Adhyaya 31

Verse 1

नारदौवाच । ततो हृष्टमनाः सोऽथ दूतं पप्रच्छ तं पथि । संदेहं हृदि कृत्वा तु विस्मयं परमं गतः । विचारयन्हृदि स्वर्गः कस्य हेतोः फलं मम

നാരദൻ പറഞ്ഞു—അപ്പോൾ അവൻ ഹൃഷ്ടമനസ്സോടെ വഴിയിൽ ആ ദൂതനോട് ചോദിച്ചു; എന്നാൽ ഹൃദയത്തിൽ സംശയം വെച്ച് പരമ വിസ്മയത്തിലായി. ഉള്ളിൽ ചിന്തിച്ചു—“ഏതു കാരണത്താൽ സ്വർഗ്ഗം എനിക്ക് ഫലമായി?”

Verse 2

विकुंडल उवाच । हे दूतवर पृच्छामि संशयं त्वामहं परम् । आवां जातौ कुले तुल्ये तुल्यं कर्म तथा कृतम्

വികുണ്ഡലൻ പറഞ്ഞു—ഹേ ശ്രേഷ്ഠ ദൂതാ, ഞാൻ നിന്നോട് ഒരു വലിയ സംശയം ചോദിക്കുന്നു. ഞങ്ങൾ ഇരുവരും ഒരേ കുലത്തിൽ ജനിച്ചു; സമാന കർമങ്ങളും ചെയ്തു.

Verse 3

दुर्मृत्युरपि तुल्योभूत्तुल्यो दृष्टो यमस्तथा । कथं स नरके क्षिप्तस्तुल्यकर्म्मा ममाग्रजः

അവന്റെ ഭയങ്കര മരണവും അതേപോലെ ആയിരുന്നു; യമനും അതേവിധം തന്നെയായി ദർശിച്ചു. എങ്കിൽ എന്റെപോലെ കർമം ചെയ്ത എന്റെ മൂത്ത സഹോദരൻ എങ്ങനെ നരകത്തിൽ തള്ളപ്പെട്ടു?

Verse 4

ममाभवत्कथं नाकमिति मे छिंधि संशयम् । देवदूत न पश्यामि मम स्वर्गस्य कारणम्

എനിക്ക് പറയുക—ഞാൻ എങ്ങനെ സ്വർഗ്ഗം പ്രാപിച്ചു? എന്റെ സംശയം മുറിച്ചുകളയുക. ഹേ ദേവദൂതാ, എന്റെ സ്വർഗ്ഗപ്രാപ്തിയുടെ കാരണം എനിക്ക് കാണുന്നില്ല.

Verse 5

देवदूत उवाच । माता पिता सुतो जाया स्वसा भ्राता विकुंडल । जन्महेतोरियं संज्ञा जंतोः कर्म्मोपभुक्तये

ദേവദൂതൻ പറഞ്ഞു—ഹേ വികുണ്ഡല, അമ്മ, അച്ഛൻ, മകൻ, ഭാര്യ, സഹോദരി, സഹോദരൻ—ഇവ ജന്മബന്ധമായ വെറും നാമങ്ങൾ മാത്രം; ജീവൻ കർമഫലം അനുഭവിക്കാനായി തന്നെയാണ്.

Verse 6

एकस्मिन्पादपे यद्वच्छकुनानां समागमः । यद्यत्समीहितं कर्म कुरुते पूर्वभावितः

ഒരു തന്നെ വൃക്ഷത്തിൽ പക്ഷികൾ കൂടുന്നതുപോലെ, മുൻസംസ്കാരങ്ങളാൽ രൂപപ്പെട്ട മനുഷ്യൻ മനസ്സിൽ നിശ്ചയിച്ച കര്‍മ്മം തന്നെയാകുന്നു ചെയ്യുന്നത്।

Verse 7

तस्य तस्य फलं भुंक्ते कर्म्मणः पुरुषः सदा । सत्यं वदामि ते प्रीत्या नरैः कर्म्म शुभाशुभम्

മനുഷ്യൻ തന്റെ കര്‍മ്മത്തിന്റെ അതത് ഫലം എപ്പോഴും അനുഭവിക്കുന്നു. സ്നേഹത്തോടെ നിന്നോട് സത്യം പറയുന്നു—മനുഷ്യർ ശുഭവും അശുഭവും ആയ കര്‍മ്മങ്ങൾ ചെയ്യുന്നു।

Verse 8

स्वकृतं भुज्यते वैश्य कालेकाले पुनःपुनः । एकः करोति कर्माणि एकस्तत्फलमश्नुते

ഹേ വൈശ്യാ, സ്വയം ചെയ്ത കര്‍മ്മഫലം കാലകാലങ്ങളിൽ വീണ്ടും വീണ്ടും അനുഭവിക്കേണ്ടിവരും. കര്‍മ്മം ചെയ്യുന്നവൻ ഒരുവനേ, ഫലം അനുഭവിക്കുന്നതും അവനേ।

Verse 9

अन्यो न लिप्यते वैश्य कर्मणान्यस्य कुत्रचित् । अपतन्नरके पापैस्तवभ्राता सुदारुणैः । त्वं च धर्मेण धर्मज्ञ स्वर्गं प्राप्नोषि शाश्वतम्

ഹേ വൈശ്യാ, മറ്റൊരാളുടെ കര്‍മ്മം കൊണ്ടു ആരും ഒരിക്കലും ലിപ്തനാകുന്നില്ല. നിന്റെ സഹോദരൻ അത്യന്തം ദാരുണമായ പാപങ്ങളാൽ നരകത്തിൽ പതിച്ചു; എന്നാൽ നീ ധർമ്മജ്ഞനായി ധർമ്മത്തോടെ ശാശ്വത സ്വർഗം പ്രാപിക്കുന്നു।

Verse 10

विकुंडल उवाच । आबाल्यान्मम पापेषु न पुण्येषु रतं मनः । अस्मिञ्जन्मनि हे दूत दुष्कृतं हि कृतं मया

വികുണ്ഡലൻ പറഞ്ഞു—ബാല്യകാലം മുതൽ എന്റെ മനസ്സ് പുണ്യത്തിൽ അല്ല, പാപത്തിൽ തന്നെയായിരുന്നു രമിച്ചത്. ഹേ ദൂതാ, ഈ ജന്മത്തിൽ തന്നെ ഞാൻ തീർച്ചയായും ദുഷ്കൃത്യങ്ങൾ ചെയ്തിരിക്കുന്നു।

Verse 11

देवदूत न जानामि सुकृतं कर्म चात्मनः । यदि जानासि मत्पुण्यं तन्मे त्वं कृपया वद

ഹേ ദേവദൂതാ! ഞാൻ ചെയ്ത സുകൃതകർമ്മം എന്തെന്നു എനിക്കറിയില്ല. നീ എന്റെ പുണ്യം അറിയുന്നുവെങ്കിൽ, ദയചെയ്ത് അത് എനിക്കു പറയുക.

Verse 12

देवदूत उवाच । शृणु वैश्य प्रवक्ष्यामि यत्त्वया पुण्यमर्जितम् । जानामि तदहं सर्वं न त्वं वेत्सि सुनिश्चितम्

ദേവദൂതൻ പറഞ്ഞു—ഹേ വൈശ്യാ, കേൾക്കുക; നീ സമ്പാദിച്ച പുണ്യം ഞാൻ വിശദീകരിക്കുന്നു. അതെല്ലാം എനിക്ക് അറിയാം; എന്നാൽ നീ ഉറപ്പോടെ അറിയുന്നില്ല.

Verse 13

हरिमित्रसुतो विप्रः सुमित्रो वेदपारगः । आसीत्तस्याश्रमः पुण्यो यमुना दक्षिणेतटे

ഹരിമിത്രന്റെ പുത്രനായ സുമിത്രൻ എന്ന ബ്രാഹ്മണൻ വേദപാരംഗതനായിരുന്നു. അവന്റെ പുണ്യാശ്രമം യമുനയുടെ തെക്കൻ തീരത്ത് നിലകൊണ്ടിരുന്നു.

Verse 14

तेन सख्यं वने तस्मिंस्तव जातं विशांवर । तत्संगेन त्वया स्नातं माघमासद्वयं तथा

ഹേ മനുഷ്യശ്രേഷ്ഠാ! ആ വനത്തിൽ അവനോടു നിനക്ക് സൗഹൃദം ഉണ്ടായി; അവന്റെ സാന്നിധ്യത്തിൽ നീ രണ്ട് മാഘമാസങ്ങൾ സ്നാനവ്രതം അനുഷ്ഠിച്ചു.

Verse 15

कालिंदी पुण्यपानीये सर्वपापहरे वरे । तत्तीर्थे लोकविख्याते नाम्ना पापप्रणाशने

ഹേ കാലിന്ദീ! പുണ്യജലധാരിണീ, സർവ്വപാപഹരിണീ ശ്രേഷ്ഠ നദീ! ലോകപ്രസിദ്ധമായ ‘പാപപ്രണാശന’ എന്ന നാമമുള്ള ആ തീർത്ഥത്തിൽ.

Verse 16

एकेन सर्वपापेभ्यो विमुक्तस्त्वं विशांपते । द्वितीयमाघपुण्येन प्राप्तः स्वर्गस्त्वयानघ

ഹേ ജനാധിപതേ! ഒരൊറ്റ വ്രതാചരണത്താൽ നീ സർവ്വപാപങ്ങളിൽ നിന്നു വിമുക്തനായി. ഹേ നിർപാപനേ! മാഘമാസപുണ്യബലത്താൽ രണ്ടാമതായി നീ സ്വർഗ്ഗം പ്രാപിച്ചു.

Verse 17

त्वं तत्पुण्यप्रभावेण मोदस्व सततं दिवि । नरकेषु तव भ्राता महतीं पापयातनाम्

ആ പുണ്യത്തിന്റെ പ്രഭാവത്താൽ നീ സ്വർഗ്ഗത്തിൽ നിരന്തരം ആനന്ദിക്കുന്നു; എന്നാൽ നിന്റെ സഹോദരൻ നരകങ്ങളിൽ പാപജന്യമായ മഹായാതന അനുഭവിക്കുന്നു.

Verse 18

छिद्यमानोऽसिपत्रैश्च भिद्यमानस्तु मुद्गरैः । चूर्ण्यमानः शिलापृष्ठे तप्तांगारेषु भर्जितः

അവൻ അസിപത്രങ്ങളാൽ മുറിക്കപ്പെടുന്നു, മുദ്ഗരങ്ങളാൽ തകർക്കപ്പെടുന്നു; ശിലാപൃഷ്ഠത്തിൽ അരയ്ക്കപ്പെടുന്നു, കത്തുന്ന അങ്കാരങ്ങളിൽ വറുക്കപ്പെടുന്നു.

Verse 19

इति दूतवचः श्रुत्वा भ्रातृदुःखेन दुःखितः । पुलकांकित सर्वांगो दीनोऽसौ विनयान्वितः

ദൂതന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ അവൻ സഹോദരന്റെ ദുഃഖത്തിൽ ദുഃഖിതനായി; ശരീരമൊട്ടാകെ രോമാഞ്ചം നിറഞ്ഞു, ദീനനായി വിനയത്തോടെ നിന്നു.

Verse 20

उवाच तं देवदूतं मधुरं निपुणं वचः । मैत्री सप्तपदी साधो सतां भवति सत्फला

അവൻ ആ ദേവദൂതനോട് മധുരവും നിപുണവുമായ വാക്കുകളിൽ പറഞ്ഞു— “ഹേ സാധോ! സപ്തപദിയാൽ മൈത്രി ഉറപ്പപ്പെടുന്നു; സജ്ജനന്മാരിൽ അത് നിശ്ചയമായും ശുഭഫലം നൽകുന്നു.”

Verse 21

मित्रभावं विचिंत्य त्वं मामुपाकर्तुमर्हसि । ततो हि श्रोतुमिच्छामि सर्वज्ञस्त्वं मतो मम

സൗഹൃദഭാവത്തോടെ എന്നെ ധ്യാനിച്ച് എനിക്കു അനുഗ്രഹം ചെയ്യുക. കാരണം ഞാൻ അത് കേൾക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു; എന്റെ അഭിപ്രായത്തിൽ നിങ്ങൾ സർവ്വജ്ഞൻ.

Verse 22

यमलोकं न पश्यंति कर्मणा केन मानवाः । गच्छंति निरयं येन तन्मे त्वं कृपया वद

ഏതു കർമങ്ങളാൽ മനുഷ്യർ യമലോകം കാണാതെ ഇരിക്കുന്നു? ഏതു കർമങ്ങളാൽ അവർ നരകത്തിലേക്ക് പോകുന്നു? കരുണയോടെ അത് എനിക്കു പറയുക.

Verse 23

देवदूत उवाच । सम्यक्पृष्टं त्वया वैश्य नष्टपापोऽसि सांप्रतम् । विशुद्धे हृदये पुंसां बुद्धिः श्रेयसि जायते

ദേവദൂതൻ പറഞ്ഞു—ഹേ വൈശ്യാ, നീ ശരിയായി ചോദിച്ചു; ഇപ്പോൾ നിന്റെ പാപങ്ങൾ നശിച്ചിരിക്കുന്നു. മനുഷ്യന്റെ ഹൃദയം വിശുദ്ധമാകുമ്പോൾ ബുദ്ധി പരമ ശ്രേയസ്സിലേക്കു ഉദിക്കുന്നു.

Verse 24

यद्यप्यवसरोनास्ति मम सेवापरस्य वै । तथापि च तव स्नेहात्प्रवक्ष्यामि यथामति

സേവയിൽ നിരതനായ എനിക്ക് അവകാശം ഇല്ലെങ്കിലും, നിന്റെ സ്നേഹത്താൽ എന്റെ ബോധ്യത്തിന് അനുസരിച്ച് ഞാൻ വിശദീകരിക്കും.

