
Sukta 1.32
Madhucchandas Vaiśvāmitra (traditional for RV 1.32)
Indra
Triṣṭubh
ഈ സൂക്തം ഇന്ദ്രന്റെ ആദിമ വീരകൃത്യത്തെ—ജലങ്ങളെ തടഞ്ഞുവെച്ച വൃത്രൻ (അഹി) എന്ന തടസ്സത്തെ വധിച്ച് ജീവദായകമായ ഒഴുക്കുകളെ മോചിപ്പിച്ചതിനെ—സ്തുതിക്കുന്നു. ഇന്ദ്രന്റെ അപ്രതിരോധ്യമായ വജ്രമഹാശക്തി, പർവതദുർഗങ്ങളെ ഭേദിച്ചതു, കൂടാതെ കോസ്മികക്രമം പുനഃസ്ഥാപിച്ച് മനുഷ്യസമൃദ്ധി വരുത്തിയതു എന്നിവ ഇതിൽ വിവരിക്കുന്നു. ഇന്ദ്രന്റെ ശക്തിയെ മഹിമപ്പെടുത്തുന്ന സ്തുതി-ആഹ്വാനമായി ഈ സൂക്തം പ്രവർത്തിച്ച്, അവൻ വീണ്ടും തടസ്സങ്ങൾ നീക്കി വിജയം, മഴ, സ്ഥിരത എന്നിവ ദാനമാക്കണമെന്നു പ്രാർത്ഥിക്കുന്നു.
Mantra 1
इन्द्रस्य नु वीर्याणि प्र वोचं यानि चकार प्रथमानि वज्री । अहन्नहिमन्वपस्ततर्द प्र वक्षणा अभिनत्पर्वतानाम् ॥
ഇപ്പോൾ ഞാൻ ഇന്ദ്രന്റെ വീര്യപ്രവൃത്തികളെ പ്രസ്താവിക്കുന്നു—വജ്രധാരിയായ അവൻ നിർവഹിച്ച ആദ്യ കൃത്യങ്ങളെ. അവൻ അഹി (വൃത്ര)യെ വധിച്ചു, ജലങ്ങളെ മോചിപ്പിച്ചു; പർവ്വതങ്ങളുടെ ദുർഗബന്ധങ്ങളെ പിളർത്തി, അവയുടെ തടസ്സം തകർത്തു.
Mantra 2
अहन्नहिं पर्वते शिश्रियाणं त्वष्टास्मै वज्रं स्वर्यं ततक्ष । वाश्रा इव धेनवः स्यन्दमाना अञ्जः समुद्रमव जग्मुरापः ॥
പർവതത്തിൽ ആശ്രയം പിടിച്ചിരുന്ന അഹി (വൃത്ര)യെ അവൻ പ്രഹരിച്ചു; ത്വഷ്ടൃ അവനുവേണ്ടി സ്വർഗ്ഗവിജയിയായ വജ്രം (വജ്രായുധം) നിർമ്മിച്ചു. പിന്നെ പശുക്കളുടെ മുഴക്കംപോലെ ഒഴുകിവരുന്ന ജലങ്ങൾ വേഗത്തിൽ സമുദ്രത്തിലേക്ക് ഇറങ്ങി ചെന്നു.
Mantra 3
वृषायमाणोऽवृणीत सोमं त्रिकद्रुकेष्वपिबत्सुतस्य । आ सायकं मघवादत्त वज्रमहन्नेनं प्रथमजामहीनाम् ॥
വൃഷഭബലമായി വളർന്നുകൊണ്ട് അവൻ സോമത്തെ തിരഞ്ഞെടുത്തു; ത്രികദ്രുകങ്ങളിൽ (ത്രി-പീഡനസ്ഥാനങ്ങളിൽ) പിഴിഞ്ഞ സോമം പാനം ചെയ്തു. പിന്നെ മഘവൻ ശായകം (അമ്പ്) എടുത്തു, വജ്രം പിടിച്ചു; അഹികളിൽ ആദ്യജനനായ (വൃത്ര)നെ അവൻ പ്രഹരിച്ചു വീഴ്ത്തി.
Mantra 4
यदिन्द्राहन्प्रथमजामहीनामान्मायिनाममिनाः प्रोत मायाः । आत्सूर्यं जनयन्द्यामुषासं तादीत्ना शत्रुं न किला विवित्से ॥
ഇന്ദ്രൻ അഹികളിൽ ആദ്യജനനായ (വൃത്ര)നെ വധിച്ചപ്പോൾ, മായാവികളുടെ ശക്തിയും അവരുടെ മായകളും അവൻ തകർത്തു. അതിൽ നിന്നു അവൻ സൂര്യനെ ജനിപ്പിച്ചു, ദ്യൗ (ആകാശം)യും ഉഷസ് (ഉഷസ്സു/പ്രഭാതം)യും പ്രകാശിപ്പിച്ചു; അതിനാൽ പിന്നീടവൻ ശത്രുവിനെ തേടിയില്ല.
