Rig Veda Sukta 23
Mandala 1Sukta 2324 Mantras

Sukta 23

Sukta 1.23

Rishi

Medhātithi Kāṇva (opening of RV 1.23 traditionally under Kāṇva seers)

Devata

Vāyu (often paired with Indra in early soma offerings, though this verse directly addresses Vāyu)

Chandas

Gāyatrī (typical for many opening soma-invitation verses; probable here)

ฤคเวท 1.23 เปิดด้วยบทสรรเสริญเชื้อเชิญโสม เรียกวายุให้มารวดเร็วและดื่มโสมอันเข้มขลังที่เพิ่งคั้นใหม่ ซึ่งจัดวางไว้บนหญ้าพิธีกรรม เมื่อบทสวดดำเนินไป ก็ขยายเป็นคำอัญเชิญร่วมกับเทพอื่น ๆ (โดยเฉพาะปูษันและอัคนี) เพื่อขอการนำทาง การได้คืนสิ่งที่สูญหาย และพรอันประสานรวมคือรัศมี ความมีบุตรหลาน และอายุยืน โดยมีเหล่าเทพเป็นพยานต่อความมุ่งหมายของผู้ประกอบยัญพิธี

Mantras

Mantra 1

तीव्राः सोमास आ गह्याशीर्वन्तः सुता इमे । वायो तान्प्रस्थितान्पिब ॥

โอ วายุ (Vāyu) จงเสด็จมาเถิด: โสมะ (Soma) เหล่านี้เข้มกล้าและทรงพลัง คั้นแล้วและเปี่ยมด้วยพรและแรงปรารถนา; จงดื่มตามที่ได้จัดวางไว้.

Mantra 2

उभा देवा दिविस्पृशेन्द्रवायू हवामहे । अस्य सोमस्य पीतये ॥

เราขออัญเชิญเทพทั้งสองผู้แตะต้องสวรรค์—อินทราและวายุ (Indra–Vāyu)—เพื่อเสวยโสมะ (Soma) นี้.

Mantra 3

इन्द्रवायू मनोजुवा विप्रा हवन्त ऊतये । सहस्राक्षा धियस्पती ॥

โอ้ อินทระและวายุ ผู้แล่นไวตามแรงเร้าของจิต เหล่าฤษีผู้รู้เรียกท่านเพื่อความคุ้มครอง—ผู้มีพันเนตร เจ้าแห่งปัญญาญาณ (dhī) อันดลใจ

Mantra 4

मित्रं वयं हवामहे वरुणं सोमपीतये । जज्ञाना पूतदक्षसा ॥

เราทั้งหลายอัญเชิญมิตรและวรุณะ เพื่อการดื่มโสมะ (Soma)—ผู้บังเกิดและตื่นรู้เป็นพลัง ด้วยญาณทัศนะอันชำระแล้ว

Mantra 5

ऋतेन यावृतावृधावृतस्य ज्योतिषस्पती । ता मित्रावरुणा हुवे ॥

ข้าพเจ้าขอเรียกมิตรและวรุณะ—สององค์ผู้เจริญด้วยฤตะ (ṛta) ผู้มั่นคงด้วยฤตะ เป็นเจ้าแห่งแสงสว่างของฤตะ

Mantra 6

वरुणः प्राविता भुवन्मित्रो विश्वाभिरूतिभिः । करतां नः सुराधसः ॥

ขอวรุณะ (Varuṇa) จงเป็นผู้คุ้มครองนำหน้าแก่เรา; ขอมีตรา (Mitra) จงกระทำเพื่อเราด้วยความเกื้อกูลทั้งปวง—โอ้สองเทพผู้ให้ทานอันดี—เพื่อให้เราตั้งมั่นอย่างอุดมในฤตะ (ṛta) และถึงความอิ่มเอมเป็นสุข.

Mantra 7

मरुत्वन्तं हवामह इन्द्रमा सोमपीतये । सजूर्गणेन तृम्पतु ॥

เราขอเชื้อเชิญอินทระ (Indra) ผู้มีมรุต (Marut) เป็นสหาย เพื่อการดื่มโสมะ (Soma); ขอพระองค์จงอิ่มเอมพร้อมกับหมู่คณะนั้นเถิด.

Mantra 8

इन्द्रज्येष्ठा मरुद्गणा देवासः पूषरातयः । विश्वे मम श्रुता हवम् ॥

โอ้หมู่มรุตผู้มีอินทระ (Indra) เป็นประมุข, โอ้เหล่าเทพ—ผู้ประทานดุจปูษัน (Pūṣan)—ขอท่านทั้งปวงจงสดับคำเรียกของข้าพเจ้า.

