Rig Veda Sukta 30
Mandala 5Sukta 3014 Mantras

Sukta 30

Sukta 5.30

Rishi

Atri (Ātreya)

Devata

Indra

Chandas

Trishtubh (probable)

ഈ സൂക്തം വേഗത്തിൽ എത്തുന്ന, സോമപ്രിയനായ വീരൻ ഇന്ദ്രനെ സ്തുതിക്കുന്നു—ആഹ്വാനത്തിന് പ്രതികരിച്ച് വൈരശക്തികളെ, പ്രത്യേകിച്ച് പ്രകാശവും പശുക്കളും സമൃദ്ധിയും തടയുന്ന ദസ്യുബലങ്ങളെ തകർക്കുന്നവനായി. സ്തുതിയും യുദ്ധത്തിന്റെ സജീവ ദൃശ്യങ്ങളും ഇതിൽ ചേർന്ന് നെയ്യപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു: ഇന്ദ്രൻ പോരാട്ടത്തിലേക്ക് മുന്നേറി, മറഞ്ഞിരുന്ന “പശുക്കളെ” (സമ്പത്ത്/പ്രകാശം) വെളിപ്പെടുത്തുന്നു. അവസാനം ദർശകൻ ലഭിച്ച യാഥാർത്ഥ്യ നേട്ടങ്ങളെയും യാഗത്തിൽ കണ്ട വിജയസൂചനകളെയും ഓർമ്മിക്കുന്നു.

Mantras

Mantra 1

क्व स्य वीरः को अपश्यदिन्द्रं सुखरथमीयमानं हरिभ्याम् । यो राया वज्री सुतसोममिच्छन्तदोको गन्ता पुरुहूत ऊती ॥

എവിടെയുണ്ട് ആ വീരൻ—ഹരിത അശ്വങ്ങളോടുകൂടി സുഖരഥത്തിൽ വരുന്നതായ ഇന്ദ്രനെ ആരാണ് കണ്ടത്? സമൃദ്ധിയുടെ റായയോടെ, വജ്രധാരി, സുതസോമം ആഗ്രഹിച്ച്, ആ ഗൃഹത്തിലേക്ക് വരുന്നു—പുരുഹൂത, അനവധി പ്രാവശ്യം ആഹ്വാനിക്കപ്പെട്ടവൻ—ഞങ്ങളുടെ രക്ഷാ-സഹായത്തിനായി.

Mantra 2

अवाचचक्षं पदमस्य सस्वरुग्रं निधातुरन्वायमिच्छन् । अपृच्छमन्याँ उत ते म आहुरिन्द्रं नरो बुबुधाना अशेम ॥

ഞാൻ താഴോട്ടു നോക്കി അവന്റെ പാദചിഹ്നമായ പഥം കണ്ടു—ഉഗ്രനായ സ്ഥാപകന്റെ മുന്നോട്ടുള്ള വരവ് അന്വേഷിച്ചു. ഞാൻ മറ്റുള്ളവരോടു ചോദിച്ചു; അവർ എനിക്കു പറഞ്ഞു: ‘ഇന്ദ്രനെ നാം പ്രാപിക്കട്ടെ’ എന്നു ജാഗരിതരായ നരന്മാർ പ്രഖ്യാപിച്ചു.

Mantra 3

प्र नु वयं सुते या ते कृतानीन्द्र ब्रवाम यानि नो जुजोषः । वेददविद्वाञ्छृणवच्च विद्वान्वहतेऽयं मघवा सर्वसेनः ॥

ഇപ്പോൾ പിഴിഞ്ഞ സോമത്തിന്മേൽ, ഹേ ഇന്ദ്രാ, നീ ചെയ്ത കൃത്യങ്ങളെ ഞങ്ങൾ പ്രസ്താവിക്കുന്നു—നീ ഞങ്ങളെ അനുഭവിപ്പിക്കുകയും സ്വീകരിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തവയെ. അജ്ഞൻ അറിയട്ടെ; ജ്ഞാനി കേൾക്കട്ടെ: ഈ മഘവൻ സർവ്വസേനയോടെ മുന്നോട്ടു വഹിക്കുന്നു.

Mantra 4

स्थिरं मनश्चकृषे जात इन्द्र वेषीदेको युधये भूयसश्चित् । अश्मानं चिच्छवसा दिद्युतो वि विदो गवामूर्वमुस्रियाणाम् ॥

ജന്മം മുതൽ തന്നെ, ഹേ ഇന്ദ്രാ, നീ മനസ്സിനെ സ്ഥിരമാക്കി; ഒരുത്തൻ മാത്രമായിട്ടും നീ അനേകരോടും യുദ്ധത്തിനായി ഉത്സുകൻ. മിന്നൽപോലെ ദീപ്തമായ നിന്റെ ശക്തിയാൽ നീ കല്ലിനെയും പിളർത്തി, ഉസ്രിയാ—പ്രകാശമുള്ള പശുക്കൾ (ജ്ഞാനകിരണങ്ങൾ)—അവയുടെ വിശാലമായ ആവരണം കണ്ടെത്തി.

