Opening the text

Sukta 1.22
Aśvinau
บทสวดนี้เริ่มด้วยการอัญเชิญยามอรุณถึงอัศวินทั้งสอง วอนให้คู่แฝดผู้เยียวยาอันรวดเร็วเสด็จมา ดื่มโสมะ และนำความตื่นรู้ ความคุ้มครอง และพลังอันสัมฤทธิ์ผลมาให้ เมื่อดำเนินไป คำอธิษฐานขยายไปสู่หมู่พลังทิพย์ผู้เกื้อหนุน (รวมทั้งหมู่เทวีผู้เป็น “ราชินี” ผู้ค้ำจุน) และลงท้ายด้วยนิมิตอันเลื่องชื่อแห่ง “ก้าวสูงสุด” ของวิษณุ—สถานีสูงสุดที่ถูกจุดให้สว่างโดยฤๅษีผู้ตื่นรู้
Mantra 1
प्रातर्युजा वि बोधयाश्विनावेह गच्छताम् । अस्य सोमस्य पीतये ॥
จงปลุกพลังคู่ที่เทียมกับอรุณรุ่ง; โอ้อัศวินทั้งสอง โปรดเสด็จมาที่นี่ เพื่อดื่มโสมะ (Soma) นี้.
Mantra 2
या सुरथा रथीतमोभा देवा दिविस्पृशा । अश्विना ता हवामहे ॥
ท่านทั้งสองผู้มีรถศึกอันประเสริฐยิ่ง เป็นสารถีผู้เลิศ—สองเทพผู้เอื้อมแตะสวรรค์ได้; โอ้อัศวิน เราขออัญเชิญท่านทั้งสองนั้น.
Mantra 3
या वां कशा मधुमत्यश्विना सूनृतावती । तया यज्ञं मिमिक्षतम् ॥
โอ อัศวินทั้งสอง บังเหียนของท่านนั้น—หวานดุจน้ำผึ้ง และทรงพลังแห่งวาจาสัตย์ (sūnṛtā)—ด้วยบังเหียนนั้น ขอจงเสริมกำลังและประสานยัญญะ (yajña) ของเรา ให้รวมเป็นหนึ่ง เป็นการบูชาที่งอกงามยิ่งขึ้นเถิด.
Mantra 4
नहि वामस्ति दूरके यत्रा रथेन गच्छथः । अश्विना सोमिनो गृहम् ॥
สำหรับท่านทั้งสอง ไม่มีสิ่งใดชื่อว่า “ไกล” เลย: ไม่ว่าท่านจะเสด็จไป ณ ที่ใดด้วยรถศึก (ratha) โอ อัศวิน ท่านย่อมถึงเรือนของผู้ถวายโสมะ (somin)—สู่ที่พำนักภายในอันตระเตรียมไว้ เป็นเรือนแห่งความใฝ่ปรารถนา.
Mantra 5
हिरण्यपाणिमूतये सवितारमुप ह्वये । स चेत्ता देवता पदम् ॥
เพื่อความเกื้อกูล ข้าพเจ้าขอเชื้อเชิญสวิตฤ (Savitṛ) ผู้มีหัตถ์ทองคำ (hiranyapāṇi) ให้มาใกล้ เขาคือผู้รู้ผู้มีสติ ผู้สถาปนาก้าวย่างอันศักดิ์สิทธิ์ (pada) และตั้งมั่นในเราทั้งหลายซึ่งฐานะอันถูกต้องแห่งเทวภาวะ.
Mantra 6
अपां नपातमवसे सवितारमुप स्तुहि । तस्य व्रतान्युश्मसि ॥
เพื่อความคุ้มครองของเรา จงสรรเสริญใกล้ ๆ แด่สวิตฤ (Savitṛ) —โอรสแห่งน้ำนั้น (Apāṃ Napāt). เราปรารถนากฎแห่งปฏิบัติของท่าน (vratá) คือวิถีอันเป็นระเบียบที่ดำเนินไปในสัจจะ.
