
Sukta 1.182
Agastya Māna (traditional for this Aśvin cluster; confirm via Anukramaṇī for RV 1.182)
Aśvinau
Triṣṭubh
ഈ അശ്വിന സ്തുതിയിൽ വേഗമേറിയ രഥത്തിൽ എത്തുവാൻ ദിവ്യ ഇരട്ട വൈദ്യന്മാരായ അശ്വിനന്മാരെ ക്ഷണിക്കുന്നു; അവരുടെ ശുദ്ധവും ദീപ്തവുമായ സഹായത്തിലൂടെ പ്രചോദിതമായ ചിന്തയ്ക്ക് ജീവൻ പകരുകയും ‘സുകൃത’ (ശരിയാക്കൽ/ശുഭകർമ്മം) ദാനം ചെയ്യുകയും ചെയ്യണമെന്നു അപേക്ഷിക്കുന്നു. അവരുടെ പ്രസിദ്ധ രക്ഷാപ്രവൃത്തികളെ—പ്രത്യേകിച്ച് അപകടകരമായ ജലങ്ങൾ കടന്ന് തുഗ്ര്യന്റെ പുത്രനെ രക്ഷിച്ചതിനെ—ഓർത്ത്, ആ ഓർമ്മയായ സഹായത്തെ സോമസത്രത്തിൽ പോഷണം, ദുരിതത്തെ ജയിക്കൽ, ദീർഘകാലം നിലനിൽക്കുന്ന ദാനങ്ങൾ എന്നിവയ്ക്കായുള്ള ഇന്നത്തെ അപേക്ഷയായി മാറ്റുന്നു.
Mantra 1
अभूदिदं वयुनमो षु भूषता रथो वृषण्वान्मदता मनीषिणः । धियंजिन्वा धिष्ण्या विश्पलावसू दिवो नपाता सुकृते शुचिव्रता ॥
ഈ ക്രമബദ്ധമായ വയുന (ബോധ-വിധി) ഉദിച്ചിരിക്കുന്നു; ഇനി അതിനെ അലങ്കരിക്കുവിൻ—ഹേ മണീഷിണഃ (ജ്ഞാനികളേ), നിങ്ങളുടെ ബലവത്തായ രഥം ആനന്ദിക്കട്ടെ. ധിയെ ഉണർത്തി, ഹേ ധിഷണ്യഃ (പ്രേരക ശക്തികളേ), ഹേ വിശ്പലാവസൂ (വ്യാപക സമ്പത്ത് ഉള്ളവരേ), ഹേ ദിവോ നപാതാ (ദിവ്യത്തിന്റെ പുത്രന്മാരേ), ശുചിവ്രത (പവിത്ര വ്രതധാരികളേ), സുകൃത (സത്കർമ്മ)ത്തിനായി വരുവിൻ.
Mantra 2
इन्द्रतमा हि धिष्ण्या मरुत्तमा दस्रा दंसिष्ठा रथ्या रथीतमा । पूर्णं रथं वहेथे मध्व आचितं तेन दाश्वांसमुप याथो अश्विना ॥
ഹേ അശ്വിന്മാരേ, ശക്തിയിൽ ഇന്ദ്രസദൃശരും, പ്രേരണയിൽ മരുത്സദൃശരുമായ നിങ്ങളേ; പ്രകാശമുള്ള ദസ്രന്മാരേ, അത്ഭുതകർമ്മകർതാക്കളേ, പ്രവൃത്തികളിൽ അതിനിപുണരേ, രഥവിദ്യയിൽ ശ്രേഷ്ഠരേ, രഥചാലനത്തിൽ അത്യുത്തമരേ. മധുരമായ മധുവാൽ നിറഞ്ഞു കൂമ്പാരമായ ‘പൂർണ്ണ രഥം’ നിങ്ങൾ വഹിക്കുന്നു; അതേ രഥവുമായി ദാനം ചെയ്യുന്ന ദാശ്വാംസന്റെ അടുക്കൽ സമീപിച്ചു വരുവിൻ.
Mantra 3
किमत्र दस्रा कृणुथः किमासाथे जनो यः कश्चिदहविर्महीयते । अति क्रमिष्टं जुरतं पणेरसुं ज्योतिर्विप्राय कृणुतं वचस्यवे ॥
ഹേ ദസ്രന്മാരേ, ഇവിടെ നിങ്ങൾ എന്തു ചെയ്യും? എന്തു നേടും—ഹവിസ് ഇല്ലാത്ത ഏതോ മനുഷ്യൻ മഹത്വം തേടുമ്പോൾ? ഇരുട്ടിന്റെ പണി (വഞ്ചക വ്യാപാരി)യുടെ പ്രാണശക്തിയെ അതിക്രമിച്ചു ക്ഷയിപ്പിക്കുവിൻ; വിപ്രനുവേണ്ടി, വചസ്യവൻ—സത്യവാക്ക് ഉച്ചരിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നവൻ—വേണ്ടി ജ്യോതി സൃഷ്ടിക്കുവിൻ.
