Sukta 33

Mantra 1

एतायामोप गव्यन्त इन्द्रमस्माकं सु प्रमतिं वावृधाति । अनामृणः कुविदादस्य रायो गवां केतं परमावर्जते नः ॥

ఈ గమనంలో మేము గవ్యంతః (గో-అన్వేషకులు)గా ఇంద్రుని సమీపించుచున్నాము; అతడు మా సు-ప్రమతి (సరైన బుద్ధి/వివేకం)ను వృద్ధి చేస్తాడు. అనామృణః (ఋణరహితుడు) అయిన అతడు, తన రాయః (సమృద్ధి) నుండి, గవాం కేతం—ప్రకాశ-రశ్ముల పరమ సంకేతం—మా వైపు తిప్పి, అంతః-ధనపు అత్యున్నత దిశను మాకు తిరిగి ప్రసాదించుగాక.

Mantra 2

उपेदहं धनदामप्रतीतं जुष्टां न श्येनो वसतिं पतामि । इन्द्रं नमस्यन्नुपमेभिरर्कैर्यः स्तोतृभ्यो हव्यो अस्ति यामन् ॥

అప్రతిహతమైన ధనదాతయైన ఆయన వైపు నేను ఎగురుతాను—ప్రియమైన నివాసానికి శ్యేనుడు (గద్ద) ఎగిరినట్లుగా. తగిన అర్కములైన స్తోత్రాలతో నమస్కరిస్తూ, యాత్రామార్గంలో స్తోతృలకు హవ్యస్వరూపుడైన ఇంద్రుని నేను వందిస్తాను.

Mantra 3

नि सर्वसेन इषुधीँरसक्त समर्यो गा अजति यस्य वष्टि । चोष्कूयमाण इन्द्र भूरि वामं मा पणिर्भूरस्मदधि प्रवृद्ध ॥

నీవు సమస్త సేన యొక్క ఇషుధీలను (బాణతూణీరాలను) బిగించి నిలిపావు; నీ సంకల్పానుసారం సమర్యుడు (వీరశక్తి) గావులను/కిరణాలను నడిపిస్తాడు. యుద్ధంలో గర్జిస్తూ, హే ఇంద్రా, అపారానందముగలవాడా, మా పట్ల పాణి (కంజుడు/దోపిడీదారుడు)గా మారవద్దు—బలవృద్ధుడా—విడుదల చేయవలసిన వామం (శుభం/సంపద) మాకు అడ్డుపెట్టవద్దు.

Mantra 4

वधीर्हि दस्युं धनिनं घनेनँ एकश्चरन्नुपशाकेभिरिन्द्र । धनोरधि विषुणक्ते व्यायन्नयज्वानः सनकाः प्रेतिमीयुः ॥

ఎందుకంటే ధనినుడైన దస్యువును నీవు ‘ఘన’ (ప్రహారాయుధం)తో వధించావు—హే ఇంద్రా, సహాయక శక్తులతో ఒంటరిగా సంచరిస్తూ. ధనుస్సు నుండి నీవు ముందుకు సాగుతూ వారిని చెదరగొట్టావు; యజ్ఞం చేయని ప్రాచీనులు (అయజ్వానులు) వినాశానికి చేరారు.

Mantra 5

परा चिच्छीर्षा ववृजुस्त इन्द्रायज्वानो यज्वभिः स्पर्धमानाः । प्र यद्दिवो हरिवः स्थातरुग्र निरव्रताँ अधमो रोदस्योः ॥

హే ఇంద్రా! యజ్వులు (దీక్షితులు) తో స్పర్ధించిన అయజ్వులు (అదీక్షితులు) పై నీవు వారి తలలనే దూరంగా విసిరివేశావు. హే హరివః, హే ఉగ్రా! నీవు దివి నుండి ప్రత్యక్షమై స్థిరంగా నిలిచినప్పుడు, అవ్రతులు (ఋతరహితులు) అయిన వారిని రెండు లోకాల మధ్య అత్యంత దిగువకు తోసివేశావు—ఋతమార్గం ప్రబలుటకై.

