Rig Veda Sukta 17
Mandala 4Sukta 1721 Mantras

Sukta 17

Sukta 4.17

Rishi

Vāmadeva Gautama

Devata

Indra

Chandas

Triṣṭubh

บทสวดฉันทลักษณ์ตรีษฏุภนี้ ประพันธ์โดยวามเทวะ ยกย่องพระอินทร์ว่าเป็นผู้ทรงพลังสูงสุด ผู้ครองราชย์ซึ่งฟ้าและแผ่นดินยอมรับ ระลึกถึงชัยชนะต้นแบบของพระองค์เหนือวฤตระ—ปลดปล่อยสายน้ำทั้งหลายที่ถูกกักไว้—และสรรเสริญพระองค์ว่าเป็นผู้ประทานดั้งเดิม ผู้พิชิตโค ทอง และกำลังม้า แล้วแจกจ่ายทรัพย์แก่พันธมิตรของตน กวีลงท้ายด้วยพรหมันใหม่ (ถ้อยคำดลใจ) วอนพระอินทร์ให้เพิ่มพูนแรงบันดาลใจของผู้ขับร้องดุจสายน้ำหลาก และให้ผู้บูชานั่งมั่นในกิจอันมีชัยชนะ

Mantras

Mantra 1

त्वं महाँ इन्द्र तुभ्यं ह क्षा अनु क्षत्रं मंहना मन्यत द्यौः । त्वं वृत्रं शवसा जघन्वान्त्सृजः सिन्धूँरहिना जग्रसानान् ॥

ท่านคือผู้ยิ่งใหญ่ โอ้อินทระ; เพื่อท่าน แผ่นดินและฟ้าสวรรค์ยอมรับอำนาจอธิปไตยด้วยพลังอันเอ่อล้นของท่าน. ท่านสังหารวฤตระ (Vṛtra) ด้วยฤทธานุภาพ และปลดปล่อยสายน้ำทั้งหลายที่อสรพิษกลืนไว้—ให้กระแสแห่งสัจจะเป็นอิสระจากเงื้อมมือแห่งการกีดขวาง.

Mantra 2

तव त्विषो जनिमन्रेजत द्यौ रेजद्भूमिर्भियसा स्वस्य मन्योः । ऋघायन्त सुभ्वः पर्वतास आर्दन्धन्वानि सरयन्त आपः ॥

เมื่อกำเนิดแห่งประกายพลังอันลุกโชนของท่านบังเกิด ฟ้าสวรรค์สั่นสะท้าน; แผ่นดินไหวด้วยความหวาดเกรงต่อพิโรธของท่านเอง. ภูผาสูงใหญ่สะทกสะท้าน; ผืนดินแห้งแล้งถูกชโลม; สายน้ำพุ่งไหลออกมา—เมื่อฤทธิ์ของท่านลุกขึ้นให้โลกเคลื่อนไปสู่สัจจะ.

Mantra 3

भिनद्गिरिं शवसा वज्रमिष्णन्नाविष्कृण्वानः सहसान ओजः । वधीद्वृत्रं वज्रेण मन्दसानः सरन्नापो जवसा हतवृष्णीः ॥

เขาแยกภูผาอันกีดขวางด้วยฤทธานุภาพ ขว้างวชระ (vajra) สายฟ้า และด้วยพลังแห่งชัยชนะทำให้สิ่งเร้นลับปรากฏ. เมื่อดื่มด่ำในพลังโสมะ (Soma) เขาสังหารวฤตระด้วยวชระ; แล้วสายน้ำทั้งหลายก็พุ่งไหลออกด้วยแรงเร่งเร้าอันรวดเร็ว—กำลังที่กักกั้นไว้ถูกฟาดล้มลง.

Mantra 4

सुवीरस्ते जनिता मन्यत द्यौरिन्द्रस्य कर्ता स्वपस्तमो भूत् । य ईं जजान स्वर्यं सुवज्रमनपच्युतं सदसो न भूम ॥

สวรรค์เองย่อมดำริว่า ผู้ให้กำเนิดของท่านเป็นผู้กระทำงานอันสมบูรณ์ยิ่งเพื่ออินทระ; เขาได้ให้กำเนิดวัชระอันดี ผู้พิชิตสวรรค์ แก่อินทระ—ไม่ตกไม่คลอน กว้างใหญ่ดุจที่นั่งแห่งสภา (สทัส).