Mantra 9

हत वृत्रं सुदानव इन्द्रेण सहसा युजा । मा नो दुःशंस ईशत ॥

โอ้ผู้เอื้อเฟื้อ จงเทียมตนด้วยฤทธิ์เดชของอินทรา แล้วสังหารวฤตระ (Vṛtra) เถิด; ขออำนาจแห่งวาจาร้ายอย่าครอบงำเรา และขอความเท็จกับการยุยงอันเป็นศัตรูจงถูกทำลายสิ้น.

Mantra 10

विश्वान्देवान्हवामहे मरुतः सोमपीतये । उग्रा हि पृश्निमातरः ॥

เราทั้งหลายอัญเชิญเทพทั้งปวง—เหล่ามรุต (Maruts)—เพื่อการดื่มโสมะ (Soma); เพราะพวกเขาเป็นผู้เกรียงไกรดุดัน มีปฤศนี (Pṛśni) เป็นมารดา.

Mantra 11

जयतामिव तन्यतुर्मरुतामेति धृष्णुया । यच्छुभं याथना नरः ॥

ดุจผู้พิชิต เสียงฟ้าร้องของมรุต (Maruts) เคลื่อนมา ด้วยแรงกล้าหาญอันห้าวหาญ; โอ้วีรชน เมื่อท่านทั้งหลายเร่งรุดไปสู่สิริมงคล.

Mantra 12

हस्काराद्विद्युतस्पर्यतो जाता अवन्तु नः । मरुतो मृळयन्तु नः ॥

ขอเหล่ามารุต (Maruts)—ผู้บังเกิดจากประกายสายฟ้าอันรุ่งเรืองและเสียงก้องกังวาน—จงโอบล้อมและคุ้มครองเราเถิด; ขออำนาจแห่งลมพายุเหล่านี้จงประทานความสงบและความยินดีแก่เรา.

Mantra 13

आ पूषञ्चित्रबर्हिषमाघृणे धरुणं दिवः । आजा नष्टं यथा पशुम् ॥

โอ้ ปูษัน (Pūṣan) ผู้มีบัลลังก์อันรุ่งเรือง, โอ้ อาฆฤณิ (Āghṛṇi) ผู้สว่างไสว, โปรดนำพา “หลักค้ำจุนอันมั่นคงแห่งสวรรค์” มาสู่เรา; โปรดนำสิ่งที่สูญหายกลับคืนมาแก่เรา ดุจผู้พาฝูงสัตว์ที่หลงทางกลับมา.

Mantra 14

पूषा राजानमाघृणिरपगूळ्हं गुहा हितम् । अविन्दच्चित्रबर्हिषम् ॥

ปูษัน (Pūṣan) ผู้รุ่งเรือง อาฆฤณิ (Āghṛṇi) ได้ค้นพบอำนาจกษัตริย์ที่ถูกซ่อนไว้ ถูกวางไว้ในถ้ำลี้ลับ; เขาได้ค้นพบอีกครั้งซึ่งฐานอันส่องประกาย (citrabarhiṣ) เพื่อการบูชาถวายและการก้าวขึ้นของเรา.

Mantra 15

उतो स मह्यमिन्दुभिः षड्युक्ताँ अनुसेषिधत् । गोभिर्यवं न चर्कृषत् ॥

และเขาเพื่อข้าพเจ้า ด้วยหยดอินทุ (Indu) อันสว่างไสว ได้จัดวางพลังทั้งหกที่เทียมแอกแล้วไว้ตามระเบียบอันชอบธรรม; ด้วยรัศมีเขาให้ความอุดมสมบูรณ์งอกเงย ดุจผู้ทำให้ข้าวบาร์เลย์เพิ่มพูน.

Mantra 16

अम्बयो यन्त्यध्वभिर्जामयो अध्वरीयताम् । पृञ्चतीर्मधुना पयः ॥

สายน้ำผู้เป็นมารดาเคลื่อนไปตามหนทางทั้งหลาย เป็นพลังผู้ร่วมสายแห่งยัญญะ; นางทั้งหลายรินและผสานน้ำนมแห่งภาวะ (páyas) ด้วยความหวานดุจน้ำผึ้ง จัดเตรียมเครื่องบูชาไว้ภายในเรา.

Mantra 17

अमूर्या उप सूर्ये याभिर्वा सूर्यः सह । ता नो हिन्वन्त्वध्वरम् ॥

เหล่าผู้ที่อยู่ใกล้สุริยะ และเหล่าผู้ที่สุริยะเคลื่อนไปด้วย—ขอให้นางทั้งหลายเร่งเร้าอัธวระ (adhvara, พิธีบูชา) ของเรา ให้ก้าวหน้าไป ขับเคลื่อนไปสู่จุดหมายอันเรืองรอง.

Mantra 18

अपो देवीरुप ह्वये यत्र गावः पिबन्ति नः । सिन्धुभ्यः कर्त्वं हविः ॥

ข้าพเจ้าเรียกเชื้อเชิญเหล่าเทวีแห่งสายน้ำให้มาใกล้—ณ ที่นั้นรัศมีของเราดื่มกิน; ขอให้จากสายนทีทั้งหลายได้ก่อรูปเป็นเครื่องบูชา (หวิส)—เป็นการบูชาภายในแห่งความบริสุทธิ์ที่ไหลริน.