Mantra 5

परो यत्त्वं परम आजनिष्ठाः परावति श्रुत्यं नाम बिभ्रत् । अतश्चिदिन्द्रादभयन्त देवा विश्वा अपो अजयद्दासपत्नीः ॥

നീ പരമനും പരാത്പരനും ആയി ജനിച്ചപ്പോൾ—ദൂരസ്ഥമായ പരാവതിയിൽ ‘ശ്രുത്യം’ (ശ്രവണഗോചരമായ) നാമം ധരിച്ചപ്പോൾ—അപ്പോൾ ദേവന്മാരും ഇന്ദ്രനെ ഭയപ്പെട്ടു. ഇന്ദ്രൻ ദാസന്റെ ബന്ധനത്തിലായിരുന്ന എല്ലാ അപഃ (ജലധാരകൾ)യും ജയിച്ചു; ദാസപത്നികളായി പിടിക്കപ്പെട്ടിരുന്ന ജലധാരകളെ മോചിപ്പിച്ചു.

Mantra 7

वि षू मृधो जनुषा दानमिन्वन्नहन्गवा मघवन्त्संचकानः । अत्रा दासस्य नमुचेः शिरो यदवर्तयो मनवे गातुमिच्छन् ॥

നീ വൈരങ്ങളെ ചിതറിച്ചു; സ്വഭാവത്താൽ തന്നെ ദാനത്തെ പ്രേരിപ്പിക്കുന്നവൻ. ഹേ മഘവൻ, ഉണർന്നു പ്രവർത്തിക്കുമ്പോൾ നീ ഗവാം (ഗോവുകൾ)യെ ഹനിച്ചു/ജയിച്ചു. ഇവിടെ ദാസനായ നമുചിയുടെ ശിരസ് നീ തിരിച്ചു മാറ്റി—മനുവിന്നായി ഗതിമാർഗം തേടി, മനുഷ്യന് മുന്നോട്ട് പോകാൻ വഴി തുറന്നു.

Mantra 8

युजं हि मामकृथा आदिदिन्द्र शिरो दासस्य नमुचेर्मथायन् । अश्मानं चित्स्वर्यं वर्तमानं प्र चक्रियेव रोदसी मरुद्भ्यः ॥

കാരണം, ഹേ ഇന്ദ്ര, അപ്പോൾ നീ എന്നെ യുജ് (യോജിത സഹചാരി) ആക്കി—ദാസനായ നമുചിയുടെ ശിരസ് നീ മഥിച്ചു തകർത്തപ്പോൾ. സ്വര്യ (സ്വർഗ്ഗലക്ഷ്യ)മായ കല്ലും, ചലിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നതും—ചക്രംപോലെ നീ മരുৎമാർക്കായി രോദസീ (ഇരു ലോകങ്ങൾ)യെ ചലനത്തിലാക്കി; അവരുടെ വിശാല പ്രവർത്തനം വിടുതൽ ചെയ്തു.

Mantra 9

स्त्रियो हि दास आयुधानि चक्रे किं मा करन्नबला अस्य सेनाः । अन्तर्ह्यख्यदुभे अस्य धेने अथोप प्रैद्युधये दस्युमिन्द्रः ॥

കാരണം ദാസൻ സ്ത്രീകളിൽ (അബലശക്തികളിൽ) നിന്നുതന്നെ ആയുധങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കിയതുപോലെ; യഥാർത്ഥ ബലമില്ലാത്ത അവന്റെ സേന എനിക്കെന്തു ചെയ്യും? ഉള്ളിൽ അവന്റെ രണ്ടു ധേനുക്കളുടെ (പാൽധാരകളുടെ) അടയാളം തെളിഞ്ഞു; പിന്നെ ഇന്ദ്രൻ ദസ്യുവിനെതിരെ യുദ്ധത്തിനായി മുന്നേറി.

Mantra 10

समत्र गावोऽभितोऽनवन्तेहेह वत्सैर्वियुता यदासन् । सं ता इन्द्रो असृजदस्य शाकैर्यदीं सोमासः सुषुता अमन्दन् ॥

ഇവിടെ ചുറ്റുമെല്ലാം ഗാവുകൾ ‘ഹേഹെ’ എന്നു മുഴക്കി കൂട്ടമായി ചേർന്നു, വത്സങ്ങളിൽ നിന്ന് വേർപെട്ടിരുന്നപ്പോൾ. നന്നായി പിഴിഞ്ഞ സോമങ്ങൾ അവനെ ആനന്ദിപ്പിച്ചപ്പോൾ, ഇന്ദ്രൻ തന്റെ ശക്തികളായ ശാകങ്ങളാൽ അവയെ ഒന്നാക്കി മോചിപ്പിച്ചു.

