Adhyaya 95
Droṇa-parva Adhyāya 95 — Sātyaki’s Breakthrough and the Routing of Allied Contingents
Upa-parva: Sātyaki’s Advance through Droṇa’s Host (Droṇānīka-taraṇa Episode)
Saṃjaya reports that Sātyaki, after striking down Sudarśana, addresses his charioteer and characterizes the battlefield as a turbulent ‘ocean’ of chariots, horses, elephants, and weapon-waves—deadly, loud, and difficult to cross. He asserts that Droṇa’s host has been traversed and urges a swift, composed drive toward the remaining enemy mass, anticipating proximity to Arjuna (Kirīṭin, wielder of Gāṇḍīva) and interpreting omens as indicating Jayadratha’s imminent death before sunset. The charioteer responds with confidence, declaring that even formidable commanders would not induce fear while he drives under Sātyaki’s protection, and asks whom Sātyaki intends to send toward death. Sātyaki vows to fulfill his pledge by cutting down the Kāmboja-led blocking force and promises to demonstrate his capacity so that Duryodhana will regret the losses. The narrative then shifts to action: the driver whips the horses forward; Sātyaki is met with missile volleys from Yavana and allied fighters, which he neutralizes by cutting down arrows and weapons. He counterattacks with precise, sharp shafts, severing heads and arms, piercing armor, and causing mass rout; the battlefield is depicted as blood-soaked and strewn with bodies. The surviving forces flee in panic, and Sātyaki, pleased at having dispersed the Kāmbojas, Yavanas, and Śakas, urges the charioteer onward; observers (including cāraṇas) acclaim the advance as he proceeds as Arjuna’s rear-guard support.
Chapter Arc: संजय धृतराष्ट्र से कहते हैं—सुदक्षिण के मारे जाने के बाद रणभूमि में अर्जुन के सामने अनेक जनपदों की सेनाएँ उमड़ पड़ती हैं; रथ पर केशव सहित पार्थ बाण-वर्षा से ढँक जाता है, फिर भी उसका तेज़ क्षीण नहीं होता। → अभीषाह, शूरसेन, शिबि, वसाति आदि दल धनंजय पर शर-वर्षा करते हैं; अर्जुन प्रतिशर-प्रहार से उन्हें छिन्न-भिन्न करता है, सैकड़ों योद्धा भयभीत होकर तितर-बितर भागते हैं। तभी रथियों में श्रेष्ठ श्रुतायु क्रुद्ध होकर तीक्ष्ण तोमर से अर्जुन पर प्रहार करता है और युद्ध का केंद्र एक घोर द्वंद्व की ओर खिंच जाता है। → अपने रथ को शरजाल से आच्छादित देखकर और शत्रुओं को अग्नि-सम दीप्त मानकर अर्जुन ‘शाक्रास्त्र’ प्रकट करता है; सहस्रों नतपर्वण बाण निकलते हैं और वह परमक्रुद्ध होकर श्रुतायु, अच्युतायु, नियतायु, दीर्घायु तथा अन्य म्लेच्छ-अम्बष्ठ योद्धाओं को यमसदन की ओर भेज देता है—कहीं गदा चूर-चूर होती है, कहीं इन्द्रध्वज-सा देह धराशायी होता है। → अर्जुन मदोन्मत्त गज की भाँति रथ, घोड़े और हाथियों की पंक्तियाँ रौंदता हुआ शत्रु-सेना को तोड़ देता है; जो बचे वे भय से पलायन करते हैं और उस मोर्चे पर पाण्डव-पक्ष का पलड़ा भारी हो जाता है। → कौरव-सेना के अन्य महारथी इस संहार का प्रतिशोध लेने को किस प्रकार संगठित होंगे—यह अगले प्रसंग की ओर संकेत करता है।
Shlokas
Verse 1
अत्-४-#कात त्रिनवतितमो<्थ्याय: अर्जुनद्वारा श्रुतायु
ສັນຈະຍະ ກ່າວວ່າ: «ຂ້າແຕ່ພະຣາຊາ! ເມື່ອ ສຸດັກຊິນາ ກະສັດແຫ່ງກຳໂບຊາ ແລະວິລະບຸລຸດ ສຣຸຕາຍຸທະ ຖືກສັງຫານແລ້ວ, ທະຫານທັງຫມົດຂອງພະອົງກໍໂກດແຄ້ນ ແລະພາກັນພຸ່ງເຂົ້າໃສ່ ພາຣຖະ (ອາຣຈຸນ) ດ້ວຍຄວາມໄວອັນຫຼາຍ».
Verse 2
अभीषाहा: शूरसेना: शिबयो5थ वसातय: । अभ्यवर्षस्ततो राजन् शरवर्षर्धन॑जयम्,महाराज! वहाँ अभीषाह, शूरसेन, शिबि और वसाति-देशीय सैनिकगण अर्जुनपर बाणोंकी वर्षा करने लगे
ສັນຊະຍະ ກ່າວວ່າ: «ຂ້າແຕ່ພະມະຫາກະສັດ, ໃນຂະນະນັ້ນ ພວກອະພີສາຫະ, ພວກຊູຣາເສນະ, ພວກຊິບິ ແລະ ນັກຮົບແຫ່ງແດນວະສາຕິ ໄດ້ລະດົມຍິງລູກສອນດັ່ງຝົນ ລົງໃສ່ ທະນັນຊະຍະ (ອາຣະຊຸນ)».
Verse 3
तेषां षष्टिशतानन्यान् प्रामथ्नात् पाण्डव: शरै: | ते सम भीता: पलायन्ते व्याप्रात् क्षुद्रमृूगा इव
ສັນຊະຍະ ກ່າວວ່າ: ອາຣະຊຸນ ບຸດແຫ່ງປານດຸ ໄດ້ຍິງລູກສອນທຳລາຍກອງນັ້ນ—ພ້ອມທັງນັກຮົບອີກຫົກພັນ ແລະ ຜູ້ກ້າອື່ນໆ. ພວກເຂົາຕົກໃຈຫວາດກົວ ແລະ ແຕກຫນີຈາກລາວ ດັ່ງກວາງນ້ອຍໆ ແຕກກະຈາຍເມື່ອພົບເສືອ.
Verse 4
ते निवृत्ता: पुनः पार्थ सर्वतः पर्यवारयन् । रणे सपत्नान् निध्नन्तं जिगीषन्तं परान् युधि
ສັນຊະຍະ ກ່າວວ່າ: ນັກຮົບທີ່ຫັນກັບຄືນມານັ້ນ ໄດ້ລ້ອມພາຣຖະ (ອາຣະຊຸນ) ຈາກທຸກທິດ. ເພາະໃນສົງຄາມ ອາຣະຊຸນມຸ່ງໝັ້ນຈະຊະນະ ແລະ ກຳລັງປະຫານສັດຕູ; ເຫັນດັ່ງນັ້ນ ພວກທີ່ເຄີຍແຕກຫນີກໍກັບຄືນມາ ແລະ ປິດລ້ອມລາວ.
Verse 5
तेषामापततां तूर्ण गाण्डीवप्रेषितै: शरै: । शिरांसि पातयामास बाहूंश्वापि धनंजय:,उन आक्रमण करनेवाले योद्धाओंके मस्तकों और भुजाओंको अर्जुनने गाण्डीव- धनुषद्वारा छोड़े हुए बाणोंसे तुरंत ही काट गिराया
ສັນຊະຍະ ກ່າວວ່າ: ເມື່ອນັກຮົບເຫຼົ່ານັ້ນພຸ້ນເຂົ້າມາຢ່າງວ່ອງໄວ, ທະນັນຊະຍະ (ອາຣະຊຸນ) ໄດ້ຍິງລູກສອນຈາກຄັນທະນູການຑີວະ ຢ່າງຮວດເລັດ ແລະ ຕັດໃຫ້ຫົວ ແລະ ແຂນຂອງພວກເຂົາຫຼຸດລົງໃນທັນທີ.
Verse 6
शिरोभशि: पातितैस्तत्र भूमिरासीज्निरन्तरा | अभ्रच्छायेव चैवासीदू ध्वाड्क्षगृभ्रबलैर्युधि
ສັນຊະຍະ ກ່າວວ່າ: ທີ່ນັ້ນ ສະໜາມຮົບຖືກປົກຄຸມແນ່ນໜາ ບໍ່ເຫຼືອຊ່ອງວ່າງ ດ້ວຍຫົວທີ່ຖືກຕັດຕົກ. ແລະໃນການຮົບນັ້ນ ເມື່ອຝູງກາ ແລະ ຝູງນົກແຮ້ງມາຊຸມນຸມ ສະຖານທີ່ນັ້ນກໍຄ້າຍຖືກເງົາເມກປົກຄຸມ.