Mantra 7
विभक्तारं हवामहे वसोश्चित्रस्य राधसः । सवितारं नृचक्षसम् ॥
เราขอเชื้อเชิญสวิตฤ (Savitṛ) ผู้แจกจ่าย—ผู้แบ่งปันทรัพย์อันมั่งคั่งและหลากสีสันแห่งทาน (rādhas). พระองค์คือผู้มองเห็นมนุษย์ (nṛcákṣas) ทรงหยั่งรู้สภาวะของเรา และทรงจัดสรรส่วนอันชอบธรรมแห่งกำลังสำหรับการเดินทาง.
Mantra 8
सखाय आ नि षीदत सविता स्तोम्यो नु नः । दाता राधांसि शुम्भति ॥
สหายทั้งหลาย จงมานั่ง ณ ที่นี้เถิด; บัดนี้สวิตฤ (Savitṛ) ควรถูกสรรเสริญด้วยบทสโตมะของเรา. ผู้ประทานทรงจัดระเบียบและประดับประดาทานทั้งหลาย (rādhāṃsi) และทรงวางผลได้ของเราไว้ในระเบียบอันสว่างไสว.
Mantra 9
अग्ने पत्नीरिहा वह देवानामुशतीरुप । त्वष्टारं सोमपीतये ॥
โอ อัคนี จงนำเหล่าเทวี—ชายาของเทพทั้งหลาย ผู้ปรารถนาจะเข้ามาใกล้—มาสู่ที่นี่; และจงนำทวัสฏฤ (Tvaṣṭṛ) มาด้วย เพื่อการดื่มโสมะ.
Mantra 10
आ ग्ना अग्न इहावसे होत्रां यविष्ठ भारतीम् । वरूत्रीं धिषणां वह ॥
โอ อัคนี เพื่อเกื้อกูลเรา จงนำเหล่าเทวีแห่งพิธีบูชามายังที่นี่—ภารตี (Bhāratī), วรุทรี (Varūtrī), และธิษณา (Dhiṣaṇā)—แล้วจงพาพวกนางเข้าสู่งานบูชาของเรา.
Mantra 11
अभि नो देवीरवसा महः शर्मणा नृपत्नीः । अच्छिन्नपत्राः सचन्ताम् ॥
ขอเหล่าเทวี—ราชินีแห่งเจ้าแห่งวิญญาณ—โอบล้อมเราด้วยความเกื้อกูล ด้วยความสงบและที่พึ่งอันยิ่งใหญ่; ขอพวกนางผู้มีใบแห่งพลังไม่ขาดตอน จงแนบชิดและร่วมทางกับความก้าวหน้าของเรา.
Mantra 12
इहेन्द्राणीमुप ह्वये वरुणानीं स्वस्तये । अग्नायीं सोमपीतये ॥
ณ ที่นี้ ข้าพเจ้าขอเชิญอินทราณี (Indrāṇī) เข้ามาใกล้ และเชิญวรุณาณี (Varuṇānī) เพื่อความสวัสดี; อีกทั้งเชิญอัคนายี (Agnāyī) เพื่อการดื่มโสมะ (Soma). ขออำนาจแห่งเทวีผู้ทรงอธิปไตยเหล่านี้คุ้มครองความครบถ้วนของเรา และเปิดความปีติในเครื่องบูชา.
Mantra 13
मही द्यौः पृथिवी च न इमं यज्ञं मिमिक्षताम् । पिपृतां नो भरीमभिः ॥
ขอให้ฟ้ากว้างใหญ่และแผ่นดินอันไพศาล ผสานและเพิ่มพูนยัญญะภายในนี้เพื่อเรา; ขอให้ทั้งสองเติมเต็มเราด้วยพลังที่แบกและค้ำจุนเครื่องบูชาภายใน.
Mantra 14
तयोरिद्घृतवत्पयो विप्रा रिहन्ति धीतिभिः । गन्धर्वस्य ध्रुवे पदे ॥
ในบรรดาทั้งสองนั้น (ฟ้าและดิน) ฤษีผู้รู้แจ้งลิ้มรสน้ำนมอันอุดมด้วยฆี (ghee) ด้วยความคิดอันสว่างไสว—ณ ที่ตั้งอันมั่นคงของคันธรรพะ (Gandharva) ณ รอยเท้าอันแน่วแน่ ที่ซึ่งความปีติถูกทรงไว้ให้มั่นคง.
