Opening the text

Sukta 1.33
Gautama Rāhūgaṇa (traditional attribution for RV 1.33)
Indra
Triṣṭubh
ഋഗ്വേദം 1.33 ഇന്ദ്രനോടുള്ള ത്രിഷ്ടുഭ് ഛന്ദസ്സിലുള്ള സ്തോത്രമാണ്. ‘ഗോ’കളെ (പ്രകാശം, സമ്പത്ത്, ശരിയായ ദിശ) കണ്ടെത്തിയും പുനഃസ്ഥാപിച്ചും തരുന്ന പരാക്രമനാഥനായ ഇന്ദ്രനെയാണിത് അഭ്യർത്ഥിക്കുന്നത്; തന്റെ പൂർണ്ണസമൃദ്ധി ആരാധകരിലേക്കു തിരിക്കണമെന്നുമാണ് പ്രാർത്ഥന. സൂര്യസദൃശമായ ജാഗ്രതകൊണ്ട് കാവലും വലയവും തീർത്ത, അതിക്രമിക്കാനാവാത്ത ഇന്ദ്രശക്തിയെ സ്തുതിക്കുകയും, മത്സരങ്ങളിൽ സഹായം, നിലം/ക്ഷേത്രം നേടൽ, ന്യായമായി ലഭിച്ച ലാഭങ്ങളുടെ സംരക്ഷണം എന്നിവയിലുളള വ്യക്തമായ ഉപകാരകൃത്യങ്ങളെ ഓർക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. വൈരവും തടസ്സവും നിറഞ്ഞ സാഹചര്യങ്ങളിൽ വിജയം, ദീപ്തമായ സമൃദ്ധി, സ്ഥിരമായ വിവേകം എന്നിവയ്ക്കായി ഇന്ദ്രനെ ആഹ്വാനിക്കുകയാണ് ഈ സ്തോത്രത്തിന്റെ ലക്ഷ്യം.
Mantra 1
एतायामोप गव्यन्त इन्द्रमस्माकं सु प्रमतिं वावृधाति । अनामृणः कुविदादस्य रायो गवां केतं परमावर्जते नः ॥
ഈ ഗതിയിൽ ഞങ്ങൾ ഗവ്യന്ത—പ്രകാശമയ ഗവാം (ഗോവുകൾ/കിരണങ്ങൾ) തേടുന്നവർ—ഇന്ദ്രനെ സമീപിക്കുന്നു; അവൻ നമ്മുടെ സു-പ്രമതി, ശരിയായ വിവേകം വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നു. ഋണരഹിതനായ ആ ദേവൻ തന്റെ റായഃ—സമൃദ്ധിയിൽ നിന്ന്—ഗവാംയുടെ കേതം, കിരണങ്ങളുടെ പരമ ചിഹ്നം ഞങ്ങളിലേക്കു തിരിച്ചു തരട്ടെ; അന്തർധനത്തിന്റെ പരമ ദിശ ഞങ്ങൾക്ക് വീണ്ടും പുനഃസ്ഥാപിക്കട്ടെ.
Mantra 2
उपेदहं धनदामप्रतीतं जुष्टां न श्येनो वसतिं पतामि । इन्द्रं नमस्यन्नुपमेभिरर्कैर्यः स्तोतृभ्यो हव्यो अस्ति यामन् ॥
ഞാൻ ആ അപ്രതിഹത ധനദാതാവിന്റെ അടുക്കൽ എത്തുന്നു—പ്രിയ വസതിയിലേക്കു ശ്യേനൻ (പരുന്ത്) പറക്കുന്നതുപോലെ. യോജ്യമായ അർക്കങ്ങൾ (സ്തുതിഗീതങ്ങൾ) കൊണ്ടു ഞാൻ ഇന്ദ്രനെ നമസ്കരിക്കുന്നു; യാത്രയിൽ സ്തോതാക്കൾക്കു ഹവ്യ (ആഹുതി)യായിരിക്കുന്നവൻ—ആഹ്വാനത്തിന്റെ ഉത്തരവും പോഷണവും ആകുന്നു.
Mantra 3
नि सर्वसेन इषुधीँरसक्त समर्यो गा अजति यस्य वष्टि । चोष्कूयमाण इन्द्र भूरि वामं मा पणिर्भूरस्मदधि प्रवृद्ध ॥
നീ സർവ്വസേനയുടെ ഇഷുധീ (അമ്പുതൂണുകൾ) ബന്ധിച്ചിരിക്കുന്നു; സമരത്തിലെ ആര്യ (വീര)ശക്തി നിന്റെ ഇച്ഛപ്രകാരം ഗാ (കിരണങ്ങൾ/ഗോങ്ങൾ)യെ ഓടിക്കുന്നു. യുദ്ധത്തിൽ ഘോഷിച്ചുകൊണ്ട്, ഹേ ഇന്ദ്ര—ഭൂരി വാമ (അപരിമിത മംഗളം) ഉള്ളവനേ—ഞങ്ങളോടു പണി (കഞ്ഞുസ്) ആകരുതേ; ഹേ വൃദ്ധ (ബലത്തിൽ വർദ്ധിച്ചവനേ), ഞങ്ങളിൽ നിന്നു മുകളിലായി ശുഭം തടഞ്ഞുവെക്കരുതേ.