Mantra 6

अयुयुत्सन्ननवद्यस्य सेनामयातयन्त क्षितयो नवग्वाः । वृषायुधो न वध्रयो निरष्टाः प्रवद्भिरिन्द्राच्चितयन्त आयन् ॥

వారు అనవద్యుని (నిర్దోషుని) సేనను ఎదుర్కొని నిలువలేకపోయారు; క్షితయః—స్థిరనివాసులు, నవగ్వులు వారిని తమ స్థానం నుండి తరిమివేశారు. వృషాయుధులు—ఎద్దు-భుజ బలమున్న యోధుల వలె, వధ్రులు—నిరస్తులైన నపుంసకుల వలె, వారు వాలుదారుల వెంట కొట్టుకుపోతూ దూరమయ్యారు—ఇంద్రుని సన్నిధి, శక్తినే భయపడుతూ.

Mantra 7

त्वमेतान्रुदतो जक्षतश्चायोधयो रजस इन्द्र पारे । अवादहो दिव आ दस्युमुच्चा प्र सुन्वतः स्तुवतः शंसमावः ॥

హే ఇంద్రా! ఏడుస్తూ కేకలు వేస్తున్న వీరిని నీవు రజస్—మధ్యాకాశపు ఆ పరతీరానికి తోలివేశావు. నీవు దివి నుండి దస్యువును పై నుండి దహించావు; ఎత్తు నుండి ప్రహరించి అతన్ని కూల్చివేశావు. అలాగే సోమాన్ని పిండేవాడి, స్తుతించేవాడి శంస (ప్రేరిత వాక్యం) ను నీవు ముందుకు తెచ్చావు—వారి ధృవీకరణను ఫలప్రదం చేశావు.

Mantra 8

चक्राणासः परीणहं पृथिव्या हिरण्येन मणिना शुम्भमानाः । न हिन्वानासस्तितिरुस्त इन्द्रं परि स्पशो अदधात्सूर्येण ॥

వారు భూమిని చుట్టుముట్టే మేఖలా-బంధాన్ని ధరించి, స్వర్ణమణి వంటి తేజస్సుతో ప్రకాశిస్తూ—తమ ఉద్ధీపనలతో కూడ ఇంద్రుని అతిక్రమించలేకపోయారు. ఇంద్రుని చుట్టూ కాపలాదారులు సూర్యునితో కలిసి ఒక వలయాన్ని స్థాపించారు—ప్రకాశమే బలాధిపతిని కాపాడునట్లు.

Mantra 9

परि यदिन्द्र रोदसी उभे अबुभोजीर्महिना विश्वतः सीम् । अमन्यमानाँ अभि मन्यमानैर्निर्ब्रह्मभिरधमो दस्युमिन्द्र ॥

హే ఇంద్రా! నీవు నీ మహిమచేత ద్యౌ-పృథివి అనే రెండు లోకాలను అన్ని వైపులా ఆవరించినప్పుడు, వాక్ (బ్రహ్మ) శక్తులతో నీవు దస్యు—ఆ అధముణ్ణి—కూలదోశావు; అహంకార బలాలు, అడగని ఆత్మపై తమ మనోబలాన్ని నెట్టిన వేళ.

Mantra 10

न ये दिवः पृथिव्या अन्तमापुर्न मायाभिर्धनदां पर्यभूवन् । युजं वज्रं वृषभश्चक्र इन्द्रो निर्ज्योतिषा तमसो गा अदुक्षत् ॥

వారు ద్యౌ-పృథివుల అంతిమ సరిహద్దును చేరలేకపోయారు; తమ మాయలతో సమృద్ధిదాతను చుట్టుముట్టలేకపోయారు. వృషభుడైన ఇంద్రుడు తన వజ్రబలాన్ని యోగం చేశాడు; జ్యోతితో అతడు తమసు నుండి గోవులను దోహించాడు—అంతర్నిహిత రాత్రి-అంధకారంనుండి జ్ఞానకిరణాలను వెలికి లాగాడు.