Verse 25

कर्मणा मनसा वाचा सर्वावस्थासु सर्वदा । परपीडां न कुर्वंति न ते यांति यमालयम्

കർമത്താൽ, മനസ്സാൽ, വാക്കാൽ—എപ്പോഴും എല്ലാ അവസ്ഥകളിലും—മറ്റുള്ളവർക്കു പീഡ നൽകാത്തവർ യമാലയത്തിലേക്കു പോകുകയില്ല.

Verse 26

न वेदैर्न च दानैश्च न तपोभिर्न चाध्वरैः । कथंचित्स्वर्गतिं यांति पुरुषाः प्राणिहिंसकाः

വേദങ്ങളാലും അല്ല, ദാനങ്ങളാലും അല്ല, തപസ്സാലും അല്ല, യജ്ഞാധ്വരങ്ങളാലും അല്ല—പ്രാണിഹിംസ ചെയ്യുന്നവർ എങ്ങനെയും സ്വർഗ്ഗഗതിയെ പ്രാപിക്കുകയില്ല.

Verse 27

अहिंसा परमो धर्मो ह्यहिंसैव परं तपः । अहिंसा परमं दानमित्याहुर्मुनयः सदा

അഹിംസയാണ് പരമധർമ്മം; നിശ്ചയമായും അഹിംസ തന്നെയാണ് പരമതപസ്. അഹിംസ തന്നെയാണ് പരമദാനം—എന്ന് മുനികൾ സദാ പറയുന്നു.

Verse 28

मशकान्सरीसृपान्दंशान्यूकाद्यान्मानवांस्तथा । आत्मौपम्येन पश्यंति मानवा ये दयालवः

കരുണയുള്ളവർ കൊതുക്, സരിസൃപങ്ങൾ, കടിക്കുന്ന കീടങ്ങൾ, പേൻ മുതലായവയെ—മനുഷ്യരെയും കൂടി—സ്വയംപോലെ കരുതി സമമായി കാണുന്നു.

Verse 29

तप्तांगारमयस्कीलं मादंप्रेतरंगिणीम् । दुर्गतिं नैव गच्छंति कृतांतस्य च ते नराः

അവർ യമന്റെ ഭീകര ദുർഗതികളിലേക്കു വീഴുകയില്ല—ചുവന്നെരിയുന്ന അങ്കാരമയ ഇരുമ്പുകീൽ, മദപ്രേതങ്ങൾ നിറഞ്ഞ നദി മുതലായ നരകയാതനകളിലേക്കല്ല.

Verse 30

भूतानि येऽत्र हिंसंति जलस्थलचराणि च । जीवनार्थं च ते यांति कालसूत्रं च दुर्गतिम्

ഈ ലോകത്തിൽ ജലചരങ്ങളെയും സ്ഥലചരങ്ങളെയും ഹിംസിക്കുന്നവർ—ജീവികാർത്ഥം കൊണ്ടായാലും—കാലസൂത്ര നരകത്തെയും ദുർഗതിയെയും പ്രാപിക്കുന്നു.

Verse 31

इति श्रीपाद्मे महापुराणे स्वर्गखंडे एकत्रिंशोऽध्यायः

ഇങ്ങനെ ശ്രീപദ്മ മഹാപുരാണത്തിലെ സ്വർഗ്ഗഖണ്ഡത്തിലെ ഏകത്രിംശ അധ്യായം സമാപ്തമായി.

Verse 32

परस्परं च खादंतो ध्वांते चान्योन्य घातिनः । वसंति कल्पानेकांस्ते रुदंतो दारुणं रवम्

അവർ പരസ്പരം തിന്നുകൊണ്ട്, ആ ഘോര അന്ധകാരത്തിൽ തമ്മിൽ തമ്മിൽ വധിച്ചുകൊണ്ട്, അനേകം കല്പങ്ങൾ അവിടെ വസിച്ച് ഭീകരമായ വിലാപം മുഴക്കുന്നു.

Verse 33

कृमियोनि शतं गत्वा स्थावराः स्युश्चिरं तु ते । ततोच्छंति ते क्रूरास्तिर्यग्योनि शतेषु च

കൃമിയോണികളിൽ നൂറു ജന്മങ്ങൾ കടന്ന് അവർ ദീർഘകാലം സ്ഥാവരയോണികളിൽ കഴിയുന്നു; പിന്നെ ആ ക്രൂരർ നൂറുകണക്കിന് തിര്യക്‌യോണികളിലും വീണ്ടും ജന്മമെടുക്കുന്നു.

Verse 34

पश्चाद्भवंति जातांधाः काणाः कुब्जाश्च पंगवः । दरिद्राश्चांगहीनाश्च मानुषाः प्राणिहिंसकाः

അതിനുശേഷം ജീവഹിംസ ചെയ്യുന്ന മനുഷ്യർ ജന്മാന്ധർ, കാണർ, കുബ്ജർ, പംഗുക്കൾ ആയി ജനിക്കുന്നു; കൂടാതെ ദരിദ്രരും അവയവഹീനരുമാകുന്നു.

Verse 35

तस्माद्वैश्य परत्रेह कर्मणा मनसा गिरा । लोकद्वयसुखप्रेप्सुर्धर्मज्ञो न तदाचरेत्

അതുകൊണ്ട്, ഹേ വൈശ്യാ! ഇഹലോകത്തും പരലോകത്തും ഇരുവിടത്തും സുഖം ആഗ്രഹിക്കുന്ന ധർമ്മജ്ഞൻ കർമ്മത്താലും മനസ്സാലും വാക്കാലും ആ ആചരണം ചെയ്യരുത്.

Verse 36

लोकद्वयेन विंदंति सुखानि प्राणिहिंसकाः । येन हिंसन्ति भूतानि न ते बिभ्यति कुत्रचित्

പ്രാണിഹിംസകർ ഇഹലോകത്തും പരലോകത്തും സുഖങ്ങൾ നേടുന്നു; അവരുടെ കൈകളാൽ പീഡിക്കപ്പെടുന്ന ഭൂതജീവികൾ അവരെ എവിടെയും ഭയപ്പെടുന്നില്ല।

Verse 37

प्रविशंति यथा नद्यः समुद्रमृजुवक्रगाः । सर्वे धर्मा अहिंसायां प्रविशंति तथा दृढम्

നദികൾ നേരെയോ വളഞ്ഞോ ഒഴുകിയാലും സമുദ്രത്തിൽ പ്രവേശിക്കുന്നതുപോലെ, എല്ലാ ധർമ്മങ്ങളും ദൃഢമായി അഹിംസയിൽ തന്നെ ലയിക്കുന്നു।

Verse 38

स स्नातः सर्वतीर्थेषु सर्वयज्ञेषु दीक्षितः । अभयं येन भूतेभ्यो दत्तमत्र विंशांवर

ഹേ വിംശാംവരാ! ഇവിടെ ഭൂതജീവികൾക്ക് അഭയം നൽകിയവൻ, സർവ്വതീർത്ഥങ്ങളിലും സ്നാനം ചെയ്തവനും സർവ്വയജ്ഞങ്ങളിലും ദീക്ഷിതനുമായതുപോലെ ആകുന്നു।

Verse 39

ये नियोगांश्च शास्त्रोक्तान्धर्माधर्म विमिश्रितान् । पालयंतीह ये वैश्य न ते यांति यमालयम्

ഈ ലോകത്തിൽ ശാസ്ത്രോക്തമായ നിയോഗങ്ങൾ—ധർമ്മാധർമ്മം കലർന്നതുപോലെ തോന്നിയാലും—പാലിക്കുന്ന വൈശ്യർ യമാലയത്തിലേക്ക് പോകുന്നില്ല।

Verse 40

ब्रह्मचारी गृहस्थश्च वानप्रस्थो यतिस्तथा । स्वधर्मनिरताः सर्वे नाकपृष्ठे वसंति ते

ബ്രഹ്മചാരി, ഗൃഹസ്ഥൻ, വാനപ്രസ്ഥൻ, യതി—എല്ലാവരും തത്തത്ത സ്വധർമ്മത്തിൽ നിരതരായാൽ, അവർ സ്വർഗ്ഗപൃഷ്ഠത്തിൽ വസിക്കുന്നു।

Verse 41

यथोक्तचारिणः सर्वे वर्णाश्रमसमन्विताः । नरा जितेंद्रिया यांति ब्रह्मलोकं तु शाश्वतम्

ശാസ്ത്രോക്തമായി ആചരിച്ച് വർണാശ്രമധർമ്മത്തിൽ സ്ഥാപിതരായി ഇന്ദ്രിയജയികളായ നരർ ശാശ്വത ബ്രഹ്മലോകത്തെ പ്രാപിക്കുന്നു।

Verse 42

इष्टापूर्तरता ये च पंचयज्ञरताश्च ये । दयान्विताश्च ये नित्यं नेक्षंते ते यमालयम्

ഇഷ്ട-പൂർത്തകർമ്മങ്ങളിൽ രതരായി പഞ്ചമഹായജ്ഞങ്ങളിൽ ഏർപ്പെട്ട് നിത്യം ദയാസമ്പന്നരായവർ യമാലയം കാണുകയില്ല।

Verse 43

इंद्रियार्थनिवृत्ता ये समर्था वेदवादिनः । अग्निपूजारता नित्यं ते विप्राः स्वर्गगामिनः

ഇന്ദ്രിയവിഷയങ്ങളിൽ നിന്ന് വിരക്തരായി, സമർത്ഥ വേദവാദികളായി, നിത്യം അഗ്നിപൂജയിൽ രതരായ വിപ്രർ സ്വർഗ്ഗഗാമികളാകുന്നു।

Verse 44

अदीनवदनाः शूराः शत्रुभिः परिवेष्टिताः । आहवेषु विपन्ना ये तेषां मार्गो दिवाकरः

ദൈന്യമുഖം കാണിക്കാതെ ശത്രുക്കൾ ചുറ്റിയിരിക്കെ യുദ്ധത്തിൽ വീരമരണം വരിക്കുന്ന ശൂരന്മാർക്ക് ദിവാകരൻ (സൂര്യൻ) തന്നെയാണ് മാർഗം।

Verse 45

अनाथ स्त्री द्विजार्थे च शरणागतपालने । प्राणांस्त्यजंति ये वैश्य न च्यवंति दिवस्तु ते

അനാഥസ്ത്രീയുടെ സംരക്ഷണത്തിനും ദ്വിജഹിതത്തിനും ശരണാഗതരക്ഷയ്ക്കുമായി പ്രാണം പോലും ത്യജിക്കുന്ന വൈശ്യർ സ്വർഗ്ഗത്തിൽ നിന്ന് ച്യുതരാകുകയില്ല।

Verse 46

पंग्वंधबालवृद्धांश्च रोग्यनाथदरिद्रितान् । ये पुष्णंति सदा वैश्य ते मोदंति सदा दिवि

എപ്പോഴും മുടന്തന്മാർ, കുരുടർ, കുട്ടികൾ, വൃദ്ധർ, രോഗികൾ, അനാഥർ, ദരിദ്രർ എന്നിവരെ പോഷിപ്പിച്ച് സംരക്ഷിക്കുന്ന വൈശ്യർ സ്വർഗത്തിൽ നിത്യവും ആനന്ദിക്കുന്നു।

Verse 47

गां दृष्ट्वा पंकनिर्मग्नां रोगमग्नं द्विजं तथा । उद्धरंति नरा ये च तेषां लोकोऽश्वमेधिनाम्

ചെളിയിൽ കുടുങ്ങിയ പശുവിനെ കണ്ടും, അതുപോലെ രോഗത്തിൽ പീഡിതനായ ദ്വിജനെ കണ്ടും അവരെ ഉയർത്തി രക്ഷിക്കുന്നവർ അശ്വമേധയാഗം ചെയ്തവരുടെ ലോകം പ്രാപിക്കുന്നു।

Verse 48

गोग्रासं ये प्रयच्छंति ये शुश्रूषंति गाः सदा । येनारोहंति गोपृष्ठे ते स्वर्लोकनिवासिनः

പശുക്കൾക്ക് ഒരു ഗ്രാസം തീറ്റ നൽകുന്നവർ, എപ്പോഴും പശുക്കളെ സേവിച്ച് പരിപാലിക്കുന്നവർ, കൂടാതെ ഗോപ്പുറത്ത് കയറാൻ സഹായിക്കുന്നവർ—അവർ സ്വർഗലോകവാസികളാകുന്നു।

Verse 49

गर्तमात्रं तु ये चक्रुर्यत्र गौरतृषा भवेत् । यमलोकमदृष्ट्वैव ते यांति स्वर्गतिं नराः

പശുവിന്റെ ദാഹം ശമിക്കാവുന്നിടത്ത് ചെറിയൊരു കുഴിയെങ്കിലും ഉണ്ടാക്കുന്നവർ യമലോകം കാണാതെയേ സ്വർഗ്ഗഗതി പ്രാപിക്കുന്നു।

Verse 50

अग्निपूजा देवपूजा गुरुपूजा रताश्च ये । द्विजपूजा रता नित्यं ते विप्राः स्वर्गगामिनः

അഗ്നിപൂജ, ദേവപൂജ, ഗുരുപൂജ എന്നിവയിൽ രതരായി, നിത്യവും ദ്വിജപൂജയിൽ നിഷ്ഠയുള്ള വിപ്രർ സ്വർഗ്ഗഗാമികളാകുന്നു।

Verse 51

वापीकूपतडागादौ धर्मस्यांतो न विद्यते । पिबंति स्वेच्छया यत्र जलस्थल चरास्तदा

കിണർ, കുളം, തടാകം മുതലായവ നിർമ്മിക്കുന്നതിൽ ധർമ്മപുണ്യത്തിന് അന്തമില്ല; ജലചരരും സ്ഥലചരരും സ്വേച്ഛയായി തടസ്സമില്ലാതെ ജലം കുടിക്കുന്നിടത്ത് വിശേഷ പുണ്യം വർധിക്കുന്നു।