Mantra 4
वधीर्हि दस्युं धनिनं घनेनँ एकश्चरन्नुपशाकेभिरिन्द्र । धनोरधि विषुणक्ते व्यायन्नयज्वानः सनकाः प्रेतिमीयुः ॥
ഹേ ഇന്ദ്ര, നീ ധനിന ദസ്യുവിനെ ഘന (പ്രഹാരായുധം) കൊണ്ടു വധിച്ചു; ഒറ്റയ്ക്കു സഞ്ചരിച്ചും ഉപശാകങ്ങൾ (സഹായശക്തികൾ) കൂടെയുമായിരുന്നു. ധനുസ്സിൽ നിന്നു നീ മുന്നേറിക്കൊണ്ടു അവരെ ചിതറിച്ചു; അയ്യജ്വാൻ (യജ്ഞം ചെയ്യാത്ത) പുരാതനർ—സനകാഃ—നാശത്തിലേക്കു പോയി; അസത്യം യജ്ഞവിധി സ്വീകരിക്കാതിരുന്നപ്പോൾ, സത്യബലം സഹിക്കാനായില്ല.
Mantra 5
परा चिच्छीर्षा ववृजुस्त इन्द्रायज्वानो यज्वभिः स्पर्धमानाः । प्र यद्दिवो हरिवः स्थातरुग्र निरव्रताँ अधमो रोदस्योः ॥
ഹേ ഇന്ദ്രാ! അയ്യജ്വാനർ (ദീക്ഷയില്ലാത്തവർ) യജ്വാനരുമായി (ദീക്ഷിതരുമായി) മത്സരിച്ചപ്പോൾ നീ അവരുടെ ശിരസ്സുകളെയും ദൂരെയേക്ക് എറിഞ്ഞുകളഞ്ഞു. ഹേ ഹരിവഃ (ഹരിത അശ്വങ്ങളുള്ളവനേ) ഉഗ്രാ! നീ ദ്യൗവിൽ നിന്നു മുന്നോട്ടു നിന്നപ്പോൾ, അവ്രത (വ്രതമില്ലാത്ത, നിയമലംഘകർ) ജനങ്ങളെ അമർത്തി—ദ്യാവാ-പൃഥിവി എന്ന രണ്ടു ലോകങ്ങൾക്കിടയിൽ ഏറ്റവും താഴെ—തള്ളിയിട്ടു; അങ്ങനെ ഋത (കോസ്മിക ക്രമം/സത്യം)യുടെ പാത പ്രബലമാകട്ടെ.
Mantra 6
अयुयुत्सन्ननवद्यस्य सेनामयातयन्त क्षितयो नवग्वाः । वृषायुधो न वध्रयो निरष्टाः प्रवद्भिरिन्द्राच्चितयन्त आयन् ॥
അവർ അനവദ്യ (നിർദോഷ)നായവന്റെ സേനയ്ക്കെതിരെ നിലകൊള്ളാനായില്ല; ക്ഷിതയഃ (സ്ഥിരമായി പാർക്കുന്ന ജനങ്ങൾ)—നവഗ്വർ—അവരെ അവരുടെ സ്ഥാനത്തിൽ നിന്ന് ഓടിച്ചു. വൃഷായുധ (വൃഷഭസമമായ ഭുജങ്ങളുള്ള) യോദ്ധാക്കളെപ്പോലെ, വന്ധ്യരാക്കിയവരെപ്പോലെ നിർഷ്ട (പുറത്താക്കപ്പെട്ട)വരായി, അവർ ചരിവുകളിലൂടെ ഒഴുകിപ്പോയി—ഇന്ദ്രന്റെ സാന്നിധ്യത്തെയേയും ഭയന്ന്.
