
Sukta 1.55
Indra
Trishtubh (probable; requires metrical verification)
ഈ സൂക്തം ഇന്ദ്രന്റെ അളവറ്റ മഹത്വത്തെ മഹിമപ്പെടുത്തുന്നു—അത്ര വിശാലമായത്, സ്വർഗ്ഗവും ഭൂമിയും പോലും അവനെ ഉൾക്കൊള്ളുകയോ അളക്കുകയോ ചെയ്യാൻ കഴിയില്ല—എന്നും യുദ്ധത്തിൽ അവന്റെ ഭയാനകവും ദീപ്തിമാനുമായ ശക്തിയെ പുകഴ്ത്തുന്നു. വജ്രം (ഇടിമിന്നൽ ആയുധം) പണിതുചെയ്ത് മൂർച്ചപ്പെടുത്തുന്നതിനെ ഇത് ആവർത്തിച്ച് ആഹ്വാനം ചെയ്യുന്നു; അതാണ് തടസ്സങ്ങളെ തകർത്തു ജനങ്ങൾക്ക് ബലം, സംരക്ഷണം, ക്ഷയമില്ലാത്ത സമ്പത്ത് എന്നിവ ഉറപ്പാക്കുന്ന നിർണായക ശക്തിയെന്ന് പറയുന്നു.
Mantra 1
दिवश्चिदस्य वरिमा वि पप्रथ इन्द्रं न मह्ना पृथिवी चन प्रति । भीमस्तुविष्माञ्चर्षणिभ्य आतपः शिशीते वज्रं तेजसे न वंसगः ॥
അവന്റെ വിശാലതകൊണ്ട് ആകാശത്തിന്റെ വിപുലതയും പടരുന്നു; മഹത്ത്വത്തിൽ ഭൂമിക്കും അവനെ അളക്കാൻ കഴിയില്ല. ഭീകരൻ, അതിപ്രബലൻ, അവൻ മനുഷ്യലോകങ്ങളിൽ ദഹിക്കുന്നു; ബോധത്തിന്റെ ജ്വാലയ്ക്കായി വജ്രത്തെ മൂർച്ചപ്പെടുത്തുന്നു—ഒരു ലോഹകാരൻ ലോഹത്തെ തിളങ്ങുന്ന ധാരയ്ക്കായി മിനുക്കുന്നതുപോലെ.
Mantra 2
सो अर्णवो न नद्यः समुद्रियः प्रति गृभ्णाति विश्रिता वरीमभिः । इन्द्रः सोमस्य पीतये वृषायते सनात्स युध्म ओजसा पनस्यते ॥
സമുദ്രം നദികളെ സ്വീകരിക്കുന്നതുപോലെ, അവൻ വിശാലമായി പടർന്ന പ്രവാഹങ്ങളെ അവരുടെ വിപുലതകൊണ്ട് തന്റെ അടുക്കൽ ശേഖരിക്കുന്നു. ഇന്ദ്രൻ സോമപാനത്തിനായി വീര്യവാനാകുന്നു; ആദികാലം മുതൽ അവൻ യുദ്ധമൻ, ബലത്തിൽ ആനന്ദിക്കുന്നു—വിജയം നേടുന്ന ഓജസ്സാൽ അവൻ വർദ്ധിക്കുന്നു, പ്രീതിയെ സമ്പാദിക്കുന്നു.
Mantra 3
त्वं तमिन्द्र पर्वतं न भोजसे महो नृम्णस्य धर्मणामिरज्यसि । प्र वीर्येण देवताति चेकिते विश्वस्मा उग्रः कर्मणे पुरोहितः ॥
ഹേ ഇന്ദ്രാ, നീ ഭക്ഷിക്കപ്പെട്ട് ക്ഷയിക്കുന്ന പർവ്വതംപോലെ അല്ല; മഹത്തായ നൃമ്ണം (വീരബലം) എന്ന ധർമ്മങ്ങളിൽ നീ ജ്വലിച്ചു പ്രകാശിക്കുന്നു. നിന്റെ വീര്യത്താൽ ദേവതാകാര്യങ്ങൾ വെളിപ്പെടുന്നു; എല്ലാ കര്മ്മത്തിനും നീ മുന്നിൽ നില്ക്കുന്നു—ഉഗ്രപുരോഹിതൻ, പരിശ്രമത്തെ വിജയത്തിലേക്ക് നയിക്കുന്ന മുൻഗാമി.
Mantra 4
स इद्वने नमस्युभिर्वचस्यते चारु जनेषु प्रब्रुवाण इन्द्रियम् । वृषा छन्दुर्भवति हर्यतो वृषा क्षेमेण धेनां मघवा यदिन्वति ॥
വനാന്തരത്തിൽ നമസ്കരിക്കുന്ന ഭക്തന്മാർ അവനെ സ്തുതിയായി ഉച്ചരിക്കുന്നു; മനുഷ്യരിടയിൽ അവൻ തന്റെ ഇന്ദ്രിയം (ഇന്ദ്ര-ശക്തി) മനോഹരമായി പ്രസ്താവിക്കുന്നു. വൃഷഭംപോലെ ബലവാനായി, അഭിലാഷികൾക്ക് അവൻ ആനന്ദകരമായ ഛന്ദസ്സായി മാറുന്നു; പിന്നെയും വൃഷഭംപോലെ, മഘവൻ ക്ഷേമം (ശാന്തി)കൊണ്ട് സമൃദ്ധിയുടെ ധേനുവിനെ ഓടിച്ചു—പോഷകധാരയെ ദോഹിക്കുന്നു.
