พระราม

มิตรภาพของเรากับสุครีวะมั่นคงดุจเดียวกับที่มีกับพระลักษมณ์ ทั้งเพื่อกอบกู้พระชายาและราชอาณาจักรของเขา อันเป็นเป้าหมายอันชอบธรรม เราได้ให้ปฏิญญาไว้ในท่ามกลางเหล่าวานรแล้ว—คนเช่นเราจะละเลยคำสัตย์ได้อย่างไร

ครั้นเห็นแล้วเกิดความระแวง ลักษมณะจึงทูลพระรามว่า “ข้าพระองค์เห็นว่า กวางตัวนี้เองคือรากษสมาริจะ”

ครั้นวาลีเห็นพระราฆวะและพระลักษมณ์ผู้มีกำลังยิ่ง ก็กล่าวถ้อยคำด้วยความนอบน้อม แต่หนักแน่นและเคร่งธรรมว่า “ท่านเป็นโอรสแห่งพระราชา เลื่องลือ งามน่าชม กำเนิดสูง เปี่ยมคุณธรรม รุ่งเรืองด้วยเดช และมั่นคงในจริยาวัตรอันชอบ…

ครั้งนั้นลักษมณ์ ผู้นอบน้อมปฏิบัติตามพระบัญชาของราฆว ได้นำนางเข้าสู่ป่าอันน่าสะพรึงกลัวยิ่ง ซึ่งเป็นสถานที่นำมาซึ่งความทุกข์

พวกฤาษีกล่าวว่า: หลังจากนั้น โอ้ ผู้โชคดีอย่างยิ่ง พระราฆวะทรงทำอะไร? และหลังจากนั้น ฤาษีผู้ยิ่งใหญ่เหล่านั้นทำอะไร?

กล่าวว่า รามะ รามะ รามะ รามะ ข้าพเจ้ายินดีในพระราม โอ้มโนรมา พระนามรามะเทียบเท่ากับพันนาม โอ้สตรีผู้มีพระพักตร์งดงาม

สัตว์ทั้งหลายยังเศร้าโศกเสียใจเพราะการพรากจากพระองค์เช่นนี้ ไพร่พลและพระมารดาพระบิดาจะดำรงชีวิตอยู่ได้อย่างไรเล่า พระรามทรงส่งสุมันตระกลับไป ทั้งที่ขัดพระทัย แล้วเสด็จมายังฝั่งแม่น้ำสวรรค์ด้วยพระองค์เอง ทรงขอเรือ แต่คนพายเรือไม่ยอมนำมาให้…

ได้ยินเสียงกำไลข้อมือ กระดิ่งเข็มขัด และกำไลข้อเท้า พระรามทรงตรึกตรองในพระหทัยแล้วตรัสแก่พระลักษมณ์ว่า ดังว่าพระกามเทพทรงตีกลองศึก ทรงตั้งพระทัยจะพิชิตโลกทั้งมวล ตรัสเช่นนี้แล้วทรงหันพระเนตรไปยังทิศนั้น…

เมื่อราตรีมาถึง มุนีได้ให้อนุญาต ทุกท่านต่างทำสวดมนต์ไหว้พระยามเย็น เล่าเรื่องราวและตำนานโบราณ ปล่อยให้ยามสองของราตรีอันงดงามผ่านไป มุนีผู้ประเสริฐจึงเข้าไปพักผ่อน สองพี่น้องเริ่มกดนวดพระบาท…

พระรามตรัสว่า: "ในป่าปัมปา เมื่อเราตกอยู่ในความทุกข์ยาก ดูกรวานรผู้ประเสริฐ เจ้าเป็นผู้ปลอบโยนเรา โดยทำให้เราได้เป็นมิตรกับบุตรแห่งพระอาทิตย์ (สุครีพ)"

ที่นั่น โอ้พราหมณ์ ผู้ใดลงอาบย่อมพ้นจากบาปทั้งปวง. สระนั้นเล่ากันว่า พระนางสีตาทรงสร้างขึ้นด้วยพระองค์เอง; และด้วยพรประทานของพระราม จึงเป็นขุมทรัพย์แห่งผลอันยิ่งใหญ่.

สูตะกล่าวว่า ครั้นรฆูตตมะประทับอยู่ที่นั่นตลอดราตรีแล้ว ก็ทรงดำรงอยู่ โดยเหล่าวานรผู้ประเสริฐทั้งหลายคอยปรนนิบัติด้วยภักติอันบริสุทธิ์