Verse 7
तेषु तूत्साद्यमानेषु क्रोधामर्षसमन्वितौ । श्रुतायुश्नाच्युतायुश्न धनंजयमयुध्यताम्
ສັນຊະຍາກ່າວວ່າ: ເມື່ອກອງທັບເຫຼົ່ານັ້ນກຳລັງຖືກຟັນລົງ ສຣຸຕາຍຸ ແລະ ອະຈຸຕາຍຸ—ວີລະບຸລຸດສອງຄົນ—ເຕັມໄປດ້ວຍຄວາມໂກດ ແລະຄວາມພູມໃຈທີ່ຖືກກະທົບ ໄດ້ກ້າວເຂົ້າໄປສູ້ກັບ ທະນັນຊະຍະ (ອາຣຊຸນ)។
Verse 8
बलिनौ स्पर्धिनौ वीरौ कुलजौ बाहुशालिनौ । तावेनं शरवर्षाणि सव्यदक्षिणमस्थताम्
ສັນຊະຍາກ່າວວ່າ: ນັກຮົບທັງສອງນັ້ນແຂງແຮງ ແລະມີໃຈແຂ່ງຂັນດຸເດືອດ ເກີດໃນຕະກູນສູງ ໂດດເດັ່ນດ້ວຍພະລັງແຂນ. ພວກເຂົາຢືນປະຈຳທາງຊ້າຍແລະຂວາຂອງອາຣຊຸນ ແລ້ວເລີ່ມສາດຝົນລູກສອນໃສ່ລາວ.
Verse 9
त्वरायुक्तौ महाराज प्रार्थयानौ महद् यश: । अर्जुनस्य वधरप्रेप्सू पुत्रार्थे तव धन्विनौ
ສັນຊະຍາກ່າວວ່າ: ໂອ ພະມະຫາກະສັດ, ນັກທະນູສອງຄົນນັ້ນ ຮີບຮ້ອນ ແລະປາຖະໜາຊື່ສຽງອັນໃຫຍ່; ເພື່ອປະໂຫຍດແກ່ພະລູກຊາຍຂອງພະອົງ ພວກເຂົາປາຖະໜາຈະສັງຫານອາຣຊຸນ, ຖືຄັນທະນູໄວ້ໃນມື ແລ້ວຍິງລູກສອນຢ່າງຮີບດ່ວນ.
Verse 10
तावर्जुनं सहस्त्रेण पत्रिणां नतपर्वणाम् । पूरयामासतु: क्रुद्धो तटागं जलदौ यथा
ສັນຊະຍາກ່າວວ່າ: ແລ້ວນັກຮົບທັງສອງນັ້ນ ທີ່ລຸກໄຫວດ້ວຍຄວາມໂກດ ໄດ້ສາດລູກສອນມີຂົນປີກນັບພັນ ທີ່ຂໍ້ຕໍ່ໂຄ້ງງໍ ປົກຄຸມອາຣຊຸນຈົນໝົດ—ດັ່ງເມກຝົນສອງກ້ອນເຕີມສະໜອງນ້ຳໃນຫນອງ.
Verse 11
श्रुतायुश्न ततः क्रुद्धस्तोमरेण धनंजयम् । आजघान रथश्रेष्ठ: पीतेन निशितेन च,फिर रथियोंमें श्रेष्ठ श्रुतायुने कुृपित होकर पानीदार तीखी धारवाले तोमरसे अर्जुनपर आघात किया
ສັນຊະຍາກ່າວວ່າ: ແລ້ວສຣຸຕາຍຸ ຜູ້ເປັນຍອດນັກຮົບລົດສົງຄາມ ໄດ້ໂກດກ້າ ແລະຟາດໃສ່ ທະນັນຊະຍະ (ອາຣຊຸນ) ດ້ວຍຕະໂມຣະ ອາວຸດປາຍແຫຼມຄົມ ເຫັນປະກາຍດັ່ງຄຳ.
Verse 12
सो5तिविद्धो बलवता शत्रुणा शत्रुकर्शन: । जगाम परम॑ मोहं मोहयन् केशवं रणे
ສັນຊະຍະກ່າວວ່າ: ອາຣະຈຸນ—ຜູ້ປະຫານສັດຕູ—ຖືກສັດຕູຜູ້ມີກຳລັງກະແທກຢ່າງແຮງ ຈົນຕົກຢູ່ໃນຄວາມຫຼົງມືດຢ່າງຫນັກ. ໃນກາງສະໜາມຮົບ ລາວເຮັດໃຫ້ເກສະວະ (ພຣະກຣິດ) ສັ່ນໄຫວດ້ວຍຄວາມຫ່ວງໃຍ ໃນຂະນະທີ່ຕົນເອງກໍຈົມລົງໃນອາການສະຫຼົບລຶກ.
Verse 13
एतस्मिन्नेव काले तु सो<च्युतायुर्महारथ: । शूलेन भृशतीक्ष्णेन ताडयामास पाण्डवम्,इसी समय महारथी अच्युतायुने अत्यन्त तीखे शूलके द्वारा पाण्डुकुमार अर्जुनपर प्रहार किया
ໃນເວລານັ້ນເອງ ອັຈຸຕາຍຸ ມະຫາລົດຮົບ ໄດ້ໃຊ້ຫອກປາຍແຫຼມຢ່າງຍິ່ງ ຟັນທຸບຕີພານດະວະ (ອາຣະຈຸນ).
Verse 14
क्षते क्षारं स हि ददौ पाण्डवस्य महात्मन: । पार्थोडपि भृशसंविद्धो ध्वजयष्टिं समाश्रित:
ສັນຊະຍະກ່າວວ່າ: ດ້ວຍການຟັນທຸບນັ້ນ ລາວປານດັ່ງໄດ້ຫວ່ານເກືອລົງໃສ່ບາດແຜຂອງບຸດພານດຸຜູ້ໃຈໃຫຍ່. ແມ່ນແຕ່ພາຣະຖະ (ອາຣະຈຸນ) ຜູ້ຖືກທຳຮ້າຍຢ່າງຫນັກ ກໍຕ້ອງພິງໃສ່ເສົາທຸງຂອງຕົນເພື່ອປະຄອງກາຍ.
Verse 15
ततः सर्वस्य सैन्यस्य तावकस्य विशाम्पते । सिंहनादो महानासीद्धतं मत्वा धनंजयम्,प्रजानाथ! उस समय अर्जुनको मरा हुआ मानकर आपके सारे सैनिक जोर-जोरसे सिंहनाद करने लगे
ສັນຊະຍະກ່າວວ່າ: ໂອ ຈອມເຈົ້າແຫ່ງປະຊາຊົນ! ເມື່ອເຂົາເຈົ້າເຊື່ອວ່າ ທະນັນຊະຍະ (ອາຣະຈຸນ) ຖືກສັງຫານແລ້ວ ກອງທັບກົວຣະວະທັງໝົດຂອງທ່ານກໍຮ້ອງຄຳຮາມດັ່ງສິງໂຕຢ່າງກຶກກ້ອງ.
Verse 16
कृष्णश्व भृशसंतप्तो दृष्टवा पार्थ विचेतनम् । आश्वासयत् सुहसद्याभिवाग्भिस्तत्र धनंजयम्
ສັນຊະຍະກ່າວວ່າ: ເມື່ອເຫັນພາຣະຖະ (ອາຣະຈຸນ) ນອນຢູ່ໃນອາການບໍ່ຮູ້ສຶກ ພຣະກຣິດ—ຜູ້ມີມ້າອັນໂດ່ງດັງ—ກໍເສົ້າຮ້ອນໃຈຢ່າງຫນັກ. ຢູ່ທີ່ນັ້ນ ພຣະອົງໄດ້ເວົ້າຖ້ອຍຄຳອ່ອນໂຍນ ແລະເປັນທີ່ຊື່ນໃຈ ເພື່ອປອບໃຈແລະປຸກຂວັນທະນັນຊະຍະ.
Verse 17
ततस्तौ रथिनां श्रेष्ठी लब्धलक्ष्यौ धनंजयम् | वासुदेवं च वार्ष्णेयं शरवर्ष: समन्तत:
ສັນຊະຍາກ່າວວ່າ: ແລ້ວນັກຮົບລົດສົງຄາມຜູ້ເລີດທັງສອງ ເມື່ອໄດ້ພົບເປົ້າໝາຍແລ້ວ ກໍຍິງລູກສອນດັ່ງຝົນຈາກທຸກທິດ ໃສ່ທະນັນຊະຍະ (ອາຈຸນ) ແລະ ວາສຸເທວ ວາຣສະເນຍ (ກຣິດສະນະ). ພາບນັ້ນຄືກັບວ່າທັງສອງ—ພ້ອມດ້ວຍສ່ວນປະກອບຂອງລົດ ແລະ ທຸງສັນຍາລັກ—ຖືກກືນຫາຍໄປໃນພາຍຸອາວຸດ.
Verse 18
सचक्रकूबररथं साश्वध्वजपताकिनम् | अदृश्य॑ चक्रतुर्युद्धे तदद्भुतमिवाभवत्
ສັນຊະຍາກ່າວວ່າ: ໃນຍຸດທະນັ້ນ ພວກເຂົາເຮັດໃຫ້ລົດຂອງອາຈຸນ—ພ້ອມດ້ວຍລໍ້ ຄານຍຶດ ມ້າ ທຸງ ແລະ ປ້າຍທຸງ—ຫາຍໄປຈາກສາຍຕາ ໃຕ້ຝົນລູກສອນທີ່ລ້ອມຮອບ. ມັນຄືກັບວ່າມີສິ່ງອັດສະຈັນເກີດຂຶ້ນ ເມື່ອນັກຮົບພະຍາຍາມກົດຂີ່ຝ່າຍທີ່ຊອບທຳດ້ວຍກຳລັງລ້ວນໆ.
