Character · Ramcharitmanas
ทศกัณฐ์ in the Ramcharitmanas
रावणNamed in 236 verses
Speaks in 60 verses
In this book
Key chapters
The chapters where ทศกัณฐ์ matters most.
धर्मविजय का सोपान: बाह्य युद्ध के भीतर अंतःकरण-युद्ध का अनावरण। लंका काण्ड साधक को यह सिखाता है कि ‘रावण’ केवल एक राजा नहीं, अहंकार-रज-तम का संघटित रूप है; और ‘राम’ केवल रण-नायक नहीं, धर्म-बुद्धि-करुण
यह सोपान ‘भक्ति-पराक्रम’ का द्वार है, जहाँ नाम-स्मरण, विनय, और धर्म-युक्त क्रोध (मर्यादा-रक्षा) एक साथ साधक को ‘अहं-त्याग’ से ‘सेवा-सिद्धि’ तक ले जाते हैं। सुंदरकाण्ड में बाह्य यात्रा (समुद्र-लङ्का) अं
यह सोपान 'भक्ति की सिद्धि' का द्वार है, जहाँ साधक की साधना (हनुमान-चरित) से कृपा का प्रत्यक्ष फल निकलता है: दर्शन, चिन्ह (चूड़ामणि), और राम-कार्य की सिद्धि। सुंदरकाण्ड में भक्ति कर्म-रूप से प्रकट होती
यह सोपान ‘धर्म-विजय’ का द्वार है: साधक के भीतर ‘अहं-लंका’ (अभिमान, भय, काम-क्रोध) पर सेतु-बंध के द्वारा विवेक-मार्ग बनता है। यहाँ भक्ति केवल भाव नहीं रहती, वह संगठन, अनुशासन, और ‘नाम-सेतु’ बनकर जीव को
This sopāna is the stair of Dharma’s decisive victory: the seeker confronts māyā (illusion), rāga (attachment), and ahaṅkāra (Rāvaṇa’s ten-headed pride). Liberation here is not mere conquest but the p
सोपान-प्रवेश: ‘भक्ति का जन्म’ और ‘अहंकार-रावणत्व’ की पहचान। बालकाण्ड में जगत-व्यवस्था (धर्म) के क्षय का निदान ‘अवतार’ है, यह सीढ़ी साधक को बताती है कि मुक्ति का आरम्भ बाह्य कथा से नहीं, भीतर की शरणागति
यह सोपान ‘धर्म-विजय’ का नहीं, ‘अहं-क्षय’ का द्वार है। लंका काण्ड में बाह्य युद्ध के साथ अंतर्युद्ध चलता है: भय, करुणा, क्रोध, दर्प, इन सबका शोधन होकर ‘राम-शरणागति’ स्थिर होती है। प्रस्तुत अंश में (दोहा
सोपान-प्रवेश: ‘आदि-अविद्या’ से ‘श्रद्धा’ की ओर। बालकाण्ड में कथा का जन्म नहीं, साधक की दृष्टि का जन्म होता है, जहाँ जगत-व्यवहार (राजधर्म, भय, मित्रता, छल) के भीतर छिपी ‘दैवी-व्यवस्था’ (भावी/विधि) और ‘न
वन-मार्ग ‘अन्तर्मुख साधना’ का सोपान है: जहाँ गृह-धर्म की संरक्षा (राज्य/समाज) से हटकर साधक ‘विरह, भय, और विवेक’ के माध्यम से आसक्ति-छेदन करता है। यहाँ सीता-वियोग ‘जीव की आत्म-विस्मृति’ और राम का अन्वे
भक्ति का जन्म-चरण: जिज्ञासा (प्रश्न) से श्रद्धा, फिर श्रद्धा से शरणागति। बालकाण्ड ‘सोपान’ में साधक को ‘कथा-प्रवेश’ का अधिकार देता है, जहाँ अहं-रहित प्रश्न (उमा) और कृपा-समाधान (शंकर) से मानस-सर में प्र
