Opening the text

Sukta 1.182
Agastya Māna (traditional for this Aśvin cluster; confirm via Anukramaṇī for RV 1.182)
Aśvinau
Triṣṭubh
Is mantra mein Ashvin dono bhaiyon ko bulaya ja raha hai. Woh apni tez rath par aayein aur humare mann mein acche vichar jagayein. Inhone Tugrya ke bete ko paani mein se bachaya tha. Woh yaad karke hum bhi unse madad maang rahe hain. Humare liye khana, jeet aur sukh laao. Soma ki puja mein humein aashirwad do.
Mantra 1
अभूदिदं वयुनमो षु भूषता रथो वृषण्वान्मदता मनीषिणः । धियंजिन्वा धिष्ण्या विश्पलावसू दिवो नपाता सुकृते शुचिव्रता ॥
Ab samajh aa gaya hai ki kaise sab kuchh hona chahiye. Isse sajao. Aapka mazboot rath khushi se bhara hai, hee buddhi wale. Aap soch ko jeevan dete hoon, aap chamak ke aasana wale hain. Aapke paas bahut daulat hai, aap aakash ke bete hain. Aapke niyam saaf hain, aap sahi kaam ke liye aao.
Mantra 2
इन्द्रतमा हि धिष्ण्या मरुत्तमा दस्रा दंसिष्ठा रथ्या रथीतमा । पूर्णं रथं वहेथे मध्व आचितं तेन दाश्वांसमुप याथो अश्विना ॥
Aap mein Indra jaisi taakat hai, aur Marut jaisi raftar hai. Aap chamakte ho. Aap chamatkari ho, kaam mein sabse skilled ho. Rath chalane mein sabse best ho. Aapka rath madhura khushi se bhara hai. Uske saath aap daan dene wale ke paas aao, hee Ashwin.
Mantra 3
किमत्र दस्रा कृणुथः किमासाथे जनो यः कश्चिदहविर्महीयते । अति क्रमिष्टं जुरतं पणेरसुं ज्योतिर्विप्राय कृणुतं वचस्यवे ॥
Yahan aap kya karoge, hee chamatkari? Kya paoge? Jab koi aadmi bina samarpit kiye bada banne ki koshish karta hai. Uske upar se guzar jao, uski saans ko thaka do jo andhere mein dhanda karta hai. Rishi ke liye roshni bana do, jo sach baat bolne wala hai.
Mantra 4
जम्भयतमभितो रायतः शुनो हतं मृधो विदथुस्तान्यश्विना । वाचंवाचं जरितू रत्निनीं कृतमुभा शंसं नासत्यावतं मम ॥
Hey Ashvin bhai, dushman jo hamare upar toot padte hain, unhe peeche dhakelo aur kuchal do. Jhagadne wala kutta maaro, yeh tumhare kaam hain jo sab jaante hain. Jo gaata hai uski har baat mein khazana bhar do. Hey Nasatya, mera gaana aur mera sach dono ko aage badhao.
Mantra 5
युवमेतं चक्रथुः सिन्धुषु प्लवमात्मन्वन्तं पक्षिणं तौग्र्याय कम् । येन देवत्रा मनसा निरूहथुः सुपप्तनी पेतथुः क्षोदसो महः ॥
Tumne Tugrya ke bete ke liye ek aisi naav banayi jo darya mein tairti thi. Uske pankh the aur woh khud chalti thi. Bhagwan ki taraf mann karke tumne use bahar nikaala. Uske pankh acche the, tumne use bade paani se paar kar diya.
Mantra 6
अवविद्धं तौग्र्यमप्स्वन्तरनारम्भणे तमसि प्रविद्धम् । चतस्रो नावो जठलस्य जुष्टा उदश्विभ्यामिषिताः पारयन्ति ॥
Taugrya paani mein gir gaya aur andhere mein chala gaya jahan koi pakadne ko nahi tha. Jathala ko char naavein pasand thin. Ashvin bhai unhe chala rahe the aur woh use paar le gayin.
Mantra 7
कः स्विद्वृक्षो निःष्ठितो मध्ये अर्णसो यं तौग्र्यो नाधितः पर्यषस्वजत् । पर्णा मृगस्य पतरोरिवारभ उदश्विना ऊहथुः श्रोमताय कम् ॥
Paani ke beech mein ek ped khada tha. Taugrya ne use pakad liya kyunki woh bahut pareshan tha. Jaise koi udne wale janwar ke pankh pakadta hai, waise hi Ashvin bhai tumne use uthaya aur bahar nikala uski jaan bachane ke liye.
Mantra 8
तद्वां नरा नासत्यावनु ष्याद्यद्वां मानास उचथमवोचन् । अस्मादद्य सदसः सोम्यादा विद्यामेषं वृजनं जीरदानुम् ॥
Hey Ashvin bhai, jo baat wise logon ne tumhare baare mein kahi hai woh sach ho jaye. Aaj som ki jagah se humko woh khana mile jiska hum intezaar kar rahe hain. Aur jeet bhi mile, aur jo daan mile woh bhi rahe.
The Aśvins (Nāsatyā) are twin Vedic deities known as swift riders and divine physicians. In this hymn they are praised as rescuers who quickly bring help, health, and safe passage.
It recalls how the Aśvins saved Tugrya’s son by providing a special conveyance—described as a ‘floater’ and ‘winged bearer’—to cross dangerous waters and escape overwhelming peril.
It asks that the Aśvins’ famed help become real “today” in the ritual: nourishment (iṣ), overcoming of hardship (vṛjana), and gifts that endure (jīradānu) from the Soma-seat.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.