Opening the text

Sukta 5.31
Atri Bhauma (Ātreya) (traditional for RV 5.31)
Indra
Triṣṭubh (probable; confirm via metrical audit)
ഈ സൂക്തം ഇന്ദ്രനെ അപ്രതിരോധ്യമായ രഥാരൂഢ ശക്തിയായി സ്തുതിക്കുന്നു—അവൻ വഴി ശുദ്ധീകരിച്ച്, “കൂട്ടങ്ങളെ” (സമ്പത്തും ഊർജങ്ങളും) ക്രമപ്പെടുത്തുകയും, മുൻനിരയിൽ സുരക്ഷിതമായി നയിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. അഹി/വൃത്രയെയും ശുഷ്ണന്റെ വഞ്ചകമായ മായകളെയും നേരിട്ട് നേടിയ അവന്റെ നിർണായക വിജയങ്ങൾ ഇത് ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നു; ഇന്ദ്രൻ തടസ്സങ്ങൾ തകർക്കുകയും, ദസ്യുക്കളെ അകറ്റുകയും, തന്റെ ഭക്തരിൽ ശക്തി സ്ഥാപിക്കുകയും ചെയ്യുന്നതിനെ ഊന്നിപ്പറയുന്നു. പ്രാർത്ഥന ഒരു സംരക്ഷണാശീർവാദത്തോടെ സമാപിക്കുന്നു: ഇന്ദ്രനിൽ ആനന്ദിക്കുന്നവർ ഹാനിയിൽ നിന്ന് കാക്കപ്പെടുകയും, ഓജസ് (ജീവശക്തി) ലഭിച്ച് സമൃദ്ധരാകുകയും ചെയ്യട്ടെ.
Mantra 1
इन्द्रो रथाय प्रवतं कृणोति यमध्यस्थान्मघवा वाजयन्तम् । यूथेव पश्वो व्युनोति गोपा अरिष्टो याति प्रथमः सिषासन् ॥
ഇന്ദ്രൻ താൻ आरोഹിക്കുന്ന രഥത്തിനായി താഴോട്ടുള്ള പാത ഒരുക്കുന്നു—മഘവൻ (ദാനശൂരൻ) ബലസമൃദ്ധിയെ ഓടിപ്പിക്കുന്നവൻ. ഒരു ഗോപൻ കൂട്ടത്തെ വേർതിരിച്ച് ക്രമപ്പെടുത്തുന്നതുപോലെ അവൻ പശുക്കൂട്ടത്തെ (പശുധനത്തെ) വിന്യസിക്കുന്നു; അക്ഷതനായി അവൻ മുൻപോട്ട് പോകുന്നു, എല്ലാം ശരിയായ ഗതിയിൽ സ്ഥാപിക്കുവാൻ ആഗ്രഹിച്ച്.
Mantra 2
आ प्र द्रव हरिवो मा वि वेनः पिशङ्गराते अभि नः सचस्व । नहि त्वदिन्द्र वस्यो अन्यदस्त्यमेनाँश्चिज्जनिवतश्चकर्थ ॥
ഹേ ഹരിവോ (ഹരിത അശ്വങ്ങളുടെ അധിപനേ), ഇവിടെ ഓടിവരിക; ഞങ്ങളിൽ നിന്ന് തിരിഞ്ഞുപോകരുത്. ഹേ പിശംഗരാതേ (പ്രകാശദാതാവേ), ഞങ്ങളോടു ചേർന്നു നിൽക്കുക, ഞങ്ങളോടു സഹചരിക്കുക. കാരണം, ഹേ ഇന്ദ്ര, നിന്നേക്കാൾ ശ്രേഷ്ഠമായ ആശ്രയം മറ്റൊന്നുമില്ല; ദുർബലരും അലയുന്നവരുമായവരെയും നീ പുതുജന്മത്തിന് യോഗ്യരാക്കി.
Mantra 3
उद्यत्सहः सहस आजनिष्ट देदिष्ट इन्द्र इन्द्रियाणि विश्वा । प्राचोदयत्सुदुघा वव्रे अन्तर्वि ज्योतिषा संववृत्वत्तमोऽवः ॥
ബലത്തിൽ നിന്നു ബലം ഉദിച്ചു; ഇന്ദ്രാ, നിന്റെ എല്ലാ ഇന്ദ്രിയ-ശക്തികളും സമഗ്രമായി ദീപ്തമായി തെളിഞ്ഞു. അവൻ സുദുഘാ—സമൃദ്ധമായി ഒഴുകുന്ന ധാരകളെ പ്രേരിപ്പിച്ചു; ഉള്ളിൽ ജ്യോതിസ്സോടെ വിരിഞ്ഞ്, താഴെയുള്ള തമസ്സിനെ അവൻ മൂടി.