Verse 19
प्रत्याश्वस्तस्तु बीभत्सु: शनकैरिव भारत । प्रेतराजपुरं प्राप्प पुन: प्रत्यागतो यथा,भारत! फिर अर्जुन धीरे-धीरे सचेत हुए, मानो यमराजके नगरमें पहुँचकर पुनः वहाँसे लौटे हों
ສັນຊະຍາກ່າວວ່າ: ໂອ ພາຣະຕະ! ບີພັດສຸ (ອາຈຸນ) ເມື່ອໄດ້ຟື້ນລົມຫາຍໃຈ ແລະ ຄວາມສະຫງົບຄືນມາ ກໍຄ່ອຍໆກັບຄືນສູ່ສະຕິເຕັມທີ່—ດັ່ງຄົນຜູ້ໄປຮອດເມືອງຂອງພຣະຍະມະ ແລ້ວກັບຄືນມາອີກຄັ້ງ. ພາບນີ້ຊີ້ໃຫ້ເຫັນວ່າລາວໃກ້ຄວາມຕາຍພຽງໃດ.
Verse 20
संछन्नं शरजालेन रथं दृष्टवा सकेशवम् | शत्रू चाभिमुखौ दृष्टवा दीप्यमानाविवानलौ
ສັນຊະຍາກ່າວວ່າ: ເມື່ອເຫັນລົດ—ມີເກສະວະ (ກຣິດສະນະ) ຢູ່ນຳ—ຖືກຂ່າຍລູກສອນປົກຄຸມ ແລະ ເຫັນສັດຕູທັງສອງຢືນປະຈັນໜ້າ ລຸກໂຊດດັ່ງໄຟ, ອາຈຸນ ນັກຮົບລົດຜູ້ຍິ່ງໃຫຍ່ ກໍປະກາດອາວຸດໄອນດຣະ (ອາວຸດຂອງພຣະອິນທຣາ). ຈາກນັ້ນ ລູກສອນນັບພັນທີ່ມີຂໍ້ງໍ້ງໍ້ ກໍປາກົດຂຶ້ນ.
Verse 21
प्रादुश्चक्रे ततः पार्थ: शाक्रमस्त्रं महारथ: । तस्मादासन् सहस्राणि शराणां नतपर्वणाम्
ສັນຊະຍາກ່າວວ່າ: ແລ້ວພາຣຖະ (ອາຈຸນ) ນັກຮົບລົດຜູ້ຍິ່ງໃຫຍ່ ກໍປະກາດອາວຸດຊາກຣະ (ອາວຸດຂອງພຣະອິນທຣາ). ຈາກນັ້ນ ລູກສອນນັບພັນທີ່ມີຂໍ້ງໍ້ງໍ້ ກໍພຸ່ງອອກມາ, ໃນຂະນະທີ່ກຣິດສະນະຢູ່ຄຽງຂ້າງລາວເທິງລົດ ແລະ ສັດຕູທັງສອງຢືນຢູ່ຕໍ່ໜ້າ ລຸກໂຊດດັ່ງໄຟ.
Verse 22
ते जघ्नुस्तौ महेष्वासौ ताभ्यां मुक्तांश्व सायकान् | विचेरुराकाशगता: पार्थबाणविदारिता:
ສັນຊະຍະກ່າວວ່າ: ນັກທະນູຜູ້ຍິ່ງໃຫຍ່ທັງສອງນັ້ນ ໄດ້ຕີທຳລາຍລູກສອນທີ່ຝ່າຍອື່ນຍິງອອກມາ; ແລະລູກສອນຂອງສັດຕູທີ່ຖືກລູກສອນຂອງພາຣຖະ (ອາຣຊຸນ) ຟັນແຕກ ກໍບິນວຽນຢູ່ໃນຟ້າເປັນຊິ້ນໆ.
Verse 23
प्रतिहत्य शरांस्तूर्ण शरवेगेन पाण्डव: । प्रतस्थे तत्र तत्रैव योधयन् वै महारथान्
ສັນຊະຍະກ່າວວ່າ: ອາຣຊຸນ ລູກແຫ່ງປານດຸ ໄດ້ຕີທຳລາຍລູກສອນຂອງສັດຕູຢ່າງວ່ອງໄວ ດ້ວຍຄວາມໄວຂອງລູກສອນຕົນ; ແລ້ວກໍເຄື່ອນໄປບ່ອນນັ້ນບ່ອນນີ້ ເພື່ອປະລະກັບມະຫາຣະຖີທັງຫຼາຍ.
Verse 24
तौ च फाल्गुनबाणौघैर्विबाहुशिरसौ कृतौ । वसुधामन्वपद्येतां वातनुन्नाविव द्रुमी
ສັນຊະຍະກ່າວວ່າ: ຖືກຝົນລູກສອນອັນໜາແໜ້ນຂອງຟາລກຸນ (ອາຣຊຸນ) ທັງສອງນັ້ນ ຖືກທຳໃຫ້ຂາດແຂນແລະຂາດຫົວ; ແລ້ວກໍລົ້ມຕາມກັນລົງສູ່ພື້ນດິນ ເຫມືອນຕົ້ນໄມ້ສອງຕົ້ນຖືກລົມພັດໂຄ່ນ.
Verse 25
अर्जुनके उन बाणसमूहोंसे श्रुतायु और अच्युतायुके मस्तक कट गये। भुजाएँ छिज्न- भिन्न हो गयीं। वे दोनों आँधीके उखाड़े हुए वृक्षोंके समान धराशायी हो गये ।।
ສັນຊະຍະກ່າວວ່າ: ຖືກຝູງລູກສອນຂອງອາຣຊຸນ ຫົວຂອງ ສຣຸຕາຍຸ ແລະ ອະຈຸຕາຍຸ ຖືກຕັດຂາດ ແຂນກໍຖືກທຳລາຍແຕກຊຳ. ທັງສອງລົ້ມລົງສູ່ພື້ນ ເຫມືອນຕົ້ນໄມ້ຖືກພາຍຸຖອນຮາກ. ການສັງຫານນັ້ນ—ຄວາມຕາຍຂອງສຣຸຕາຍຸ ແລະການລົ້ມຂອງອະຈຸຕາຍຸ—ເຮັດໃຫ້ຜູ້ເບິ່ງທັງປວງຕະລຶງ ດັ່ງກັບມະຫາສະໝຸດຖືກສູບໃຫ້ແຫ້ງ.
Verse 26
तयो: पदानुगान् हत्वा पुन: पञ्चाशतं रथान् | प्रत्यगाद् भारतीं सेनां निघ्नन् पार्थो वरान् वरान्
ສັນຊະຍະກ່າວວ່າ: ຫຼັງຈາກສັງຫານນັກຮົບລົດສົງຄາມຫ້າສິບຄົນ ຜູ້ຕາມຫຼັງສອງຄົນນັ້ນ, ອາຣຊຸນ (ພາຣຖະ) ກໍກັບເຂົ້າໄປໃນກອງທັບກົວຣະວະອີກຄັ້ງ, ແລະຕີລົງວີລະຊົນທີ່ຍອດຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງ—ເລືອກສັງຫານຜູ້ເກັ່ງກ່ອນຜູ້ອື່ນ.
Verse 27
श्रुतायुषं च निहतं प्रेक्ष्य चैवाच्युतायुषम् । नियतायुश्च संक्रुद्धो दीर्घायुश्विव भारत
ສັນຊະຍະກ່າວວ່າ: ເມື່ອເຫັນ Śrutāyus ຖືກສັງຫານ ແລະ Acyutāyus ດ້ວຍ, ລູກຊາຍຂອງທັງສອງຄື Niyatāyus ແລະ Dīrghāyus—ເສົ້າໂສກຈາກການຕາຍຂອງບິດາ—ກໍເກີດໂທສະອັນແຮງກ້າ, ໂອ ພາຣະຕະ. ພວກເຂົາກ້າວເຂົ້າໄປປະຈັນໜ້າອາຣຊຸນ ພ້ອມກັບສາດລູກສອນເປັນຝົນຫນາແນ່ນ.
Verse 28
पुत्री तयोर्नरश्रेष्ठी कौन्तेयं प्रतिजग्मतुः । किरन्तौ विविधान् बाणान् पितृव्यसनकर्शितौ
ສັນຊະຍະກ່າວວ່າ: ໂອ ພາຣະຕະ, ຜູ້ກ້າທັງສອງ—ລູກຊາຍຂອງນັກຮົບທີ່ລົ້ມລົງ—ໄດ້ກ້າວມາປະຈັນໜ້າອາຣຊຸນ ບຸດແຫ່ງກຸນຕີ. ຖືກຄວາມເສົ້າຈາກການຕາຍຂອງບິດາກົດຂີ່ ແລະຖືກໂທສະກິນໃຈ, ພວກເຂົາສາດລູກສອນຫຼາຍຊະນິດລົງມາເມື່ອກ້າວເຂົ້າໄປຕໍ່ຕ້ານລາວ.
Verse 29
तावर्जुनो मुहूर्तेन शरै: संनतपर्वभि: । प्रैषयत् परमक्रुद्धो यमस्य सदन प्रति,तब अर्जुनने अत्यन्त कुपित हो झुकी हुई गाँठवाले बाणोंद्वारा दो ही घड़ीमें उन दोनोंको यमराजके घर भेज दिया
ສັນຊະຍະກ່າວວ່າ: ແລ້ວອາຣຊຸນ—ໂກດແຄ້ນຢ່າງຫນັກ—ໄດ້ສົ່ງລູກສອນທີ່ມີຂໍ້ຕໍ່ໂຄ້ງງໍ້ຢ່າງວ່ອງໄວ ແລະໃນພຽງຊົ່ວພັກຫນຶ່ງກໍສົ່ງທັງສອງນັ້ນໄປສູ່ສຳນັກຂອງຍະມະ—ແດນແຫ່ງຄວາມຕາຍ.