Mantra 11

अनु स्वधामक्षरन्नापो अस्यावर्धत मध्य आ नाव्यानाम् । सध्रीचीनेन मनसा तमिन्द्र ओजिष्ठेन हन्मनाहन्नभि द्यून् ॥

అప్పుడు జలాలు తమ ‘స్వధా’—తమ స్వభావ-నియమం ప్రకారం ప్రవహించాయి; వాటి మధ్యలో కొత్త ప్రవాహాలు పెరిగాయి. సూటిగా సాగు మనస్సుతో ఇంద్రుడు అతనిని అత్యంత బలమైన హనుబలంతో కొట్టాడు; ప్రకాశించే దినాలు—ద్యూన్ వరకు చీల్చుకుంటూ చేరి, వెలుగు అవతరణను ఆపిన బంధనాన్ని విరిచాడు.

Mantra 12

न्याविध्यदिलीबिशस्य दृळ्हा वि शृङ्गिणमभिनच्छुष्णमिन्द्रः । यावत्तरो मघवन्यावदोजो वज्रेण शत्रुमवधीः पृतन्युम् ॥

ఇంద్రుడు ఇలీబిశుని దృఢమైన కోటలను కిందవరకు ఛేదించాడు; కొమ్ములున్న శుష్ణను చీల్చి విరిచాడు. ఓ మఘవన్, నీ జయపరాక్రమం ఎంతదూరం, నీ ఓజస్సు ఎంతదూరం చేరుతుందో—అంతదూరం వజ్రబలంతో నీవు ఆ యుద్ధోన్మత్త శత్రువును సంహరించావు.

Mantra 13

अभि सिध्मो अजिगादस्य शत्रून्वि तिग्मेन वृषभेणा पुरोऽभेत् । सं वज्रेणासृजद्वृत्रमिन्द्रः प्र स्वां मतिमतिरच्छाशदानः ॥

ప్రేరక వేగం అతని శత్రువులపై దూసుకెళ్లింది; తీక్ష్ణ వృషభబలంతో వారి ముందుభాగాలను చీల్చింది. ఇంద్రుడు వజ్రంతో వృత్రుణ్ని పడగొట్టాడు; ముందుకు నెట్టుకుంటూ—నిత్యవిజయి—తన మతి-సీమను దాటి, ఉన్నత విజయ-దర్శనంలోకి తీసుకెళ్లాడు.

Mantra 14

आवः कुत्समिन्द्र यस्मिञ्चाकन्प्रावो युध्यन्तं वृषभं दशद्युम् । शफच्युतो रेणुर्नक्षत द्यामुच्छ्वैत्रेयो नृषाह्याय तस्थौ ॥

ఓ ఇంద్రా! నీవు ఆనందించిన కుత్సుని నీవు ఆదుకున్నావు; యుద్ధంలో ఉన్న, దశద్యూమ్ (పదింతల కాంతి) గల వృషభుని నీవు ముందుకు నడిపించావు. ఖురం నుంచి ఎగసిన ధూళి ద్యామును తాకింది; మనుష్యజయీ శక్తికై శ్వైత్రేయుడు స్థిరంగా నిలిచాడు—దేవుని విజయపరాక్రమంతో మానవ మిత్రుడు ఉద్ధరింపబడతాడు.

Mantra 15

आवः शमं वृषभं तुग्र्यासु क्षेत्रजेषे मघवञ्छ्वित्र्यं गाम् । ज्योक्चिदत्र तस्थिवांसो अक्रञ्छत्रूयतामधरा वेदनाकः ॥

ఓ మఘవన్! తుగ్ర్యులలో వృషభుడైన శమను నీవు ఆదుకున్నావు—క్షేత్రజయార్థం; అలాగే శ్విత్ర్య (ప్రకాశవంతమైన) గోవును కూడా నీవు కాపాడావు. ఎంతో కాలం తరువాత కూడా, అక్కడ నిలిచినవారు శత్రుత్వం చేసేవారిని దిగదొక్కారు—నీ సహాయం జీవనపు పోటీ క్షేత్రంలో స్థిరాధిపత్యాన్ని స్థాపిస్తుంది.