไฟ แล้วประนมมือยืนสวดบทสรรเสริญนี้