Every verse that names ทศกัณฐ์
236 verses
- 1.1.15
เมื่อพระผู้สร้างประทานปัญญาสำคัญเช่นนี้ จิตใจก็ละเว้นความชั่วและตั้งมั่นในคุณธรรม ทว่าด้วยอำนาจของกาลเวลา อุปนิสัย และกรรม แม้ผู้ดีในอำนาจของประกฤติ ย่อมบกพร่องจากความดีในบางคราว ดังที่ภักดิชนของพระหริทรงแก้ไขความบกพร่องนั้น…
- 1.3.51
พระรามทรงให้ที่พึ่งแก่สุครีพและวิภีษณะทั้งสอง ดังที่ทุกคนย่อมทราบ พระนามของพระองค์ทรงอุปถัมภ์ผู้ยากไร้นับไม่ถ้วน พระเกียรติอันประเสริฐรุ่งโรจน์ทั้งในโลกและในพระเวท พระรามทรงรวบรวมกองทัพหมีและวานร…
- 1.5.91
ด้วยความคิดเช่นนี้ ข้าพเจ้าเปิดเผยความหลงผิดของตน ขอองค์พระผู้เป็นเจ้าทรงเมตตาผู้รับใช้ของพระองค์และขจัดความหลงผิดนั้นเสีย อานุภาพแห่งนามของพระรามเป็นอนันต์ พวกนักบุญ พระเวทางค์ และอุปนิษัททั้งหลายต่างสรรเสริญนามนั้น พระศัมภูผู้ไม่สูญสลาย…
- 1.5.97
ราวณะทูลขอให้ตนตายด้วยมือมนุษย์ และองค์พระเจ้าทรงประสงค์จะให้พระวาจาของพระพรหมเป็นจริง หากเราไม่ไป จักเป็นที่เสียใจ ทรงตรึกตรองดูแล้ว พระศิวะหาทางออกมิได้ ด้วยประการฉะนี้ องค์พระศิวะทรงหมกมุ่นอยู่ในความกังวล ในเวลานั้นนั่นเอง ราวณะได้ออกไป…
- 1.9.167
ได้ยินเทพทั้งหลายเล่าความทุกข์ภัยของตนโดยบริบูรณ์ ท่านไตร่ตรองในพระหฤทัย แล้วทรงยิ้มตรัสว่า การตั้งตนเป็นปฏิปักษ์ต่อศัมภูจะไม่นำความดีมาสู่ข้า
- 1.12.235
แม้สตรีจะไม่มีสิทธิ์ตามปกติ แต่ข้าพระองค์เป็นทาสีของพระองค์ทั้งในจิตใจ การกระทำ และวาจา นักบุญทั้งหลายไม่ปกปิดหลักความจริงอันลึกซึ้ง ในที่ใดพบผู้ทุกข์ร้อน ณ ที่นั้นย่อมประทานสิทธิ์ให้ถาม ด้วยความทุกข์ร้อนยิ่งข้าพระองค์ขอถาม ข้าแต่จอมเทพ…
- 1.13.260
ทั้งสองได้ไปเกิดเป็นอสูร ผู้ทรงพลังและเข้มแข็ง คือ กุมภกรรณและราวณะ นักรบผู้กล้าหาญ ผู้เป็นที่รู้จักทั่วโลกว่าเป็นผู้พิชิตพระเทวดา
- 1.13.263
พระหริทรงรับคำสาปของนางนั้นว่าเป็นพระบัญญัติอันแท้จริง พระองค์ผู้ทรงเป็นที่พึ่งแห่งความกรุณา ผู้ทรงเป็นภัณฑารักษ์แห่งเล่ห์เหลี่ยมอันศักดิ์สิทธิ์ ในเรื่องนั้นชลันธรได้กลายเป็นเหตุนำไปสู่ราวณะ ราวณะถูกประหารในสงคราม…
- 1.17.352
ทุกวันจงเชิญพราหมณ์ใหม่แสนคน พร้อมทั้งครอบครัว เพื่อปณิธานของท่าน ข้าพเจ้าจะจัดเลี้ยงให้ทุกวัน
- 1.18.367
โปรดฟัง พระมุนีเจ้า: ในเวลาอันควร พระราชานั้นได้เกิดเป็นอสูร พร้อมด้วยบริวารทั้งหมด ทรงมีสิบเศียรและยี่สิบกระดูกแขนอันมีกำลัง พระนามว่าราวณ วีรบุรุษผู้มีพละกำลังมหาศาล อนุชาของพระราชา นามว่าอริมรรทน ได้เกิดเป็นกุมภกรรณ ดังที่อาศัยแห่งกำลัง…
- 1.18.369