Mantra 5

य एक इच्च्यावयति प्र भूमा राजा कृष्टीनां पुरुहूत इन्द्रः । सत्यमेनमनु विश्वे मदन्ति रातिं देवस्य गृणतो मघोनः ॥

มีเพียงท่านผู้เดียวที่ขับเคลื่อนโลกอันกว้างใหญ่—อินทระ ผู้ถูกวิงวอนเนืองนิตย์ กษัตริย์แห่งหมู่ชน. เทพทั้งปวงตามท่านในสัจจะและยินดี; ท่านประทานราติ (ทานอันศักดิ์สิทธิ์) แห่งเทพ แก่ผู้ขับสรรเสริญ ผู้มั่งด้วยความมุ่งหมาย.

Mantra 6

सत्रा सोमा अभवन्नस्य विश्वे सत्रा मदासो बृहतो मदिष्ठाः । सत्राभवो वसुपतिर्वसूनां दत्रे विश्वा अधिथा इन्द्र कृष्टीः ॥

โสมทั้งปวงเป็นพลังอันไม่ขาดสายแก่ท่าน; ความปีติอันยิ่งใหญ่ดำรงมั่นและร้อนแรงที่สุด. ท่านเป็นเจ้าแห่งทรัพย์ เป็นนายแห่งวสุทั้งหลายอยู่เนืองนิตย์; ในฐานะผู้ให้ ท่านได้ตั้งหมู่ชนทั้งปวงไว้ ณ ที่ของตน โอ้อินทระ.

Mantra 7

त्वमध प्रथमं जायमानोऽमे विश्वा अधिथा इन्द्र कृष्टीः । त्वं प्रति प्रवत आशयानमहिं वज्रेण मघवन्वि वृश्चः ॥

แม้ในคราวบังเกิดครั้งแรก ท่านก็ได้สถาปนาปวงชนทั้งปวงไว้ ณ ที่นี้ โอ้ อินทรา. โอ้ มฆวัน ท่านได้ใช้วัชระผ่าฉีกอหิ—อสรพิษผู้เอนกายนอนอยู่ตามลาดเขาลง—ให้แตกออก และทำให้หนทางโล่งเป็นอิสระ.

Mantra 8

सत्राहणं दाधृषिं तुम्रमिन्द्रं महामपारं वृषभं सुवज्रम् । हन्ता यो वृत्रं सनितोत वाजं दाता मघानि मघवा सुराधाः ॥

อินทรา ผู้สังหารไม่หยุดยั้ง ผู้กล้าหาญ ผู้กราดเกรี้ยว—ผู้ยิ่งใหญ่ ไร้ขอบเขต ดุจพฤษภ ผู้มีวัชระอันประเสริฐ. พระองค์คือผู้ฆ่า วฤตระ (Vṛtra) ผู้ชนะความอุดมแห่งพลัง; ผู้ประทานมงคลนานา มฆวัน ผู้มีความสำเร็จอันงดงาม.

Mantra 9

अयं वृतश्चातयते समीचीर्य आजिषु मघवा शृण्व एकः । अयं वाजं भरति यं सनोत्यस्य प्रियासः सख्ये स्याम ॥

พระองค์นี้ขับไล่เครื่องกีดขวางอันปิดกั้น และจัดกระแสที่เคลื่อนไปโดยชอบให้เป็นระเบียบ; ในศึกทั้งหลาย มีเพียงผู้ประทานทานองค์นี้เท่านั้นที่ผู้คนได้ยิน. พระองค์นี้นำพาความอุดมแห่งพลัง (วาชะ) ซึ่งพระองค์ทรงชนะมา—ขอให้เราเป็นผู้เป็นที่รักของพระองค์ ในพันธะแห่งมิตรภาพเถิด.

Mantra 10

अयं शृण्वे अध जयन्नुत घ्नन्नयमुत प्र कृणुते युधा गाः । यदा सत्यं कृणुते मन्युमिन्द्रो विश्वं दृळ्हं भयत एजदस्मात् ॥

ผู้นี้เป็นที่ได้ยิน—แล้วเขาก็ชนะและฟันทำลาย; ผู้นี้ยังเปิดทางด้วยศึกสงครามเพื่อให้ได้มาซึ่ง ‘รัศมีทั้งหลาย’ (gāḥ). เมื่ออินทรา (Indra) ทำให้ความพิโรธของตนเป็นพลังแห่งสัจจะ สิ่งทั้งปวงที่มั่นคงย่อมสั่นสะท้านด้วยความกลัวต่อหน้าเขา.

