Sukta 31

Mantra 1

इन्द्रो रथाय प्रवतं कृणोति यमध्यस्थान्मघवा वाजयन्तम् । यूथेव पश्वो व्युनोति गोपा अरिष्टो याति प्रथमः सिषासन् ॥

इन्द्र—मघवान—ज्या रथावर तो आरूढ होतो, त्यासाठी तो उताराचा मार्ग घडवितो, बल-समृद्धीला चालना देणारा। गोपा (गोप/मेंढपाळ) जसा पशु-यूथ वेगळे करून रचतो, तसा तो त्यांना व्यवस्थित करतो; अरिष्ट (अक्षत) राहून तो अग्रस्थानी जातो, सर्वांना यथाविधि प्रवर्तित करण्याची इच्छा धरून.

Mantra 2

आ प्र द्रव हरिवो मा वि वेनः पिशङ्गराते अभि नः सचस्व । नहि त्वदिन्द्र वस्यो अन्यदस्त्यमेनाँश्चिज्जनिवतश्चकर्थ ॥

हे हरिवो (हरि-अश्वांचा स्वामी), इथे धावून ये; आमच्यापासून विमुख होऊ नकोस। हे पिशङ्गराते (दीप्त/सुवर्ण दाता), आमच्या जवळ येऊन आमच्याशी संलग्न हो। कारण, हे इन्द्रा, तुझ्याहून श्रेष्ठ असा वस्य (आश्रय) दुसरा नाही; दुर्बल व डगमगणाऱ्यांनाही तू नव-जन्मास योग्य केले आहेस.

Mantra 3

उद्यत्सहः सहस आजनिष्ट देदिष्ट इन्द्र इन्द्रियाणि विश्वा । प्राचोदयत्सुदुघा वव्रे अन्तर्वि ज्योतिषा संववृत्वत्तमोऽवः ॥

जेव्हा बलातूनच बल उदयास आले, तेव्हा इंद्राची सर्व इंद्रिय-आधिपत्यशक्ती पूर्णतः तेजस्वी झाली. त्याने सु-दोहन करणाऱ्या धारांना प्रवाहित केले; अंतरी ज्योतीने विस्तार पावून त्याने खालील तमसाला आवरले.

Mantra 4

अनवस्ते रथमश्वाय तक्षन्त्वष्टा वज्रं पुरुहूत द्युमन्तम् । ब्रह्माण इन्द्रं महयन्तो अर्कैरवर्धयन्नहये हन्तवा उ ॥

अनवांनी तुझ्यासाठी अश्वासाठी रथ घडविला; हे पुरुहूत, त्वष्ट्याने तुझ्यासाठी द्युमान वज्र घडविला. ऋषींनी अर्क (स्तुती) यांनी इंद्राचा महिमा वाढवून त्याची शक्ती वृद्धिंगत केली—अवरोधक सर्प अहि याचा वध करण्यासाठी.

Mantra 5

वृष्णे यत्ते वृषणो अर्कमर्चानिन्द्र ग्रावाणो अदितिः सजोषाः । अनश्वासो ये पवयोऽरथा इन्द्रेषिता अभ्यवर्तन्त दस्यून् ॥

हे वृषभस्वरूप इंद्रा, जेव्हा बलवानांनी तुझा तेजस्वी अर्क (स्तुती) गायलाः—ग्रावाण (सोम-पेषण दगड) आणि अदिती एकसाथ—तेव्हा ते पवयः (चक्र-परिघ), अश्वरहित व रथरहित असूनही, तुझ्या प्रेरणेने दस्यूंवर उलटून पडले आणि त्यांना अभिभूत करून टाकले.

Mantra 6

प्र ते पूर्वाणि करणानि वोचं प्र नूतना मघवन्या चकर्थ । शक्तीवो यद्विभरा रोदसी उभे जयन्नपो मनवे दानुचित्राः ॥

हे मघवन्! तुझे पूर्वीचे कर्मही आणि तू केलेली नवी कर्मेही मी उच्चारून सांगतो. शक्तींनी परिपूर्ण होऊन तू द्यावा‑पृथिवी—या उभयांना धारण केलेस; तेव्हा जय मिळवून तू मनूसाठी जलांना मुक्त केलेस—दानूमध्ये लपलेल्या, नानारूप धारांना.

