Sukta 33

Mantra 1

एतायामोप गव्यन्त इन्द्रमस्माकं सु प्रमतिं वावृधाति । अनामृणः कुविदादस्य रायो गवां केतं परमावर्जते नः ॥

ଏହି ଗତିରେ ଆମେ ଗବ୍ୟନ୍ତ—ପ୍ରକାଶମୟ ଗବାଂ (ଗୋ/କିରଣ)ର ଅନ୍ୱେଷକ—ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଉପସ୍ଥିତ ହୁଅୁ; ସେ ଆମ ସୁ-ପ୍ରମତି, ଯଥାର୍ଥ ବିବେକକୁ ବଢ଼ାନ୍ତି। ଋଣରହିତ ସେ ଦେବ ନିଜ ରାୟଃ—ସମୃଦ୍ଧିରୁ—ଗବାଂର କେତଂ, କିରଣମାନଙ୍କର ପରମ ଚିହ୍ନକୁ ଆମ ପାଖକୁ ପୁନଃ ଫେରାଇ ଦିଅନ୍ତୁ; ଅନ୍ତର୍ଧନର ପରମ ଦିଗକୁ ଆମ ପାଇଁ ପୁନଃ ସ୍ଥାପିତ କରନ୍ତୁ।

Mantra 2

उपेदहं धनदामप्रतीतं जुष्टां न श्येनो वसतिं पतामि । इन्द्रं नमस्यन्नुपमेभिरर्कैर्यः स्तोतृभ्यो हव्यो अस्ति यामन् ॥

ମୁଁ ସେଇ ଅପ୍ରତିହତ ଧନଦାତାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଉପସ୍ଥିତ ହୁଏ—ଯେପରି ଶ୍ୟେନ (ବାଜ) ପ୍ରିୟ ବସତିକୁ ଉଡ଼ିଯାଏ। ଯଥାଯୋଗ୍ୟ ଅର୍କ (ସ୍ତୁତିଗୀତ) ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରେ; ଯାତ୍ରାରେ ଯିଏ ସ୍ତୋତାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ହବ୍ୟ (ଆହୁତି) ଅଟେ—ସେ ଡାକର ଉତ୍ତର ଓ ପୋଷଣ ହୋଇ ରହନ୍ତି।

Mantra 3

नि सर्वसेन इषुधीँरसक्त समर्यो गा अजति यस्य वष्टि । चोष्कूयमाण इन्द्र भूरि वामं मा पणिर्भूरस्मदधि प्रवृद्ध ॥

ତୁମେ ସମଗ୍ର ସେନାର ଇଷୁଧୀ (ବାଣ-ତୂଣ)ଗୁଡ଼ିକୁ ବାନ୍ଧିଦେଇଛ; ସମରର ଆର୍ୟ (ବୀର) ଶକ୍ତି ତୁମ ଇଚ୍ଛାଅନୁସାରେ ଗା (କିରଣ/ଗୋ)କୁ ହାଙ୍କେ। ଯୁଦ୍ଧରେ ଘୋଷ କରୁଥିବା, ହେ ଇନ୍ଦ୍ର—ଭୂରି ବାମ (ଅପାର ମଙ୍ଗଳ) ଧାରୀ—ଆମ ପ୍ରତି ପଣି (କଞ୍ଜୁସ) ହେବନି; ହେ ବୃଦ୍ଧ (ବଳେ ବୃଦ୍ଧିପ୍ରାପ୍ତ), ଆମଠାରୁ ଶୁଭ ଦାନ ଅଟକାଇ ରଖନି।

Mantra 4

वधीर्हि दस्युं धनिनं घनेनँ एकश्चरन्नुपशाकेभिरिन्द्र । धनोरधि विषुणक्ते व्यायन्नयज्वानः सनकाः प्रेतिमीयुः ॥

ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ତୁମେ ଧନିନ ଦସ୍ୟୁକୁ ଘନ (ପ୍ରହାରକ ଅସ୍ତ୍ର) ଦ୍ୱାରା ବଧ କଲ; ଏକାକୀ ବିଚରଣ କରି ମଧ୍ୟ ଉପଶାକ (ସହାୟକ ଶକ୍ତି) ସହିତ। ଧନୁଷରୁ ତୁମେ ଆଗେଇ ଯାଇ ସେମାନଙ୍କୁ ଛିଟାଇଦେଲ; ଅୟଜ୍ୱାନ (ଯଜ୍ଞ ନ କରୁଥିବା) ପୁରାତନ—ସନକାଃ—ବିନାଶକୁ ଗଲେ; ଯେତେବେଳେ ଅସତ୍ୟ ଯଜ୍ଞବିଧିକୁ ଅସ୍ୱୀକାର କଲା, ସତ୍ୟବଳକୁ ସହିପାରିଲା ନାହିଁ।