Mantra 11

समिन्द्रो गा अजयत्सं हिरण्या समश्विया मघवा यो ह पूर्वीः । एभिर्नृभिर्नृतमो अस्य शाकै रायो विभक्ता सम्भरश्च वस्वः ॥

อินทรา (Indra) ชนะและรวบรวม ‘รัศมีทั้งหลาย’ (gāḥ) ไว้พร้อมกัน ชนะความบริบูรณ์แห่งทองคำพร้อมกัน และชนะพลังแห่งม้าพร้อมกัน—ท่านผู้เอื้อเฟื้อเป็นเช่นนี้มาแต่เดิม. ด้วยบุรุษเหล่านี้เอง ท่านผู้เป็นยอดแห่งบุรุษด้วยกำลังของตน เป็นผู้แจกจ่ายทรัพย์ และเป็นผู้รวบรวมทรัพย์แท้แห่งภาวะ (vasu).

Mantra 12

कियत्स्विदिन्द्रो अध्येति मातुः कियत्पितुर्जनितुर्यो जजान । यो अस्य शुष्मं मुहुकैरियर्ति वातो न जूतः स्तनयद्भिरभ्रैः ॥

อินทรา (Indra) ล้ำเลยมารดาของตนไปไกลเพียงใดหนอ และล้ำเลยบิดาผู้ให้กำเนิดเขาไปไกลเพียงใด. ผู้ซึ่งขับเคลื่อนพลังอันกร้าวกล้าของตน (śuṣma) ซ้ำแล้วซ้ำเล่า ดุจลมที่พุ่งพล่าน เร่งรุดไปพร้อมเมฆคำรามด้วยสายฟ้า.

Mantra 13

क्षियन्तं त्वमक्षियन्तं कृणोतीयर्ति रेणुं मघवा समोहम् । विभञ्जनुरशनिमाँ इव द्यौरुत स्तोतारं मघवा वसौ धात् ॥

สิ่งที่ร่อยหรอไปนั้น ท่านทำให้ไม่ร่อยหรอ; โอ มฆวัน (Maghavan) ท่านขับไล่ธุลีแห่งความหลงสับสน. ดุจท้องฟ้าที่ผ่าออกด้วยสายฟ้าอสนี (aśani) ท่านทลายเครื่องกีดขวาง; และโอผู้มั่งคั่งผู้ให้ ท่านตั้งผู้สรรเสริญไว้ในท่ามกลางทรัพย์สมบัติ.

Mantra 14

अयं चक्रमिषणत्सूर्यस्य न्येतशं रीरमत्ससृमाणम् । आ कृष्ण ईं जुहुराणो जिघर्ति त्वचो बुध्ने रजसो अस्य योनौ ॥

นี่คือกงล้อของสุริยะที่ถูกขับเคลื่อนให้ดำเนินไป; มันทำให้ม้าพุ่งแล่นในคราววิ่งของมัน. พลังอันดำมืดเวียนวนเร่งรัด เข้าฉวยเอาเครื่องปกคลุมทั้งหลาย— ณ ก้นบึ้งแห่งรชัส (rajas) ในครรภ์ (yona) ของมันเอง; สิ่งที่ซ่อนเร้นถูกจับไว้และต้องถูกเปิดเผย.

Mantra 15

असिक्न्यां यजमानो न होता ॥

เขาเป็นดุจยชามานะ (yajamāna) มิใช่เพียงโหตฤ (hotṛ) ผู้ประกอบพิธีเท่านั้น—เขาก้าวเข้าสู่กระแสอันมืดทึบ; แบกไว้ซึ่งเจตจำนงแห่งการบูชา เขาทำให้ความมืดนั้นเองเป็นผืนพิธีกรรม.

Mantra 16

गव्यन्त इन्द्रं सख्याय विप्रा अश्वायन्तो वृषणं वाजयन्तः । जनीयन्तो जनिदामक्षितोतिमा च्यावयामोऽवते न कोशम् ॥

เพื่อมิตรภาพกับอินทรา เหล่าวิประผู้มีแรงบันดาลใจแสวงหา “ฝูงโค” คือรัศมีแห่งแสง แสวงพลังม้า และเร่งเร้าพฤษภผู้ประทานความอุดมสมบูรณ์ ปรารถนาผู้ให้กำเนิดแห่งกำเนิดทั้งหลาย และความคุ้มครองอันไม่เสื่อมสูญของท่าน เราจักชักนำมันออกมาเพื่อการเกื้อกูล—ดุจเปิดคลังทรัพย์

Mantra 17

त्राता नो बोधि ददृशान आपिरभिख्याता मर्डिता सोम्यानाम् । सखा पिता पितृतमः पितॄणां कर्तेमु लोकमुशते वयोधाः ॥