Mantra 7
त्वमेतान्रुदतो जक्षतश्चायोधयो रजस इन्द्र पारे । अवादहो दिव आ दस्युमुच्चा प्र सुन्वतः स्तुवतः शंसमावः ॥
ഹേ ഇന്ദ്രാ! കരഞ്ഞും കുരലുയർത്തിയും നിന്ന ഇവരെ നീ രജസ് (മധ്യാകാശം)യുടെ അപ്പുറത്തുള്ള തീരത്തേക്ക് ഓടിച്ചു. നീ ദ്യൗവിൽ നിന്ന് ദസ്യുവിനെ മുകളിൽ നിന്നുതന്നെ ദഹിപ്പിച്ചു—ഉച്ചത്തിൽ നിന്ന് പ്രഹരിച്ച്. സുന്വത് (സോമം പിഴിയുന്നവൻ)യും സ്തുവത് (സ്തുതി ചെയ്യുന്നവൻ)യും ഉച്ചരിക്കുന്ന ശംസ (പ്രേരിത വാക്ക്/പ്രശംസ) നീ മുന്നോട്ടു കൊണ്ടുവന്നു—അത് ഫലപ്രദമായി, സിദ്ധമായി വരുത്തി.
Mantra 8
चक्राणासः परीणहं पृथिव्या हिरण्येन मणिना शुम्भमानाः । न हिन्वानासस्तितिरुस्त इन्द्रं परि स्पशो अदधात्सूर्येण ॥
പൃഥിവിയെ ചുറ്റിപ്പിടിക്കുന്ന പരിണഹം (പരീണഹ) ധരിച്ച്, സ്വർണ്ണമണിയാൽ ദീപ്തരായി അവർ പ്രകാശിച്ചു. എങ്കിലും തങ്ങളുടെ ഉന്മേഷപ്രേരണകളാൽ അവർ ഇന്ദ്രനെ മറികടക്കാൻ കഴിഞ്ഞില്ല; ഇന്ദ്രന്റെ ചുറ്റും സൂര്യനാൽ ജാഗരൂക ദർശകർ ഒരു വലയം സ്ഥാപിച്ചു—പ്രകാശം ബലത്തിന്റെ അധിപനെ കാക്കേണ്ടതിന്.
Mantra 9
परि यदिन्द्र रोदसी उभे अबुभोजीर्महिना विश्वतः सीम् । अमन्यमानाँ अभि मन्यमानैर्निर्ब्रह्मभिरधमो दस्युमिन्द्र ॥
ഹേ ഇന്ദ്രാ, നീ മഹിമയാൽ രണ്ടു ലോകങ്ങളായ രോദസീ (ദ്യൗവും പൃഥിവിയും) എല്ലാദിക്കിലും ചുറ്റിപ്പിടിച്ചപ്പോൾ, വാക്കിന്റെ (ബ്രഹ്മ/വാക്) ശക്തികളാൽ നീ അധമനായ ദസ്യുവിനെ താഴെയിട്ടു; അഹങ്കാരബലങ്ങൾ അവകാശം ഉന്നയിക്കാത്ത ആത്മാവിന്മേൽ തങ്ങളുടെ സ്വേച്ഛയെ അമർത്തിക്കൊണ്ടിരിക്കുമ്പോൾ.
Mantra 10
न ये दिवः पृथिव्या अन्तमापुर्न मायाभिर्धनदां पर्यभूवन् । युजं वज्रं वृषभश्चक्र इन्द्रो निर्ज्योतिषा तमसो गा अदुक्षत् ॥
അവർ ദ്യൗവും പൃഥിവിയും എന്നതിന്റെയന്ത്യം എത്തിച്ചേരാനായില്ല; മായകളാൽ ധനദായകനെ (ധനദാ) ചുറ്റിപ്പിടിക്കാനും കഴിഞ്ഞില്ല. വൃഷഭനായ ഇന്ദ്രൻ വജ്രത്തെ യോജിപ്പിച്ചു; പ്രകാശംകൊണ്ട് അവൻ ഇരുട്ടിൽ നിന്നു ഗോകളെ പാൽപിഴിഞ്ഞെടുത്തു—തമസ്സിൽ നിന്നു പുറത്തെടുത്ത ജ്ഞാനകിരണങ്ങൾ.
Mantra 11
अनु स्वधामक्षरन्नापो अस्यावर्धत मध्य आ नाव्यानाम् । सध्रीचीनेन मनसा तमिन्द्र ओजिष्ठेन हन्मनाहन्नभि द्यून् ॥
അപ്പോൾ ജലങ്ങൾ തങ്ങളുടെ സ്വധാ (സ്വഭാവ-നിയമം) അനുസരിച്ച് ഒഴുകിത്തുടങ്ങി; മദ്ധ്യത്തിൽ പുതുധാരകൾ വർധിച്ചു. നേരെ പോകുന്ന മനസ്സോടെ ഇന്ദ്രൻ തന്റെ അത്യന്തം ശക്തിയുള്ള ഹനു (താടി/ജഡ്ബം) കൊണ്ട് അവനെ പ്രഹരിച്ചു; പ്രകാശമുള്ള ദിനങ്ങളിലേക്കു വരെ ഭേദിച്ചു—പ്രകാശം പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നതിനെ തടഞ്ഞിരുന്ന ബന്ധനം തകർത്തു.
