ทศกัณฐ์

เมื่อเขาเคลื่อนไปด้วยความยินดี โดยให้ธิดาแห่งชนกประทับอยู่บนตักนั้น พญาแร้งผู้รุ่งเรืองคือชฏายุ ก็ผุดบินขึ้น ไล่ตามทศกัณฐ์ เข้าขวางทาง แล้วกล่าวถ้อยคำดังนี้

โอ สีดา เรามีนามว่า ทศกัณฐ์ เป็นจอมแห่งหมู่ยักษ์; ด้วยเรา โลกทั้งหลายพร้อมทั้งเทวดา อสูร และนาค ต่างหวาดหวั่นสะท้านกลัว

ครั้นอาวุธนั้นถูกสกัดไว้แล้ว ราวณะ ผู้เป็นจอมแห่งรากษส ก็ทวีโทสะเป็นสองเท่า และด้วยความพิโรธจึงเตรียมศัสตราอีกประการหนึ่งในทันใด

วิทยุตไกศะ ตฑิจชิหวะ และราวณะผู้มีกำลังยิ่งใหญ่; อีกทั้งกุมภกรรณะผู้ยากจะปราบ; และเวคทรรศีผู้มีรัศมีและเดชานุภาพ

ในแดนของพระศนิ ยามเที่ยงคืน ณ จุดบรรจบระหว่างแผ่นดินกับมหาสมุทร ราวณะบูชาศิวลึงค์ที่ทำจากไม้ชาตี (jāti) พร้อมสวดนาม “สุทุรชัยยะ” คือผู้ไม่อาจพิชิตได้

แม้พระวิษณุเอง ครั้นปราบราวณะในศึกแล้ว ก็ทรงสถาปนาราเมศวรลึงค์ ณ ชายฝั่งมหาสมุทร นั่นทำไปโดยเปล่าประโยชน์หรือ?

ท้าวราวณะทรงดำริในพระหฤทัยว่าอสูรทั้งหลายถูกสังหารแล้ว เราเหลือเพียงผู้เดียว ในขณะที่ลิงและหมีมีมากมาย เราจะแผ่มายาอันไร้ขอบเขตของเรา

ทันทีที่ก้มศีรษะแตะพระบาทของลักษมณะ บรรดาทูตก็ออกเดินทาง กล่าวเล่าเรื่องราวแห่งคุณธรรมของพระองค์ ร้องสรรเสริญพระเกียรติของพระราม ทูตทั้งหลายมาถึงลงกา แล้วก้มศีรษะแตะพระบาทของราวณะ ทศพัตรีหัวเราะแล้วถามข่าวว่า "สุขะเอ๋ย…

มาลยวันต์ ที่ปรึกษาผู้เฉลียวฉลาดอย่างยิ่ง ทราบถ้อยคำของพระวิภีษณะแล้วก็มีความยินดีเป็นอย่างยิ่ง ท่านกล่าวว่า บุตรเอ๋ย น้องชายของท่านเป็นเครื่องประดับแห่งความประพฤติชอบ จงจดจำพระวาจาของพระวิภีษณะไว้ในใจเถิด ทศกัณฐ์ตอบว่า…

มารกัณฑेयกล่าวว่า: ครั้นมารีจเห็นราวณะมาถึงก็สะดุ้งหวั่นไหว แล้วบูชาต้อนรับด้วยการสักการะตามธรรมเนียม นำผลไม้ รากไม้ และสิ่งอื่น ๆ มาถวาย

สีตาถูกนางรากษสีทั้งหลายเฝ้าและปรนนิบัติ นั่งอยู่บนลานศิลา; ราวณะผู้ถูกศรแห่งกามะเผาผลาญได้เห็นนางแล้วก็ย่างกรายเข้าไปใกล้

จากปุษโปตกฏา ได้บังเกิดโอรสสององค์ ผู้เป็นเจ้าเหนือหมู่รากษส—กุมภกรรณและทศกรีว—ไร้ผู้เสมอในแผ่นดินด้วยกำลังกาย