Verse 52

नित्यं दानपरः सोऽत्र कथ्यते विबुधैरपि । यथायथा च पानीयं पिबंति प्राणिनो भृशम्

ഇവിടെ പണ്ഡിതന്മാരും അവനെ നിത്യ ദാനപരനെന്ന് പറയുന്നു; കാരണം ജീവികൾ എത്രത്തോളം, വീണ്ടും വീണ്ടും ധാരാളമായി ജലം കുടിക്കുമോ അത്രത്തോളം അവന്റെ ദാനഫലം വർധിക്കുന്നു।

Verse 53

तथातथाऽक्षयः स्वर्गो धर्मबुद्ध्या विशां वर । प्राणिनां जीवनं वारि प्राणा वारिणि संस्थिताः

ഹേ മനുഷ്യശ്രേഷ്ഠാ! ധർമ്മബുദ്ധിയാൽ അതുപോലെ അക്ഷയ സ്വർഗം ലഭിക്കുന്നു. ജലം തന്നെയാണ് ജീവികളുടെ ജീവൻ; പ്രാണൻ ജലത്തിൽ തന്നെയാണ് നിലകൊള്ളുന്നത്।

Verse 54

नित्यस्नानेन पूयंते येऽपि पातकिनो नराः । प्रातःस्नानं हरेद्वैश्य बाह्माभ्यंतरजं मलम्

നിത്യസ്നാനത്താൽ പാപികളായ മനുഷ്യരും ശുദ്ധരാകുന്നു. ഹേ വൈശ്യാ! പ്രാതഃസ്നാനം ബാഹ്യവും ആന്തരവുമായ മലിനത രണ്ടും നീക്കുന്നു।

Verse 55

प्रातःस्नानेन निष्पापो नरो न निरयं व्रजेत् । स्नानं विना तु यो भुंक्ते मलाशी स सदा नरः

പ്രാതഃസ്നാനത്താൽ മനുഷ്യൻ നിഷ്പാപനായി നരകത്തിലേക്ക് പോകുകയില്ല. എന്നാൽ സ്നാനം കൂടാതെ ഭക്ഷിക്കുന്നവൻ മലാശി; അവൻ സദാ അശുചിയാകുന്നു।

Verse 56

अस्नायी यो नरस्तस्य विमुखा पितृदेवताः । स्नानहीनो नरः पापः स्नानहीनो नरोऽशुचिः

സ്നാനം ചെയ്യാത്ത മനുഷ്യനോട് പിതൃദേവതകൾ വിമുഖരാകുന്നു. സ്നാനഹീനൻ പാപി; സ്നാനഹീനൻ അശുചി.

Verse 57

अस्नायी नरकं भुंक्ते पुंस्कीटादिषु जायते । ये पुनः स्रोतसि स्नानमाचरंतीह पर्वणि

സ്നാനം ചെയ്യാത്തവൻ നരകദുഃഖം അനുഭവിക്കുകയും പുരുഷ കീടാദി യോനികളിൽ ജനിക്കുകയും ചെയ്യും. എന്നാൽ പർവ്വദിനങ്ങളിൽ ഒഴുകുന്ന നദിയിൽ സ്നാനം ആചരിക്കുന്നവർ അഭിഷ്ട പുണ്യം പ്രാപിക്കുന്നു.

Verse 58

ते नैव नरकं यांति न जायंते कुयोनिषु । दुःस्वप्ना दुष्टचिंताश्च वंध्या भवंति सर्वदा

അവർ ഒരിക്കലും നരകത്തിലേക്കു പോകുകയില്ല; ദുഷ്ട യോനികളിലും ജനിക്കുകയില്ല. ദുഃസ്വപ്നം, ദുഷ്ചിന്ത, വന്ധ്യത എന്നിവ എപ്പോഴും അകലെ നിൽക്കും.

Verse 59

प्रातःस्नानेन शुद्धानां पुरुषाणां विशांवर । तिलांश्च तिलपात्रांश्च तिलप्रस्थं यथाविधि

ഹേ ദ്വിജശ്രേഷ്ഠാ! പ്രാതഃസ്നാനത്തോടെ ശുദ്ധരായ പുരുഷന്മാർക്കായി വിധിപ്രകാരം എള്ള്, എള്ള് നിറച്ച പാത്രങ്ങൾ, ഒരു പ്രസ്ഥ അളവിലെ എള്ള് എന്നിവ ദാനം ചെയ്യണം.

Verse 60

दत्त्वा प्रेतपतेर्भूमौ न व्रजंति नराः क्वचित् । पृथिवीं कांचनं गां च दत्वा दानानि षोडश

പ്രേതപതി യമനുവേണ്ടി ഭൂമിയിൽ അർപ്പണം ചെയ്താൽ മനുഷ്യർ ദുർഗതിയിലേക്കു എവിടെയും പോകുകയില്ല. ഭൂമി, സ്വർണം, ഗാവ് ദാനം—ഇവ ഷോഡശദാനങ്ങളിൽ പുണ്യദാനങ്ങളാണ്.

Verse 61

गत्वा न विनिवर्तंते स्वर्गलोकाद्विकुंडल । पुण्यासु तिथिषु प्राज्ञो व्यतीपाते च संक्रमे

ഹേ വികുണ്ഡല! സ്വർഗ്ഗലോകത്തിൽ ചെന്നവർ പിന്നെ മർത്ത്യഭാവത്തിലേക്ക് മടങ്ങിവരുന്നില്ല—വിശേഷിച്ച് പുണ്യതിഥികളിലും വ്യതീപാതത്തിലും സംക്രാന്തികാലത്തും പുണ്യകർമ്മം ചെയ്യുന്ന പ്രാജ്ഞർ।

Verse 62

स्नात्वा दत्त्वा च यत्किंचिन्नैव मज्जति दुर्गतौ । नैवाक्रामंति दातारो दारुणं रौरवं पथम् । इहलोके न जायंते कुले धनविवर्जिते

സ്നാനം ചെയ്ത് യഥാശക്തി എന്തെങ്കിലും ദാനം ചെയ്താൽ മനുഷ്യൻ ദുര്‍ഗതിയിൽ മുങ്ങുകയില്ല. ദാതാക്കൾ റൗരവ നരകത്തിലേക്കുള്ള ഭീകരപഥം കയറുകയില്ല; ഈ ലോകത്തും ധനരഹിതകുലത്തിൽ ജനിക്കുകയില്ല।

Verse 63

सत्यवादी सदा मौनी प्रियवादी च यो नरः । अक्रोधनः समाचारो नातिवाद्यनसूयकः

സത്യവാദിയും സദാ വാക്സംയമമുള്ളവനും പ്രിയവചനക്കാരനും ആയ പുരുഷൻ; ക്രോധരഹിതൻ, സദാചാരൻ, അതിവാദം ചെയ്യാത്തവൻ, അസൂയരഹിതൻ।

Verse 64

सदा दाक्षिण्यसंपन्नः सदा भूतदयान्वितः । गोप्ता च परमर्माणां वक्ता परगुणस्य च

എപ്പോഴും ദാക്ഷിണ്യവും ഉദാരതയും നിറഞ്ഞവൻ; സകലഭൂതങ്ങളോടും കരുണയുള്ളവൻ; മറ്റുള്ളവരുടെ ഗൂഢരഹസ്യങ്ങളുടെ രക്ഷകൻ, മറ്റുള്ളവരുടെ ഗുണങ്ങൾ പ്രസ്താവിക്കുന്നവൻ।

Verse 65

परस्वं तृणमात्रं च मनसापि न यो हरेत् । न पश्यंति विशांश्रेष्ठ ह्येते नरकयातनाम्

ഹേ മനുഷ്യശ്രേഷ്ഠാ! മറ്റുള്ളവരുടെ ധനം പുല്ലിൻ തുമ്പോളം പോലും—മനസ്സിലുപോലും—കവർന്നെടുക്കാത്തവർ നരകയാതനകൾ കാണുകയില്ല।

Verse 66

परापवादी पाखंडः पापेभ्योऽपि मतोऽधिकः । पच्यते नरके तावद्यावदाभूतसंप्लवम्

പരനിന്ദ ചെയ്യുന്ന പാഖണ്ഡി പാപികളിലും അധികം അധമനെന്നു കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. ഭൂതസമ്പ്ലവ പ്രളയം നിലനിൽക്കുന്നത്രയും കാലം അവൻ നരകത്തിൽ ദഹിക്കുന്നു.

Verse 67

वक्ता परुषवाक्यानां मंतव्यो नरकागतः । संदेहो न विशांश्रेष्ठ पुनर्याति च दुर्गतिम्

കഠിനവാക്കുകൾ ഉച്ചരിക്കുന്നവൻ നരകഗാമിയെന്നു കരുതണം. ഹേ നരശ്രേഷ്ഠാ, സംശയമില്ല—അവൻ വീണ്ടും ദുര്‍ഗതിയിലേക്കു പോകുന്നു.

Verse 68

न तीर्थैर्न तपोभिश्च कृतघ्नस्यास्ति निष्कृतिः । सहते यातनां घोरां स नरो नरके चिरम्

കൃതഘ്നനു തീർത്ഥങ്ങളാലും തപസ്സാലും പ്രായശ്ചിത്തമില്ല. അത്തരം മനുഷ്യൻ നരകത്തിൽ ദീർഘകാലം ഭീകര യാതനകൾ സഹിക്കുന്നു.

Verse 69

पृथिव्यां यानि तीर्थानि तेषु मज्जति यो नरः । जितेंद्रियो जिताहारो न स याति यमालयम्

ഭൂമിയിലെ തീർത്ഥങ്ങളിൽ സ്നാനം ചെയ്യുന്നവൻ—ഇന്ദ്രിയസംയമനവും ആഹാരനിയമവും ഉള്ളവൻ—യമാലയത്തിലേക്കു പോകുന്നില്ല.

Verse 70

न तीर्थे पातकं कुर्यान्न च तीर्थोपजीवनम् । तीर्थे प्रतिग्रहस्त्याज्यस्त्याज्यो धर्मस्य विक्रयः

തീർത്ഥത്തിൽ പാപം ചെയ്യരുത്; തീർത്ഥത്തെ ഉപജീവനമാക്കുകയും അരുത്. തീർത്ഥത്തിൽ പ്രതിഗ്രഹം (ദാനം സ്വീകരിക്കൽ) വർജ്യം; ധർമ്മവിക്രയവും ത്യജിക്കണം.

Verse 71

दुर्जरं पातकं तीर्थे दुर्जरश्च प्रतिग्रहः । तीर्थे च दुर्जरं सर्वमेतत्किन्नरकं व्रजेत्

തീർത്ഥത്തിൽ പാപക്ഷയം വരുത്തുക ദുഷ്കരം; പ്രതിഗ്രഹം (ദാനം സ്വീകരിക്കൽ)യും ദുഷ്കരഫലദായകം. തീർത്ഥത്തിൽ ചെയ്ത ഇതെല്ലാം അതിക്രമിക്കാൻ കഠിനം—അത്തരം ആചാരം നരകത്തിലേക്കല്ലേ നയിക്കുക?

Verse 72

सकृद्गंगांभसि स्नातः पूतो गांगेयवारिणा । न नरो नरकं याति अपि पातकराशिकृत्

ഒരു മനുഷ്യൻ ഒരിക്കൽ പോലും ഗംഗാജലത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്താൽ ഗംഗാധാരയാൽ ശുദ്ധനാകുന്നു. പാപങ്ങളുടെ കൂമ്പാരം ചെയ്തവനായാലും അവൻ നരകത്തിലേക്ക് പോകുകയില്ല.

Verse 73

व्रतदानतपो यज्ञाः पवित्राणीतराणि च । गंगाबिंद्वभिषिक्तस्य न समा इति नः श्रुतम्

വ്രതം, ദാനം, തപസ്, യജ്ഞം എന്നിവയും മറ്റു ശുദ്ധികർമങ്ങളും—ഗംഗയുടെ ഒരു തുള്ളിയാൽ പോലും അഭിഷിക്തനായവനോട് തുല്യമല്ലെന്ന് ഞങ്ങൾ ശ്രവിച്ചിട്ടുണ്ട്.

Verse 74

अन्यतीर्थसमां गंगां यो ब्रवीति नराधमः । स याति नरकं वैश्य दारुणं रौरवं महत्

ഗംഗയെ മറ്റു തീർത്ഥങ്ങളോട് സമമാണെന്ന് പറയുന്ന ആ നരാധമൻ—ഹേ വൈശ്യ—ഭീകരമായ മഹാ റൗരവ നരകത്തിലേക്ക് പോകുന്നു.

Verse 75

धर्मद्रवं ह्यपां बीजं वैकुंठचरणच्युतम् । धृतं मूर्ध्नि महेशेन यद्गांगममलं जलम्

ഗംഗയുടെ ആ മലിനതരഹിത ജലം സർവ്വ ജലങ്ങളുടെ ബീജം, ധർമ്മത്തിന്റെ ദ്രവരൂപം; അത് വൈകുണ്ഠൻ (വിഷ്ണു) പാദങ്ങളിൽ നിന്ന് ഒഴുകി മഹേശൻ (ശിവൻ) ശിരസ്സിൽ ധരിക്കപ്പെട്ടു.

Verse 76

तद्ब्रह्मैव न संदेहो निर्गुणं प्रकृतेः परम् । तेन किं समतां गच्छेदपि ब्रह्मांडगोचरे

അത് തന്നെയാണ് സംശയമില്ലാതെ ബ്രഹ്മം—നിർഗുണവും പ്രകൃതിയതീതവും. പിന്നെ ബ്രഹ്മാണ്ഡപരിധിയിൽ വരുന്ന ഏതുമായും അതിന് സമത്വം എങ്ങനെ ഉണ്ടാകും?