Mantra 4
अनवस्ते रथमश्वाय तक्षन्त्वष्टा वज्रं पुरुहूत द्युमन्तम् । ब्रह्माण इन्द्रं महयन्तो अर्कैरवर्धयन्नहये हन्तवा उ ॥
അനവസ്തർ നിനക്കായി അശ്വത്തിനുള്ള രഥം പണിതു; ഹേ പുരുഹൂത, ത്വഷ്ടൃ നിനക്കായി ദ്യുമന്ത—ദീപ്തമായ വജ്രം ഘടിപ്പിച്ചു. ബ്രഹ്മാണ ഋഷികൾ അർക (സ്തുതി)കളാൽ ഇന്ദ്രനെ മഹിമപ്പെടുത്തിക്കൊണ്ട് അവന്റെ ശക്തി വർധിപ്പിച്ചു—അഹി (തടസ്സത്തിന്റെ സർപ്പം)യെ വധിക്കുവാൻ.
Mantra 5
वृष्णे यत्ते वृषणो अर्कमर्चानिन्द्र ग्रावाणो अदितिः सजोषाः । अनश्वासो ये पवयोऽरथा इन्द्रेषिता अभ्यवर्तन्त दस्यून् ॥
ഹേ വൃഷഭസദൃശ ഇന്ദ്രാ, ശക്തന്മാർ നിന്റെ ദീപ്തമായ അർകത്തെ പാടിയപ്പോൾ—ഗ്രാവാണ (സോമപേഷണക്കല്ലുകൾ)യും അദിതിയും സജോഷാ (ഏകസുരത്തിൽ)—അപ്പോൾ ആ പവയഃ (ചക്രവലയം/അറ്റങ്ങൾ), അശ്വരഹിതവും രഥരഹിതവും ആയി, നിനാൽ പ്രേരിതരായി ദസ്യുക്കളുടെ മേൽ തിരിഞ്ഞുവീണ് അവരെ അമർത്തി കീഴടക്കി.
Mantra 6
प्र ते पूर्वाणि करणानि वोचं प्र नूतना मघवन्या चकर्थ । शक्तीवो यद्विभरा रोदसी उभे जयन्नपो मनवे दानुचित्राः ॥
ഹേ മഘവൻ (ഉദാരദാതാവായ) ഇന്ദ്രാ! നിന്റെ മുൻകാല കൃത്യങ്ങളെയും നീ ചെയ്ത പുതുതായ കൃത്യങ്ങളെയും ഞാൻ പ്രസ്താവിക്കുന്നു. ശക്തികളാൽ സമ്പന്നനായി നീ ഇരുവിധ ‘രോദസീ’—ദ്യൗവും പൃഥ്വിയും—ധരിച്ചു നിർത്തിയപ്പോൾ, ജയിച്ചു നീ മനുവിന്നായി അപഃ (ജലങ്ങൾ) മോചിപ്പിച്ചു—ദാനുവിൽ മറഞ്ഞിരുന്ന, അനേകരൂപധാരകളായ പ്രവാഹങ്ങൾ.
Mantra 7
तदिन्नु ते करणं दस्म विप्राहिं यद्घ्नन्नोजो अत्रामिमीथाः । शुष्णस्य चित्परि माया अगृभ्णाः प्रपित्वं यन्नप दस्यूँरसेधः ॥
ഹേ ദസ്മ (അദ്ഭുതകർമ്മി), വിപ്ര (പ്രേരിത) വീരാ! ഇതുതന്നെ നിന്റെ അത്ഭുതകൃത്യം: അഹി (സർപ്പം)യെ വധിച്ച് നീ ഇവിടെ ഓജസ് സമാഹരിച്ചു. ശുഷ്ണന്റെ മായകളെയും നീ പിടിച്ചു ചുറ്റിപ്പറ്റി കീഴടക്കി; നീ മുന്നേറിയപ്പോൾ ദസ്യുക്കളെ തുരത്തി, പഥത്തിൽ നിന്ന് അവരെ തടഞ്ഞു.
Mantra 9
इन्द्राकुत्सा वहमाना रथेना वामत्या अपि कर्णे वहन्तु । निः षीमद्भ्यो धमथो निः षधस्थान्मघोनो हृदो वरथस्तमांसि ॥
ഹേ ഇന്ദ്രാ—കുത്സനോടൊപ്പം രഥത്തിൽ വഹിക്കപ്പെടുന്നവനേ! വാമ (വേഗവാൻ) അശ്വങ്ങൾ നിന്നെ ഞങ്ങളുടെ ശ്രവണത്തിനരികെ എത്തിക്കട്ടെ. അപഃ (ജലങ്ങൾ)യിൽ നിന്നുള്ള അന്ധകാരം ഊതി നീക്കുക, ആസനസ്ഥാനത്തിൽ നിന്നുമും നീക്കുക; മഘോൻ (ദാതാവ്)ന്റെ ഹൃദയത്തിൽ നിന്നുള്ള നിഴലുകൾ—തമസ്—അകറ്റുക.
