
Sukta 5.32
Indra
Triṣṭubh (probable)
ഈ സൂക്തം തടസ്സങ്ങളെ ഭേദിക്കുന്ന ഇന്ദ്രനെ സ്തുതിക്കുന്നു: അവൻ പർവതം പിളർത്തി, അടഞ്ഞുകിടന്ന ജലങ്ങളെ മോചിപ്പിച്ച്, ജീവദായക പ്രവാഹങ്ങളെ തടഞ്ഞുവെക്കുന്ന ദാനവനെ വധിക്കുന്നു. ഇന്ദ്രന്റെ അപ്രതിരോധ്യമായ വജ്രമഹിമ ഒരു കോസ്മിക പ്രവർത്തിയായി ഋതം (ശരിയായ ക്രമം) പുനഃസ്ഥാപിക്കുകയും ഋഷിമാർക്കും അവരുടെ സമൂഹത്തിനും സമൃദ്ധി സാധ്യമാക്കുകയും ചെയ്യുന്നതായി ഇത് ആഘോഷിക്കുന്നു. അവസാനത്തിൽ സ്വരം ചിന്താപരമാകുന്നു: ബ്രഹ്മൻ (പവിത്ര വാക്ക്/യാഗകർമ്മം) നിഷ്ഠരായവർ, കാലോചിതമായി ഉദാരമായി ദാനം ചെയ്യുന്ന ഇന്ദ്രനെ എന്തിന് ഒരിക്കലും തടയാൻ ശ്രമിക്കണം എന്ന് ചോദിക്കുന്നു.
Mantra 1
अदर्दरुत्समसृजो वि खानि त्वमर्णवान्बद्बधानाँ अरम्णाः । महान्तमिन्द्र पर्वतं वि यद्वः सृजो वि धारा अव दानवं हन् ॥
നീ ഉത്സ (ഉറവ/ഝര) പൊട്ടിച്ചുതുറന്ന് വഴികൾ (ചാനലുകൾ) വിരിച്ചു; ബന്ധിക്കപ്പെട്ടിരുന്ന അർണവ (പ്രളയജലം/പ്രവാഹജലം) നീ മോചിപ്പിച്ചു. ഇന്ദ്രനേ! നീ മഹത്തായ പർവ്വതം പിളർത്തിയപ്പോൾ ധാരകൾ പുറത്തേക്ക് ഒഴുകി—അവയെ തടഞ്ഞ ദാനവനെ നീ വധിച്ചു.
Mantra 2
त्वमुत्साँ ऋतुभिर्बद्बधानाँ अरंह ऊधः पर्वतस्य वज्रिन् । अहिं चिदुग्र प्रयुतं शयानं जघन्वाँ इन्द्र तविषीमधत्थाः ॥
വജ്രിനേ! ഋതുക്കളുടെ ഋത (നിയമം)കൊണ്ട് ബന്ധിക്കപ്പെട്ടിരുന്ന ഉത്സങ്ങളെ നീ അഴിച്ചു; പർവ്വതത്തിന്റെ ഊധഃ (പാൽ നിറഞ്ഞ അകിടുപോലെ വീർപ്പിച്ച ഉറവ) നീ മോചിപ്പിച്ചു. അഹി—ഉഗ്ര സർപ്പം—തന്റെ സംഹത ശക്തിയിൽ നീണ്ടുകിടന്നിരുന്നു; അവനെ വധിച്ച്, ഇന്ദ്രനേ, നീ നിന്റെ തവിഷീ (വിജയശക്തി/പരാക്രമം) സ്ഥാപിച്ചു.
Mantra 3
त्यस्य चिन्महतो निर्मृगस्य वधर्जघान तविषीभिरिन्द्रः । य एक इदप्रतिर्मन्यमान आदस्मादन्यो अजनिष्ट तव्यान् ॥
ആ മഹത്തായ നിർമൃഗൻ—സ്വേച്ഛയായി അലഞ്ഞുനടക്കുന്ന ‘വന്യൻ’—അവന്റെ സംഹാരക പ്രഹാരം ഇന്ദ്രൻ തന്റെ പ്രചണ്ഡ തവിഷികളാൽ തകർത്തു. കാരണം താൻ ഒരുത്തൻ മാത്രം, പ്രതിരോധമില്ലാത്തവൻ എന്നു കരുതിയവനിൽ നിന്ന് (അഥവാ അവന്റെ ശേഷം) കൂടുതൽ തവിഷിയുള്ള, കൂടുതൽ ശക്തനായ മറ്റൊരുത്തൻ ഉദിച്ചു.