Verse 77

गंगागंगेति यो ब्रूयाद्योजनानां शतैरपि । नरो न नरकं याति किं तया सदृशं भवेत् । नान्येन दह्यते सद्यः क्रिया नरकदायिनी

നൂറുകണക്കിന് യോജന ദൂരെയായിരുന്നാലും ‘ഗംഗാ, ഗംഗാ’ എന്നു ഉച്ചരിക്കുന്ന മനുഷ്യൻ നരകത്തിലേക്കു പോകുകയില്ല. അവൾക്കു തുല്യം മറ്റെന്തുണ്ട്? നരകദായകമായ കർമ്മങ്ങൾ മറ്റൊന്നാൽ ഇങ്ങനെ ക്ഷണത്തിൽ ദഗ്ധമാകുന്നില്ല.

Verse 78

गंगांभसि प्रयत्नेन स्नातव्यं तेन मानवैः । प्रतिगृह निवृत्तो यः प्रतिग्रहक्षमोऽपि सन् । स द्विजो द्योतते वैश्य तारारूपश्चिरं दिवि

അതുകൊണ്ട് മനുഷ്യർ പരിശ്രമത്തോടെ ഗംഗാജലത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്യണം. പ്രതിഗ്രഹം സ്വീകരിക്കാൻ അർഹനായിട്ടും അത് ഒഴിവാക്കുന്ന ദ്വിജൻ സ്വർഗത്തിൽ ദീർഘകാലം നക്ഷത്രരൂപത്തിൽ പ്രകാശിക്കുന്നു.

Verse 79

गामुद्धरंति ये पंकाद्ये रक्षंति च रोगिणः । म्रियंते गोगृहे ये च तेषां नभसि तारकाः । यमलोकं न पश्यंति प्राणायामपरायणाः

ചെളിയിൽ നിന്ന് പശുവിനെ ഉയർത്തുന്നവർ, രോഗികളെ സംരക്ഷിക്കുന്നവർ, ഗോശാലയിൽ തന്നെ ദേഹത്യാഗം ചെയ്യുന്നവർ—അവർക്കായി ആകാശത്തിൽ നക്ഷത്രങ്ങൾ പ്രകാശിക്കുന്നു. പ്രാണായാമത്തിൽ പരായണരായവർ യമലോകം കാണുകയില്ല.

Verse 80

अपि दुष्कृतकर्माणस्तैरेव हतकिल्बिषाः । दिवसे दिवसे वैश्य प्राणायामास्तु षोडश । अपि ब्रह्महणं साक्षात्पुनंत्यहरहः कृताः

ദുഷ്കൃത്യങ്ങളിൽ ഏർപ്പെട്ടവരും ഈ അഭ്യാസങ്ങളാൽ തന്നെ പാപഭാരം നശിപ്പിക്കുന്നു. ഹേ വൈശ്യ, ദിവസേന പതിനാറ് പ്രാണായാമങ്ങൾ ചെയ്താൽ, അവ നിത്യമായി ചെയ്തപ്പോൾ ബ്രാഹ്മണഹന്തകനെയും നേരിട്ട് ശുദ്ധീകരിക്കുന്നു.

Verse 81

तपांसि यानि तप्यंते व्रतानि नियमाश्च ये । गोसहस्रप्रदानं च प्राणायामस्तु तत्समः

ഏതെല്ലാം തപസ്സുകൾ ആചരിക്കപ്പെടുന്നുവോ, ഏതെല്ലാം വ്രതങ്ങളും നിയമങ്ങളും പാലിക്കപ്പെടുന്നുവോ, ആയിരം പശുക്കളുടെ ദാനവും—ഇവയൊക്കെയും പ്രാണായാമത്തോടു തുല്യമാണ്.

Verse 82

अब्बिंदुं यः कुशाग्रेण मासेमासे नरः पिबेत् । संवत्सरशतं साग्रं प्राणायामस्तु तत्समः

മാസംതോറും കുശാഗ്രത്തിന്റെ അറ്റത്തിൽ നിന്ന് ജലത്തിന്റെ ഒരു തുള്ളി കുടിക്കുന്ന മനുഷ്യന്‍, അത് നൂറുവർഷത്തിലധികം പ്രാണായാമാഭ്യാസത്തിനുതുല്യമെന്നു കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.

Verse 83

पातकं तु महद्यच्च तथा क्षुद्रोपपातकम् । प्राणायामैः क्षणात्सर्वं भस्मसात्कुरुते नरः

മഹാപാതകമായാലും ചെറു ഉപപാതകമായാലും—പ്രാണായാമാഭ്യാസംകൊണ്ട് മനുഷ്യൻ ക്ഷണത്തിൽ എല്ലാം ഭസ്മമാക്കുന്നു.

Verse 84

मातृवत्परदारान्ये मन्यंते वै नरोत्तमाः । न ते यांति नरश्रेष्ठ कदाचिद्यम यातनाम्

പരസ്ത്രീയെ മാതാവുപോലെ ആദരിക്കുന്ന നരോത്തമർ, ഹേ നരശ്രേഷ്ഠാ, ഒരിക്കലും യമയാതനകളിലേക്കു പോകുന്നില്ല.

Verse 85

मनसापि परेषां यः कलत्राणि न सेवते । सह लोकद्वये नास्ति तेन वैश्य धरा धृता

മനസ്സിലുപോലും പരസ്ത്രീകളെ സമീപിക്കാത്തവൻ ഇരുലോകങ്ങളിലും അതുല്യൻ; ഹേ വൈശ്യാ, അവനാൽ തന്നെയാണ് ഭൂമി സത്യമായി ധരിക്കപ്പെടുന്നത്.

Verse 86

तस्माद्धर्म्मान्वितैस्त्याज्यं परदारोपसेवनम् । नयंति परदारास्तु नरकानेकविंशतिम्

അതുകൊണ്ട് ധർമ്മനിഷ്ഠർ പരസ്ത്രീസംഗം പൂർണ്ണമായി ഉപേക്ഷിക്കണം; കാരണം പരസ്ത്രീഗമനം മനുഷ്യനെ ഇരുപത്തൊന്ന് നരകങ്ങളിലേക്കു നയിക്കുന്നു.

Verse 87

लोभो न जायते येषां परदारेषु मानसे । ते यांति देवलोकं तु न यमं वैश्यसत्तम

ഹേ ശ്രേഷ്ഠ വൈശ്യാ! ആരുടെ മനസ്സിൽ പരസ്ത്രീയെക്കുറിച്ച് ലാഭം ഉദിക്കാത്തുവോ, അവർ ദേവലോകത്തിലേക്ക് പോകുന്നു; യമലോകത്തിലേക്ക് അല്ല.

Verse 88

शश्वत्क्रोधनिदानेषु यः क्रोधेन न जीयते । जितस्वर्गः स मंतव्यः पुरुषोऽक्रोधनो भुवि

എപ്പോഴും കോപത്തിനുള്ള കാരണങ്ങൾ ഉണ്ടായാലും, കോപം അവനെ ജയിക്കാത്തവൻ ഭൂമിയിൽ സ്വർഗം ജയിച്ചവൻ—അക്രോധി (സംയമി) പുരുഷൻ എന്നു കരുതണം.

Verse 89

मातरं पितरं पुत्र आराधयति देववत् । अप्राप्ते वार्द्धके काले न याति च यमालयम्

മാതാപിതാക്കളെ ദേവന്മാരെപ്പോലെ ആരാധിക്കുന്ന പുത്രൻ, വാർദ്ധക്യം വരുന്നതിന് മുമ്പായാലും യമാലയത്തിലേക്ക് പോകുകയില്ല.

Verse 90

पितुश्चाधिकभावेन येऽर्चयंति गुरुं नराः । भवंत्यतिथयो लोके ब्रह्मणस्ते विशांवर

ഹേ നരശ്രേഷ്ഠാ! പിതാവിനേക്കാൾ അധിക ഭക്തിയോടെ ഗുരുവിനെ ആരാധിക്കുന്നവർ, ഈ ലോകത്തിൽ ബ്രഹ്മാവിന് യോജ്യമായ അതിഥികളാകുന്നു.

Verse 91

इह चैव स्त्रियो धन्याः शीलस्य परिरक्षणात् । शीलभंगे च नारीणां यमलोकः सुदारुणः

ഇഹലോകത്തിൽ തന്നെ സ്ത്രീകൾ ശീലത്തെ സംരക്ഷിക്കുന്നതിനാൽ ധന്യരായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു; എന്നാൽ ശീലഭംഗം സംഭവിച്ചാൽ സ്ത്രീകൾക്കു യമലോകം അത്യന്തം ഭീകരമാകും.

Verse 92

शीलं रक्ष्यं सदा स्त्रीभिर्दुष्टसंगविवर्जनात् । शीलेन हि परः स्वर्गः स्त्रीणां वैश्य न संशयः

ദുഷ്ടസംഗം വെടിഞ്ഞ് സ്ത്രീകൾ എപ്പോഴും ശീലത്തെ സംരക്ഷിക്കണം; ശീലത്താൽ തന്നെയാണ്, ഹേ വൈശ്യ, സ്ത്രീകൾക്ക് പരമ സ്വർഗ്ഗപ്രാപ്തി—സംശയമില്ല.

Verse 93

शूद्रस्य पाकयज्ञेन निषिद्धाचरणेन च । दुर्गतिर्विहिता वैश्य तस्य सा नारकी गतिः

ഹേ വൈശ്യ, ശൂദ്രന് പാകയജ്ഞം ചെയ്യുന്നതും നിഷിദ്ധാചരണം ചെയ്യുന്നതും ദുര്‍ഗതിക്ക് കാരണമെന്നു പ്രഖ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു; അവന്റെ ആ ഗതി നരകസദൃശമാണെന്ന് പറയുന്നു.

Verse 94

विचारयंति ये शास्त्रं वेदाभ्यासरताश्च ये । पुराणं संहितां ये च श्रावयंति पठंति च

ശാസ്ത്രത്തെ വിചാരിച്ച് മനനം ചെയ്യുന്നവർ, വേദാഭ്യാസത്തിൽ നിരതരായവർ, കൂടാതെ പുരാണവും സംഹിതയും പാരായണം ചെയ്ത് മറ്റുള്ളവർക്ക് ശ്രവണം ചെയ്യിക്കുന്നവർ.

Verse 95

व्याकुर्वंति स्मृतिर्ये च ये धर्मप्रतिबोधकाः । वेदांतेषु निषण्णा ये तैरियं जगती धृता

സ്മൃതികളെ വ്യാഖ്യാനിക്കുന്നവർ, ധർമ്മബോധം ഉണർത്തുന്നവർ, കൂടാതെ വേദാന്തത്തിൽ ദൃഢമായി നിഷ്ണാതരായവർ—അവരാൽ തന്നെയാണ് ഈ ജഗത്ത് ധരിക്കപ്പെടുന്നത്.

Verse 96

तत्तदभ्यासमाहात्म्यैः सर्वे ते हतकिल्बिषाः । गच्छंति ब्रह्मणो लोकं यत्र मोहो न विद्यते

ആ ആ അഭ്യാസത്തിന്റെ മഹാത്മ്യ-പ്രഭാവത്താൽ അവർ എല്ലാവരും പാപരഹിതരായി ബ്രഹ്മലോകത്തിലേക്ക് പോകുന്നു; അവിടെ മോഹം ഇല്ല.

Verse 97

ज्ञानमज्ञाय यो दद्याद्वेदशास्त्रसमुद्भवम् । अपि वेदास्तमर्चंति भवबंधविदारणम्

സ്വയം അജ്ഞനായിരുന്നാലും വേദശാസ്ത്രസമുദ്ഭവമായ ജ്ഞാനം ദാനം ചെയ്താൽ, വേദങ്ങൾ തന്നെയും അവനെ അർച്ചിക്കുന്നു; അവൻ ഭവബന്ധം വിച്ഛേദിക്കുന്നവൻ.

Verse 98

श्रूयतामद्भुतं ह्येतद्रहस्यं वैश्यसत्तम । सम्मतं धर्मराजस्य सर्वलोकामृतप्रदम्

ഹേ വൈശ്യശ്രേഷ്ഠാ! ഈ അത്ഭുത രഹസ്യം ശ്രവിക്കൂ; ഇത് ധർമ്മരാജൻ (യമൻ) അംഗീകരിച്ചതും സർവ്വലോകങ്ങൾക്കും അമൃതസമ ഫലം നൽകുന്നതുമാണ്.

Verse 99

न यमं यमलोकं च न भूतान्घोरदर्शनान् । पश्यंति वैष्णवा नूनं सत्यं सत्यं मयोदितम्

വൈഷ്ണവർ യമനെയും യമലോകത്തെയും ഭീകരദർശനമുള്ള ഭൂതങ്ങളെയും കാണുന്നില്ല. ഇത് സത്യം—സത്യം—ഞാൻ ഉച്ചരിച്ചതാണ്.

Verse 100

प्राहास्मान्यमुना भ्राता सदैव हि पुनःपुनः । भवद्भिर्वैष्णवास्त्याज्या न ते स्युर्ममगोचराः

ഭ്രാതാവ് യമുനാ ഞങ്ങളോട് എപ്പോഴും വീണ്ടും വീണ്ടും പറഞ്ഞു—‘നിങ്ങൾ വൈഷ്ണവരെ വിട്ടൊഴിയണം; അല്ലെങ്കിൽ അവർ ഒരിക്കലും എന്റെ പരിധിയിൽ വരുകയില്ല.’