Mantra 10
वातस्य युक्तान्त्सुयुजश्चिदश्वान्कविश्चिदेषो अजगन्नवस्युः । विश्वे ते अत्र मरुतः सखाय इन्द्र ब्रह्माणि तविषीमवर्धन् ॥
വായുവിന്റെ സുസംയുക്ത—സുയുക്ത—അശ്വങ്ങളെയും ഈ നവസ്യു (പുതിയ മംഗളം ആഗ്രഹിക്കുന്ന) साधകൻ എത്തിച്ചേർന്നു; കവി (ദൃഷ്ടാവ്) പോലും തന്റെ ആകാംക്ഷയിൽ ഇവിടെ വന്നെത്തി. ഇവിടെ നിന്റെ എല്ലാ മരുത്തുകൾ സഹചാരികളായി, ഹേ ഇന്ദ്ര, അവരുടെ ബ്രഹ്മാണി (മന്ത്രങ്ങൾ)കൊണ്ട് നിന്റെ തവിഷീ (പരാക്രമ-ശക്തി) വർധിപ്പിച്ചു.
Mantra 11
सूरश्चिद्रथं परितक्म्यायां पूर्वं करदुपरं जूजुवांसम् । भरच्चक्रमेतशः सं रिणाति पुरो दधत्सनिष्यति क्रतुं नः ॥
സൂര്യനും രഥത്തെ പരിതക്മ്യാ (പരിഭ്രമണം)യിൽ ആദ്യം ചലിപ്പിച്ച്, പിന്നെ ഉയർന്ന പാത ഒരുക്കി, നിരന്തരം മുന്നോട്ട് ഓടിക്കുന്നു. ഏതശ (Etaśa) ചക്രം കൊണ്ടുവന്ന് അതിനെ ഗതിയിൽ ചേർക്കുന്നു; അഗ്ര (മുൻനിര ശക്തികൾ) സ്ഥാപിച്ച്, നമ്മുടെ വേണ്ടി ക്രതു (കാര്യസാധക സംकल्प-ശക്തി) നേടും.
Mantra 12
आयं जना अभिचक्षे जगामेन्द्रः सखायं सुतसोममिच्छन् । वदन्ग्रावाव वेदिं भ्रियाते यस्य जीरमध्वर्यवश्चरन्ति ॥
ഹേ ജനങ്ങളേ, ഈവൻ നമ്മുടെ ദൃഷ്ടിയിൽ വന്നെത്തിയിരിക്കുന്നു—സുതസോമ (സോമം പിഴിഞ്ഞ) സുഹൃത്തിനെ തേടുന്ന ഇന്ദ്രൻ. വാക്കുകൾ ഉച്ചരിക്കുമ്പോൾ ഗ്രാവാ (പിഴിയുന്ന കല്ലുകൾ) വേദിയിലേക്കു കൊണ്ടുപോകപ്പെടുന്നു; അവനുവേണ്ടി അധ്വര്യുക്കൾ ജീവന്ത—ജാഗൃത—അധ്വരത്തിൽ ചുറ്റി സഞ്ചരിക്കുന്നു.
Mantra 13
ये चाकनन्त चाकनन्त नू ते मर्ता अमृत मो ते अंह आरन् । वावन्धि यज्यूँरुत तेषु धेह्योजो जनेषु येषु ते स्याम ॥
അമൃതനേ (അമരനേ)! നിന്നിൽ ആനന്ദിച്ചവരും ഇപ്പോഴും നിന്നിൽ ആനന്ദിക്കുന്നവരുമായ ആ മർത്ത്യരുടെ അടുക്കൽ നിന്റെ അംഹ (ഹാനി/അപകാരം) അടുത്തുവരാതിരിക്കട്ടെ. യജ്ഞം ചെയ്യുന്ന യജ്വാക്കളെ ദൃഢമാക്കുക; ഞങ്ങൾ നിന്റെവരായി ഇരിക്കേണ്ട ജനങ്ങളിൽ നിന്റെ ഓജസ് (ബലം/തേജസ്) സ്ഥാപിക്കണമേ.
It praises Indra as the leader who clears the way, defeats obstructing and hostile powers (like Ahi/Vṛtra and Śuṣṇa), and protects and strengthens his worshippers.
These are classic symbols of obstruction and deceptive hostile power. By recalling Indra’s victories over them, the hymn asks for the same obstacle-removing force in the worshipper’s life.
Ojas is vital strength or energetic power. The hymn asks Indra to establish this strength in the people who are devoted to him, along with protection from harm.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.