Mantra 5
स इन्महानि समिथानि मज्मना कृणोति युध्म ओजसा जनेभ्यः । अधा चन श्रद्दधति त्विषीमत इन्द्राय वज्रं निघनिघ्नते वधम् ॥
അവൻ തന്നേ യോധാവ്; തന്റെ മജ്മനാ (പരിപൂർണത)കൊണ്ട് മഹത്തായ സമിഥാനി (യുദ്ധങ്ങൾ) ജനങ്ങൾക്കായി ഓജസ്സാൽ നിർവഹിക്കുന്നു. പിന്നെ അവർ ദീപ്തിമാനനിൽ ശ്രദ്ധ സ്ഥാപിക്കുന്നു; ഇന്ദ്രനുവേണ്ടി അവർ വജ്രത്തെ അടിച്ചു രൂപപ്പെടുത്തുന്നു—അടി മേൽ അടി വീഴ്ത്തി, തടസ്സത്തിനെതിരെയുള്ള വധം (വധശക്തി) പണിയുന്നു.
Mantra 6
स हि श्रवस्युः सदनानि कृत्रिमा क्ष्मया वृधान ओजसा विनाशयन् । ज्योतींषि कृण्वन्नवृकाणि यज्यवेऽव सुक्रतुः सर्तवा अपः सृजत् ॥
അവൻ ശ്രവസ്യു—കീർത്തിയെ അന്വേഷിക്കുന്നവൻ; ഭൂമിക്ഷേത്രത്തിൽ ഇരുട്ടിന്റെ കൃത്രിമ സദനങ്ങളെ, ബലത്തിൽ വർദ്ധിച്ചുകൊണ്ട്, തന്റെ ഓജസ്സാൽ നശിപ്പിക്കുന്നു. യജമാനനുവേണ്ടി ജ്യോതിസ്സുകളെ അപ്രതിഹതമാക്കുന്ന സുക്രതു (ശുദ്ധസങ്കൽപൻ) ജലങ്ങളെ ഒഴുകാൻ വിടുന്നു—ധാരകൾ അവരുടെ പാതയിൽ പായാൻ അനുവദിക്കുന്നു.
Mantra 7
दानाय मनः सोमपावन्नस्तु तेऽर्वाञ्चा हरी वन्दनश्रुदा कृधि । यमिष्ठासः सारथयो य इन्द्र ते न त्वा केता आ दभ्नुवन्ति भूर्णयः ॥
ഹേ സോമപാവൻ ഇന്ദ്രാ, നിന്റെ മനസ്സ് ദാനത്തിലേക്ക് തിരിയട്ടെ; ഞങ്ങളുടെ വന്ദനം കേൾക്കുന്ന നിന്റെ രണ്ടു ഹരി (താമ്രവർണ്ണ അശ്വങ്ങൾ) സമീപത്തേക്ക് വരുമാറാക്കുക. കാരണം, ഹേ ഇന്ദ്രാ, നിന്റെ സാരഥികൾ—അത്യന്തം നിയന്ത്രകവും ഉറപ്പുള്ളവരും—നിന്നെ വഞ്ചിക്കുകയില്ല; ചുഴിയുന്ന പ്രേരണകൾ (ഭൂർണയഃ) നിന്നെ തെറ്റിക്കുകയില്ല, യാതൊരു മിഥ്യാബോധവും നിന്നെ പിടികൂടുകയില്ല.
Mantra 8
अप्रक्षितं वसु बिभर्षि हस्तयोरषाळ्हं सहस्तन्वि श्रुतो दधे । आवृतासोऽवतासो न कर्तृभिस्तनूषु ते क्रतव इन्द्र भूरयः ॥
നീ നിന്റെ കൈകളിൽ അക്ഷയ വസു (സമ്പത്ത്) ധരിക്കുന്നു; നിന്റെ തനുവിൽ അജേയ ബലം—ശ്രുത (പ്രസിദ്ധ) ശക്തി—സ്ഥാപിച്ചിരിക്കുന്നു. ഹേ ഇന്ദ്രാ, നിന്റെ തനുവിൽ അനേകം ക്രതുക്കൾ (സങ്കൽപ്പങ്ങളും പ്രവർത്തനശക്തികളും) ഉണ്ട്—സ്വയം ആവൃതം, സ്വയം രക്ഷിതം; മനുഷ്യ കർത്താക്കളാൽ നിർമ്മിതമല്ല.
It praises Indra as immeasurably great and overwhelmingly powerful, focusing on his vajra (thunderbolt) as the force that destroys obstacles and brings victory and strength.
The imagery presents Indra’s power as something concentrated into a decisive weapon—like a smith honing metal—symbolizing focused strength and radiant clarity that can break resistance.
It seeks protection, success in great struggles, and “undiminishing wealth,” along with unconquerable strength and inner resolve safeguarded within Indra’s own powers.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.