Verse 101

स्मरंति ये सकृद्भूताः प्रसंगेनापि केशवम् । ते विध्वस्ताखिलाघौघा यांति विष्णोः परं पदम्

പ്രസംഗവശാൽ പോലും ഒരിക്കൽ കേശവനെ സ്മരിക്കുന്നവരുടെ സകല പാപസമൂഹവും നശിച്ച്, അവർ വിഷ്ണുവിന്റെ പരമപദത്തെ പ്രാപിക്കുന്നു।

Verse 102

दुराचारो दुष्कृतोऽपि सदाचाररतोऽपि यः । भवद्भिः स सदा त्याज्यो विष्णुं च भजते नरः

ദുരാചാരിയും ദുഷ്കൃത്യങ്ങളിൽ ഏർപ്പെടുന്നവനുമായ ഒരാൾ, പുറമേ സദാചാരരതനായി തോന്നിയാലും—വിഷ്ണുവിനെ ഭജിച്ചാലും—അവനെ നിങ്ങൾ എപ്പോഴും ഒഴിവാക്കണം।

Verse 103

वैष्णवो यद्गृहे भुंक्ते येषां वैष्णवसंगतिः । तेऽपि वः परिवार्याः स्युस्तत्संगहतकिल्बिषाः

ആരുടെ വീട്ടിൽ വൈഷ്ണവൻ ഭോജനം ചെയ്യുന്നു, ആരെല്ലാം വൈഷ്ണവസംഗം പ്രാപിക്കുന്നു—അവരും നിങ്ങളുടെ പരിപാലനാർഹർ; ആ സംഗംകൊണ്ട് അവരുടെ പാപങ്ങൾ നശിക്കുന്നു।

Verse 104

इत्थं वैश्यानुशास्त्यस्मान्देवो दंडधरः सदा । अतो नो वैष्णवा यांति राजधानीं यमस्य तु

ഇങ്ങനെ ദണ്ഡധാരിയായ ദേവൻ യമൻ ഞങ്ങളെ വൈശ്യരെ നിരന്തരം ശിക്ഷിച്ച് നിയന്ത്രിക്കുന്നു; അതുകൊണ്ട് ഞങ്ങൾ വൈഷ്ണവർ യമന്റെ രാജധാനിയിലേക്ക് പോകുന്നില്ല।

Verse 105

विष्णुभक्तिं विना नॄणां पापिष्ठानां विशां वर । उपायो नास्ति नास्त्यन्यः संतर्तुं नरकांबुधिम्

ഹേ ജനശ്രേഷ്ഠാ! പാപിഷ്ഠരായ മനുഷ്യർക്കു വിഷ്ണുഭക്തിയില്ലാതെ നരകരൂപമായ സമുദ്രം കടക്കാൻ ഒരു ഉപായവും ഇല്ല—മറ്റൊരു ഉപായം ഒട്ടുമില്ല।

Verse 106

श्वपाकमपि नेक्षेत लोकेष्टं वैश्य वैष्णवम् । वैष्णवो वर्णबाह्योऽपि पुनाति भुवनत्रयम्

ഹേ വൈശ്യാ! ലോകത്തിന് അനിഷ്ടനായ ശ്വപാകനാകിലും അവൻ വൈഷ്ണവനാണെങ്കിൽ അവനെ അവമതിക്കരുത്. വൈഷ്ണവൻ വർണബാഹ്യനായാലും ത്രിലോകവും പവിത്രമാക്കുന്നു.

Verse 107

एतावता लमघनिर्हरणाय पुंसां संकीर्तनं भगवतो गुणकर्मनाम्नाम् । विक्रुश्य पुत्र मघवान्यदजामिलोऽपि नारायणेति म्रियमाण इयाय मुक्तिम्

മനുഷ്യരുടെ മഹാപാപഭാരം നീക്കാൻ ഭഗവാന്റെ നാമ-ഗുണ-കർമ്മങ്ങളുടെ സംകീർത്തനമേ മാർഗം. കാരണം അജാമിലനും മരണസമയത്ത് ‘പുത്രാ!’ എന്നു വിളിച്ചുകൊണ്ട് ‘നാരായണ’ നാമം ഉച്ചരിച്ച് മോക്ഷം പ്രാപിച്ചു.

Verse 108

नरके तु चिरं मग्नाः पूर्वे ये च कुलद्वये । तदैव यांति ते स्वर्गं यदार्चंति मुदा हरिम्

ഇരു വംശങ്ങളിലുമുള്ള ദീർഘകാലം നരകത്തിൽ മുങ്ങിയിരുന്ന പൂർവ്വികരും, സന്തതി ആനന്ദത്തോടെ ഹരിയെ ആരാധിക്കുന്ന അതേ നിമിഷം സ്വർഗ്ഗം പ്രാപിക്കുന്നു.

Verse 109

विष्णुभक्तस्य ये दासा वैष्णवान्न भुजश्च ये । ते तु क्रतुभुजां वैश्य गतिं यांति निराकुलाः

വിഷ്ണുഭക്തന്റെ ദാസന്മാരായി നിലകൊണ്ട് വൈഷ്ണവരുടെ അന്നവും ഭുജിക്കുന്നവർ—ഹേ വൈശ്യാ—കുഴപ്പമില്ലാതെ യാഗഫലഭോക്താക്കളുടെ ശുഭഗതി പ്രാപിക്കുന്നു.

Verse 110

प्रार्थर्यद्वैष्णवस्यान्नं प्रयत्नेन विचक्षणः । सर्वपापविशुद्ध्यर्थं तदभावे जलं पिबेत्

സകലപാപശുദ്ധിക്കായി വിവേകി പരിശ്രമത്തോടെ വൈഷ്ണവന്റെ അന്നം അപേക്ഷിച്ച് സ്വീകരിക്കണം. അത് ലഭിക്കാതിരുന്നാൽ ജലം മാത്രം പാനം ചെയ്യണം.

Verse 111

गोविंदेति जपन्मंत्रं कुत्रचिन्म्रियते यदि । स नरो न यमं पश्येत्तं च नेक्षामहे वयम्

ആരെങ്കിലും എവിടെയായാലും “ഗോവിന്ദ” മന്ത്രം ജപിച്ചുകൊണ്ട് ദേഹം വിടുകയാണെങ്കിൽ, ആ മനുഷ്യൻ യമനെ കാണുകയില്ല; ഞങ്ങളും അവനെ ദർശിക്കുകയില്ല.

Verse 112

सांगं समुद्रं सध्यानं सऋषिः छंददैवतम् । दीक्षयाविधिवन्मंत्रं जपेद्वै द्वादशाक्षरम्

അംഗോപാംഗങ്ങളോടും, ന്യാസവും ധ്യാനവും, ഋഷി-ഛന്ദസ്-ദേവതയോടും കൂടിയതായി—വിധിപൂർവം ദീക്ഷ നേടി ദ്വാദശാക്ഷര മന്ത്രം നിയമപ്രകാരം ജപിക്കണം.

Verse 113

अष्टाक्षरं च मंत्रेशं ये जपंति नरोत्तमाः । तान्दृष्ट्वा ब्रह्महा शुद्ध्यद्भ्राजते विष्णुवत्स्वयम्

മന്ത്രങ്ങളുടെ അധിപനായ അഷ്ടാക്ഷര മന്ത്രം ജപിക്കുന്ന നരോത്തമരെ കണ്ടാൽ മാത്രം ബ്രഹ്മഹന്തകനും ശുദ്ധനാകുന്നു; സ്വയം വിഷ്ണുവിനെപ്പോലെ ദീപ്തനാകുന്നു.

Verse 114

शंखिनश्चक्रिणो भूत्वा ब्रह्माभ्यंतरगामिनः । वसंति वैष्णवे लोके विष्णुरूपेण ते नराः

ശംഖചക്രധാരികളായി, ബ്രഹ്മന്റെ അന്തർസാന്നിധ്യത്തിലേക്ക് പ്രവേശിച്ച്, ആ മനുഷ്യർ വൈഷ്ണവ ലോകത്തിൽ വിഷ്ണുരൂപമായി വസിക്കുന്നു.

Verse 115

हृदि सूर्ये जले वाथ प्रतिमा स्थंडिलेपि च । समभ्यर्च्य हरिं यांति नरास्तद्वैष्णवं पदम्

ഹൃദയത്തിൽ, സൂര്യനിൽ, ജലത്തിൽ, പ്രതിമയിൽ, അല്ലെങ്കിൽ ലളിതമായ സ്ഥണ്ഡിലത്തിലുപോലും—ഹരിയെ സമ്യകായി ആരാധിച്ചാൽ ജനങ്ങൾ ആ പരമ വൈഷ്ണവ പദം പ്രാപിക്കുന്നു.

Verse 116

अथवा सर्वदा पूज्यो वासुदेवो मुमुक्षुभिः । शालग्रामे मणौ चक्रे वज्रकीटविनिर्मिते

അല്ലെങ്കിൽ മോക്ഷം ആഗ്രഹിക്കുന്നവർ സദാ വാസുദേവനെ പൂജിക്കണം—അവൻ ശാലഗ്രാമശിലയിൽ, മണിയിൽ, വജ്രകീടം നിർമ്മിച്ച ചക്രത്തിൽ സന്നിഹിതനാകുന്നു।

Verse 117

अधिष्ठानं हि तद्विष्णोः सर्वपापप्रणाशनम् । सर्वपुण्यप्रदं वैश्य सर्वेषामपि मुक्तिदम्

വിഷ്ണുവിന്റെ ആ പുണ്യാധിഷ്ഠാനം സത്യമായും എല്ലാ പാപങ്ങളും നശിപ്പിക്കുന്നു; ഹേ വൈശ്യാ, അത് സർവ്വപുണ്യം നൽകുകയും എല്ലാവർക്കും മോക്ഷം നൽകുകയും ചെയ്യുന്നു।

Verse 118

यः पूजयेद्धरिं चक्रे शालग्रामशिलोद्भवे । राजसूयसहस्रेण तेनेष्टं प्रतिवासरे

ശാലഗ്രാമശിലയിൽ നിന്നു പ്രകടമായ ചക്രരൂപത്തിൽ ഹരിയെ ആരെങ്കിലും പൂജിച്ചാൽ, അവൻ പ്രതിദിനം സഹസ്ര രാജസൂയ യാഗങ്ങൾ ചെയ്തതുപോലെ ഫലം പ്രാപിക്കുന്നു।

Verse 119

सदामनंति वेदांता ब्रह्मनिर्वाणमच्युतम् । तत्प्रसादो भवेन्नॄणां शालग्रामशिलार्चनात्

വേദാന്തികൾ സദാ പറയുന്നു—അച്യുതൻ തന്നെയാണ് പരബ്രഹ്മവും നിർവാണവും (അന്തിമ മോക്ഷം); ശാലഗ്രാമശിലാർച്ചനയാൽ മനുഷ്യർക്കു അവന്റെ പ്രസാദം ലഭിക്കുന്നു।

Verse 120

महाकाष्ठस्थितो वह्निर्मखस्थाने प्रकाशते । यथा तथा हरिर्व्यापी शालग्रामे प्रकाशते

മഹാകാഷ്ഠത്തിൽ വസിക്കുന്ന അഗ്നി യജ്ഞസ്ഥാനത്ത് പ്രകാശിക്കുന്നതുപോലെ, സർവ്വവ്യാപിയായ ഹരി ശാലഗ്രാമത്തിൽ പ്രകാശിക്കുന്നു।

Verse 121

अपि पापसमाचाराः कर्म्मण्यनधिकारिणः । शालग्रामार्चका वैश्य नैव यांति यमालयम्

അവർ പാപാചാരികളായും വൈദികകർമ്മങ്ങൾക്ക് അനധികാരികളായും ഉണ്ടായാലും, ശാലഗ്രാമത്തെ ആരാധിക്കുന്ന വൈശ്യർ യമാലയത്തിലേക്ക് ഒരിക്കലും പോകുകയില്ല।

Verse 122

न तथा रमते लक्ष्म्यां न तथा स्वपुरे हरिः । शालग्रामशिलाचक्रे यथा स रमते सदा

ഹരി ലക്ഷ്മിയിൽ അത്രയും രമിക്കുന്നില്ല, തന്റെ സ്വധാമത്തിലും അത്രയല്ല; ചക്രാങ്കിതമായ ശാലഗ്രാമശിലയിൽ അദ്ദേഹം നിത്യവും രമിക്കുന്നു।

Verse 123

अग्निहोत्रं कृतं तेन दत्ता पृथ्वी ससागरा । येनार्चितो हरिश्चक्रे शालग्रामशिलोद्भवे

ശാലഗ്രാമശിലയിൽ നിന്നുദ്ഭവിച്ച ചക്രരൂപനായ ഹരിയെ ആരാണ് ആരാധിച്ചതോ, അവൻ വിധിപൂർവ്വം അഗ്നിഹോത്രം ചെയ്തവനും, സമുദ്രങ്ങളോടുകൂടിയ ഭൂമിയെ ദാനം ചെയ്തവനും ആകുന്നു।

Verse 124

शिला द्वादश भो वैश्य शालग्रामशिलोद्भवाः । विधिवत्पूजिता येन तस्य पुण्यं वदामि ते

ഹേ വൈശ്യാ, ശാലഗ്രാമശിലയിൽ നിന്നുദ്ഭവിച്ച പന്ത്രണ്ടു പവിത്രശിലകൾ ഉണ്ട്; അവയെ വിധിപൂർവ്വം പൂജിക്കുന്നവന്റെ പുണ്യം ഞാൻ നിന്നോട് പറയും।

Verse 125

कोटिद्वादशलिंगैस्तु पूजितैः स्वर्णपंकजैः । यत्स्याद्द्वादशकालेषु दिनेनैकेन तद्भवेत्

