Sukta 31
Sukta 5.31
Atri Bhauma (Ātreya) (traditional for RV 5.31)
Indra
Triṣṭubh (probable; confirm via metrical audit)
अयं सूक्तः इन्द्रं स्तौति—रथारूढं दुर्धर्षं बलं, यः पन्थानं विशोधयति, “पशून्” (धन-शक्तिरूपान्) नियच्छति, अग्रे नयन् सुरक्षितं प्रापयति। अस्य अहि/वृत्र-वधः तथा शुष्णस्य कपट-मायानां निर्णायक-जयश्च स्मार्यते; यथा इन्द्रः प्रतिबन्धान् भिनत्ति, दस्यून् अपाकरोति, भक्तेषु बलं प्रतिष्ठापयति। अन्ते प्रार्थना रक्षात्मक-आशीर्वादेन समाप्यते—ये इन्द्रे रमन्ते तेऽहिंसिता रक्ष्यन्तां, ओजसा च समृद्धा भवन्तु।
Mantras
Mantra 1
इन्द्रो रथाय प्रवतं कृणोति यमध्यस्थान्मघवा वाजयन्तम् । यूथेव पश्वो व्युनोति गोपा अरिष्टो याति प्रथमः सिषासन् ॥
इन्द्रः रथाय प्रवतं कृणोति, यम् अधिष्ठान् मघवा वाजयन्तम्। यूथेव पशून् गोपा व्युनोति; अरिष्टः स प्रथमः याति, सिषासन् सर्वं सम्यक् प्रेरयितुम्।
Mantra 2
आ प्र द्रव हरिवो मा वि वेनः पिशङ्गराते अभि नः सचस्व । नहि त्वदिन्द्र वस्यो अन्यदस्त्यमेनाँश्चिज्जनिवतश्चकर्थ ॥
आ प्र द्रव हरिवः, मा वि वेनः; पिशङ्गराते, अभि नः सचस्व। नहि हि त्वद् इन्द्र वस्यः अन्यद् अस्ति; अमेनान् चिद् जनिवतः चकर्थ।
Mantra 3
उद्यत्सहः सहस आजनिष्ट देदिष्ट इन्द्र इन्द्रियाणि विश्वा । प्राचोदयत्सुदुघा वव्रे अन्तर्वि ज्योतिषा संववृत्वत्तमोऽवः ॥
यदा सहसः सह उद्यत्, तदा इन्द्रस्य सर्वाणि इन्द्रियाणि देदिष्ट। स सुदुघाः स्रवांसि प्राचोदयत्; अन्तर्वि ज्योतिषा संववृत्त्वत्, अधस्तात् तमोऽवः आवृणोत्।
Mantra 4
अनवस्ते रथमश्वाय तक्षन्त्वष्टा वज्रं पुरुहूत द्युमन्तम् । ब्रह्माण इन्द्रं महयन्तो अर्कैरवर्धयन्नहये हन्तवा उ ॥
अनवस्ते अश्वाय रथं तक्षन्; पुरुहूत, त्वष्टा ते द्युमन्तं वज्रं चकार। ब्रह्माणः अर्कैः इन्द्रं महयन्तः तस्य वीर्यं वर्धयन्, यथा स अहये हन्तवा उ स्यात्।
Mantra 5
वृष्णे यत्ते वृषणो अर्कमर्चानिन्द्र ग्रावाणो अदितिः सजोषाः । अनश्वासो ये पवयोऽरथा इन्द्रेषिता अभ्यवर्तन्त दस्यून् ॥
वृष्णे, यत्ते वृषणो अर्कम् अर्चन्, तदा ग्रावाणोऽदितिः च सजोशाः आसन्। अथ ये पवयोऽनश्वासोऽरथाः, इन्द्रेषिताः, ते दस्यून् अभ्यावर्तन्त, अभिभूय च निन्युः।
Mantra 6
प्र ते पूर्वाणि करणानि वोचं प्र नूतना मघवन्या चकर्थ । शक्तीवो यद्विभरा रोदसी उभे जयन्नपो मनवे दानुचित्राः ॥
हे मघवन्, ते पूर्वाणि करणानि प्र वोचं, नूतनानि च यानि त्वया चकर्थ। यदा शक्तीवन् द्यावापृथिव्यौ उभे विभरः, जयन् मनवेऽपो मुमोचिथ—दानौ निहिताः दानुचित्राः बहुरूपाः स्रुतयः।
