Sukta 31
Sukta 5.31
Atri Bhauma (Ātreya) (traditional for RV 5.31)
Indra
Triṣṭubh (probable; confirm via metrical audit)
ఈ సూక్తం ఇంద్రుని స్తుతిస్తుంది—రథారూఢుడై, ఎదురులేని శక్తిగా; ఆయన మార్గాన్ని శుభ్రం చేసి తెరుస్తాడు, ‘మందలు’ (సంపదలు మరియు శక్తులు) క్రమబద్ధం చేస్తాడు, ముందువరుసలో నిలిచి సురక్షితంగా నడిపిస్తాడు. అహి/వృత్రుడు మరియు శుష్ణుని మోసపూరిత మాయలపై ఆయన సాధించిన నిర్ణాయక విజయాలు ఇందులో స్మరించబడతాయి; ఇంద్రుడు అడ్డంకులను ఛేదిస్తాడు, దస్యులను తరిమివేస్తాడు, తన భక్తులలో బలాన్ని స్థాపిస్తాడు అని హైలైట్ చేయబడుతుంది. ప్రార్థన రక్షణాశీర్వాదంతో ముగుస్తుంది: ఇంద్రునిలో ఆనందించే వారు హానినుండి దూరంగా ఉండి, ఓజస్ (జీవశక్తి)తో సమృద్ధులవ్వాలి.
Mantras
Mantra 1
इन्द्रो रथाय प्रवतं कृणोति यमध्यस्थान्मघवा वाजयन्तम् । यूथेव पश्वो व्युनोति गोपा अरिष्टो याति प्रथमः सिषासन् ॥
ఇంద్రుడు—మఘవాన్—తాను అధిష్ఠించే రథానికి దిగువకు సాగే మార్గాన్ని సృష్టిస్తాడు; బలసంపదను నడిపించేవాడు. గోపా (మందల కాపరి) వలె పశు-యూథాలను విడదీసి క్రమబద్ధం చేస్తాడు; అరిష్ట (అక్షత)గా ముందుగా సాగుతాడు—అన్నిటినీ యథావిధిగా ప్రవృత్తింపజేయాలని కోరుతూ.
Mantra 2
आ प्र द्रव हरिवो मा वि वेनः पिशङ्गराते अभि नः सचस्व । नहि त्वदिन्द्र वस्यो अन्यदस्त्यमेनाँश्चिज्जनिवतश्चकर्थ ॥
హే హరివో (హరి-అశ్వాల అధిపతీ), ఇక్కడికి వేగంగా రా; మమ్మల్ని విడిచి తిరగవద్దు. హే పిశంగరాతే (దీప్త/సువర్ణ దాత), మా దగ్గరకు వచ్చి మాతో కలసి ఉండు. ఎందుకంటే, హే ఇంద్రా, నీకంటే శ్రేష్ఠమైన ఆశ్రయం (వస్య) మరొకటి లేదు; బలహీనులనూ తడబడేవారినీ కూడా నీవు పునర్జన్మకు యోగ్యులుగా చేసావు.
Mantra 3
उद्यत्सहः सहस आजनिष्ट देदिष्ट इन्द्र इन्द्रियाणि विश्वा । प्राचोदयत्सुदुघा वव्रे अन्तर्वि ज्योतिषा संववृत्वत्तमोऽवः ॥
బలమునుండి బలము ఉదయించినప్పుడు, ఇంద్రుని సమస్త ఇంద్రియ-ఆధిపత్య శక్తులు సంపూర్ణంగా ప్రకాశించాయి. ఆయన సుదుఘా (సుఫలదాయక) ధారలను ప్రేరేపించి ప్రవహింపజేశాడు; అంతరంలో జ్యోతితో విస్తరించి, క్రిందనున్న తమస్సును ఆవరించాడు.
Mantra 4
अनवस्ते रथमश्वाय तक्षन्त्वष्टा वज्रं पुरुहूत द्युमन्तम् । ब्रह्माण इन्द्रं महयन्तो अर्कैरवर्धयन्नहये हन्तवा उ ॥
అనవులు నీ కొరకు అశ్వానికి రథాన్ని నిర్మించారు; ఓ పురుహూతా, త్వష్టా నీ కొరకు ద్యుమంతమైన వజ్రాన్ని ఘటించాడు. ఋషులు అర్కైః (స్తోత్రాలతో) ఇంద్రుని మహిమపరచి అతని బలాన్ని పెంచారు—అవరోధక సర్పమైన అహిని హతమార్చుటకై.
Mantra 5
वृष्णे यत्ते वृषणो अर्कमर्चानिन्द्र ग्रावाणो अदितिः सजोषाः । अनश्वासो ये पवयोऽरथा इन्द्रेषिता अभ्यवर्तन्त दस्यून् ॥
వృషభస్వరూపుడైన ఇంద్రా, బలవంతులు నీ ద్యోతిమాన అర్కాన్ని అర్చించినప్పుడు—గ్రావాణః (సోమ పీడన శిలలు) మరియు అదితి ఏకస్వరంగా—అప్పుడు ఆ పవయః (చక్ర పరిధులు), అశ్వరహితమై రథరహితమై ఉన్నప్పటికీ, నీ ప్రేరణతో దస్యువులపై తిరిగి పడి వారిని పూర్తిగా అధిగమించాయి.