Verse 30
लोडयन्तमनीकानि द्विप॑ पद्मससरो यथा । नाशवनुवन् वारयितु पार्थ क्षत्रियपुड़रवा:
ສັນຊະຍະກ່າວວ່າ: ດັ່ງຊ້າງກວນບຶງທີ່ເຕັມໄປດ້ວຍດອກບົວ, ຢ່າງນັ້ນແຫຼະ ລາວກໍກວນກອງທັບແລະຂະບວນຮົບໃຫ້ປັ່ນປ່ວນ. ໂອ ພາຣະຖະ, ບັນດາກະສັດນັກຮົບຊັ້ນເລີດກໍບໍ່ອາດຫ້າມລາວໄດ້—ແຮງພຸ້ນພາລະຂອງລາວໃນສົງຄາມອັນຊອບທຳແຕ່ນ່າສະພຶງກົວນັ້ນ ແຮງກ້າເກີນປານນັ້ນ.
Verse 31
जैसे हाथी कमलोंसे भरे हुए सरोवरको मथ डालता हो, उसी प्रकार आपकी सेनाओंका मन्थन करते हुए पार्थको आपके क्षत्रियशिरोमणि योद्धा रोक न सके ।।
ສັນຊະຍະກ່າວວ່າ: ໂອ ພະຣາຊາ, ດັ່ງຊ້າງກວນບຶງດອກບົວ, ພາຣະຖະ (ອາຣຊຸນ) ກໍກວນກອງທັບຂອງທ່ານ ແລະນັກຮົບກະສັດຊັ້ນຍອດຂອງທ່ານກໍບໍ່ອາດຫ້າມລາວໄດ້. ໃນຂະນະນັ້ນເອງ, ນັກຮົບຂີ່ຊ້າງນັບພັນຈາກແດນອັງກະ (Aṅga) ຜູ້ຝຶກຝົນວິຊາສົງຄາມດີ, ໄດ້ພຸ້ນອອກມາດ້ວຍໂທສະ ແລະໃຊ້ຝູງຊ້າງລ້ອມອາຣຊຸນ ບຸດແຫ່ງປານດຸ ຈາກທຸກທິດ.
Verse 32
दुर्योधनसमादिष्टा: कुछ्जरै: पर्वतोपमै: । प्राच्याश्व दाक्षिणात्याश्व॒ कलिड्गप्रमुखा नूपा:
ສັນຊະຍະ ກ່າວວ່າ: ຕາມຄໍາສັ່ງຂອງ ທຸຣະໂຍທະນະ ບັນດາກະສັດຈາກພາກຕາເວັນອອກ ແລະ ພາກໃຕ້ ນໍາໂດຍກະສັດແຫ່ງກະລິງຄະ ໄດ້ນໍາຊ້າງໃຫຍ່ດັ່ງພູ ມາລ້ອມອາຈຸນໄວ້.
Verse 33
तेषामापततां शीघ्र गाण्डीवप्रेषितै: शरै: । निचकर्त शिरांस्य॒ग्रो बाहूनपि सुभूषणान्
ສັນຊະຍະ ກ່າວວ່າ: ເມື່ອພວກນັ້ນພຸ່ງເຂົ້າມາຢ່າງຮວດເລັວ ອາຈຸນ—ໃນຮູບສົງຄາມອັນນ່າຢ້ານ—ໄດ້ຍິງລູກສອນຈາກຄັນທະນູ ຄານຑີວະ ຕັດຫົວ ແລະ ແຂນທີ່ປະດັບງາມຂອງພວກເຂົາຢ່າງວ່ອງໄວ.
Verse 34
तैः शिरोभिममही कीर्णा बाहुभिश्न सहाडुदै: । बभौ कनकपाषाणा भुजगैरिव संवृता
ສັນຊະຍະ ກ່າວວ່າ: ພື້ນດິນທີ່ນັ້ນເກືອບຈະເຕັມໄປດ້ວຍຫົວທີ່ຖືກຕັດ ແລະ ແຂນທີ່ຍັງມີກໍາໄລຂໍ້ມືຕິດຢູ່. ຖືກປົກຄຸມແບບນັ້ນ ສະໜາມຮົບດູຄືພື້ນທີ່ປູດ້ວຍຫີນຄໍາ ດັ່ງຖືກງູລ້ອມຮອບ.
Verse 35
बाहवो विशिखैश्कछिन्ना: शिरांस्युन्मथितानि च । पतमानान्यदृश्यन्त द्रुमेभ्य इव पक्षिण:,बाणोंसे छिन्न-भिन्न हुई भुजाएँ और कटे हुए मस्तक इस प्रकार गिरते दिखायी दे रहे थे, मानो वृक्षोंसे पक्षी गिर रहे हों
ສັນຊະຍະ ກ່າວວ່າ: ແຂນທີ່ຖືກລູກສອນຕັດຂາດ ແລະ ຫົວທີ່ຖືກຕັດອອກ ປາກົດວ່າຕົກລົງສູ່ພື້ນ—ດັ່ງນົກຕົກຈາກຕົ້ນໄມ້.
Verse 36
शरै: सहस्रशो विद्धा द्विपा: प्रसृतशोणिता: । अदृश्यन्ताद्रय: काले गैरिकाम्बुस्रवा इव
ສັນຊະຍະ ກ່າວວ່າ: ຖືກລູກສອນນັບພັນປັກທະລຸ ຊ້າງທັງຫຼາຍໄຫຼເລືອດເປັນທາງ ປາກົດດັ່ງພູໃນລະດູຝົນ ທີ່ປ່ອຍນ້ໍາຕົກສີແດງປົນສີດິນແດງໄຫຼລົງມາ.
Verse 37
निहता: शेरते स्मान्ये बीभत्सोर्निशितै: शरै: । गजपृष्ठगता म्लेच्छा नानाविकृतदर्शना:
ສັນຊະຍະ ກ່າວວ່າ: ດ້ວຍລູກສອນອັນແຫຼມຄົມຂອງ ບີພັດສຸ (ອາຣຊຸນ) ນັກຮົບມເລັດຊະອື່ນໆ ຖືກຟັນລົງ ແລະນອນຕາຍຢູ່ເທິງຫຼັງຊ້າງຂອງຕົນເອງ. ຮ່າງກາຍຂອງເຂົາເຈົ້າບິດເບືອນເປັນທ່າທາງປະຫຼາດຫຼາຍຢ່າງ ດູນ່າສະພຶງກົວຢ່າງຍິ່ງ.
Verse 38
नानावेषधरा राजन् नानाशस्त्रौघसंवृता: । रुधिरेणानुलिप्ताज़ा भान्ति चित्र: शरैर्हता:
ສັນຊະຍະ ກ່າວວ່າ: ໂອ ພະຣາຊາ, ນັກຮົບຜູ້ນຸ່ງຫົ່ມແຕ່ງກາຍຫຼາຍແບບ ແລະຫ້ອມລ້ອມດ້ວຍອາວຸດນານາຊະນິດ, ເມື່ອຖືກລູກສອນອັນພິສົດຂອງອາຣຊຸນຟັນລົງ ກໍກັບດູຮື່ນຮອງຢ່າງແປກປະຫຼາດ. ອະວະຍະວະທັງປວງຖືກທາແລະຊຸ່ມຊ່ຳດ້ວຍເລືອດ.
Verse 39
शोणितं निर्वमन्ति सम द्विपा: पार्थशराहता: । सहस्नशश्किन्नगात्रा: सारोहा: सपदानुगा:
ສັນຊະຍະ ກ່າວວ່າ: ຖືກລູກສອນຂອງ ປາຣຖະ (ອາຣຊຸນ) ຟັນຖືກ, ຊ້າງນັບພັນໆ ພາກັນອ້ວກເລືອດອອກຈາກປາກ. ອະວະຍະວະຖືກຕັດຂາດ ແລະຖືກຂີ້ຂະຍີ, ພວກມັນລົ້ມລົງພ້ອມກັບຄົນຂີ່ ແລະທະຫານຍ່າງຕາມຫຼັງ.
Verse 40
चुक्रुशुश्व निपेतुश्च बश्रमुश्चापरे दिश: । भशं त्रस्ताश्न बहव: स्वानेव ममृदुर्गजा:
ສັນຊະຍະ ກ່າວວ່າ: ຫຼາຍຄົນຮ້ອງຄາງ ແລະລົ້ມລົງ; ທາງອື່ນໆກໍມີຄວາມວຸ້ນວາຍອັນໃຫຍ່. ດ້ວຍຄວາມຕົກໃຈ, ຊ້າງຈຳນວນຫຼາຍໄດ້ຢ່າງຢ້ານກົວ ແລະຢຽບຢ່ຳແມ່ນແຕ່ພວກຂ້າງຕົນເອງ.