Mantra 19

अप्स्वन्तरमृतमप्सु भेषजमपामुत प्रशस्तये । देवा भवत वाजिनः ॥

ในสายน้ำมีอมฤต—ความไม่ตาย; ในสายน้ำมีพลังเยียวยา. โอ้สายน้ำทั้งหลาย เพื่อความยืนยันอันครบถ้วนและการสรรเสริญอันชอบธรรมของเรา—ขอจงเป็นพลังทิพย์แก่เรา ผู้มีกำลังแห่งชัยชนะ.

Mantra 20

अप्सु मे सोमो अब्रवीदन्तर्विश्वानि भेषजा । अग्निं च विश्वशम्भुवमापश्च विश्वभेषजीः ॥

ในสายน้ำ โสมะได้กล่าวแก่ข้าพเจ้า: “ภายในนั้นมีการเยียวยาทั้งปวง” และอัคนีก็เป็นความผาสุกอันเป็นสากล (วิศว-ศัมภุวะ); และสายน้ำทั้งหลายก็เป็นโอสถอันเป็นสากล (วิศว-เภษชี)—พลังที่ทำให้ความเป็นอยู่ทั้งมวลกลับสมบูรณ์.

Mantra 21

आपः पृणीत भेषजं वरूथं तन्वे मम । ज्योक्च सूर्यं दृशे ॥

โอ้เหล่าน้ำทั้งหลาย โปรดเติมข้าพเจ้าด้วยโอสถแห่งการเยียวยา และประทานที่คุ้มครองป้องกันแก่กายนี้ (tanū) ของข้าพเจ้า เพื่อข้าพเจ้าจะได้แลเห็นสุริยะเนิ่นนาน และดำรงอยู่ในทัศนะแห่งสัจจะอันส่องสว่าง

Mantra 22

इदमापः प्र वहत यत्किं च दुरितं मयि । यद्वाहमभिदुद्रोह यद्वा शेप उतानृतम् ॥

โอ้เหล่าน้ำทั้งหลาย โปรดพัดพาให้ไกลออกไปซึ่งสิ่งทุกอย่างอันเป็นทุกข์และความคดเคี้ยวที่สถิตอยู่ในข้าพเจ้า—ไม่ว่าข้าพเจ้าจะหันไปสู่การกบฏขัดขืน หรือไม่ว่าด้วยวาจาผลุนผลันข้าพเจ้าจะกล่าวความเท็จและความไม่จริง (anṛta)

Mantra 23

आपो अद्यान्वचारिषं रसेन समगस्महि । पयस्वानग्न आ गहि तं मा सं सृज वर्चसा ॥

โอ้เหล่าน้ำทั้งหลาย วันนี้ข้าพเจ้าได้ดำเนินไปพร้อมกับท่าน; ด้วยรสอันเป็นแก่นแห่งความรื่นรมย์ (rasa) ของท่าน เราทั้งหลายได้มาบรรจบเป็นหนึ่งเดียว โอ้อัคนี (Agni) ผู้เปี่ยมด้วยความอุดม โปรดเสด็จมา; โปรดร้อยรัดข้าพเจ้าให้เป็นหนึ่งด้วยพลังแห่งรัศมี

Mantra 24

सं माग्ने वर्चसा सृज सं प्रजया समायुषा । विद्युर्मे अस्य देवा इन्द्रो विद्यात्सह ऋषिभिः ॥

โอ อัคนี โปรดหล่อหลอมข้าพเจ้าให้ครบถ้วนด้วยพลังแห่งรัศมี; ให้ครบถ้วนด้วยพลังแห่งการก่อเกิด; ให้ครบถ้วนด้วยช่วงชีวิตอันเต็มบริบูรณ์. ขอเหล่าเทพทั้งหลายจงรู้สิ่งนี้เกี่ยวกับข้าพเจ้า; ขอพระอินทระพร้อมด้วยฤๅษี (ṛṣi) ทั้งหลาย จงรับรองและยืนยันสิ่งนี้ในตัวข้าพเจ้า.

Frequently Asked Questions

It is primarily a Soma-invitation hymn calling Vāyu to come quickly and drink the freshly pressed Soma set out for the morning offering, then it broadens into prayers for guidance and well-being.

In many Vedic Soma sequences, Vāyu is approached early because wind/breath represents immediate life-force and swift arrival; his receiving the Soma symbolizes vital energy being awakened and set in right motion.

Vedic hymns often widen from the main deity to allied powers needed for the rite’s success: Pūṣan for guidance and restoration, and Agni for consecration and for sealing the sacrifice with blessings like radiance, increase, and long life.

Read Rig Veda in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App