Mantra 5

परा चिच्छीर्षा ववृजुस्त इन्द्रायज्वानो यज्वभिः स्पर्धमानाः । प्र यद्दिवो हरिवः स्थातरुग्र निरव्रताँ अधमो रोदस्योः ॥

ହେ ଇନ୍ଦ୍ର! ଯେତେବେଳେ ଅୟଜ୍ୱାନ (ଅଦୀକ୍ଷିତ) ଲୋକେ ଯଜ୍ୱାନ (ଦୀକ୍ଷିତ) ମାନଙ୍କ ସହ ସ୍ପର୍ଧା କଲେ, ସେତେବେଳେ ତୁମେ ତାଙ୍କର ଶିର ମଧ୍ୟ ଦୂରକୁ ଛାଡ଼ିଦେଲ। ହେ ହରିବଃ (ହରିତ ଅଶ୍ୱବାହନ) ଉଗ୍ର! ଯେତେବେଳେ ତୁମେ ଦ୍ୟୌରୁ ପ୍ରକଟ ହୋଇ ଦୃଢ଼ ଭାବେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହେଲ, ସେତେବେଳେ ତୁମେ ଅବ୍ରତ (ବ୍ରତହୀନ, ନିୟମଭଙ୍ଗୀ) ଲୋକଙ୍କୁ ଦବାଇ—ଦ୍ୟାବା-ପୃଥିବୀ ଦୁଇ ଲୋକର ମଧ୍ୟରେ ସବୁଠାରୁ ନିମ୍ନ ସ୍ଥାନକୁ—ପତିତ କଲ; ଯେପରି ଋତ (କୋସ୍ମିକ କ୍ରମ/ସତ୍ୟ)ର ପଥ ପ୍ରବଳ ହେଉ।

Mantra 6

अयुयुत्सन्ननवद्यस्य सेनामयातयन्त क्षितयो नवग्वाः । वृषायुधो न वध्रयो निरष्टाः प्रवद्भिरिन्द्राच्चितयन्त आयन् ॥

ସେମାନେ ଅନବଦ୍ୟ (ନିର୍ଦୋଷ) ଜନଙ୍କ ସେନା ସମ୍ମୁଖରେ ଟିକିପାରିଲେ ନାହିଁ; କ୍ଷିତୟଃ (ସ୍ଥିର ଭାବେ ବସିଥିବା ପ୍ରଜା)—ନବଗ୍ୱାମାନେ—ସେମାନଙ୍କୁ ସ୍ଥାନରୁ ହଂକାଇଦେଲେ। ବୃଷାୟୁଧ (ବୃଷଭ-ସମ ବାହୁବଳୀ) ଯୋଦ୍ଧାମାନଙ୍କ ପରି, ଏବଂ ବନ୍ଧ୍ୟ କରାଯାଇଥିବାମାନଙ୍କ ପରି ନିରଷ୍ଟ (ବାହାରକୁ ଛାଡ଼ାଯାଇଥିବା) ହୋଇ, ସେମାନେ ଢାଳ ଧାଳ ତଳକୁ ଭାସି ଦୂରେ ଗଲେ—ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସାନ୍ନିଧ୍ୟକୁ ମଧ୍ୟ ଭୟ କରି।

Mantra 7

त्वमेतान्रुदतो जक्षतश्चायोधयो रजस इन्द्र पारे । अवादहो दिव आ दस्युमुच्चा प्र सुन्वतः स्तुवतः शंसमावः ॥

ହେ ଇନ୍ଦ୍ର! କାନ୍ଦୁଥିବା ଓ ହୁଙ୍କାର କରୁଥିବା ଏମାନଙ୍କୁ ତୁମେ ରଜସ (ମଧ୍ୟାକାଶ)ର ପାର ପାର୍ଶ୍ୱ ତଟକୁ ହଂକାଇଦେଲ। ତୁମେ ଦ୍ୟୌରୁ ଦସ୍ୟୁକୁ ଉପରୁ ହିଁ ଦହନ କଲ—ଉଚ୍ଚରୁ ପ୍ରହାର କରି। ଏବଂ ସୁନ୍ୱତ (ସୋମ ଚାପୁଥିବା) ଓ ସ୍ତୁବତ (ସ୍ତୁତି କରୁଥିବା)ଙ୍କ ଶଂସ (ପ୍ରେରିତ ବଚନ/ପ୍ରଶଂସା)କୁ ତୁମେ ଆଗକୁ ଆଣିଲ—ତାହାକୁ ଫଳଦାୟକ, ସିଦ୍ଧ କରିଦେଲ।