സ്വർണ്ണപദ്മങ്ങളാൽ പൂജിക്കപ്പെട്ട പന്ത്രണ്ടു ലിംഗങ്ങളുടെ കോടി പൂജയിൽ പന്ത്രണ്ടു കാലങ്ങളിൽ ലഭിക്കുന്ന പുണ്യം, അതേ ഫലം ഒരേ ദിവസത്തിൽ ലഭിക്കുന്നു।

Verse 126

यः पुनः पूजयेद्भक्त्या शालग्रामशिला शतम् । उषित्वा स हरेर्लोके चक्रवर्त्तीह जायते

ആർ വീണ്ടും ഭക്തിയോടെ നൂറ് ശാലഗ്രാമശിലകളെ പൂജിക്കുന്നുവോ, അവൻ ഹരിലോകത്തിൽ വസിച്ച ശേഷം ഇവിടെ ചക്രവർത്തിയായി ജനിക്കുന്നു।

Verse 127

कामैः क्रोधैः प्रलोभैश्च व्याप्तो यत्र नराधमः । सोऽपि याति हरेर्लोकं शालग्रामशिलार्चनात्

കാമം, ക്രോധം, ലോഭം എന്നിവ കൊണ്ട് മൂടപ്പെട്ട ഏറ്റവും അധമനും ശാലഗ്രാമശിലാര്ചനയാൽ ഹരിലോകം പ്രാപിക്കുന്നു।

Verse 128

यः पूजयेच्च गोविंदं शालग्रामे मुदा नरः । आभूतसंप्लवं यावन्न स प्रच्यवते दिवः

ആർ ആനന്ദത്തോടെ ശാലഗ്രാമത്തിൽ ഗോവിന്ദനെ പൂജിക്കുന്നുവോ, അവൻ ഭൂതസമ്പ്ലവ മഹാപ്രളയം വരെയും സ്വർഗത്തിൽ നിന്ന് പതിക്കുകയില്ല।

Verse 129

विना तीर्थैर्विना दानैर्विना यज्ञैर्विना मतिम् । मुक्तिं यांति नरा वैश्य शालग्रामशिलार्चनात्

ഹേ വൈശ്യാ! തീർത്ഥം, ദാനം, യജ്ഞം മുതലായവ ഇല്ലാതെയും ശാലഗ്രാമശിലാര്ചനയാൽ മനുഷ്യർ മോക്ഷം പ്രാപിക്കുന്നു।

Verse 130

नरकं गर्भवासं च तिर्यक्त्वं कृमियोनिताम् । न याति वैश्य पापोऽपि शालग्रामशिलार्चकः

ഹേ വൈശ്യാ! പാപിയായാലും ശാലഗ്രാമശിലാര്ചകൻ ആണെങ്കിൽ, അവൻ നരകം, ഗർഭവാസം, തിര്യക്-യോനി, കൃമി-യോനി എന്നിവയിലേക്കു പോകുകയില്ല।

Verse 131

दीक्षाविधान मंत्रज्ञो यश्चक्रे बलिमाहरेत् । गंगा गोदावरी रेवा नद्यो मुक्तिप्रदाश्च याः

ദീക്ഷാവിധാനവും മന്ത്രജ്ഞാനവും അറിഞ്ഞ് വിധിപൂർവ്വം കർമ്മം നിർവഹിച്ചു നിശ്ചിത ബലി അർപ്പിക്കുന്നവൻ ഗംഗ, ഗോദാവരി, രേവാ എന്നിവയും മോക്ഷപ്രദമായ മറ്റു നദികളും നൽകുന്നത്ര പുണ്യഫലം പ്രാപിക്കുന്നു।

Verse 132

निवसंति हिताः सर्वाः शालग्रामशिला जले । नैवेद्यैर्विविधैः पुष्पैर्धूपदीपैर्विलेपनैः

ജലത്തിൽ ശാലഗ്രാമശില സ്ഥാപിച്ചിരിക്കുന്നിടത്ത് എല്ലാ മംഗളകരമായ ശുഭസന്നിധികളും വസിക്കുന്നു—പ്രത്യേകിച്ച് നൈവേദ്യം, പുഷ്പം, ധൂപം, ദീപം, സുഗന്ധലേപനം എന്നിവകൊണ്ട് പൂജിക്കുമ്പോൾ।

Verse 133

गीतवादित्रस्तोत्राद्यैः शालग्रामशिलार्चनम् । कुरुते मानवो यस्तु कलौ भक्तिपरायणः

കലിയുഗത്തിൽ ഭക്തിപരായണനായ മനുഷ്യൻ ഗീതം, വാദ്യം, സ്തോത്രം മുതലായവകൊണ്ട് ശാലഗ്രാമശിലയെ അർച്ചിക്കുന്നുവെങ്കിൽ അവൻ ധന്യനും പ്രശംസനീയനും ആകുന്നു।

Verse 134

कल्पकोटिसहस्राणि रमते सन्निधौ हरेः । लिंगैस्तु कोटिभिर्दृष्टैर्यत्फलं पूजितैस्तु तैः

ആയിരക്കണക്കിന് കോടി കല്പങ്ങൾ വരെ അവൻ ഹരിയുടെ സന്നിധിയിൽ ആനന്ദിക്കുന്നു; കോടി ലിംഗങ്ങളുടെ ദർശനവും അവയുടെ പൂജയും നൽകുന്ന ഫലമത്രേ അത്യുന്നത ഫലമായി ലഭിക്കുന്നു।

Verse 135

शालग्रामशिलायास्तु ह्येकेनाह्ना हि तत्फलम् । सकृदभ्यर्चिते लिंगे शालग्रामशिलोद्भवे

ശാലഗ്രാമശിലയുടെ കാര്യത്തിൽ അതേ ഫലം ഒരേ ദിവസത്തിൽ ലഭിക്കുന്നു; ശാലഗ്രാമശിലയിൽ നിന്നുദ്ഭവിച്ച ലിംഗത്തെ ഒരിക്കൽ മാത്രം അർച്ചിച്ചാലും അതേ പുണ്യം സിദ്ധിക്കുന്നു।

Verse 136

मुक्तिं प्रयांति मनुजा नूनं सांख्येन वर्जिताः । शालग्रामशिलारूपी यत्र तिष्ठति केशवः

നിശ്ചയമായും മനുഷ്യർ സാംഖ്യമാർഗം ഇല്ലാതെയും മോക്ഷം പ്രാപിക്കുന്നു; ശാലഗ്രാമശിലാരൂപത്തിൽ കേശവൻ എവിടെ വസിക്കുന്തോ അവിടെ।

Verse 137

तत्र देवाः सुरा यक्षा भुवनानि चतुर्दश । शालग्रामशिलायां तु यः श्राद्धं कुरुते नरः

അവിടെ ദേവന്മാർ, സുരന്മാർ, യക്ഷന്മാർ, ചതുര്ദശ ഭുവനങ്ങളും നിലകൊള്ളുന്നു; ശാലഗ്രാമശിലയെ ആധാരമാക്കി ആരാണ് ശ്രാദ്ധം ചെയ്യുന്നതോ…

Verse 138

पितरस्तस्य तिष्ठंति तृप्ताः कल्पशतं दिवि । ये पिबंति नरा नित्यं शालग्रामशिलाजलम्

അവന്റെ പിതൃക്കൾ തൃപ്തരായി സ്വർഗത്തിൽ നൂറു കല്പം വരെ നിലകൊള്ളുന്നു—നിത്യമായി ശാലഗ്രാമശിലാജലം പാനം ചെയ്യുന്നവർക്കു।

Verse 139

पंचगव्यसहस्रैस्तु सेवितैः किं प्रयोजनम् । कोटितीर्थसहस्रैस्तु सेवितैः किं प्रयोजनम्

ആയിരങ്ങളായി പഞ്ചഗവ്യം സേവിച്ചതാൽ എന്ത് പ്രയോജനം? കോടികളായി ആയിരം തീർത്ഥങ്ങൾ സേവിച്ചതാൽ എന്ത് പ്രയോജനം?

Verse 140

तोयं यदि पिबेत्पुण्यं शालग्रामशिलांगजम् । शालग्राम शिला यत्र तत्तीर्थं योजनत्रयम्

ശാലഗ്രാമശിലാസ്പർശം കൊണ്ടു പുണ്യമായ ജലം ആരെങ്കിലും പാനം ചെയ്താൽ, ശാലഗ്രാമശില ഉള്ളിടം മൂന്നു യോജന വരെ തീർത്ഥമാകുന്നു।

Verse 141

तत्र दानं च होमं च सर्वं कोटिगुणं भवेत् । शालग्रामशिला तोयं यः पिबेद्बिंदुना समम्

അവിടെ ദാനവും ഹോമവും—എല്ലാം കോടിഗുണം ഫലപ്രദമാകുന്നു. ശാലഗ്രാമശില സ്പർശിച്ച ജലം ഒരു തുള്ളിമാത്രം പോലും പാനം ചെയ്യുന്നവൻ മഹാപുണ്യം പ്രാപിക്കുന്നു.

Verse 142

मातृस्तन्यं पुनर्नैव स पिबेद्विष्णुभाङ्नरः । शालग्राम समीपे तु क्रोशमात्रं समंततः

വിഷ്ണുഭക്തനായ പുരുഷൻ ഇനി ഒരിക്കലും മാതൃസ്തന്യം പാനം ചെയ്യരുത്; ശാലഗ്രാമത്തിന്റെ സമീപത്ത് ചുറ്റും ഒരു ക്രോശ പരിധിയിൽ ഈ നിയമം കർശനമായി ആചരിക്കണം.

Verse 143

कीटकोपि मृतो याति वैकुंठं भवनं परम् । शालग्रामशिलाचक्रं यो दद्याद्दानमुत्तमम्

ഒരു കീടം പോലും മരണാനന്തരം പരമധാമമായ വൈകുണ്ഠത്തെ പ്രാപിക്കുന്നു; ആരെങ്കിലും ചക്രചിഹ്നധാരിയായ ശാലഗ്രാമശിലയെ ഉത്തമ ദാനമായി അർപ്പിച്ചാൽ.

Verse 144

भूचक्रं तेन दत्तं स्यात्सशैलवनकाननम् । शालग्रामशिलाया यो मूल्यमुत्पादयेन्नरः

ശാലഗ്രാമശിലയുടെ യഥോചിത മൂല്യം നൽകുകയും ഒരുക്കുകയും ചെയ്യുന്ന മനുഷ്യന്, പർവതങ്ങളും വനങ്ങളും കാനനങ്ങളും ഉൾപ്പെടെ സമസ്ത ഭൂമണ്ഡലം ദാനം ചെയ്തതുപോലെ ഫലം ലഭിക്കുന്നു.

Verse 145

विक्रेता चानुमंता यः परीक्षासु च मोदते । ते सर्वे नरकं यांति यावदाभूतसंप्लवम्

വിൽക്കുന്നവനും, സമ്മതം നൽകുന്നവനും, ഇത്തരത്തിലുള്ള ഇടപാടുകളിലും പരിശോധനകളിലും ആനന്ദിക്കുന്നവനും—അവർ എല്ലാവരും നരകത്തിലേക്ക് പോകുകയും മഹാപ്രളയം വരെയും അവിടെ കഴിയുകയും ചെയ്യും.

Verse 146

ततः संवर्जयेद्वैश्य चक्रस्य क्रयविक्रयम् । बहुनोक्तेन किं वैश्य कर्तव्यं पापभीरुणा

അതുകൊണ്ട് ഹേ വൈശ്യാ, ചക്രവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വസ്തുക്കളുടെ ക്രയവിക്രയം ഒഴിവാക്കണം. അധികം പറഞ്ഞാൽ എന്തു പ്രയോജനം, ഹേ വൈശ്യാ? പാപഭീതനായവൻ ധർമ്മാനുസൃതമായി യുക്തമായതു ചെയ്യുകയും അധർമ്മവ്യാപാരം ഉപേക്ഷിക്കുകയും വേണം.

Verse 147

स्मरणं वासुदेवस्य सर्वपापहरं हरेः । तपस्तप्त्वा नरो घोरमरण्ये नियतेंद्रियः

വാസുദേവന്റെ സ്മരണം—സകലപാപങ്ങളും ഹരിക്കുന്ന ഹരിയുടെ സ്മരണം—പരമമാണ്. ഭീകരമായ വനത്തിലുപോലും ഇന്ദ്രിയനിയമത്തോടെ ഘോരതപം ചെയ്ത മനുഷ്യൻ ആ സ്മരണയാൽ ശുദ്ധി പ്രാപിക്കുന്നു.

Verse 148

यत्फलं समवाप्नोति तन्नत्वा गरुडध्वजम् । कृत्वापि बहुशः पापं नरो मोहसमन्वितः

ഗരുഡധ്വജനായ പ്രഭുവിനെ നമസ്കരിച്ചാൽ ലഭിക്കുന്ന ഫലം അതുതന്നെ. മോഹത്തിൽ മുങ്ങിയ മനുഷ്യൻ പലവട്ടം പാപം ചെയ്താലും ആ നമസ്കാരത്താൽ ശുഭഫലം പ്രാപിക്കുന്നു.

Verse 149

न याति नरकं गत्वा सर्वपापहरं हरिम् । पृथिव्यां यानि तीर्थानि पुण्यान्यायतनानि च

സകലപാപഹരനായ ഹരിയെ സമീപിച്ചാൽ മനുഷ്യൻ നരകത്തിലേക്കു പോകുകയില്ല. ഭൂമിയിലെ തീർത്ഥങ്ങളും പുണ്യധാമങ്ങളും തേടേണ്ട ആവശ്യമുമില്ല.