Verse 41
सान्तरायुधिनश्रैव द्विपास्तीक्ष्णविषोपमा: । बहुत-से हाथी चिग्घाड़ रहे थे
ສັນຊະຍະ ກ່າວວ່າ: ຍັງມີຊ້າງທີ່ຕິດອາວຸດ ແລະມີຄົນຂີ່ສວມເກາະ, ນ່າຢ້ານດັ່ງງູພິດຄົມ. ໃນສຽງອື້ອຶງຂອງສົງຄາມ, ຊ້າງຫຼາຍໂຮງຮ້ອງ; ຫຼາຍຕົວລົ້ມລົງກັບດິນ; ບາງຕົວຫມຸນວຽນໄປທົ່ວທິດ; ແລະຫຼາຍຕົວຖືກຄວາມຕົກໃຈຄອບງຳ ໜີກະເຈີດ ພ້ອມທັງຢຽບຢ່ຳພວກຂ້າງຕົນເອງ. ດັ່ງນັ້ນ ຄວາມວຸ້ນວາຍແລະຄວາມຢ້ານກົວໃນສົງຄາມ ໄດ້ປ່ຽນພະລັງໃຫ້ເປັນການທຳລາຍຢ່າງບໍ່ເລືອກໜ້າ.
Verse 42
यवना: पारदाश्वैव शकाश्न सह बाह्लिकै: । काकवर्णा दुराचारा: स्त्रीलोला: कलहप्रिया:
ສັນຊະຍະກ່າວວ່າ: ພວກຢະວະນະ, ພາຣະດະ, ສະກະ ແລະ ບາຫລິກະ ກໍມາຮອດທີ່ນັ້ນ ພ້ອມສຳລັບສົງຄາມ—ຜູ້ຊາຍທີ່ຖືກພັນລະນາວ່າ ຜິວດຳດັ່ງກາ, ປະພຶດຊົ່ວ, ຫຼົງໃນແມ່ຍິງ ແລະ ຮັກການທະເລາະວິວາດ.
Verse 43
द्राविडास्तत्र युध्यन्ते मत्तमातड्भविक्रमा: । गोयोनिप्रभवा म्लेच्छा: कालकल्पा: प्रहारिण:
ສັນຊະຍະກ່າວວ່າ: ທີ່ນັ້ນພວກດຣາວິດະສູ້ຮົບຢ່າງກ້າຫານ ດັ່ງຊ້າງມຶນເມົາ; ແລະພວກມເລັດຈະ—ທີ່ເວົ້າກັນວ່າເກີດຈາກສາຍເລືອດຂອງງົວນັນດິນີ—ກໍສູ້ຢູ່ທີ່ນັ້ນ ຟັນຟາດດັ່ງການຈູ່ໂຈມຂອງເວລາເອງ.
Verse 44
दार्वातिसारा दरदा: पुण्ड्राश्वेव सहस्रश: । ते न शक्या: सम संख्यातुं व्रात्या:ःशतसहसत्रश:
ສັນຊະຍະກ່າວວ່າ: ມີດາຣະວາຕິສາຣະ, ດາຣະດະ ແລະ ປຸນດຣະ ນັບພັນນັບພັນ. ຝູງຊົນອັນມະຫາສານນັ້ນ—ທີ່ຖືກເອີ້ນວ່າ ວຣາຕະຍະ, ຜູ້ຢູ່ນອກລະບຽບພິທີສັງສະການ—ບໍ່ອາດນັບໃຫ້ຄົບໄດ້.
Verse 45
अभ्यवर्षन्त ते सर्वे पाण्डवं निशितै: शरै: । अवाकिरंश्न ते म्लेच्छा नानायुद्धविशारदा:
ສັນຊະຍະກ່າວວ່າ: ແລ້ວພວກເຂົາທັງໝົດກໍພາກັນສາດຝົນລູກສອນອັນແຫຼມຄົມໃສ່ປານດະວະ (ອາຣຊຸນ). ນັກຮົບຕ່າງຊາດເຫຼົ່ານັ້ນ ຜູ້ຊຳນານໃນການຮົບຫຼາຍຮູບແບບ ໄດ້ລະດົມອາວຸດໃສ່ລາວ ໝາຍຈະປົກຄຸມ ແລະ ກົດທັບໃຫ້ຈົນຈົບກາງສົງຄາມ.
Verse 46
तेषामपि ससर्जाशु शरवृष्टिं धनंजय: । सृष्टिस्तथाविधा हवासीच्छलभानामिवायति:,तब अर्जुनने उनके ऊपर भी तुरंत बाणोंकी वर्षा प्रारम्भ की। उनकी वह बाण-वृष्टि टिड्डी-दलोंकी सृष्टि-सी प्रतीत होती थी
ສັນຊະຍະກ່າວວ່າ: ທ່ານອາຣຊຸນ (ທະນັນຊະຍະ) ກໍປ່ອຍຝົນລູກສອນໃສ່ພວກເຂົາທັນທີ. ການລະດົມລູກສອນນັ້ນ ຄ້າຍຝູງຕັກແຕນທີ່ພຸ້ງກະຊາກເຂົ້າມາ—ທັງຫຼາຍລົ້ນ ແລະ ແຮງກ້າ.
Verse 47
अभ्रच्छायामिव शरै: सैन्ये कृत्वा धनंजय: । मुण्डार्थधमुण्डाउ्जटिलानशुचीज्जटिलाननान्
ສັນຊະຍະກ່າວວ່າ: ທະນັນຊະຍະ (ອາຣຊຸນ) ພອຍຝົນລູກສອນລົງໃສ່ກອງທັບ ດັ່ງເງົາເມກຄຸ້ມທັບທັງມວນ ແລະເຮັດໃຫ້ແຖວຮົບຝ່າຍຕໍ່ຕ້ານຕົກຢູ່ໃນສະພາບນ່າສົງສານ—ບາງຄົນໂກນຫົວ, ບາງຄົນໂກນຄື່ງຫົວ, ບາງຄົນຜົມພັນເປັນຊະຕາ, ຫຼາຍຄົນສົກປົກແລະຜົມຮຸງຮັງ—ເປັນໝາຍແຫ່ງຄວາມຕົກໃຈ, ການແຕກພ່າຍ, ແລະການຖືກລອກອອກຈາກລະບຽບຍຸດທະວິໄນທ່າມກາງຄວາມຮຸນແຮງຂອງສົງຄາມ.
Verse 48
शरैश्ष॒ शतशो विद्धास्ते संघा गिरिचारिण: । प्राद्रवन्त रणे भीता गिरिगह्वदरवासिन:
ສັນຊະຍະກ່າວວ່າ: ຝູງນັກຮົບທີ່ທ່ອງທ່ຽວຕາມພູເຂົາ—ຜູ້ອາໄສຢູ່ໃນຖ້ຳຫີນ ແລະຫວ່າງຫຸບເຂົາ—ຖືກລູກສອນຂອງອາຣຊຸນທະລຸຮ້ອຍໆ ແລະຖືກຄວາມຢ້ານກົວຄອບງຳ ຈຶ່ງຫນີອອກຈາກສະໜາມຮົບ.
Verse 49
गजाश्वसादिम्लेच्छानां पतितानां शितै: शरै: । बला: कंका वृका भूमावपिबन् रुधिरं मुदा
ສັນຊະຍະກ່າວວ່າ: ເມື່ອນັກຮົບມເລັດຈະ—ຜູ້ຂີ່ຊ້າງ ແລະຂີ່ມ້າ—ຖືກລູກສອນຄົມກະທົບລົງ ແລະນອນລົງຕາຍເທິງພື້ນດິນ, ນົກກາ, ນົກຍາງ, ແລະໝາປ່າ ພາກັນດື່ມເລືອດຂອງເຂົາດ້ວຍຄວາມຍິນດີອັນນ່າສະພຶງ.
Verse 50
पत्त्यश्वरथनागैश्व प्रच्छन्नकृतसंक्रमाम् । शरवर्षप्लवां घोरां केशशैवलशाद्धलाम् । प्रावर्तयन्नदीमुग्रां शोणितौघतरड्धिणीम्
ສັນຊະຍະກ່າວວ່າ: ແລ້ວອາຣຊຸນໄດ້ເຮັດໃຫ້ເກີດແມ່ນ້ຳເລືອດອັນນ່າສະພຶງ ທີ່ກະແສຍົກເປັນຄື້ນສີແດງ. ມັນຄ້າຍກັບວ່າມີທາງຂ້າມທີ່ປູດ້ວຍຊາກສົບ—ທະຫານຍ່າງ, ມ້າ, ລົດຮົບ, ແລະຊ້າງ—ໃນຂະນະທີ່ຝົນລູກສອນດູເຫມືອນເຮືອ, ແລະຜົມທີ່ຖືກຕັດຂາດລອຍຢູ່ເທິງນ້ຳດັ່ງສາຫຼ່າຍແລະຫຍ້າ. ແມ່ນ້ຳອັນດຸຮ້າຍນັ້ນເຕັມໄປດ້ວຍເລືອດທີ່ໄຫຼອອກຈາກຮ່າງຂອງເຈົ້າຊາຍ ແລະຜູ້ຂີ່ຊ້າງກັບລົດຮົບ—ອາຣຊຸນເປັນຜູ້ເຮັດໃຫ້ມັນປາກົດຂຶ້ນທ່າມກາງຄວາມພິນາດຂອງສົງຄາມ.
