Sukta 55
Sukta 1.55
Indra
Trishtubh (probable; requires metrical verification)
अयं सूक्तः इन्द्रस्य अपरिमितं महत्त्वं स्तौति—तादृशं यत् द्यावापृथिव्यौ अपि तं न धारयितुं न परिमातुं शक्नुतः—तथा च युद्धे तस्य भीषणं दीप्तिमत् पराक्रमं प्रशंसति। अत्र पुनःपुनः वज्रस्य (अशन्याः) निर्माणं तीक्षणीकरणं च निर्णायकं बलं इव स्मार्यते, यत् निरोधं विनाशयति, जनानां बलं रक्षां च, तथा अक्षयं धनं च सुनिश्चितं करोति।
Mantras
Mantra 1
दिवश्चिदस्य वरिमा वि पप्रथ इन्द्रं न मह्ना पृथिवी चन प्रति । भीमस्तुविष्माञ्चर्षणिभ्य आतपः शिशीते वज्रं तेजसे न वंसगः ॥
दिवश्चिदस्य वरिमा वि पप्रथ; इन्द्रं न मह्ना पृथिवी चन प्रति। भीमः तुविष्मान् चर्षणिभ्य आतपः; शिशीते वज्रं तेजसे न वंसगः॥
Mantra 2
सो अर्णवो न नद्यः समुद्रियः प्रति गृभ्णाति विश्रिता वरीमभिः । इन्द्रः सोमस्य पीतये वृषायते सनात्स युध्म ओजसा पनस्यते ॥
सो अर्णवो न नद्यः समुद्रियः प्रति गृभ्णाति विश्रिता वरीमभिः। इन्द्रः सोमस्य पीतये वृषायते; सनात् स युध्म ओजसा पनस्यते॥
Mantra 3
त्वं तमिन्द्र पर्वतं न भोजसे महो नृम्णस्य धर्मणामिरज्यसि । प्र वीर्येण देवताति चेकिते विश्वस्मा उग्रः कर्मणे पुरोहितः ॥
त्वं तमिन्द्र पर्वतं न भोजसे—न क्षीयसे; महो नृम्णस्य धर्मणाम् इरज्यसि, महति वीर्यधर्मेषु दीप्तिम् आवहसि। प्र वीर्येण देवताति चेकिते—त्वया देवकृत्यं प्रकाशते; विश्वस्मा उग्रः कर्मणे पुरोहितः—सर्वस्मै कर्मणे त्वम् अग्रे स्थितः, उग्रः पुरोहितो जयाय कर्म नयसि।
Mantra 4
स इद्वने नमस्युभिर्वचस्यते चारु जनेषु प्रब्रुवाण इन्द्रियम् । वृषा छन्दुर्भवति हर्यतो वृषा क्षेमेण धेनां मघवा यदिन्वति ॥
स इद्वने नमस्युभिर्वचस्यते—वनान्तरे नमस्कर्तृभिः स स्तूयते; चारु जनेषु प्रब्रुवाण इन्द्रियम्—मनुष्येषु रमणीयतया स्वेन्द्रियबलं प्रकाशयति। वृषा छन्दुर्भवति हर्यतो वृषा—अभिलषतः प्रति स हर्षकरो भवति; क्षेमेण धेनां मघवा यदिन्वति—मघवा क्षेमेण समृद्धिधेनुं प्रेरयति, पोषकं रसधारां निष्पादयति।
Mantra 5
स इन्महानि समिथानि मज्मना कृणोति युध्म ओजसा जनेभ्यः । अधा चन श्रद्दधति त्विषीमत इन्द्राय वज्रं निघनिघ्नते वधम् ॥
स इन्महानि समिथानि मज्मना कृणोति—स महाबलः स्वमहिम्ना महायुद्धानि साधयति; युध्म ओजसा जनेभ्यः—योधः स्वोजसा जनानां हिताय कर्म करोति। अधा चन श्रद्दधति त्विषीमतः—तदा जनाः दीप्तिमति श्रद्धां दधति; इन्द्राय वज्रं निघनिघ्नते वधम्—इन्द्रार्थं वज्रं घ्नन्ति घ्नन्ति, निरोधकवधाय वधशक्तिं निर्मिमते।
Mantra 6
स हि श्रवस्युः सदनानि कृत्रिमा क्ष्मया वृधान ओजसा विनाशयन् । ज्योतींषि कृण्वन्नवृकाणि यज्यवेऽव सुक्रतुः सर्तवा अपः सृजत् ॥
स हि श्रवस्युः—कीर्त्यन्वेषी; क्ष्मायां वर्धमान ओजसा कृत्रिमानि तमसः सदनानि विनाशयति। यज्यवे ज्योतींष्यवृकाणि कृण्वन् सुक्रतुरपः सर्तवे सृजति—स्रोतांसि स्वपथे प्रवर्तयति।
Mantra 7
दानाय मनः सोमपावन्नस्तु तेऽर्वाञ्चा हरी वन्दनश्रुदा कृधि । यमिष्ठासः सारथयो य इन्द्र ते न त्वा केता आ दभ्नुवन्ति भूर्णयः ॥
दानाय ते मनः सोमपावन् अस्तु; वन्दनश्रुदौ तेऽर्वाञ्चौ हरी कृधि। ये ते इन्द्र यमिष्ठासः सारथयः साराः, तान् भूर्णयः केताः न दभ्नुवन्ति; न त्वां मिथ्याधीः अभिभवति।
Mantra 8
अप्रक्षितं वसु बिभर्षि हस्तयोरषाळ्हं सहस्तन्वि श्रुतो दधे । आवृतासोऽवतासो न कर्तृभिस्तनूषु ते क्रतव इन्द्र भूरयः ॥
अप्रक्षितं वसु हस्तयोर्बिभर्षि; तन्वि अषाळ्हं सहः श्रुतं दधे। इन्द्र, तव तनूषु भूरयः क्रतवः—स्वयमावृताः स्वयमवताः; न कर्तृभिः मानुषैः कृताः।
Frequently Asked Questions
It praises Indra as immeasurably great and overwhelmingly powerful, focusing on his vajra (thunderbolt) as the force that destroys obstacles and brings victory and strength.
The imagery presents Indra’s power as something concentrated into a decisive weapon—like a smith honing metal—symbolizing focused strength and radiant clarity that can break resistance.
It seeks protection, success in great struggles, and “undiminishing wealth,” along with unconquerable strength and inner resolve safeguarded within Indra’s own powers.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.