Mantra 12
न्याविध्यदिलीबिशस्य दृळ्हा वि शृङ्गिणमभिनच्छुष्णमिन्द्रः । यावत्तरो मघवन्यावदोजो वज्रेण शत्रुमवधीः पृतन्युम् ॥
ഇന്ദ്രൻ ഇലീബിശന്റെ ദൃഢബന്ധനങ്ങളെ താഴേക്കു വരെ കുത്തിത്തുറന്നു; കൊമ്പുള്ള ശുഷ്ണനെ പിളർത്തി തകർത്തു. ഹേ മഘവൻ, നിന്റെ ജയപരാക്രമം എത്രത്തോളം, നിന്റെ ബലം എത്രത്തോളം വ്യാപിക്കുന്നുവോ—അത്രത്തോളം വജ്രംകൊണ്ട് നീ യുദ്ധകാമിയായ ശത്രുവിനെ വധിച്ചു.
Mantra 13
अभि सिध्मो अजिगादस्य शत्रून्वि तिग्मेन वृषभेणा पुरोऽभेत् । सं वज्रेणासृजद्वृत्रमिन्द्रः प्र स्वां मतिमतिरच्छाशदानः ॥
പ്രേരകമായ വേഗം അവന്റെ ശത്രുക്കളിലേക്കു പാഞ്ഞുകയറി; തീക്ഷ്ണമായ വൃഷഭ-ബലത്തോടെ അവരുടെ മുൻനിരകൾ പിളർത്തി. ഇന്ദ്രൻ വജ്രംകൊണ്ട് വൃത്രനെ തള്ളിവീഴ്ത്തി; മുന്നോട്ടു തള്ളിപ്പോയി, തന്റെ തന്നെ മതിയെ പോലും അതിക്രമിച്ച്—എപ്പോഴും ജയിക്കുന്നവനായി—കൂടുതൽ മഹത്തായ ജയദർശനത്തിലേക്കു കടന്നു.
Mantra 14
आवः कुत्समिन्द्र यस्मिञ्चाकन्प्रावो युध्यन्तं वृषभं दशद्युम् । शफच्युतो रेणुर्नक्षत द्यामुच्छ्वैत्रेयो नृषाह्याय तस्थौ ॥
ഹേ ഇന്ദ്രാ! നീ കുത്സനെ സഹായിച്ചു—നിനക്കു പ്രിയനായ അവനെ; യുദ്ധത്തിൽ ഏർപ്പെട്ട ദശദ്യുമ്ന (പത്തിരട്ടി തേജസ്സുള്ള) വൃഷഭനെ നീ മുന്നോട്ട് നയിച്ചു. കുളമ്പിൽ നിന്നുയർന്ന ധൂളി ദ്യൗവരെ എത്തി; നൃസാഹ്യ (മനുഷ്യരെ ജയിക്കുന്ന) ബലത്തിനായി ശ്വൈത്രേയൻ മുന്നിൽ നിലകൊണ്ടു—ദേവന്റെ ജയശക്തിയാൽ മനുഷ്യസഖാവ് ഉയർത്തപ്പെടുന്നു.
Mantra 15
आवः शमं वृषभं तुग्र्यासु क्षेत्रजेषे मघवञ्छ्वित्र्यं गाम् । ज्योक्चिदत्र तस्थिवांसो अक्रञ्छत्रूयतामधरा वेदनाकः ॥
ഹേ മഘവൻ! തുഗ്ര്യരിൽ വൃഷഭനായ ശമനെ നീ ‘ക്ഷേത്രജയം’ (മൈതാനവിജയം) നേടാൻ സഹായിച്ചു; ശ്വിത്ര്യന്റെ പ്രകാശമുള്ള ഗാവിനെയും നീ സഹായിച്ചു. ഏറെക്കാലം കഴിഞ്ഞിട്ടും അവിടെ നിലകൊണ്ടവർ ശത്രുത്വമുള്ളവരെ അധര (താഴ്ന്ന) ജ്ഞാനം അനുഭവിപ്പിച്ചു—ഇങ്ങനെ നിന്റെ സഹായം ജീവിതത്തിന്റെ മത്സരഭൂമിയിൽ ദീർഘകാലാധിപത്യം സ്ഥാപിക്കുന്നു.
It is a hymn to Indra asking for victory, protection, and the return of prosperity and light (“cows”), along with increased right judgment (pramati).
In Vedic language, cows can mean real cattle and also symbolic “rays of light,” nourishment, and inner wealth—things Indra is asked to recover and secure.
It can be recited as an Indra-stuti for courage and clarity before difficult tasks or competitions, ideally with a simple fire offering or ghee lamp and a focused intention for overcoming obstacles.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.