Verse 51
छिन्नाडुलीक्षुद्रमत्स्यां युगान्ते कालसंनिभाम् । प्राकरोद् गजसम्बाधां नदीमुत्तरशोणिताम्
ສັນຊະຍະກ່າວວ່າ: «ເຂົາໄດ້ປ່ຽນສະໜາມຮົບໃຫ້ເປັນແມ່ນ້ຳ—ແອດແນ່ນດ້ວຍຊ້າງ, ໄຫຼໄປທາງເໜືອດ້ວຍເລືອດ—ນ້ຳຂອງມັນເຕັມໄປດ້ວຍອະວະທີ່ຖືກຕັດຂາດ ແລະປານ້ອຍໆ, ມືດດັ່ງການ (ເວລາ) ໃນຍຸກສິ້ນ».
Verse 52
यथास्थलं च निम्नं च न स्याद् वर्षति वासवे
ສັນຊະຍະ ກ່າວວ່າ: «ເມື່ອ ວາສະວະ (ອິນທຣາ) ປ່ອຍຝົນລົງ ພື້ນດິນບໍ່ຢູ່ດັ່ງເກົ່າ—ທັງທີ່ສູງ ແລະ ທີ່ຕ່ຳ; ທຸກສິ່ງຖືກປ່ຽນໄປໂດຍສາຍຝົນ».
Verse 53
षट् सहस्रान् हयान् वीरान् पुनर्दशशतान् वरान्
ສັນຊະຍະ ກ່າວວ່າ: «(ພຣະອົງ) ໄດ້ຮວບຮວມມ້າຫົກພັນ—ກ້າຫານ ແລະ ຄູ່ຄວນແກ່ສົງຄາມ—ພ້ອມອີກພັນໜຶ່ງ; ລ້ວນແຕ່ເປັນມ້າຄັດສັນ».
Verse 54
प्राहिणोन्मृत्युलोकाय क्षत्रियान् क्षत्रियर्षभ: । क्षत्रियशिरोमणि अर्जुनने वहाँ छः: हजार घुड़सवारों तथा एक हजार श्रेष्ठ शूरवीर क्षत्रियोंको मृत्युके लोकमें भेज दिया |। ५३ ई |। शरै: सहस््रशो विद्धा विधिवत्कल्पिता द्विपा:
ສັນຊະຍະ ກ່າວວ່າ: «ຜູ້ເປັນດັ່ງພະຍາງົວໃນຫມູ່ກະສັດຕຣິຍະ ໄດ້ສົ່ງນັກຮົບກະສັດຕຣິຍະໄປສູ່ໂລກແຫ່ງຄວາມຕາຍ—ພາບນີ້ຊີ້ໃຫ້ເຫັນວ່າ ສະໜາມຮົບບໍ່ແມ່ນແຕ່ຊັຍຊະນະ, ແຕ່ເປັນຄ່າທາງສິນທຳອັນໜັກຫນ່ວງ ຂອງໜ້າທີ່ກະສັດຕຣິຍະທີ່ຖືກປະຕິບັດດ້ວຍອຳນາດສັງຫານ.»
Verse 55
सवाजिरथमातज्न् निध्नन् व्यचरदर्जुन:
ສັນຊະຍະ ກ່າວວ່າ: «ອາຣຈຸນ ເຄື່ອນໄຫວໄປມາໃນສະໜາມຮົບ ຟັນທຳລາຍລົດຮົບຂອງສັດຕູພ້ອມທັງມ້າ ແລະ ຄົນຂັບລົດ—ພາບແຫ່ງຄວາມມຸ່ງໝັ້ນທາງຍຸດທະກຳອັນບໍ່ຢຸດຢັ້ງ ທີ່ເຄື່ອງມືແຫ່ງຄວາມຮຸນແຮງ ແລະ ຜູ້ໃຊ້ມັນ ຖືກນຳໄປສູ່ຄວາມພິນາດພ້ອມກັນ.»
Verse 56
भूरिद्रुमलतागुल्मं शुष्केन्धनतृणोलपम्
ສັນຊະຍະ ກ່າວວ່າ: «ບ່ອນນັ້ນເຄີຍເຕັມໄປດ້ວຍຕົ້ນໄມ້ ເຄືອໄມ້ ແລະ ພຸ່ມໄມ້ຫຼາຍຫຼາຍ—ແຕ່ບັດນີ້ກັບກາຍເປັນໄມ້ແຫ້ງເປັນເຊື້ອໄຟ, ຫຍ້າແຫ້ງ, ແລະ ເສດຊິ້ນກະຈາຍກະຈາຍ; ຊູ້ໃຫ້ເຫັນຄວາມວ່າງເປົ່າທີ່ສົງຄາມກໍ່ຂຶ້ນ ແລະ ຄ່າທາງສິນທຳຂອງຄວາມຮຸນແຮງທີ່ຕົກລົງເທິງພູມທັດທີ່ມີຊີວິດ.»
Verse 57
निर्दहेदनलो5रण्यं यथा वायुसमीरित: । सेनारण्यं तव तथा कृष्णानिलसमीरित:
ສັນຊະຍະກ່າວວ່າ: «ດັ່ງໄຟທີ່ຖືກລົມພັດເສີມ ຍ່ອມເຜົາປ່າໃຫ້ມອດໝົດ; ສະນັ້ນແຫຼະ ກອງທັບຂອງທ່ານດັ່ງປ່າໃຫຍ່ ຖືກກະຕຸ້ນໂດຍກຣິດສະນະດັ່ງລົມກ້າ ແລະຖືກພະລັງອັນລຸກໂຊນນັ້ນກືນເຜົາ».
Verse 58
शरार्चिरदहत् क्रुद्ध: पाण्डवाग्निर्धनंजय: । जैसे वायुप्रेरित अग्नि सूखे ईंधन
ສັນຊະຍະກ່າວວ່າ: «ດ້ວຍຄວາມໂກດ ທະນັນຊະຍະ—ອາຈຸນ ໄຟແຫ່ງປານດະວະ—ໄດ້ເຜົາຝ່າຍຕໍ່ຕ້ານດ້ວຍໄຟແຫ່ງລູກສອນ ເຮັດໃຫ້ທີ່ຈອດລົດຮົບວ່າງເປົ່າ ແລະປູພື້ນດິນດ້ວຍຮ່າງຄົນທີ່ລົ້ມຕາຍ».
Verse 59
प्रानृत्यदिव सम्बाधे चापहस्तो धनंजय: । रथकी बैठकोंको सूनी करके धरतीपर मनुष्योंकी लाशोंका बिछौना करते हुए चापधारी धनंजय उस युद्धके मैदानमें नृत्य-सा कर रहे थे ।।
ສັນຊະຍະກ່າວວ່າ: «ທະນັນຊະຍະ ຜູ້ຖືຄັນທະນູ ດຸດດັ່ງກຳລັງຟ້ອນຢູ່ໃນຄວາມຄັບແຄບຂອງສະໜາມຮົບ ເຮັດໃຫ້ທີ່ຈອດລົດຮົບວ່າງເປົ່າ ແລະປູພື້ນດິນດ້ວຍຊາກສົບມະນຸດ. ດ້ວຍລູກສອນດຸດດັ່ງສາຍຟ້າຂອງອິນທຣະ ລາວເຮັດໃຫ້ແຜ່ນດິນແດງດ້ວຍເລືອດ ແລະບຸກເຂົ້າໃນກອງຄົວຣະວະ. ເມື່ອອາຈຸນບຸກເຂົ້າໄປກາງກອງທັບ ສຣຸຕາຍຸ ແລະ ອຳບະສະຖະ ໄດ້ອອກມາຂັດຂວາງລາວ».
Verse 60
प्राविशद् भारतीं सेनां संक्रुद्धो वै धनंजय: । त॑ं श्रुतायुस्तथाम्बष्ठो ब्रजमानं न्न्यवारयत्
ສັນຊະຍະກ່າວວ່າ: «ທະນັນຊະຍະໃນຄວາມໂກດ ໄດ້ບຸກເຂົ້າໃນກອງຄົວຣະວະ ເຮັດໃຫ້ແຜ່ນດິນຖືກທ່ວມດ້ວຍເລືອດ ດ້ວຍລູກສອນດຸດດັ່ງສາຍຟ້າ. ເມື່ອລາວກ້າວເຂົ້າໄປໃນກອງທັບ ສຣຸຕາຍຸ ແລະ ອຳບະສະຖະ ໄດ້ອອກມາຂັດຂວາງແລະຫ້າມລາວ».
Verse 61
तस्यार्जुन: शरैस्तीक्ष्ण: कडकपत्रपरिच्छदै: | न्यपातयद्धयान् शीघ्रं यतमानस्य मारिष
ສັນຊະຍະກ່າວວ່າ: «ອາຈຸນໄດ້ໃຊ້ລູກສອນຄົມກຣິບ ທີ່ປະດັບຂົນປີກແຂງດຸດດັ່ງກ້ານອ້ອຍ ແລະຍິງລົງມ້າຂອງອຳບະສະຖະຢ່າງວ່ອງໄວ ໃນຂະນະທີ່ເຂົາພະຍາຍາມເພື່ອໄຊຊະນະ».