Mantra 8

चक्राणासः परीणहं पृथिव्या हिरण्येन मणिना शुम्भमानाः । न हिन्वानासस्तितिरुस्त इन्द्रं परि स्पशो अदधात्सूर्येण ॥

ପୃଥିବୀର ପରିବେଷ୍ଟକ ପଟ୍ଟା (ପରୀଣହ) ଧାରଣ କରି, ସୁବର୍ଣ୍ଣମଣିର ଦୀପ୍ତିରେ ଶୋଭିତ ହୋଇ ସେମାନେ ଜ୍ୟୋତିର୍ମୟ ହେଲେ। ତଥାପି ନିଜ ତୀବ୍ର ପ୍ରେରଣାଦ୍ୱାରା ସେମାନେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଅତିକ୍ରମ କରିପାରିଲେ ନାହିଁ; ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଚାରିପାଖେ ସୂର୍ଯ୍ୟଦ୍ୱାରା ଜାଗ୍ରତ ପହରାଦାରମାନେ ଏକ ବଳୟ ସ୍ଥାପନ କଲେ—ଯେପରି ଆଲୋକ ବଳର ପତିଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରେ।

Mantra 9

परि यदिन्द्र रोदसी उभे अबुभोजीर्महिना विश्वतः सीम् । अमन्यमानाँ अभि मन्यमानैर्निर्ब्रह्मभिरधमो दस्युमिन्द्र ॥

ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ଯେତେବେଳେ ତୁମ ମହିମାଦ୍ୱାରା ତୁମେ ଦୁଇ ଲୋକ—ରୋଦସୀ (ଦ୍ୟୌ ଓ ପୃଥିବୀ)—କୁ ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ଆବୃତ କଲ, ସେତେବେଳେ ବାକ୍/ବ୍ରହ୍ମର ଶକ୍ତିଦ୍ୱାରା ତୁମେ ଅଧମ ଦସ୍ୟୁକୁ ପତିତ କଲ; ଯେତେବେଳେ ଅହଂକାରୀ ବଳମାନେ ଅଦାବି ଆତ୍ମା ଉପରେ ନିଜ ଇଚ୍ଛାକୁ ଥୋପୁଥିଲେ।

Mantra 10

न ये दिवः पृथिव्या अन्तमापुर्न मायाभिर्धनदां पर्यभूवन् । युजं वज्रं वृषभश्चक्र इन्द्रो निर्ज्योतिषा तमसो गा अदुक्षत् ॥

ସେମାନେ ଦ୍ୟୌ ଓ ପୃଥିବୀର ଅନ୍ତକୁ ପହଞ୍ଚିପାରିଲେ ନାହିଁ; ମାୟାଦ୍ୱାରା ଧନଦାତା (ଧନଦା)କୁ ଘେରିବାକୁ ମଧ୍ୟ ସମର୍ଥ ହେଲେ ନାହିଁ। ବୃଷଭ ଇନ୍ଦ୍ର ବଜ୍ରକୁ ଯୋଗେ ଯୋଡ଼ିଲେ; ଜ୍ୟୋତିଦ୍ୱାରା ସେ ଅନ୍ଧକାରରୁ ଗୋମାନଙ୍କୁ ଦୋହି ବାହାର କଲେ—ତମସରୁ ଉଦ୍ଧୃତ ଜ୍ଞାନକିରଣମାନେ।

Mantra 11

अनु स्वधामक्षरन्नापो अस्यावर्धत मध्य आ नाव्यानाम् । सध्रीचीनेन मनसा तमिन्द्र ओजिष्ठेन हन्मनाहन्नभि द्यून् ॥

ତାପରେ ଜଳମାନେ ନିଜ ସ୍ୱଧା (ସ୍ୱଭାବ-ନିୟମ) ଅନୁସାରେ ପ୍ରବାହିତ ହେଲେ; ଏବଂ ମଧ୍ୟରେ ନୂତନ ଧାରା ବଢ଼ିଲା। ସିଧାଗାମୀ ମନରେ ଇନ୍ଦ୍ର ନିଜ ସର୍ବାଧିକ ପ୍ରବଳ ହନୁ (ଜହ୍ନା) ଦ୍ୱାରା ତାହାକୁ ଆଘାତ କଲେ; ଦୀପ୍ତିମାନ ଦିନମାନଙ୍କ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଭେଦିଦେଲେ—ଆଲୋକ ପ୍ରକଟ ହେବାକୁ ଯେ ବନ୍ଧନ ଅଟକାଇଥିଲା, ତାହା ଭାଙ୍ଗିଦେଲେ।