ขอท่านจงตื่นขึ้นเป็นผู้คุ้มครองของเรา โอ้ผู้เห็นทั่วทั้งปวง ผู้เป็นมิตรใกล้ชิดอันเป็นที่รู้จัก ผู้เยียวยาชนแห่งโสมะ เป็นทั้งสหายและบิดา บิดายิ่งกว่าบิดาทั้งหลาย ผู้สร้างโลก—ขอท่านจงสถาปนาพลังชีวิตแก่ผู้ใฝ่ปรารถนา

Mantra 18

सखीयतामविता बोधि सखा गृणान इन्द्र स्तुवते वयो धाः । वयं ह्या ते चकृमा सबाध आभिः शमीभिर्महयन्त इन्द्र ॥

ขอท่านจงตื่นขึ้นเป็นผู้เกื้อหนุนมิตรภาพ จงเป็นสหายของเราเถิด โอ้อินทรา—และจงสถาปนาพลังชีวิตแก่ผู้สรรเสริญ เพราะแท้จริงเรามาใกล้ท่านแล้ว และด้วยพลังแห่งความสงบและความปรับให้ถูกต้องเหล่านี้ เราเชิดชูท่านให้ยิ่งใหญ่ โอ้อินทรา

Mantra 19

स्तुत इन्द्रो मघवा यद्ध वृत्रा भूरीण्येको अप्रतीनि हन्ति । अस्य प्रियो जरिता यस्य शर्मन्नकिर्देवा वारयन्ते न मर्ताः ॥

อินทรา ผู้ทรงทาน ถูกสรรเสริญ เพราะพระองค์เพียงผู้เดียวทรงสังหารวฤตระ (Vṛtra) อันมากมาย—เหล่าแรงต้านทานที่หาผู้เสมอเหมือนไม่ได้. ผู้ขับสรรเสริญซึ่งพักพิงในที่คุ้มครอง (śarman) ของพระองค์เป็นที่รักของพระองค์; ไม่มีผู้ใด—ทั้งเทพทั้งมนุษย์—จะกีดกันความคุ้มครองนั้นได้.

Mantra 20

एवा न इन्द्रो मघवा विरप्शी करत्सत्या चर्षणीधृदनर्वा । त्वं राजा जनुषां धेह्यस्मे अधि श्रवो माहिनं यज्जरित्रे ॥

ขออินทรา ผู้ทรงทาน จงกระทำเพื่อเราซึ่งการกระทำอันกว้างไกลและสัมฤทธิ์ผล—จริงแท้ ผู้ค้ำจุนหมู่ชน (carṣaṇī-dhṛt) ผู้ไม่พลาดพลั้ง. พระองค์คือราชาแห่งการบังเกิดทั้งหลาย; เพื่อผู้ขับสรรเสริญ โปรดประดิษฐานในเราซึ่งเกียรติยศและความยิ่งใหญ่ที่ตั้งอยู่เหนือขึ้นไป.

Mantra 21

नू ष्टुत इन्द्र नू गृणान इषं जरित्रे नद्यो न पीपेः । अकारि ते हरिवो ब्रह्म नव्यं धिया स्याम रथ्यः सदासाः ॥

บัดนี้เมื่อได้รับสรรเสริญ บัดนี้เมื่อถูกขับร้อง โอ้อินทรา โปรดทำให้แรงเร้า (iṣ) แก่ผู้ขับสรรเสริญพองเต็ม ดุจสายน้ำที่แม่น้ำทั้งหลายทำให้เอ่อล้น. โอ้เจ้าแห่งม้าสีน้ำตาลทอง (harivaḥ) บทพรหมัน (brahman) ใหม่ได้ถูกรังสรรค์เพื่อพระองค์แล้ว; ด้วยปัญญาเห็นแจ้ง (dhiyā) ขอให้เราสมควรแก่กิจแห่งรถศึก และนั่งร่วมกับพระองค์เนืองนิตย์.

Frequently Asked Questions

It proclaims Indra as the supreme power who breaks obstruction (Vṛtra) and restores flow and abundance, then asks him to grant inspiration, victory, and wealth to the worshippers.

The ‘rivers’ symbolize waters and life-force held back by obstruction; Indra’s act represents freeing what is blocked so truth, energy, and prosperity can move again.

It means a “new sacred formulation” or fresh inspired utterance—an offering made of speech and insight, meant to please Indra and empower the singer’s intention.

Ask anything about Sukta 17 of the Rig Veda

Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.

Not sure where to start?

A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.

Read Rig Veda in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App