Verse 150

तानि सर्वाण्यवाप्नोति विष्णोर्नामानुकीर्तनात् । देवं शार्ङ्गधरं विष्णुं ये प्रपन्नाः परायणाः

വിഷ്ണുനാമാനുകീർത്തനത്തിലൂടെ അവയെല്ലാം (പുണ്യഫലങ്ങൾ) ലഭിക്കുന്നു. ശാർങ്ഗധരനായ ദേവൻ വിഷ്ണുവിൽ ശരണം പ്രാപിച്ച് അവനെയേ പരമഗതിയായി കരുതുന്ന ഭക്തർ നിശ്ചയമായും സർവ്വഫലങ്ങളും നേടുന്നു.

Verse 151

न तेषां यमसालोक्यं न ते स्युर्नरकौकसः । वैष्णवः पुरुषो वैश्य शिवनिंदां करोति यः

ശിവനെ നിന്ദിക്കുന്ന വൈഷ്ണവ വൈശ്യപുരുഷൻ യമലോകം പ്രാപിക്കുകയില്ല; നരകവാസിയും ആകുകയില്ല।

Verse 152

न विंदेद्वैष्णवं लोकं स याति नरकं महत् । उपोष्यैकादशीमेकां प्रसंगेनापि मानवः

വൈഷ്ണവ ലോകം ലഭിക്കാത്ത മനുഷ്യൻ മഹാനരകത്തിലേക്ക് പോകുന്നു—അവൻ യാദൃശ്ചികമായി ഒരിക്കൽ ഏകാദശി ഉപവാസം ചെയ്തിട്ടുണ്ടെങ്കിലും।

Verse 153

न याति यातनां यामीमिति लोमशतः श्रुतम् । नेदृशं पावनं किंचित्त्रिषु लोकेषु विद्यते

ലോമശനിൽ നിന്ന് ഞാൻ കേട്ടിരിക്കുന്നു—അവൻ യമന്റെ യാതനയിൽ പോകുകയില്ല; മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും ഇതുപോലെ പാവനമായത് മറ്റൊന്നുമില്ല।

Verse 154

उभयं पद्मनाभस्य दिनं पातकनाशनम् । तावत्पापानि देहेऽस्मिन्वसंतीह विशांवर

പദ്മനാഭന്റെ ദിനത്തിലെ ഇരുവിധ അനുഷ്ഠാനങ്ങളും പാപനാശകങ്ങളാണ്; ഹേ മനുഷ്യശ്രേഷ്ഠാ, അതുവരെ മാത്രമേ പാപങ്ങൾ ഈ ദേഹത്തിൽ വസിക്കൂ।

Verse 155

यावन्नोपवसेज्जंतुः पद्मनाभदिनं शुभम् । अश्वमेधसहस्राणि राजसूयशतानि च

ജീവി പത്മനാഭന്റെ ശുഭദിന ഉപവാസം അനുഷ്ഠിക്കാത്തിടത്തോളം, ആയിരം അശ്വമേധങ്ങളും നൂറ് രാജസൂയങ്ങളും അത്ര ഫലം നൽകുകയില്ല।

Verse 156

एकादश्युपवासस्य कलां नार्हंति षोडशीम् । एकादशेंद्रियैः पापं यत्कृतं वैश्य मानवैः

ഏകാദശീ ഉപവാസത്തിന്റെ ഒരു കലക്കും ഷോഡശിയുടെ പുണ്യം തുല്യമല്ല. മനുഷ്യർ പതിനൊന്ന് ഇന്ദ്രിയങ്ങളാൽ ചെയ്ത പാപം ഇതാൽ നശിക്കുന്നു.

Verse 157

एकादश्युपवासेन तत्सर्वं विलयं व्रजेत् । एकादशीसमं किंचित्पुण्यं लोके न विद्यते

ഏകാദശീ ഉപവാസം കൊണ്ടു ആ എല്ലാം (പാപദോഷം) ലയിച്ച് അവസാനിക്കുന്നു. ലോകത്തിൽ ഏകാദശിയ്ക്ക് തുല്യമായ പുണ്യം ഒന്നുമില്ല.

Verse 158

व्याजेनापि कृता यैस्तु वशं यांति न भास्करेः । स्वर्गमोक्षप्रदा ह्येषा शरीरारोग्यदायिनी

ഇത് വ്യാജേനയെങ്കിലും ആചരിക്കുന്നവർ ഭാസ്കരൻ (സൂര്യൻ)ന്റെ വശത്തിലാകുന്നില്ല. ഈ വ്രതം സ്വർഗ്ഗമോക്ഷപ്രദവും ശരീരാരോഗ്യദായിനിയും ആകുന്നു.

Verse 159

सुकलत्रप्रदा ह्येषा जीवत्पुत्रप्रदायिनी । न गंगा न गया वैश्य न काशी न च पुष्करम्

ഈ വ്രതം സുകലത്രം നൽകുന്നു, ജീവിച്ചിരിക്കുന്ന പുത്രന്മാരെയും പ്രസാദിക്കുന്നു. ഹേ വൈശ്യ, ഗംഗയും അല്ല, ഗയയും അല്ല, കാശിയും അല്ല, പുഷ്കരവും ഇതിന് തുല്യമല്ല.

Verse 160

न चापि वैष्णवं क्षेत्रं तुल्यं हरिदिनेन तु । यमुना चन्द्रभागा न तुल्या हरिदिनेन तु

ഹരിദിനം (ഏകാദശീ) തുല്യമായ വൈഷ്ണവക്ഷേത്രം പോലും ഇല്ല. യമുനയും ചന്ദ്രഭാഗയും ഹരിദിനത്തിന് തുല്യമല്ല.

Verse 161

अनायासेन येनात्र प्राप्यते वैष्णवं पदम् । रात्रौ जागरणं कृत्वा समुपोष्य हरेर्दिने

ഇവിടെ അനായാസേന വൈഷ്ണവ പരമപദം ലഭിക്കുന്ന മാർഗം ഇതുതന്നെ—ഹരിയുടെ പുണ്യദിനത്തിൽ രാത്രി ജാഗരണം ചെയ്ത് സമ്പൂർണ്ണ ഉപവാസം അനുഷ്ഠിക്കുക।

Verse 162

दश वै पैतृके पक्षे मातृके दश पूर्वजाः । प्रियाया दश ये वैश्य तानुद्धरति निश्चितम्

പിതൃപക്ഷത്തിലെ പത്ത് പൂർവ്വികരും മാതൃപക്ഷത്തിലെ പത്ത് പൂർവ്വികരും—കൂടാതെ പ്രിയഭാര്യയുടെ പത്ത് ബന്ധുക്കളും—ഇവരെ അവൻ നിശ്ചയമായും ഉദ്ധരിക്കുന്നു।

Verse 163

द्वंद्वसंग परित्यक्ता नागारि कृतकेतनाः । स्रग्विणः पीतवसनाः प्रयांति हरिमंदिरम्

ദ്വന്ദ്വങ്ങളോടുള്ള ആസക്തി ഉപേക്ഷിച്ച്, നാഗശത്രുവാൽ നിർമ്മിതമായ ധ്വജം ധരിച്ചു, മാലകളാൽ അലങ്കരിച്ച് പീതവസ്ത്രം ധരിച്ചവർ ഹരിമന്ദിരത്തിലേക്ക് പ്രയാണം ചെയ്യുന്നു।

Verse 164

बालत्वे यौवने वापि वार्द्धके वा विशांवर । उपोष्यैकादशीं नूनं नैति पापोऽतिदुर्गतिम्

ഹേ നരശ്രേഷ്ഠാ! ബാല്യത്തിലോ യൗവനത്തിലോ വാർദ്ധക്യത്തിലോ—ഏത് അവസ്ഥയിലായാലും നിശ്ചയമായി ഏകാദശി ഉപവാസം അനുഷ്ഠിക്കുന്നവൻ പാപിയായാലും അതിദുർഗതിയിൽ പതിക്കുകയില്ല।

Verse 165

उपोष्येह त्रिरात्राणि कृत्वा वा तीर्थमज्जनम् । दत्वा हेमतिलान्गाश्च स्वर्गं यांतीह मानवाः

ഇവിടെ മൂന്നു രാത്രികൾ ഉപവാസം അനുഷ്ഠിച്ച്, അല്ലെങ്കിൽ തീർത്ഥസ്നാനം ചെയ്ത്, സ്വർണ്ണവും എള്ളും മുതലായ ദാനങ്ങൾ നൽകി—മനുഷ്യർ ഈ സ്ഥലത്തുനിന്നുതന്നെ സ്വർഗ്ഗം പ്രാപിക്കുന്നു।

Verse 166

तीर्थे स्नांति न ये वैश्य न दत्तं कांचनं च यैः । नैव तप्तं तपः किंचित्ते स्युः सर्वत्र दुःखिताः

തീർത്ഥങ്ങളിൽ സ്നാനം ചെയ്യാത്ത, സ്വർണ്ണദാനം ചെയ്യാത്ത, അല്പവും തപസ്സു അനുഷ്ഠിക്കാത്ത വൈശ്യർ—അവർ എല്ലായിടത്തും ദുഃഖിതരാകും।

Verse 167

संक्षिप्य कथितं धर्म्मं नरकस्य निरूपणम् । अद्रोहः सर्वभूतेषु वाङ्मनः काय कर्मभिः

ഇങ്ങനെ ധർമ്മം സംക്ഷിപ്തമായി പറഞ്ഞു, നരകത്തിന്റെ വിവരണവും കൂടി—വാക്ക്, മനസ്, ശരീരം എന്നീ കർമങ്ങളാൽ സർവ്വഭൂതങ്ങളോടും അദ്രോഹം (അഹിംസ).

Verse 168

इंद्रियाणां निरोधश्च दानं च हरिसेवनम् । वर्णाश्रमक्रियाणां च पालनं विधितः सदा

ഇന്ദ്രിയനിയമനം, ദാനം, ഹരിസേവനം, കൂടാതെ ശാസ്ത്രവിധിപ്രകാരം സ്വന്തം വർണ്ണാശ്രമ കർത്തവ്യങ്ങൾ നിരന്തരം പാലിക്കൽ।

Verse 169

स्वर्गार्थी सर्वदा वैश्य तपोदानं न कीर्तयेत् । यथाशक्ति तथा दद्यादात्मनो हितकाम्यया

സ്വർഗ്ഗം ആഗ്രഹിക്കുന്ന വൈശ്യൻ തന്റെ തപസ്സിനെയും ദാനത്തെയും കുറിച്ച് ഒരിക്കലും പുകഴ്ത്തരുത്; സ്വന്തം യഥാർത്ഥ ഹിതം കാംക്ഷിച്ച് യഥാശക്തി ദാനം ചെയ്യണം।

Verse 170

उपानद्वस्त्रमन्नानि पत्रं मूलं फलं जलम् । अवंध्यं दिवसं कार्य्यं दरिद्रेणापि वैश्यक

പാദുക, വസ്ത്രം, അന്നം, ഇല, കിഴങ്ങും വേറും, ഫലം, ജലം—ഹേ വൈശ്യകാ, ദരിദ്രനും ഇത്രയെങ്കിലും ദാനം ചെയ്ത് തന്റെ ദിനം ഫലപ്രദമാക്കണം।

Verse 171

इहलोके परे चैव न दत्तं नोपतिष्ठते । दातारो नैव पश्यंति तां तां वै यमयातनाम्

ഈ ലോകത്തും പരലോകത്തും ദാനം ചെയ്യാത്തത് ഒരാളുടെ കൂടെ നിലകൊള്ളുകയില്ല. ദാനം ചെയ്യാത്തവർ വീണ്ടും വീണ്ടും യമന്റെ വിവിധ യാതനകൾ കാണേണ്ടിവരും.

Verse 172

दीर्घायुषो धनाढ्याश्च भवंतीह पुनःपुनः । किमत्र बहुनोक्तेन यांत्यधर्मेण दुर्गतिम्

അവർ ഈ ലോകത്ത് വീണ്ടും വീണ്ടും ദീർഘായുസ്സും ധനസമ്പത്തും നേടാം; എന്നാൽ കൂടുതൽ പറഞ്ഞാൽ എന്ത്? അധർമ്മം മൂലം അവർ ദുര്‍ഗതിയിലേക്കു പോകുന്നു.

Verse 173

आरोहंति दिवं धर्म्मे नराः सर्वत्र सर्वदा

ധർമ്മം മൂലം മനുഷ്യർ എല്ലായിടത്തും എല്ലാകാലത്തും സ്വർഗ്ഗത്തിലേക്ക് ഉയരുന്നു.

Verse 174

तेन बालत्वमारभ्य कर्तव्यो धर्मसंग्रहः । इति ते कथितं सर्वं किमन्यच्छ्रोतुमिच्छसि

അതുകൊണ്ട് ബാല്യകാലം മുതൽ ധർമ്മത്തിന്റെ സമാഹാരവും ആചരണവും ചെയ്യേണ്ടതാണ്. ഇതെല്ലാം നിന്നോട് പറഞ്ഞു; ഇനി എന്താണ് കേൾക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നത്?

Verse 175

विकुंडल उवाच । श्रुत्वा त्वद्वचनं सौम्य प्रसन्नं चित्तमेव मे । गंगोदं पापहं सद्यः पापहारि सतां वचः

വികുണ്ഡലൻ പറഞ്ഞു—ഹേ സൗമ്യാ! നിന്റെ വചനങ്ങൾ കേട്ടപ്പോൾ എന്റെ ചിത്തം പ്രസന്നമായി. ഗംഗാജലം പോലെ തന്നെ സദ്യം പാപം നശിപ്പിക്കുന്നതു പോലെ, സജ്ജനങ്ങളുടെ വചനവും പാപം അകറ്റുന്നു.

Verse 176

उपकर्तुं प्रियं वक्तुं गुणो नैसर्गिकः सताम् । शीतांशुः क्रियते केन शीतलोऽमृतमंडलः

ഉപകാരം ചെയ്യുകയും പ്രിയവാക്ക് പറയുകയും ചെയ്യുന്നത് സജ്ജനരുടെ സ്വാഭാവിക ഗുണം. അമൃതമണ്ഡലമായ ശീതളചന്ദ്രനെ ആരാണ് ശീതളമാക്കിയത്?