Mantra 15
स्योना पृथिवि भवानृक्षरा निवेशनी । यच्छा नः शर्म सप्रथः ॥
ข้าแต่แผ่นดิน จงเป็นสุขเกษมแก่พวกเรา ปราศจากบาดแผล และให้การไหลเวียนของท่านไม่เป็นอันตราย; ข้าแต่พลังผู้ตั้งถิ่นฐาน (निवेशनी) โปรดประทานสันติอันกว้างใหญ่และที่พึ่งคุ้มครองแก่เรา.
Mantra 16
अतो देवा अवन्तु नो यतो विष्णुर्विचक्रमे । पृथिव्याः सप्त धामभिः ॥
ฉะนั้นขอเหล่าเทพทั้งหลายจงคุ้มครองเรา—จากบ่อเกิดนั้นที่วิษณุ (Vishnu) ก้าวย่างออกไป และสถาปนา ‘ที่สถิต’ ทั้งเจ็ด (धाम) แห่งแผ่นดิน.
Mantra 17
इदं विष्णुर्वि चक्रमे त्रेधा नि दधे पदम् । समूळ्हमस्य पांसुरे ॥
นี่แลคือวิษณุ (Vishnu) ผู้ก้าวย่างแผ่ไป; พระองค์ทรงวางรอยพระบาทไว้เป็นสามประการ. รอยหนึ่งนั้นเร้นลับ ถูกอัดแน่นซ่อนอยู่ในผงธุลี.
Mantra 18
त्रीणि पदा वि चक्रमे विष्णुर्गोपा अदाभ्यः । अतो धर्माणि धारयन् ॥
วิษณุย่างสามก้าว—ผู้พิทักษ์ผู้ไม่อาจลวงได้ ผู้คุ้มครองฝูงโค; จากกาลนั้นเอง พระองค์ทรงค้ำจุนธรรมะ (dharma) และระเบียบอันชอบธรรมแห่งโลกทั้งหลายไว้.
Mantra 19
विष्णोः कर्माणि पश्यत यतो व्रतानि पस्पशे । इन्द्रस्य युज्यः सखा ॥
จงเพ่งดูกรรมของวิษณุ: จากที่นั้นพระองค์ทรงพิจารณาและทรงเผยให้เห็นวรตะ (vrata) คือข้อปฏิบัติและกฎแห่งการกระทำ; พระองค์เป็นสหายผู้ร่วมเทียมแอกกับอินทรา.
Mantra 20
तद्विष्णोः परमं पदं सदा पश्यन्ति सूरयः । दिवीव चक्षुराततम् ॥
บทย่างอันสูงสุดของวิษณุนั้น เหล่าสูริ (sūri ผู้รู้แจ้ง) ย่อมเห็นอยู่เสมอ—ดุจดวงตาที่แผ่กว้างอยู่บนสวรรค์ ดุจสายตาที่ทอดยาวในทิพยโลก.
Mantra 21
तद्विप्रासो विपन्यवो जागृवांसः समिन्धते । विष्णोर्यत्परमं पदम् ॥
เหล่าฤษีผู้รู้แจ้ง—ผู้สรรเสริญและผู้ตื่นรู้—ร่วมกันจุดประกายให้ลุกโชน เพื่อให้ปรากฏ “ก้าวอันสูงสุด” ของวิษณุ (Viṣṇu) คือที่ตั้งอันยอดยิ่ง (paramaṃ padam).
It begins by calling the Aśvins at dawn to come and drink Soma, asking for help, healing, and protection. It then rises to a higher vision centered on Viṣṇu’s “highest step,” a symbol of the supreme spiritual station.
The Aśvins are “dawn-yoked” powers—swift helpers who arrive with the first light. In ritual terms, dawn is the natural time to invite them to the morning Soma offering and to seek an auspicious start, clarity, and well-being.
Literally it is “Viṣṇu’s highest step/abode.” In the hymn it points to the supreme, stable standpoint that awakened seers strive to kindle and realize—both as a cosmic truth and as an inner goal of consciousness.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.