Mantra 12

न्याविध्यदिलीबिशस्य दृळ्हा वि शृङ्गिणमभिनच्छुष्णमिन्द्रः । यावत्तरो मघवन्यावदोजो वज्रेण शत्रुमवधीः पृतन्युम् ॥

ଇନ୍ଦ୍ର ଇଲୀବିଶର ଦୃଢ଼ ବନ୍ଧନମାନଙ୍କୁ ତଳକୁ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଭେଦିଦେଲେ; ଶୃଙ୍ଗୀ ଶୁଷ୍ଣକୁ ଫାଡ଼ି ଭାଙ୍ଗିଦେଲେ। ହେ ମଘବନ୍, ଯେତେ ଦୂର ତୁମ ଜୟୀ ପରାକ୍ରମ, ଯେତେ ଦୂର ତୁମ ବଳ ପହଞ୍ଚେ—ସେତେ ଦୂର ବଜ୍ରଦ୍ୱାରା ତୁମେ ଯୁଦ୍ଧକାମୀ ଶତ୍ରୁକୁ ବଧ କଲେ।

Mantra 13

अभि सिध्मो अजिगादस्य शत्रून्वि तिग्मेन वृषभेणा पुरोऽभेत् । सं वज्रेणासृजद्वृत्रमिन्द्रः प्र स्वां मतिमतिरच्छाशदानः ॥

ପ୍ରେରକ ବେଗ ତାହାର ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କ ଉପରେ ଧାଇଗଲା; ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବୃଷଭ-ବଳରେ ସେମାନଙ୍କ ଅଗ୍ରଭାଗକୁ ଫାଡ଼ିଦେଲା। ଇନ୍ଦ୍ର ବଜ୍ରଦ୍ୱାରା ବୃତ୍ରକୁ ପତନ କରାଇଲେ; ଆଗକୁ ଧାଇ, ନିଜ ମତିକୁ ମଧ୍ୟ ଅତିକ୍ରମ କରି—ସଦା ବିଜୟୀ—ଅଧିକ ମହାନ ବିଜୟ-ଦର୍ଶନରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ।

Mantra 14

आवः कुत्समिन्द्र यस्मिञ्चाकन्प्रावो युध्यन्तं वृषभं दशद्युम् । शफच्युतो रेणुर्नक्षत द्यामुच्छ्वैत्रेयो नृषाह्याय तस्थौ ॥

ହେ ଇନ୍ଦ୍ର! ତୁମେ କୁତ୍ସଙ୍କୁ ସହାୟ କଲ—ଯାହାରେ ତୁମେ ପ୍ରୀତ ହେଲ; ଯୁଦ୍ଧରତ ଦଶଦ୍ୟୁମ୍ନ (ଦଶଗୁଣ ତେଜସ୍ବୀ) ବୃଷଭକୁ ତୁମେ ଅଗ୍ରସର କଲ। ଖୁରରୁ ଉଡ଼ିଥିବା ଧୂଳି ଦ୍ୟାମ୍ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପହଞ୍ଚିଲା; ଏବଂ ନୃଷାହ୍ୟ (ମନୁଷ୍ୟଜୟୀ) ବଳ ପାଇଁ ଶ୍ୱୈତ୍ରେୟ ଅଗ୍ରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହେଲ—ଦେବଙ୍କ ବିଜୟଶକ୍ତିରେ ମାନବ ସହାୟ ଉନ୍ନତ ହୁଏ।

Mantra 15

आवः शमं वृषभं तुग्र्यासु क्षेत्रजेषे मघवञ्छ्वित्र्यं गाम् । ज्योक्चिदत्र तस्थिवांसो अक्रञ्छत्रूयतामधरा वेदनाकः ॥

ହେ ମଘବନ୍! ତୁଗ୍ର୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବୃଷଭ ଶମଙ୍କୁ କ୍ଷେତ୍ରଜୟ ପାଇଁ ତୁମେ ସହାୟ କଲ; ଏବଂ ଶ୍ୱିତ୍ର୍ୟଙ୍କ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଗାଈକୁ ମଧ୍ୟ ତୁମେ ସହଯୋଗ କଲ। ଦୀର୍ଘକାଳ ପରେ ମଧ୍ୟ ଯେମାନେ ସେଠାରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ଥିଲେ, ସେମାନେ ଶତ୍ରୁଭାବୀମାନଙ୍କୁ ଅଧର (ନିମ୍ନ) ଜ୍ଞାନ ଅନୁଭବ କରାଇଲେ—ଏଭଳି ତୁମ ସହାୟତା ଜୀବନର ବିବାଦିତ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଦୀର୍ଘସ୍ଥାୟୀ ପ୍ରଭୁତ୍ୱ ସ୍ଥାପନ କରେ।