Mantra 7
तदिन्नु ते करणं दस्म विप्राहिं यद्घ्नन्नोजो अत्रामिमीथाः । शुष्णस्य चित्परि माया अगृभ्णाः प्रपित्वं यन्नप दस्यूँरसेधः ॥
तदिदं ते करणं, हे दस्म विप्रवीर, यदहिं हत्वा अत्र ओजः सममीथाः। शुष्णस्यापि मायाः परिगृह्य परितोऽगृभ्णाः; प्रपित्वं यदा, तदा दस्यून् अपासेधः पथश्च निररुन्धाः।
Mantra 9
इन्द्राकुत्सा वहमाना रथेना वामत्या अपि कर्णे वहन्तु । निः षीमद्भ्यो धमथो निः षधस्थान्मघोनो हृदो वरथस्तमांसि ॥
हे इन्द्र, कुत्सेन सह रथेन वहमान, वामत्याः अश्वाः त्वामस्माकं कर्णे उप वहन्तु। अद्भ्यः तमांसि निः धमथः, निषधस्थान्निः; मघोनो हृदः तमांसि वरथः।
Mantra 10
वातस्य युक्तान्त्सुयुजश्चिदश्वान्कविश्चिदेषो अजगन्नवस्युः । विश्वे ते अत्र मरुतः सखाय इन्द्र ब्रह्माणि तविषीमवर्धन् ॥
वातस्य युक्तान् सुयुजश्चिदश्वान् नवस्युरेषोऽजगात्; कविश्चिदेवास्याभिलाषया समागात्। अत्र ते विश्वे मरुतः सखाय इन्द्र, ब्रह्मभिर्मन्त्रैश्च तव तविषीमवर्धयन्।
Mantra 11
सूरश्चिद्रथं परितक्म्यायां पूर्वं करदुपरं जूजुवांसम् । भरच्चक्रमेतशः सं रिणाति पुरो दधत्सनिष्यति क्रतुं नः ॥
सूरश्चिद्रथं परितक्म्यायां पूर्वं करोत्, उपरं चानन्तरं जूजुवांसम्। एतशः चक्रम् भरन् सं रिणाति; पुरो दधत् स नः क्रतुं सनिष्यति।
Mantra 12
आयं जना अभिचक्षे जगामेन्द्रः सखायं सुतसोममिच्छन् । वदन्ग्रावाव वेदिं भ्रियाते यस्य जीरमध्वर्यवश्चरन्ति ॥
अयं जनाः अभिचक्षे जगाम—इन्द्रः सखायं सुतसोममिच्छन्। वदन् ग्रावाणो वेदिं भ्रियन्ते; यस्य जीरमध्वर्यवश्चरन्ति।
Mantra 13
ये चाकनन्त चाकनन्त नू ते मर्ता अमृत मो ते अंह आरन् । वावन्धि यज्यूँरुत तेषु धेह्योजो जनेषु येषु ते स्याम ॥
ये चाकनन्त चाकनन्त नू ते मर्ता अमृत—मा ते अंह आरन्। वावन्धि यज्यूँरुत तेषु धेह्योजो जनेषु येषु ते स्याम॥
Frequently Asked Questions
It praises Indra as the leader who clears the way, defeats obstructing and hostile powers (like Ahi/Vṛtra and Śuṣṇa), and protects and strengthens his worshippers.
These are classic symbols of obstruction and deceptive hostile power. By recalling Indra’s victories over them, the hymn asks for the same obstacle-removing force in the worshipper’s life.
Ojas is vital strength or energetic power. The hymn asks Indra to establish this strength in the people who are devoted to him, along with protection from harm.
Ask anything about Sukta 31 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.