Mantra 7

तदिन्नु ते करणं दस्म विप्राहिं यद्घ्नन्नोजो अत्रामिमीथाः । शुष्णस्य चित्परि माया अगृभ्णाः प्रपित्वं यन्नप दस्यूँरसेधः ॥

हे दस्म, विप्र-वीरा! हेच खरे तुझे अद्भुत कर्म—अहिला घात करून तूने इथेच आपले ओज एकवटलेस. शुष्णाच्या मायांनाही तू पकडून सर्व बाजूंनी वेढलेस; आणि तू पुढे सरकलास तेव्हा दस्यूंना हुसकावून लावून त्यांना मार्गापासून रोखलेस.

Mantra 9

इन्द्राकुत्सा वहमाना रथेना वामत्या अपि कर्णे वहन्तु । निः षीमद्भ्यो धमथो निः षधस्थान्मघोनो हृदो वरथस्तमांसि ॥

हे इन्द्रा! कुत्सासह रथावर आरूढ होऊन, वामत्या असे वेगवान अश्व तुला आमच्या श्रवणाजवळ आणोत. जलांतून अंधार उडवून दे, आसन-स्थानातूनही तो उडवून दे; आणि दाता मघोनाच्या हृदयातून तमाचे सावट दूर कर.

Mantra 10

वातस्य युक्तान्त्सुयुजश्चिदश्वान्कविश्चिदेषो अजगन्नवस्युः । विश्वे ते अत्र मरुतः सखाय इन्द्र ब्रह्माणि तविषीमवर्धन् ॥

वायूचे सुयुज—चांगले जुते—अश्वांपर्यंतही हा नवस्यु (नव-मंगल/नव-बलाचा साधक) पोहोचला; आणि कवी-ऋषीही आपल्या आकांक्षेत तेथे आला. हे इंद्रा, येथे तुझे सर्व मरुत्-सखे आपल्या ब्रह्म (मंत्र)ांनी तुझी तविषी—पराक्रम-शक्ती—वाढवितात.

Mantra 11

सूरश्चिद्रथं परितक्म्यायां पूर्वं करदुपरं जूजुवांसम् । भरच्चक्रमेतशः सं रिणाति पुरो दधत्सनिष्यति क्रतुं नः ॥

सूर्यही रथाला परितक्म्यायां—चहूकडे फिरवीत—प्रथम (मार्ग) आणि मग उच्च (पथ) घडवितो, सतत पुढे हाकीत. एतश (Etaśa) चक्र आणतो व त्याला गतीत बांधतो; अग्रभाग—अग्र-शक्ती—स्थापून तो आपल्यासाठी क्रतु (फलद संकल्प/कार्यकारी इच्छाशक्ती) जिंकून देईल.

Mantra 12

आयं जना अभिचक्षे जगामेन्द्रः सखायं सुतसोममिच्छन् । वदन्ग्रावाव वेदिं भ्रियाते यस्य जीरमध्वर्यवश्चरन्ति ॥

हे जनहो, हा (इंद्र) आपल्या दृष्टीसमोर आला आहे—सुतसोम (सोम पिळणारा) असा आपला सखा शोधीत. उच्चार करीत ग्रावा (पिळणारे दगड) वेदीकडे वाहून आणले जातात; ज्याच्यासाठी अध्वर्युजन या जीवंत—जागृत—अध्वरात (यज्ञकर्मात) सर्वत्र वावरतात.

Mantra 13

ये चाकनन्त चाकनन्त नू ते मर्ता अमृत मो ते अंह आरन् । वावन्धि यज्यूँरुत तेषु धेह्योजो जनेषु येषु ते स्याम ॥

जे मर्त्य तुझ्यात आनंद मानत आले आहेत आणि जे आता देखील तुझ्यात आनंद मानतात—हे अमृत (देवा)! त्यांच्याजवळ तुझे अनिष्ट (अंहस्) येऊ नये. यजमान/यज्यूंना दृढ कर; आणि ज्या जनसमूहांत आम्ही तुझे होऊ, त्यांच्यातच आपले ओज (बल) स्थापन कर.