Mantra 4
त्यं चिदेषां स्वधया मदन्तं मिहो नपातं सुवृधं तमोगाम् । वृषप्रभर्मा दानवस्य भामं वज्रेण वज्री नि जघान शुष्णम् ॥
അവരിൽ ആ ഒരുത്തനെയും—സ്വധയാൽ മദിച്ചവനെ, മിഹനപാതനെ, സുവൃദ്ധനെ, തമോഗാമിയെ—ദാനവൻ ശുഷ്ണന്റെ ജ്വലിക്കുന്ന ഭാമത്തെ വജ്രധാരി, വൃഷപ്രഭർമാ ഇന്ദ്രൻ വജ്രംകൊണ്ട് താഴെയിറക്കി സംഹരിച്ചു.
Mantra 5
त्यं चिदस्य क्रतुभिर्निषत्तममर्मणो विददिदस्य मर्म । यदीं सुक्षत्र प्रभृता मदस्य युयुत्सन्तं तमसि हर्म्ये धाः ॥
അവനെയും—സ്വക്രതുക്കളാൽ ഇരിപ്പിച്ചവനെ—ഇന്ദ്രൻ അമർമണന്റെ മർമം കണ്ടെത്തി. അവൻ, ഹേ സുക്ഷത്ര, മദം കൊണ്ടുയർന്നിട്ട് യുദ്ധം തേടുമ്പോൾ, നീ അവനെ അന്ധകാരത്തിൽ, അടഞ്ഞ ഗൃഹത്തിൽ സ്ഥാപിച്ചു.
Mantra 6
त्यं चिदित्था कत्पयं शयानमसूर्ये तमसि वावृधानम् । तं चिन्मन्दानो वृषभः सुतस्योच्चैरिन्द्रो अपगूर्या जघान ॥
അങ്ങനെ സൂര്യരഹിതമായ അന്ധകാരത്തിൽ കിടന്ന് അവിടെത്തന്നെ വളർന്നുകൊണ്ടിരുന്ന കത്പയനെയും—പിഴിഞ്ഞ സോമത്തിൽ ഉല്ലസിച്ച വൃഷഭനായ ഇന്ദ്രൻ ഉയരത്തിൽ നിന്നു പ്രഹരിച്ചു, അവനെ വെളിപ്പെടുത്തിക്കൊണ്ട് വധിച്ചു.
Mantra 7
उद्यदिन्द्रो महते दानवाय वधर्यमिष्ट सहो अप्रतीतम् । यदीं वज्रस्य प्रभृतौ ददाभ विश्वस्य जन्तोरधमं चकार ॥
ഉദിച്ചുയർന്ന് ഇന്ദ്രൻ മഹാദാനവനോടു വിരുദ്ധമായി വധശക്തിയെ പ്രേരിപ്പിച്ചു—അപ്രതിരോധ്യമായ, അജേയമായ ബലത്തെ. വജ്രത്തിന്റെ പ്രയോഗത്തിൽ അവനെ പ്രഹരിച്ചപ്പോൾ, സർവ്വജീവികളിലും അവനെ അധമനാക്കി.
Mantra 8
त्यं चिदर्णं मधुपं शयानमसिन्वं वव्रं मह्याददुग्रः । अपादमत्रं महता वधेन नि दुर्योण आवृणङ्मृध्रवाचम् ॥
മധു കുടിക്കുന്ന ആ പ്രളയത്തെയും, അവിടെ കിടന്നതിനെ—ഉഗ്രനായ ഇന്ദ്രൻ മഹത്തായ ആവരണഗുഹയെ പിടിച്ചെടുത്തു. പാദമില്ലാത്ത, കപടനെ മഹാവധത്തോടെ വീഴ്ത്തി; വളഞ്ഞവാക്കുള്ള ശക്തിയെ ദുഷ്ടയോണിയിൽ അടച്ചു പൂട്ടി.