Verse 177

देवदूत ततो ब्रूहि कारुण्यान्मम पृच्छतः । नरकान्निष्कृतिः सद्यो भ्रातुर्मे जायते कथम्

ഹേ ദേവദൂതാ! കരുണയോടെ, ഞാൻ ചോദിക്കുന്നു—എന്റെ സഹോദരന് നരകത്തിൽ നിന്ന് ഉടൻ മോചനം എങ്ങനെ ലഭിക്കും?

Verse 178

इति तस्य वचः श्रुत्वा देवदूतो जगाद ह । ध्यानं दृष्ट्वा क्षणं ध्यात्वा तन्मैत्री रज्जुबन्धनः

അവന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട് ദേവദൂതൻ പറഞ്ഞു. അവന്റെ ധ്യാനം കണ്ടു, ക്ഷണമാത്രം ആലോചിച്ച്, നിയന്ത്രണത്തിന്റെ കയറാൽ ബന്ധിതനായിരുന്നാലും മൈത്രിഭാവത്തോടെ (തീരുമാനിച്ചു).

Verse 179

यत्ते वैश्याष्टमे पुण्यं त्वया जन्मनि संचितम् । तद्भ्रात्रे दीयतां सर्वं स्वर्गं तस्य यदीच्छसि

നീ വൈശ്യനായി എട്ടാം ജന്മത്തിൽ സമ്പാദിച്ച പുണ്യം മുഴുവനും സഹോദരന് ദാനം ചെയ്യുക—അവന് സ്വർഗ്ഗപ്രാപ്തി വേണമെങ്കിൽ.

Verse 180

विकुंडल उवाच । किं तत्पुण्यं कथं जातं किं जन्म च पुरातनम् । तत्सर्वं कथ्यतां दूत ततो दास्यामि सत्वरम्

വികുണ്ഡലൻ പറഞ്ഞു—ആ പുണ്യം എന്ത്, അത് എങ്ങനെ ഉത്ഭവിച്ചു, ആ പുരാതന ജന്മം ഏത്? ഹേ ദൂതാ, എല്ലാം പറയുക; പിന്നെ ഞാൻ ഉടൻ നൽകാം.

Verse 181

देवदूत उवाच । शृणु वैश्य प्रवक्ष्यामि तत्पुण्यं च सहेतुकम् । पुरा मधुवने पुण्ये ऋषिरासीच्च शाकुनिः

ദേവദൂതൻ പറഞ്ഞു—ഹേ വൈശ്യാ, കേൾക്കുക; ആ പുണ്യവും അതിന്റെ കാരണവും ഞാൻ വിശദീകരിക്കുന്നു. പുരാതനകാലത്ത് പുണ്യമായ മധുവനത്തിൽ ശാകുനി എന്ന ഋഷി ഉണ്ടായിരുന്നു.

Verse 182

तपोऽध्ययन संपन्नस्तेजसां ब्रह्मणा समः । जज्ञिरे तस्य रेवत्यां नव पुत्रा ग्रहा इव

തപസ്സും വേദാധ്യയനവും സമ്പന്നനായ, തേജസ്സിൽ ബ്രഹ്മാവിനോട് സമനായ അവനു റേവതിയിൽ ഒമ്പത് പുത്രന്മാർ ജനിച്ചു—ഒമ്പത് ഗ്രഹങ്ങളെപ്പോലെ.

Verse 183

ध्रुवः शीलो बुधस्तारो ज्योतिष्मानुत पंचमः । अग्निहोत्ररता ह्येते गृहधर्मेषु रेमिरे

ധ്രുവൻ, ശീലൻ, ബുധൻ, താര, അഞ്ചാമനായ ജ്യോതിഷ്മാൻ—ഇവർ എല്ലാവരും അഗ്നിഹോത്രത്തിൽ രതരായി ഗൃഹധർമ്മ കർത്തവ്യങ്ങളിൽ ആനന്ദിച്ചു.

Verse 184

निर्मोहो जितकामश्च ध्यानकोशो गुणाधिकः । एते गृहविरक्ताश्च चत्वारो द्विजसूनवः

നിർമോഹൻ, ജിതകാമൻ, ധ്യാനകോശൻ, ഗുണാധികൻ—ഈ നാല് ബ്രാഹ്മണപുത്രന്മാർ ഗൃഹസ്ഥജീവിതത്തിൽ നിന്ന് വിരക്തരായിരുന്നു.

Verse 185

चतुर्थाश्रममापन्नाः सर्वकामविनिस्पृहाः । ग्रामैकवासिनः सर्वे निःसंगा निष्परिग्रहाः

അവർ ചതുര്ഥാശ്രമമായ സന്ന്യാസം സ്വീകരിച്ച് എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളോടും നിസ്പൃഹരായി. എല്ലാവരും ഒരേ ഗ്രാമത്തിൽ വസിച്ചു—നിസ്സംഗരും നിഷ്പരിഗ്രഹരുമായി.

Verse 186

निराशा निष्प्रयत्नाश्च सम लोष्टाश्मकांचनाः । येनकेनचिदाच्छन्ना येनकेनचिदाशिताः

അവർ നിരാശരായി, വ്യഗ്രശ്രമമില്ലാത്തവരായി; മണ്ണുകട്ട, കല്ല്, സ്വർണം എന്നിവയെ ഒരുപോലെ കാണുന്നു. കൈവന്നതുകൊണ്ട് തന്നെ മൂടിക്കൊണ്ട്, ലഭിച്ചതുകൊണ്ട് തന്നെ ആഹാരം കഴിച്ച്, സംതൃപ്തമായ വൈരാഗ്യത്തിൽ ജീവിക്കുന്നു.

Verse 187

सायंग्रहास्तथा नित्यं विष्णुध्यानपरायणाः । जितनिद्रा जिताहारा वातशीतसहिष्णवः

അവർ നിത്യമായി സായാഹ്നകർമ്മങ്ങൾ അനുഷ്ഠിച്ച് വിഷ്ണുധ്യാനത്തിൽ പരായണരായിരിക്കുന്നു. നിദ്രയും ആഹാരവും ജയിച്ച്, കാറ്റും തണുപ്പും ക്ഷമയോടെ സഹിക്കുന്നു.

Verse 188

पश्यंतो विष्णुरूपेण जगत्सर्वं चराचरम् । चरंति लीलया पृथ्वद्यंतेऽन्योन्यं मौनमास्थिताः

അവർ ചലിക്കുന്നതും അചലവും ആയ സർവ്വജഗത്തെയും വിഷ്ണുരൂപമായി കാണുന്നു. ലീലാഭാവത്തോടെ സഞ്ചരിച്ച് ഭൂമിയുടെ അറ്റങ്ങളിൽ എത്തി, പരസ്പരം മൗനം ആചരിച്ച് നിലകൊള്ളുന്നു.

Verse 189

न कुर्वंति क्रियां कांचिदर्थमात्रं हि योगिनः । दृष्टज्ञाना असंदेहाश्चिद्विकार विशारदाः

യോഗികൾ യാതൊരു ക്രിയയും കാരണമില്ലാതെ ചെയ്യുന്നില്ല; ഉദ്ദേശസിദ്ധിക്കായി മാത്രമാണ് പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. അവർ സാക്ഷാത് ജ്ഞാനപ്രാപ്തർ, സംശയരഹിതർ, ചിത്തവികാരങ്ങളെ ഗ്രഹിക്കുന്നതിൽ നിപുണർ.

Verse 190

एवं ते तव विप्रस्य पूर्वमष्टमजन्मनि । तिष्ठतो मध्यदेशेषु पुत्रदारकुटुंबिनः

ഹേ വിപ്രാ! ഇങ്ങനെ നിന്റെ മുൻ—എട്ടാം—ജന്മത്തിൽ, മധ്യദേശ പ്രദേശങ്ങളിൽ നീ വസിച്ചിരിക്കുമ്പോൾ, നിനക്ക് പുത്രനും ഭാര്യയും കുടുംബവും ഉള്ള ഗൃഹസ്ഥജീവിതം ഉണ്ടായിരുന്നു.

Verse 191

गेहं तावकमाजग्मुर्मध्याह्ने क्षुत्पिपासिताः । वैश्वदेवांतरे काले त्वया दृष्टा गृहांगणे

മധ്യാഹ്നത്തിൽ വിശപ്പും ദാഹവും കൊണ്ട് പീഡിതരായി അവർ നിന്റെ ഗൃഹത്തിലേക്ക് വന്നു; വൈശ്വദേവകർമ്മത്തിന്റെ ഇടവേളയിൽ നീ അവരെ വീട്ടുമുറ്റത്ത് കണ്ടു.

Verse 192

सगद्गदं साश्रुनेत्रं सहर्षं च ससंभ्रमम् । दंडवत्प्रणिपातेन बहुमानपुरःसरम्

കണ്ഠം ഗദ്ഗദമായി, കണ്ണുകൾ അശ്രുനിറഞ്ഞു, ഹർഷവും ഭക്തിസംഭ്രമവും നിറഞ്ഞ് അവൻ ആഴമുള്ള ബഹുമാനത്തോടെ ദണ്ഡവത് പ്രണാമം ചെയ്തു.

Verse 193

प्रणम्य चरणौ मूर्ध्ना कृत्वा पाणियुगाञ्जलिम् । तदाभिनन्दिताः सर्वे तया सूनृतया गिरा

ശിരസ്സുകൊണ്ട് പാദങ്ങളിൽ നമസ്കരിച്ചു, ഇരുകൈകളും ചേർത്ത്; അവളുടെ സത്യവും മൃദുവുമായ വചനങ്ങളാൽ അവർ എല്ലാവരും ആദരത്തോടെ അഭിനന്ദിക്കപ്പെട്ടു.

Verse 194

अद्य मे सफलं जन्म जीवितं सफलं तथा । अद्य विष्णुः प्रसन्नो मे सनाथोऽद्यास्मि पावनः

ഇന്ന് എന്റെ ജന്മം ഫലവത്തായി, എന്റെ ജീവിതവും സാർത്ഥകമായി. ഇന്ന് വിഷ്ണു എന്നിൽ പ്രസന്നൻ; ഇന്ന് ഞാൻ അനാഥനല്ല—ഞാൻ പാവനനായി.

Verse 195

धन्योऽस्म्यद्य गृहं धन्यं धन्या अद्य कुटुंबिनः । ममाद्य पितरो धन्या धन्या गावः श्रुतं धनम्

ഇന്ന് ഞാൻ ധന്യൻ, എന്റെ ഗൃഹം ധന്യം, ഇന്ന് എന്റെ കുടുംബാംഗങ്ങൾ ധന്യർ. ഇന്ന് എന്റെ പിതൃകൾ ധന്യർ, പശുക്കളും ധന്യങ്ങൾ—ഞാൻ കേട്ടത് സത്യത്തിൽ ധനസമം.

Verse 196

यद्दृष्टौ भवतां पादौ तापत्रयहरौ मया । भवतां दर्शनं यस्माद्धन्यस्यैव हरेरिव

ഞാൻ ത്രിതാപഹരമായ നിങ്ങളുടെ പാദയുഗളം ദർശിച്ചു; അതുകൊണ്ട് നിങ്ങളുടെ ദർശനം ധന്യർക്കു ഹരിദർശനംപോലെ ദുഃഖശമനകരം.

Verse 197

एवं संपूज्य कृत्वा तु पादप्रक्षालनं तथा । धृतं मूर्ध्नि विशांश्रेष्ठ श्रद्धया परया तदा

ഇങ്ങനെ സമ്യകായി പൂജിച്ച് പാദപ്രക്ഷാലനം ചെയ്ത ശേഷം, ഹേ നരശ്രേഷ്ഠാ, അവൻ പരമശ്രദ്ധയോടെ ആ ജലം ശിരസ്സിൽ ധരിച്ചു.

Verse 198

यत्र पादोदकं वैश्य श्रद्धया शिरसा धृतम् । गंधपुष्पाक्षतैर्धूपैर्दीपैर्भावपुरःसरम्

ഹേ വൈശ്യാ, എവിടെ പാദോദകം ശ്രദ്ധയോടെ ശിരസ്സിൽ ധരിക്കപ്പെടുകയും, ഗന്ധം, പുഷ്പം, അക്ഷതം, ധൂപം, ദീപം എന്നിവ ഭക്തിഭാവം മുൻനിർത്തി അർപ്പിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്നുവോ, അവിടം വിശേഷമായി പവിത്രമാകുന്നു.

Verse 199

संपूज्य सुंदरान्नेन भोजिता यतयस्तथा । तृप्ताः परमहंसास्ते विश्रांता मंदिरे निशि

ഉത്തമമായ അന്നംകൊണ്ട് സമ്യകായി ആദരിച്ച് ഭോജനമൊരുക്കിയപ്പോൾ, ആ യതി-പരമഹംസന്മാർ തൃപ്തരായി രാത്രിയിൽ ആ ഗൃഹത്തിൽ വിശ്രമിച്ചു.

Verse 200

ध्यायंतश्च परं ब्रह्म यज्ज्योतिर्ज्योतिषां मतम् । तेषामातिथ्यजं पुण्यं जातं यत्ते विशांवर

ഹേ നരശ്രേഷ്ഠാ, അവർ ‘ജ്യോതികളുടെ ജ്യോതി’ എന്നു കരുതപ്പെടുന്ന പരബ്രഹ്മത്തെ ധ്യാനിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കെ, അവരുടെ ആതിഥ്യത്തിൽ നിന്നുയർന്ന പുണ്യം അവർക്കു ഉദിച്ച് ഫലിച്ചു.