Mantra 6
प्र ते पूर्वाणि करणानि वोचं प्र नूतना मघवन्या चकर्थ । शक्तीवो यद्विभरा रोदसी उभे जयन्नपो मनवे दानुचित्राः ॥
ఓ మఘవన్! నీ పూర్వకృత కార్యాలనూ, నీవు చేసిన నూతన కార్యాలనూ నేను ప్రకటిస్తున్నాను. శక్తులతో పరిపూర్ణుడై నీవు ద్యావా‑పృథివీ—ఈ రెండింటినీ ధారించగా, జయించి మనువుకోసం నీవు జలాలను విడుదల చేశావు—దానులో దాగిన, నానారూప ధారలు.
Mantra 7
तदिन्नु ते करणं दस्म विप्राहिं यद्घ्नन्नोजो अत्रामिमीथाः । शुष्णस्य चित्परि माया अगृभ्णाः प्रपित्वं यन्नप दस्यूँरसेधः ॥
ఓ దస్మ, విప్ర-వీరా! ఇదే నిజంగా నీ అద్భుత కార్యం—అహిని హతమార్చి ఇక్కడే నీవు నీ ఓజస్సును సమీకరించావు. శుష్ణుని మాయలను కూడా నీవు పట్టుకొని చుట్టూ ఆవరించావు; నీవు ముందుకు సాగినప్పుడు దస్యువులను తరిమివేసి మార్గం నుండి నిరోధించావు.
Mantra 9
इन्द्राकुत्सा वहमाना रथेना वामत्या अपि कर्णे वहन्तु । निः षीमद्भ्यो धमथो निः षधस्थान्मघोनो हृदो वरथस्तमांसि ॥
ఓ ఇంద్రా! కుత్సునితో రథంపై ఆరూఢుడై, వామత్యా అనే వేగవంతమైన అశ్వాలు నిన్ను మా శ్రవణానికి సమీపంగా తీసుకురావాలి. జలాల నుండి అంధకారాన్ని ఊది తొలగించు; ఆసన-స్థానం నుండీ దాన్ని తొలగించు; దాత మఘోనుని హృదయం నుండి తమస్సు నీడలను దూరం చేయు.
Mantra 10
वातस्य युक्तान्त्सुयुजश्चिदश्वान्कविश्चिदेषो अजगन्नवस्युः । विश्वे ते अत्र मरुतः सखाय इन्द्र ब्रह्माणि तविषीमवर्धन् ॥
వాయువు యొక్క సుయుక్త—బాగా జూచిన—అశ్వాల దగ్గరకూ ఈ నవస్యు (నూతన మంగళం/నూతన బలాన్ని కోరే సాధకుడు) చేరుకున్నాడు; కవిఋషి కూడా తన ఆకాంక్షలో అక్కడికి వచ్చాడు. ఓ ఇంద్రా, ఇక్కడ నీ మరుత్-సఖులు అందరూ తమ బ్రహ్మ (మంత్రం) ద్వారా నీ తవిషీ—పరాక్రమ-శక్తిని—వృద్ధి చేశారు.
Mantra 11
सूरश्चिद्रथं परितक्म्यायां पूर्वं करदुपरं जूजुवांसम् । भरच्चक्रमेतशः सं रिणाति पुरो दधत्सनिष्यति क्रतुं नः ॥
సూర్యుడూ రథాన్ని చుట్టూ నడిపిస్తూ ముందుగా (మార్గాన్ని) చేసి, తరువాత ఉన్నత (పథాన్ని) ఏర్పరుస్తాడు—ఎల్లప్పుడూ ముందుకు తోలుతూ. ఎతశ (Etaśa) చక్రాన్ని తెచ్చి దానిని గమనంలో నిలుపుతాడు; అగ్రభాగాలను—ముందుండే శక్తులను—స్థాపించి, మనకు క్రతు (ఫలప్రద సంకల్పం/కార్యసాధక ఇచ్ఛాశక్తి) ను గెలిపిస్తాడు.
Mantra 12
आयं जना अभिचक्षे जगामेन्द्रः सखायं सुतसोममिच्छन् । वदन्ग्रावाव वेदिं भ्रियाते यस्य जीरमध्वर्यवश्चरन्ति ॥
ఓ జనులారా, ఈవాడు (ఇంద్రుడు) మన దృష్టికి వచ్చాడు—సుతసోముడు (సోమాన్ని పిండే వాడు) అయిన తన సఖుడిని కోరుతూ. పలుకుతూ గ్రావా (పిండే రాళ్లు) వేదికకు మోసుకొనివస్తారు; అతనికోసం అధ్వర్యులు ఈ జీవంత—జాగృత—అధ్వరం (యజ్ఞక్రియ) అంతటా సంచరిస్తారు.