Verse 62
धनुश्वास्यापरैश्छित्त्वा शरै: पार्थों विचक्रमे । अम्बष्ठस्तु गदां गृह कोपपर्याकुलेक्षण:
ສັນຊະຍະກ່າວວ່າ: ເມື່ອຕັດທະນູແລະສາຍທະນູຂອງຝ່າຍຕົວຕໍ່ສູ້ດ້ວຍລູກສອນອື່ນໆແລ້ວ, ປາຣຖະ (ອາຣຊຸນ) ກ້າວໜ້າດ້ວຍການເຄື່ອນໄຫວອັນວ່ອງໄວ. ແຕ່ອຳບັດຖະ ກັບຄວ້າຄອງຄະທາ ແລະຈ້ອງມອງດ້ວຍດວງຕາທີ່ປັ່ນປ່ວນດ້ວຍຄວາມໂກດ—ຄວາມໂກດນັ້ນຜັກດັນໃຫ້ເຂົາລະທິ້ງການຮົບຈາກໄລຍະໄກ ແລະເຂົ້າສູ່ການປະທະໃກ້ຊິດອັນດຸເດືອດ.
Verse 63
आससाद रणे पार्थ केशवं च महारथम् । फिर दूसरे बाणोंसे उसके धनुषको भी काटकर पार्थने विशेष बल-विक्रमका परिचय दिया। तब अम्बष्ठकी आँखें क्रोधसे व्याप्त हो गयीं। उसने गदा लेकर रणक्षेत्रमें महारथी श्रीकृष्ण और अर्जुनपर आक्रमण किया || ६२ $ || ततः सम्प्रहरन् वीरो गदामुद्यम्य भारत
ສັນຊະຍະກ່າວວ່າ: ແລ້ວວີຣະບຸລຸດນັ້ນຍົກຄະທາຂຶ້ນ ແລະເຂົ້າປະທະໃນສົງຄາມເພື່ອຟັນຟາດ, ໂອ ພາຣະຕະ. ພາບນີ້ຊີ້ໃຫ້ເຫັນວ່າ ເມື່ອອາວຸດຂອງນັກຮົບຖືກທຳລາຍຊ້ຳໆ ຄວາມໂກດອາດແຂງກະດ້າງເປັນຄວາມຫ້າວຫານບໍ່ຢັ້ງຄິດ; ແຕ່ເລື່ອງກໍຍັງເນັ້ນຄວາມໝັ້ນຄົງຂອງ ກຣິດສະນະ ແລະ ອາຣຊຸນ ທ່າມກາງຄວາມຮຸນແຮງທີ່ທະວີຂຶ້ນ.
Verse 64
रथमावार्य गदया केशवं समताडयत् | भारत! तदनन्तर वीर अम्बष्ठने प्रहार करनेके लिये उद्यत हो गदा उठाये आगे बढ़कर अर्जुनके रथको रोक दिया और भगवान् श्रीकृष्णपर गदासे आघात किया ।।
ສັນຊະຍະກ່າວວ່າ: ໂອ ຜູ້ສືບສາຍພາຣະຕະ, ຫຼັງຈາກນັ້ນ ວີຣະອຳບັດຖະຜູ້ມຸ່ງຈະຟັນຟາດ ຍົກຄະທາຂຶ້ນ ກ້າວໜ້າໄປ ແລະຂັດຂວາງລົດຮົບຂອງອາຣຊຸນ; ແລ້ວກໍຟາດຄະທາໃສ່ ເກສະວະ (ພຣະສີກຣິດສະນະ). ເມື່ອເຫັນເກສະວະຖືກຟາດດ້ວຍຄະທາ, ຜູ້ສັງຫານວີຣະຊົນຂອງສັດຕູ… (ການບັນຍາຍຍັງດຳເນີນຕໍ່).
Verse 65
अर्जुनो5थ भृशं क्रुद्धः सो<म्बष्ठं प्रति भारत । भरतनन्दन! शत्रुवीरोंका संहार करनेवाले अर्जुन भगवान् श्रीकृष्णको गदासे आहत हुआ देख अम्बष्ठके प्रति अत्यन्त कुपित हो उठे ।।
ສັນຊະຍະກ່າວວ່າ: ແລ້ວອາຣຊຸນໂກດແຄ້ນຢ່າງຫນັກ ແລະຫັນໄປປະຈັນໜ້າອຳບັດຖະ, ໂອ ພາຣະຕະ. ຈາກນັ້ນ ດ້ວຍລູກສອນທີ່ມີປາຍດ້ານຫຼັງປະດັບຄຳ, ເຂົາໄດ້ຍິງຖືກນັກຮົບລົດຮົບຜູ້ເລີດລ້ຳ ຜູ້ຍັງຖືຄະທາຢູ່.
Verse 66
छादयामास समरे मेघ: सूर्यमिवोदितम् । फिर तो जैसे बादल उदित हुए सूर्यको ढक लेता है, उसी प्रकार अर्जुनने समरांगणमें सोनेके पंखवाले बाणोंद्वारा गदासहित रथियोंमें श्रेष्ठ अम्बष्ठकोी आच्छादित कर दिया ।।
ສັນຊະຍະກ່າວວ່າ: ໃນກາງສົງຄາມ ເຂົາໄດ້ປົກຄຸມອີກຝ່າຍໄວ້—ດັ່ງເມກປົກບັງຕາເວັນທີ່ພຶ່ງຂຶ້ນ. ພາບນີ້ສື່ວ່າ ການຈູ່ໂຈມນັ້ນຫນັກໜ່ວງຈົນກົດທັບພະລັງ ແລະການເບິ່ງເຫັນຂອງຄູ່ຕໍ່ສູ້ ທ່າມກາງຄວາມມືດມົນຂອງສົງຄາມ.
Verse 67
अथ तां पतितां दृष्टवा गृह्मान्यां च महागदाम्
ສັນຊະຍະກ່າວວ່າ: ແລ້ວເມື່ອເຫັນນາງລົ້ມລົງ ແລະເຫັນຄອນຍັກອັນໃຫຍ່ນອນຢູ່ທີ່ນັ້ນດ້ວຍ ຜູ້ເບິ່ງທັງຫຼາຍຖືກບັງຄັບໃຫ້ເຜີຍໜ້າກັບຜົນຕາມມາອັນເຢັນຊາຂອງຄວາມຮຸນແຮງ—ວ່າຄວາມຍິ່ງຍະໂສ ແລະອຳນາດພັງທະລາຍໄວພຽງໃດ ເມື່ອຊະຕາກຳ ແລະການຕອບແທນຕາມທຳມະ ຫັນກັບຕໍ່ຕ້ານນັກຮົບ.
Verse 68
अर्जुन वासुदेवं च पुन: पुनरताडयत् । उस गदाको गिरी हुई देख अम्बष्ठने दूसरी विशाल गदा ले ली और श्रीकृष्ण तथा अर्जुनपर बारंबार प्रहार किया || ६७ ई || तस्यार्जुन: क्षुरप्राभ्यां सगदावुद्यतीौ भुजी
ສັນຊະຍະກ່າວວ່າ: ອາຣຊຸນໄດ້ຟັນຟາດໃສ່ວາສຸເທວ (ພຣະກຣິດ) ຊ້ຳໆ. ແລ້ວອາຣຊຸນໃຊ້ລູກສອນຄົມດັ່ງໃບມີດ ເລັ່ງໄປທີ່ແຂນທັງສອງທີ່ຍົກຂຶ້ນຂອງສັດຕູ ໃນຂະນະທີ່ລາວຢືນຖືຄອນ—ຊີ້ໃຫ້ເຫັນວ່າ ໃນຄວາມຄຸກຄາມຂອງສົງຄາມ ຝີມືຖືກນຳໃຊ້ເພື່ອທຳໃຫ້ຄວາມຮຸນແຮງໝົດກຳລັງ ບໍ່ແມ່ນເພື່ອຫຼົງໄຫຼໃນການຂ້າຟັນຢ່າງມືດບອດ.
Verse 69
चिच्छेदेन्द्रध्वजाकारौ शिरक्षान्येन पत्रिणा । तब अर्जुनने उसकी गदासहित, इन्द्रध्वजके समान उठी हुई दोनों भुजाओंको दो क्षुरप्रोंसे काट डाला और पंखयुक्त दूसरे बाणसे उसके मस्तकको भी काट गिराया ।।
ສັນຊະຍະກ່າວວ່າ: ດ້ວຍລູກສອນມີຂົນອີກດອກໜຶ່ງ ລາວຕັດຂາດສີສະ; ແລະດ້ວຍລູກສອນຄົມ ລາວຕັດແຂນທັງສອງທີ່ຍົກຂຶ້ນ ດັ່ງທຸງຂອງອິນດຣະ. ຖືກຟັນລົງ ນັກຮົບນັ້ນລົ້ມລົງ, ໂອ ພຣະຣາຊາ, ເຮັດໃຫ້ແຜ່ນດິນກ້ອງກັງວານ—ເປັນພາບວ່າ ທັງຝີມືແລະຄວາມຍິ່ງຍະໂສ ຖືກນຳໄປສູ່ຄວາມງຽບງັນ ພາຍໃຕ້ກົດອັນຫຼີກບໍ່ພົ້ນຂອງສົງຄາມ.
Verse 70
रथानीकावगाढश्न वारणाश्वशतैर्व॒॑तः । अदृश्यत तदा पार्थो घनै: सूर्य इवावृत:
ສັນຊະຍະກ່າວວ່າ: ແລ້ວປາຣຖະ (ອາຣຊຸນ) ໄດ້ພຸ້ນເຂົ້າໄປໃນແຖວກອງລົດຮົບທີ່ແນ່ນໜາ ແລະຖືກລ້ອມຮອບດ້ວຍຊ້າງແລະມ້ານັບຮ້ອຍ; ລາວຖືກເຫັນດັ່ງດວງອາທິດທີ່ຖືກເມກບັງ—ການມີຢູ່ຊັດເຈນ ແຕ່ບາງຄັ້ງຖືກປິດບັງທ່າມກາງຝຸ່ນແລະຄວາມແອອັດຂອງສົງຄາມ.