พี่น้องทั้งสามได้บำเพ็ญทักข์ต่างๆ มากมาย เป็นที่เข้มงวดยิ่งนัก ไม่อาจพรรณนาได้ พระพรหมผู้สร้างโลก เห็นการบำเพ็ญทักข์แล้ว เสด็จเข้ามาใกล้และตรัสว่า จงขอพรเถิดบุตรของเรา เราพอใจแล้ว ทศกัณฐ์ทำความอ้อนวอน กุมพระบาท แล้วกล่าวว่า ขอทรงฟัง…
- 1.18.371
พระพรหมประทานพรแก่พวกเขาแล้วเสด็จกลับ พวกเขาต่างชื่นชมยินดีเดินทางกลับสู่นิเวศของตน นางมายามีบุตรีนามว่ามันโททรี เป็นสตรีผู้งดงามยิ่ง เป็นอัญมณีแห่งสตรีเพศ มายานำนางมามอบให้แก่ราวณะ ทราบว่าท่านจะเป็นจอมปีศาจ…
- 1.18.373
ณ ที่แห่งนั้นเคยมีอสูรนักรบผู้ยิ่งใหญ่อาศัยอยู่ แต่ทวยเทพทั้งหลายได้สังหารพวกเขาในสงครามทั้งสิ้น บัดนี้มีผู้เฝ้าระวังสิบล้านของเจ้าแห่งยักษ์ ซึ่งถูกส่งมาโดยพระอินทร์ อาศัยอยู่ ณ ที่แห่งนั้น ทศกัณฐ์ได้ข่าวนี้มาจากที่ใดที่หนึ่ง…
- 1.19.377
ทั้งหมดรู้จักศิลปะแห่งมายาและสามารถแปลงกายได้ตามต้องการ ในตัวพวกเขาไม่มีความชอบธรรมหรือความเมตตา แม้แต่ในความฝัน ครั้งหนึ่งทศพักตร์ราวณะประทับนั่งในราชสภา และเมื่อทอดพระเนตรเห็นตระกูลอันนับไม่ถ้วนของพระองค์ บุตรชายมากมาย ญาติมิตร…
- 1.19.378
หิวโหยและหมดกำลัง เทพทั้งหลายจักมาหาข้าด้วยตนเอง ครั้นทำให้เป็นพวกข้าโดยสมบูรณ์แล้ว ข้าจักฆ่าเขาหรือปล่อยเขาไปก็ได้
- 1.19.379
แล้วทรงเรียกเมฆนาทมาอีกครั้ง ประทานคำสั่ง และเพิ่มพูนกำลังและความเกลียดชัง ทวยเทพผู้มั่นคงในสมรภูมิและมีกำลังเข้มแข็ง ผู้มีความภาคภูมิใจในการรบ จงปราบพวกเขาในสงครามและนำตัวมาผูกมัด บุตรลุกขึ้นรับคำสั่งของบิดา…
- 1.19.380
ด้วยพลังแขนของพระองค์ พระองค์ทรงครอบครองโลกทั้งหมด ไม่มีใครยังคงเป็นอิสระ ราวณะ อัญมณีท่ามกลางกษัตริย์ผู้เป็นเมืองขึ้น ปกครองตามพระทัยและพระปรีชาของพระองค์เอง เทวดา ยักษ์ คันธรรพ์ มนุษย์ กินนร และนางนาค หลังจากพิชิตพวกเขาแล้ว…
- 1.19.381
สิ่งที่ท้าวราวณะตรัสแก่เมฆนาท ดังว่าทั้งหมดนั้นได้กระทำไว้แล้วแต่ก่อน จงฟังการกระทำของผู้ที่พระองค์ทรงบัญชาก่อน และสิ่งที่พวกเขาได้กระทำ ฝูงปีศาจราตรีที่มีรูปกายน่าเกรงขาม เป็นบาปกรรมทั้งหมด เป็นผู้ทรมานเทพยดา ฝูงอสูรก่อความวุ่นวาย…
- 1.19.382
เมื่อใดที่ราวณะได้ยินด้วยหูถึงการสวดมนต์ โยคะ การสละ การบำเพ็ญตบะ หรือการแบ่งส่วนในการเซ่นสรวง เขาก็ลุกขึ้นและวิ่งออกไปเอง ผู้ใดก็ตามไม่อาจหลุดพ้นจากเขาได้ เขาจับทั้งหมดและทำลายให้ย่อยยับ…
- 1.19.384
คนชั่วเพิ่มมากขึ้น มีโจรและนักพนันมากมาย และผู้ที่มีตัณหาในทรัพย์สมบัติและภรรยาของผู้อื่น พวกเขาไม่เคารพมารดา บิดา หรือเทพเจ้า และบังคับให้ผู้ทรงศีลรับใช้พวกตน ภวานี ผู้ใดมีความประพฤติเช่นนี้…