Mantra 13
ये चाकनन्त चाकनन्त नू ते मर्ता अमृत मो ते अंह आरन् । वावन्धि यज्यूँरुत तेषु धेह्योजो जनेषु येषु ते स्याम ॥
నీలో ఆనందించినవారూ, ఇప్పుడూ నీలో ఆనందిస్తున్నవారూ అయిన ఆ మర్త్యులకు—ఓ అమృతుడా! నీ అనిష్టం (అంహస్) సమీపించకూడదు. యజ్ఞం చేసే యజ్యులను బలపరచి, మనం నీ వారమై ఉండబోయే ఆ జనసమూహాలలో నీ ఓజస్సు (బలం) స్థాపించు.
Inside Sukta 31
How it unfolds
- Where it opens
Indra is hailed as the foremost leader who makes a passable way for the chariot and orders the herds like a vigilant protector.
- Development
The hymn expands Indra’s role from guide and organizer to cosmic victor—his strength gathers, obstacles are struck down, and hostile or deceptive forces are neutralized.
- Climax
The decisive remembrance of Indra’s wonder-work: slaying Ahi/Vṛtra, overpowering Śuṣṇa’s māyās, and driving away the Dasyus—restoring free movement and rightful passage.
- Where it settles
A blessing and petition: those who delight in Indra should be kept from harm; Indra is asked to strengthen worshippers and establish ojas among the peoples allied to him.
The deity: Indra
- In the VedaIndra is the Maghavān (bounteous giver), the foremost warrior and soma-drinker, breaker of forts, slayer of Vṛtra/Ahi, and protector who wins cattle, waters, and victory for the worshipper.
- Cosmic functionHe releases the obstructed waters/forces, restores movement and fertility, defeats hostile powers, and secures prosperity and safe passage—upholding the world’s dynamic order through victorious might.
- Inner significanceIndra represents awakened will and courageous intelligence that cuts through inner obstruction (fear, inertia, delusion), reclaims life-force, and establishes clarity and forward motion on the path.
The seer
- Atri Bhauma (Ātreya)Ātreya (Atri-gotra) · Atri is among the most ancient Rigvedic seers; the Ātreyas are renowned for powerful Indra hymns and for a priestly vision that links cosmic order (ṛta) with effective ritual speech.
Famous verses
इन्द्रो रथाय प्रवतं कृणोति यमध्यस्थान्मघवा वाजयन्तम् । यूथेव पश्वो व्युनोति गोपा अरिष्टो याति प्रथमः सिषासन् ॥तदिन्नु ते करणं दस्म विप्राहिं यद्घ्नन्नोजो अत्रामिमीथाः । शुष्णस्य चित्परि माया अगृभ्णाः प्रपित्वं यन्नप दस्यूँरसेधः ॥ये चाकनन्त चाकनन्त नू ते मर्ता अमृत मो ते अंह आरन् । वावन्धि यज्यूँरुत तेषु धेह्योजो जनेषु येषु ते स्याम ॥Attributes of the deity
- Vṛtrahan (slayer of obstruction)
- Maghavān (generous bestower)
- Path-maker and leader in battle
- Protector of devotees (gopā imagery)
- Seizer of hostile māyā (counter-sorcery)
- Giver of ojas (vital strength) and victory
Also by this seer
- Atri family hymns in Rig Veda Maṇḍala 5 (Ātreya corpus, including multiple Indra-stutis)
- Later Vedic and Itihāsa-Purāṇa traditions remember Atri as a major ṛṣi and progenitor of an enduring seer-lineage (Ātreyas)
The rite, step by step
- Ācamana and saṅkalpa: state the intent for protection, victory, and strength (ojas).
- Kindle/steady Agni and prepare the offering space (homa or altar with clarified butter).
- Recite RV 5.31 as Indra-stuti, with special emphasis on verses recalling Vṛtra/Ahi and Śuṣṇa’s māyā.
- Make offerings synchronously at key refrains/pauses (as customary in the rite), requesting path-clearing and safe leadership.
- Conclude with a protective prayer for the yajamāna and community: may Indra’s harm not approach, and may strength be established among our people.
Offerings
- Soma (where applicable in Soma-yajña context)
- Ghṛta (clarified butter) into Agni
- Milk/curds (optional, per local śrauta/smārta practice)
- Oblations accompanied by Indra-nāma and victory petitions
Frequently Asked Questions
It praises Indra as the leader who clears the way, defeats obstructing and hostile powers (like Ahi/Vṛtra and Śuṣṇa), and protects and strengthens his worshippers.
These are classic symbols of obstruction and deceptive hostile power. By recalling Indra’s victories over them, the hymn asks for the same obstacle-removing force in the worshipper’s life.
Ojas is vital strength or energetic power. The hymn asks Indra to establish this strength in the people who are devoted to him, along with protection from harm.
Ask anything about Sukta 31 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