Mantra 5
अहन्वृत्रं वृत्रतरं व्यंसमिन्द्रो वज्रेण महता वधेन । स्कन्धांसीव कुलिशेना विवृक्णाहिः शयत उपपृक्पृथिव्याः ॥
ഇന്ദ്രൻ മഹാവജ്രത്താൽ, മഹാവധമായ പ്രഹാരത്താൽ, തടസ്സം വ്യാപിപ്പിക്കുന്ന—വൃത്രത്തേക്കാളും കൂടുതൽ വൃത്രസദൃശനായ—വൃത്രനെ സംഹരിച്ചു. കോടാലി കൊണ്ട് തോളുകൾ വെട്ടിപ്പിരിച്ചതു പോലെ, കീറിത്തെറിച്ച സർപ്പം ഭൂമിയോട് താഴ്ന്നു ചേർന്നു കിടന്നു—തടസ്സത്തിന്റെ ശക്തി തകർന്നു വീണു.
Mantra 6
अयोद्धेव दुर्मद आ हि जुह्वे महावीरं तुविबाधमृजीषम् । नातारीदस्य समृतिं वधानां सं रुजानाः पिपिष इन्द्रशत्रुः ॥
മദ്യമദത്തിൽ യോദ്ധാവുപോലെ അവൻ വെല്ലുവിളിച്ചു—മഹാവീരനായ, തുവിബാധനായ, ഋജീഷനായ ആ മഹാബലവാനെ. ആ പ്രഹാരങ്ങളുടെ പ്രളയത്തെ അവൻ കടക്കാൻ കഴിഞ്ഞില്ല; തകർന്നുതെറിച്ച്, ഇന്ദ്രശത്രു പൊടിയായി ചതഞ്ഞു.
Mantra 7
अपादहस्तो अपृतन्यदिन्द्रमास्य वज्रमधि सानौ जघान । वृष्णो वध्रिः प्रतिमानं बुभूषन्पुरुत्रा वृत्रो अशयद्व्यस्तः ॥
കാൽ ഇല്ലാത്തവനും കൈ ഇല്ലാത്തവനും ആയിട്ടും അവൻ ഇന്ദ്രനോട് പടയെടുത്തു; ശിഖരത്തിൽ അവൻ ഇന്ദ്രന്റെ വജ്രത്തിനെതിരെ പ്രഹരിച്ചു. വൃഷഭനായ ഇന്ദ്രന്റെ അളവിനോട് തുല്യമാകാൻ ആഗ്രഹിച്ച ആ അശക്തൻ—വൃത്രൻ—പല ഇടങ്ങളിലായി വീണുകിടന്നു, ചിതറിപ്പോയി.
Mantra 8
नदं न भिन्नममुया शयानं मनो रुहाणा अति यन्त्यापः । याश्चिद्वृत्रो महिना पर्यतिष्ठत्तासामहिः पत्सुतःशीर्बभूव ॥
അണക്കെട്ട് പൊട്ടിയ നദിപോലെ, അവിടെ കിടക്കുന്ന (വൃത്ര)നെ കടന്ന് ജലങ്ങൾ ഒഴുകിപ്പോകുന്നു; മനസ്സിൽ ഉയരുന്ന തരംഗങ്ങളെന്നപോലെ ഉയർന്ന് കവിഞ്ഞൊഴുകുന്നു. വൃത്രൻ തന്റെ മഹിമയാൽ ചുറ്റും തടഞ്ഞുനിർത്തിയിരുന്ന ആ ജലങ്ങൾ—അവയുടെ മുമ്പിൽ ആ അഹി (സർപ്പം) പാദങ്ങളിൽ പൊടിക്കൂമ്പാരമായി മാറി.
Mantra 9
नीचावया अभवद्वृत्रपुत्रेन्द्रो अस्या अव वधर्जभार । उत्तरा सूरधरः पुत्र आसीद्दानुः शये सहवत्सा न धेनुः ॥
വൃത്രന്റെ പുത്രന്റെ മാതാവ് തീർച്ചയായും താഴ്ന്നു വീണു; ഇന്ദ്രൻ അവളുടെ മേൽ പ്രഹരം താഴെയിറക്കി. മുകളിലുള്ളത് മാതാവായി, താഴെയുള്ളത് പുത്രനായി; ദാനു കിടാവിനോടുകൂടിയ പശുവുപോലെ കിടന്നു—ശക്തി വീണു ജഡ ആശ്രിതത്വമായി.
Mantra 10
अतिष्ठन्तीनामनिवेशनानां काष्ठानां मध्ये निहितं शरीरम् । वृत्रस्य निण्यं वि चरन्त्यापो दीर्घं तम आशयदिन्द्रशत्रुः ॥
താങ്ങില്ലാതെ നിൽക്കുന്ന തൂണുകൾക്കിടയിൽ, മരക്കഷണങ്ങളുടെ നടുവിൽ ശരീരം മറഞ്ഞുകിടന്നു. വൃത്രന്റെ രഹസ്യ ഗുഹയിൽ ജലങ്ങൾ തടസ്സമില്ലാതെ സഞ്ചരിക്കുന്നു; ഇന്ദ്രശത്രു ദീർഘമായ അന്ധകാരമായി നീണ്ടുകിടന്നു—തടസ്സത്തിന്റെ ശക്തി ജഡരാത്രിയായി.
