พระพรหม

เมื่อเหล่าฤๅษีทูลขอว่า “โปรดกล่าวมหิมาของสิ่งนั้นเถิด” สุทะจึงกล่าวแก่บรรดามุนีทั้งหลาย ศรีสุทะกล่าวว่า “กาลก่อน ในเรื่องนี้เอง สนะกะได้ทูลถามพระพรหมผู้มีสี่พักตร์”

นันทิเกศวรกล่าวว่า: ครั้นแล้วปิตามหะ (พรหมา) ติดตามเสาอันเป็นแสงนั้น ก็พุ่งทะยานขึ้นด้วยแรงสู่เวหาหาวอันไร้ที่ยึดเหนี่ยว

พระพรหมาตรัสว่า “ข้าแต่เทพเหนือเทพ ผู้ใดเล่าจะรู้ได้แท้ถึงไอศวรรย์ของพระองค์? หากปราศจากพระอนุเคราะห์ของพระองค์—ซึ่งได้มาโดยยาก เว้นแต่ด้วยเอกภาพแห่งภักดี—ย่อมไม่อาจประจักษ์ได้”

พระพรหมตรัสว่า—ครั้นได้สดับถ้อยคำของเหล่าเทวดาแล้ว นันทิเกศวรผู้เปี่ยมด้วยมหากรุณา จึงเริ่มกราบทูลวิงวอนต่อพระศัมภู (พระศิวะ) ด้วยความนอบน้อม

พรหมาตรัสว่า—ครั้นได้สดับดังนั้น มหาเทวะผู้ชำนาญในญาณแห่งโยคะ แม้ปราศจากกามแล้ว ก็ยังมิได้ละการร่วมครองคู่ ด้วยเกรงจะทำให้พระปารวตีไม่พอพระทัย।

พรหมาตรัสว่า—โอ้นารท จงฟังเถิด บัดนี้เราจักเล่าพระจริยาของพระศิวะผู้ทรงจันทร์เป็นมงกุฎ—เรื่องกำเนิดอันศักดิ์สิทธิ์ของคุหะ และการปราบอสูรตารกาสูระโดยธรรม.

ขอท่านจงเล่าเรื่องราวนี้แก่ข้าพเจ้า—ตามที่เกิดขึ้นจริง ตามที่ได้กระทำจริง ทั้งที่เกิดขึ้นท่ามกลางชาวอาภีระ และที่พระพรหมได้กระทำด้วย เพราะความใคร่รู้ของข้าพเจ้าในเรื่องนี้ยิ่งนัก

ส่วนแบ่งต่าง ๆ ของยัญญะนั้นมีอะไรบ้าง? เครื่องบูชาคือสิ่งใด และทักษิณา (ค่าบูชาพราหมณ์) คือเท่าใด? เวทีบูชาเป็นเช่นไร มีขนาดเท่าใด และวิรัญจิ (พรหมา) ได้จัดวางไว้ที่นั่นอย่างไร

ภีษมะกล่าวว่า: “ข้าแต่พระผู้เป็นเจ้า พระพรหมผู้ทรงเป็นผู้ก่อโลกทั้งหลาย ได้เริ่มประกอบยัญญะตามพิธียัญญกรรมในกาลใด ขอพระองค์โปรดตรัสบอกเถิด”

ด้วยการสำรวมตน ตบะ และการเคร่งครัดในวินัย โอ้พระราชา ปิตามหะ (พระพรหม) ทรงพอพระทัยในพวกเขา และในฐานะผู้ประทานพร ได้ประทานพรทั้งหลายแก่พวกเขา

ครั้งนั้น พระพรหมผู้บังเกิดด้วยตนเองทรงเพ่งฌานถึงพระอัคนีผู้มีมหาตมัน แล้วพระอัคนีเข้าไปเฝ้าพระพรหมและกล่าวถ้อยคำดังนี้

พวกเขาได้เห็นพระพรหมผู้มีรัศมีหาประมาณมิได้ ประทับเหนือดอกบัว กำลังบังเกิดพระเวททั้งสี่เป็นปฐม ในรูปกายอันงดงาม