Mantra 4
जम्भयतमभितो रायतः शुनो हतं मृधो विदथुस्तान्यश्विना । वाचंवाचं जरितू रत्निनीं कृतमुभा शंसं नासत्यावतं मम ॥
ഹേ അശ്വിന്മാരേ, ഞങ്ങളിലേക്കു പാഞ്ഞുവരുന്ന വൈരശക്തികളെ എല്ലാദിക്കിലും നിന്ന് അമർത്തി തകർക്കുവിൻ; കലഹത്തിന്റെ ശ്വാനത്തെ സംഹരിക്കുവിൻ—ഇവ നിങ്ങളുടെ പ്രസിദ്ധ കൃത്യങ്ങൾ. ജരിതൃ (സ്തോതൃ)യുടെ ഓരോ വാക്കിനെയും രത്നിനിയായി—ധനം വഹിക്കുന്നതാക്കി—മാറ്റുവിൻ; ഹേ നാസത്യന്മാരേ, എന്റെ സ്തുതിയെയും എന്റെ സത്യഘോഷത്തെയും ഇരട്ടെയും പോഷിപ്പിൻ.
Mantra 5
युवमेतं चक्रथुः सिन्धुषु प्लवमात्मन्वन्तं पक्षिणं तौग्र्याय कम् । येन देवत्रा मनसा निरूहथुः सुपप्तनी पेतथुः क्षोदसो महः ॥
ഹേ അശ്വിനൗ, തൗഗ്ര്യന്റെ പുത്രനുവേണ്ടി നിങ്ങൾ നദികളിൽ ആത്മന്വന്ത്—സ്വയം ആശ്രിതമായ—ഒരു പ്ലവമാനം, ചിറകുള്ള വാഹകനെ സൃഷ്ടിച്ചു. അതിനാൽ ദേവത്രമായ മനസ്സോടെ നിങ്ങൾ അവനെ ഉയർത്തി പുറത്തെടുത്തു; സുപപ്തനീ—നല്ല ചിറകുകളോടെ—നിങ്ങൾ അവനെ മഹാ ക്ഷോദസ്, പ്രചണ്ഡ തരംഗ-മർദ്ദത്തിന്റെ അപ്പുറം കടത്തിച്ചു.
Mantra 6
अवविद्धं तौग्र्यमप्स्वन्तरनारम्भणे तमसि प्रविद्धम् । चतस्रो नावो जठलस्य जुष्टा उदश्विभ्यामिषिताः पारयन्ति ॥
അപ്സു അന്തർ തൗഗ്ര്യൻ അവവിദ്ധം—താഴേക്ക് എറിഞ്ഞുവീഴ്ത്തപ്പെട്ടവൻ—ആയിരുന്നു; അനാരമ്പണേ തമസി അവൻ പ്രവിദ്ധം—ആശ്രയമില്ലാത്ത അന്ധകാരത്തിൽ മുങ്ങിപ്പോയവൻ. ജഠലസ്യ ജുഷ്ടാ—ജഠലന് പ്രിയമായ—നാലു നാവുകൾ, അശ്വിന്മാരുടെ ഇഷിതാഃ—പ്രേരിതമായവ—അവനെ പാരാക്കുന്നു.
Mantra 7
कः स्विद्वृक्षो निःष्ठितो मध्ये अर्णसो यं तौग्र्यो नाधितः पर्यषस्वजत् । पर्णा मृगस्य पतरोरिवारभ उदश्विना ऊहथुः श्रोमताय कम् ॥
അർണസ്—പ്രളയപ്രവാഹത്തിന്റെ—മധ്യേ നിശ്ഠിതമായി നിന്ന ആ വൃക്ഷം ഏതാണ്, അതിനെ പീഡിതനായ തൗഗ്ര്യൻ ചുറ്റിപ്പിടിച്ചു ചേർത്തുപിടിച്ചു? പറക്കുന്ന മൃഗത്തിന്റെ രണ്ടു ചിറകുകളെ പിടിക്കുന്നതുപോലെ, ഹേ അശ്വിനൗ, നിങ്ങൾ അവനെ ഉയർത്തി പുറത്തെടുത്തു—അവന്റെ രക്ഷയ്ക്കായി.
Mantra 8
तद्वां नरा नासत्यावनु ष्याद्यद्वां मानास उचथमवोचन् । अस्मादद्य सदसः सोम्यादा विद्यामेषं वृजनं जीरदानुम् ॥
ഹേ നരന്മാരേ, ഹേ നാസത്യന്മാരേ, നിങ്ങളുടെ കാര്യത്തിൽ അത് സത്യമായിത്തീരട്ടെ—ജ്ഞാനികൾ നിങ്ങളുടെ ദ്വിവിധ സഹായത്തെക്കുറിച്ച് ഉച്ചരിച്ചതുപോലെ. ഇന്ന് ഈ സോമ്യ സദസ്സിൽ നിന്ന് ഞങ്ങൾ ആഗ്രഹിച്ച പോഷണവും വിജയകരമായ അതിജയവും, ദീർഘകാലം നിലനിൽക്കുന്ന ദാനങ്ങളോടുകൂടെ, പ്രാപിക്കട്ടെ.
The Aśvins (Nāsatyā) are twin Vedic deities known as swift riders and divine physicians. In this hymn they are praised as rescuers who quickly bring help, health, and safe passage.
It recalls how the Aśvins saved Tugrya’s son by providing a special conveyance—described as a ‘floater’ and ‘winged bearer’—to cross dangerous waters and escape overwhelming peril.
It asks that the Aśvins’ famed help become real “today” in the ritual: nourishment (iṣ), overcoming of hardship (vṛjana), and gifts that endure (jīradānu) from the Soma-seat.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.