Mantra 11
दासपत्नीरहिगोपा अतिष्ठन्निरुद्धा आपः पणिनेव गावः । अपां बिलमपिहितं यदासीद्वृत्रं जघन्वाँ अप तद्ववार ॥
ദാസനെ ഭർത്താവായും അഹിയെ കാവൽക്കാരനായും ഉള്ള ജലധാരകൾ തടഞ്ഞുവെക്കപ്പെട്ട് നിലകൊണ്ടു—പണിയൻ പശുക്കളെ കെട്ടിയിടുന്നതുപോലെ. ജലങ്ങളുടെ ഗുഹാ-ബിലം അടച്ചിരുന്നപ്പോൾ, ഇന്ദ്രൻ വൃത്രനെ വധിച്ച് ആ തടസ്സം തുറന്ന് നീക്കി.
Mantra 12
अश्व्यो वारो अभवस्तदिन्द्र सृके यत्त्वा प्रत्यहन्देव एकः । अजयो गा अजयः शूर सोममवासृजः सर्तवे सप्त सिन्धून् ॥
ഹേ ഇന്ദ്രാ, ആ പോരാട്ടത്തിൽ നിനക്കായി അശ്വസദൃശമായ ഒരു വേലി/ആവരണം ഉണ്ടായി, ഏകദേവൻ നിന്നെ നേരിട്ടുനിന്നപ്പോൾ. നീ പശുക്കളെ ജയിച്ചു; ഹേ ശൂരാ, നീ സോമവും ജയിച്ചു; ഒഴുകുവാൻ നീ സപ്ത സിന്ധുക്കളെ വിടുതൽ ചെയ്തു.
Mantra 13
नास्मै विद्युन्न तन्यतुः सिषेध न यां मिहमकिरद्ध्रादुनिं च । इन्द्रश्च यद्युयुधाते अहिश्चोतापरीभ्यो मघवा वि जिग्ये ॥
മിന്നലും അവനെ തടഞ്ഞില്ല, ഇടിമുഴക്കവും തടഞ്ഞില്ല; ഗർജ്ജിച്ചൊഴുകുന്ന പ്രളയധാര ചൊരിയുന്ന മേഘമഞ്ഞും അല്ല. ഇന്ദ്രനും അഹിയും യുദ്ധത്തിൽ ഏറ്റുമുട്ടിയപ്പോൾ, ദാനവാൻ മഘവൻ എല്ലാ ബന്ധനശക്തികളെയും അതിക്രമിച്ച് വിജയം നേടി.
Mantra 14
अहेर्यातारं कमपश्य इन्द्र हृदि यत्ते जघ्नुषो भीरगच्छत् । नव च यन्नवतिं च स्रवन्तीः श्येनो न भीतो अतरो रजांसि ॥
ഹേ ഇന്ദ്രാ, അഹി (സർപ്പം)യുടെ ഏതു പാതയാണ് നീ കണ്ടത്, അവനെ വധിച്ചതിന് ശേഷം ഭയം നിന്റെ ഹൃദയത്തിൽ പ്രവേശിച്ചപ്പോൾ? എങ്കിലും നീ ഒമ്പതും തൊണ്ണൂറ്റൊമ്പതും ഒഴുകുന്ന ധാരകളെ കടന്നു—ഭയമില്ലാത്ത ശ്യേന (പരുന്ത്)പോലെ—രജാംസികളെ, വിഭജിത ലോകധാമങ്ങളെയും അതിക്രമിച്ചു.
Mantra 15
इन्द्रो यातोऽवसितस्य राजा शमस्य च शृङ्गिणो वज्रबाहुः । सेदु राजा क्षयति चर्षणीनामरान्न नेमिः परि ता बभूव ॥
ഇന്ദ്രൻ സ്ഥിരാധാരത്തിന്റെയും ശമ (ശാന്തി)യുടെയും രാജാവായി വന്നിരിക്കുന്നു—ശൃംഗി (ശൃംഗമുള്ളവൻ), ശക്തിയിൽ പ്രബലൻ, വജ്രബാഹു. അവൻ തന്നെയാണ് ചർഷണീനാം—ജനസമൂഹങ്ങളുടെ രാജാവായി ഭരിക്കുന്നത്; നേമി എങ്ങനെ അരിപ്പുകളെ ചുറ്റിപ്പിടിക്കുമോ, അങ്ങനെ അവൻ എല്ലാവരെയും പരിവേഷ്ടിച്ച്, ഗതിയുടെ ഋതത്തെ ഒരുമിച്ച് നിലനിർത്തുന്നു.
It tells how Indra kills Vṛtra (also called Ahi), the power that blocked the waters, and how the waters are released to flow freely again—restoring life and order.
Waters stand for rain, rivers, fertility, and the return of movement and abundance. When Indra releases them, the world becomes livable and prosperous again.
Indra can be read as inner strength and clarity, while Vṛtra is blockage—fear, inertia, confusion. The hymn describes the breakthrough that releases energy, insight, and forward movement.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.