Mantra 9
को अस्य शुष्मं तविषीं वरात एको धना भरते अप्रतीतः । इमे चिदस्य ज्रयसो नु देवी इन्द्रस्यौजसो भियसा जिहाते ॥
ആരുടെ കൈക്കു അവന്റെ ഉഗ്രമായ ശുഷ്മവും പ്രബലമായ തവിഷിയും തടയാനാകും? ഒരുത്തൻ മാത്രം—അപ്രതിഹതൻ—ധനം വഹിക്കുന്നു. ഈ ദേവിമാരെന്നപോലെ ദൃഢശക്തികളും ഇന്ദ്രന്റെ ഓജസ്സിന്റെ ഭയത്തിൽ പിന്മാറുന്നു.
Mantra 10
न्यस्मै देवी स्वधितिर्जिहीत इन्द्राय गातुरुशतीव येमे । सं यदोजो युवते विश्वमाभिरनु स्वधाव्ने क्षितयो नमन्त ॥
അവനുവേണ്ടി ദേവി സ്വധിതി (സ്വയം-മാർഗ്ഗദർശിനിയായ കോടാലി) നമിക്കുന്നു; ഇന്ദ്രനുവേണ്ടി അവൾ ആഗ്രഹിണിയെന്നപോലെ പാത ഒരുക്കുന്നു. അവന്റെ ഓജസ് എല്ലാ ശക്തികളോടും ചേർന്നുയരുമ്പോൾ, സ്വധാവൻ (സ്വയം-അധിപത്യത്തിന്റെ നാഥൻ) മുമ്പിൽ വാസസ്ഥലങ്ങളും ജനങ്ങളും അനുസരണയായി നമിക്കുന്നു.
Mantra 11
एकं नु त्वा सत्पतिं पाञ्चजन्यं जातं शृणोमि यशसं जनेषु । तं मे जगृभ्र आशसो नविष्ठं दोषा वस्तोर्हवमानास इन्द्रम् ॥
ഒരുത്തൻ മാത്രം നീ—സത്പതി, പാഞ്ചജന്യ (അഞ്ചു ജനവിഭാഗങ്ങളുടെ അധിപതി)—ജനിച്ചവൻ; മനുഷ്യരിൽ യശസ്വിയായി നിന്നെ ഞാൻ കേൾക്കുന്നു. രാത്രിയിലും പ്രഭാതത്തിലും ഹവനം ചെയ്ത് ഞങ്ങൾ ഇന്ദ്രനെ വിളിക്കുന്നു; എന്റെ ആശകൾ അവനെ നവിഷ്ഠൻ—അത്യന്തം പുതുമയും അത്യന്തം സമീപതയും ഉള്ളവൻ—എന്നായി പിടിച്ചെടുക്കുന്നു.
Mantra 12
एवा हि त्वामृतुथा यातयन्तं मघा विप्रेभ्यो ददतं शृणोमि । किं ते ब्रह्माणो गृहते सखायो ये त्वाया निदधुः काममिन्द्र ॥
ഇങ്ങനെ തന്നെയാണു ഞാൻ കേൾക്കുന്നത്, ഹേ ഇന്ദ്രാ—നീ ഋതുഥാ, അഥവാ ഋതത്തിന്റെ യുക്തമായ കാല-മാപത്തിൽ, പ്രേരിതനായി മുന്നേറുന്നു; വിപ്രന്മാർക്ക് (ഋഷികൾക്ക്) മഘാ—ദാനസമൃദ്ധി—നൽകുന്നു. അങ്ങനെയിരിക്കെ ബ്രഹ്മാണഃ—വാണി/ബ്രഹ്മം ധരിക്കുന്ന നിന്റെ സഖാക്കൾ—നിന്നെ എന്തിന് തടയാൻ ശ്രമിക്കുന്നു? നിന്മേൽ കാമത്തെ ഒരു ആവശ്യമായി വെച്ച ആ സുഹൃത്തുകൾ എന്തുകൊണ്ട്?
It praises Indra for breaking open the blockage that holds back the waters—splitting the mountain, freeing the streams, and defeating the Dānava who withholds them.
Waters represent life, fertility, and prosperity in the world, and also the flow of inspiration and vitality. Indra’s victory means these benefits can move again instead of being trapped.
It can be recited as an Indra-stuti for courage, removing obstacles, and restoring forward movement in work and life—especially in a morning fire-offering or a focused mantra recitation.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.