Mantra 11

यदीं सोमा बभ्रुधूता अमन्दन्नरोरवीद्वृषभः सादनेषु । पुरंदरः पपिवाँ इन्द्रो अस्य पुनर्गवामददादुस्रियाणाम् ॥

തവിട്ടുനിറമുള്ള, ശുദ്ധീകരിക്കപ്പെട്ട സോമബലങ്ങൾ അവനെ ആനന്ദിപ്പിച്ചപ്പോൾ, വൃഷഭൻ സദനങ്ങളിൽ ഗർജിച്ചു. പുരന്ദരനായ ഇന്ദ്രൻ പാനം ചെയ്ത്, ഉഷ്രിയ—ഉഷസ്സിന്റെ ദീപ്തമായ ഗാവുകളെ—വീണ്ടും തിരികെ നൽകി.

Mantra 12

भद्रमिदं रुशमा अग्ने अक्रन्गवां चत्वारि ददतः सहस्रा । ऋणंचयस्य प्रयता मघानि प्रत्यग्रभीष्म नृतमस्य नृणाम् ॥

ഹേ അഗ്നേ, രുശമാക്കൾ നിസ്സംശയം ഈ ഭദ്രകർമ്മം ചെയ്തു—ഗവാംയുടെ നാലായിരം (കിരണങ്ങൾ/ധനങ്ങൾ) ദാനം ചെയ്ത്. ഋണഞ്ചയന്റെ ഒരുക്കിയ ദാനങ്ങൾ—ആ മഘാനി—മനുഷ്യരിൽ ഏറ്റവും പുരുഷശ്രേഷ്ഠനായവന്റെ പ്രസാദമായി ഞങ്ങൾ സ്വീകരിച്ചു.

Mantra 13

सुपेशसं माव सृजन्त्यस्तं गवां सहस्रै रुशमासो अग्ने । तीव्रा इन्द्रमममन्दुः सुतासोऽक्तोर्व्युष्टौ परितक्म्यायाः ॥

ഹേ അഗ്നേ, രുശമാക്കൾ എന്നെ സുന്ദരരൂപം ഇല്ലാതെ വീട്ടിലേക്കയക്കുന്നില്ല—ആയിരങ്ങളായ ഗവാം (കിരണങ്ങൾ/ധനങ്ങൾ) സഹിതം (അയക്കുന്നു). ശക്തിയായി പിഴിഞ്ഞ സോമരസങ്ങൾ ഇന്ദ്രനെ അത്യന്തം ആനന്ദിപ്പിച്ചു—ചുറ്റി ഓടുന്ന പരിതക്മ്യാ-രാത്രിയുടെ വ്യൂഷ്ടി-ഉഷസ്സിൽ.

Mantra 14

औच्छत्सा रात्री परितक्म्या याँ ऋणंचये राजनि रुशमानाम् । अत्यो न वाजी रघुरज्यमानो बभ्रुश्चत्वार्यसनत्सहस्रा ॥

ചക്രവത്ഭ്രമിക്കുന്ന പരിതക്മ്യാ-രാത്രി പ്രകാശിച്ചു—രുശമാക്കളുടെ രാജാവായ ഋണഞ്ചയനോടു ബന്ധപ്പെട്ടവൾ. ജയശീലമായ വേഗവാനായ അശ്വത്തെ അഭിഷേകത്തോടെ തിളക്കിപ്പിക്കുന്നതുപോലെ, ബഭ്രു നാലായിരം (കിരണങ്ങൾ/ധനങ്ങൾ) നേടി.

Mantra 15

चतुःसहस्रं गव्यस्य पश्वः प्रत्यग्रभीष्म रुशमेष्वग्ने । घर्मश्चित्तप्तः प्रवृजे य आसीदयस्मयस्तम्वादाम विप्राः ॥

ഹേ അഗ്നേ, രുശമന്മാരുടെ ഇടയിൽ ഞങ്ങൾ ഗവ്യമായ പശുധനത്തിൽ നിന്ന് നാലായിരം (പശുക്കൾ) ലഭിച്ചു. തുറന്ന സ്ഥലത്ത് തപിച്ചിരുന്ന ഘർമവും—ഇരുമ്പുകൊണ്ടുണ്ടായതു—അതിനെക്കുറിച്ചും ഞങ്ങൾ വിപ്രന്മാർ (ഋഷികൾ) പ്രസ്താവിക്കുന്നു (സിദ്ധിച്ച കര്‍മ്മത്തിന്റെ ചിഹ്നമായി).

Frequently Asked Questions

It praises Indra as the divine warrior who comes to the Soma offering, defeats obstructing forces (Dasyu), and releases hidden wealth and light symbolized as “cows.”

In Vedic imagery, cows often mean prosperity, nourishment, and also rays of light or spiritual riches. “Seeing” them means Indra reveals what was concealed by obstruction—both outward success and inner clarity.

It can be recited as an Indra-stuti for courage, protection, and removing obstacles—especially alongside a simple fire offering (ghee) or a devotional offering, with the intention of strengthening resolve and inviting divine help.

Read Rig Veda in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App