Verse 92
इस प्रकार श्रीमहाभारत द्रोणपर्वके अन्तर्गत जयद्रथवधपर्वमें श्रुतायुध और युदाक्षिणका वधविषयक बानबेवाँ अध्याय पूरा हुआ
ສັນຊະຍະກ່າວວ່າ: ດັ່ງນັ້ນ ໃນ «ສຣີ ມະຫາພາຣະຕະ» ພາຍໃນ ດໂຣນະປະຣະວະ, ໃນຕອນວ່າດ້ວຍການສັງຫານຈະຍະດຣະຖະ, ບົດທີ 92—ອັນກ່ຽວກັບການຕາຍຂອງ ສຣຸຕາຍຸທະ ແລະ ຢຸດາກຊິນ—ກໍສິ້ນສຸດລົງ. ການບັນຍາຍນີ້ເປັນໝາຍເຖິງຄວາມຄືບໜ້າອັນໝອງມືດຂອງສົງຄາມ ເມື່ອການລົ້ມລົງຂອງນັກຮົບຜູ້ມີຊື່ສຽງ ຕອບຢ້ຳຜົນຕາມມາອັນບໍ່ຢຸດຢັ້ງຂອງການແກ້ແຄ້ນ, ກົນຍຸດ, ແລະການກັດກິນຂອງຄວາມຢັບຢັ້ງໃນສະໜາມຮົບ.
Verse 93
इति श्रीमहाभारते द्रोणपर्वणि जयद्रथवधपर्वणि अम्बष्ठवधे त्रिनवतितमो<ध्याय: ।। ९३ || इस प्रकार श्रीमह्ााभारत द्रोणपर्वके अन्तर्गत जयद्रथवधपर्वमें अम्ब्बवधविषयक तिरानबेवाँ अध्याय पूरा हुआ
ສັນຊະຍະ ກ່າວວ່າ: ດັ່ງນັ້ນ ໃນ «ສີຣີມະຫາພາຣະຕະ» ພາຍໃນ «ໂດຣນະປະຣະວະ»—ໂດຍສະເພາະໃນຕອນວ່າດ້ວຍການສັງຫານ ຊະຍະດຣະຖະ—ບົດທີ 93 ນີ້ ອັນກ່ຽວກັບການສັງຫານ ອັມບະດຖະ ໄດ້ສິ້ນສຸດລົງ. ຂໍ້ປິດທ້າຍນີ້ເປັນເຄື່ອງໝາຍປິດຕອນ ແລະວາງເຫດການໄວ້ໃນແນວເລື່ອງໃຫຍ່ຂອງສົງຄາມ ທີ່ການຕາຍແຕ່ລະຄັ້ງຖືກບັນທຶກເປັນຜົນຕາມມາທີ່ທະວີຄວາມຮຸນແຮງຈາກສັດຈະວາຈາ, ການແກ້ແຄ້ນ, ແລະໜ້າທີ່ໃນສະໜາມຮົບ.
Verse 473
म्लेच्छानशातयत् सर्वान् समेतानस्त्रतेजसा । बाणोंद्वारा उस विशाल सेनापर बादलोंकी छाया-सी करके अर्जुनने अपने अस्त्रके तेजसे मुण्डित
ສັນຊະຍະ ກ່າວວ່າ: ດ້ວຍເດຊະອັນເຜົາໄໝ້ຂອງອາວຸດ, ອາຣະຈຸນະ ໄດ້ຟັນລົງບັນດານັກຮົບມະເລັດຊະ (Mleccha) ທັງປວງທີ່ມາຊຸມນຸມຢູ່ນັ້ນ. ຝົນລູກສອນອັນໜາແໜ້ນຂອງລາວ ປານດັ່ງເງົາເມກປົກຄຸມກອງທັບໃຫຍ່, ແລະລາວໄດ້ທຳລາຍນັກຮົບອັນບໍ່ບໍລິສຸດ—ຜູ້ໂກນຫົວ, ໂກນຄື່ງ, ຜູ້ມີຜົມຈະຕາ, ແລະຜູ້ມີໜ້າມີໜວດ—ໃຫ້ສິ້ນໄປ, ສະທ້ອນຄວາມສະຫງົບບໍ່ໄດ້ແລະຄວາມລຳບາກທາງທຳມະໃນການຂ້າຟັນກາງສົງຄາມ.
Verse 513
देहेभ्यो राजपुत्राणां नागाश्चरथसादिनाम् । उस समय अर्जुनने वहाँ रक्तकी एक भयंकर नदी बहा दी
ສັນຊະຍະ ກ່າວວ່າ: ຈາກຮ່າງກາຍຂອງເຈົ້າຊາຍທັງຫຼາຍ ແລະຜູ້ຂີ່ຊ້າງ ຜູ້ຂີ່ລົດຮົບ, ເລືອດໄຫຼອອກຢ່າງຫຼາຍ ຈົນອາຣະຈຸນະ ປານດັ່ງໄດ້ບັນດານໃຫ້ເກີດ “ແມ່ນ້ຳເລືອດ” ອັນນ່າສະພຶງກົວ ເຫມືອນກະແສນ້ຳໃນວັນສິ້ນກັບ (ປະລະຍະ). ໃນກະແສນັ້ນ ທະຫານຍ່າງຕີນ, ມ້າ, ລົດຮົບ, ແລະຊ້າງ ນອນກອງຊ້ອນກັນ ປານດັ່ງສ້າງຂົວ; ຝົນລູກສອນທີ່ບໍ່ຂາດສາຍ ກໍຄືເຮືອທີ່ລ່ອງໄປ. ຜົມ ແລະເຄື່ອງປະດັບທີ່ຖືກຕັດຂາດ ລອຍໄປດັ່ງກົກອ້ອຍແລະຫຍ້າ; ຄື້ນທີ່ຜຸດຂຶ້ນເປັນແຕ່ຄື້ນເລືອດ; ນິ້ວມືທີ່ຖືກຕັດ ຄືປານ້ອຍໆ. ແມ່ນ້ຳນັ້ນເຕັມລົ້ນດ້ວຍເລືອດຈາກຮ່າງກາຍນັກຮົບຊັ້ນກະສັດ, ແລະຊາກຊ້າງກໍກະຈາຍຢູ່ທົ່ວໄປ.
Verse 526
तथासीत् पृथिवी सर्वा शोणितेन परिप्लुता । जैसे इन्द्रके वर्षा करते समय ऊँचे-नीचे स्थलका भान नहीं होता है, उसी प्रकार वहाँकी सारी पृथ्वी रक्तकी धारामें डूबकर समतल-सी जान पड़ती थी
ສັນຊະຍະ ກ່າວວ່າ: ດັ່ງນັ້ນ ແຜ່ນດິນທັງປວງ ຖືກນ້ຳເລືອດຖ້ວມທົ່ວ. ເຫມືອນເວລາພຣະອິນທຣະ ປ່ອຍຝົນລົງມາ ຈົນແຍກບໍ່ອອກວ່າບ່ອນໃດສູງ ບ່ອນໃດຕ່ຳ, ຢ່າງນັ້ນແຫຼະ ທີ່ນັ້ນແຜ່ນດິນທັງໝົດ ຈົມຢູ່ໃນສາຍເລືອດ ຈົນເບິ່ງຄືຖືກປັບໃຫ້ຮາບພຽງ.
Verse 543
शेरते भूमिमासाद्य शैला वज़हता इव । विधिपूर्वक सुसज्जित किये गये हाथी सहस्रों बाणोंसे बिंधकर वज्रके मारे हुए पर्वतोंके समान धराशायी हो रहे थे
ສັນຊະຍະ ກ່າວວ່າ: ເມື່ອລົງເຖິງພື້ນ ພວກມັນນອນກະຈາຍຢູ່ ປານດັ່ງພູເຂົາທີ່ຖືກຟ້າຜ່າ. ແມ່ນແຕ່ຊ້າງນັບພັນ—ທີ່ຖືກຈັດຂະບວນຢ່າງຖືກລະບຽບ ແລະຕົກແຕ່ງອາວຸດຢ່າງຄົບຖ້ວນຕາມພິທີ—ເມື່ອຖືກລູກສອນຈຳນວນຫຼາຍທະລຸກທະລວງ ກໍພັງລົງສູ່ດິນ ດັ່ງຍອດພູທີ່ຖືກວັດຊະຣະ (vajra) ຂອງພຣະອິນທຣະທຸບທຳລາຍ.
Verse 663
अचूर्णयत् तदा पार्थस्तदद्भुतमिवाभवत् | तत्पश्चात् दूसरे बहुत-से बाण मारकर अर्जुनने महामना अम्बष्ठकी उस गदाको उसी समय चूर-चूर कर दिया। वह अद्भुत-सी घटना हुई
ສັນຊະຍະ ກ່າວວ່າ: ໃນເວລານັ້ນ ປາຣຖະ (ອາຣຊຸນ) ໄດ້ທຳລາຍມັນ ແລະ ຂະນະນັ້ນດູປານປາຏິຫານ. ຕໍ່ມາ ດ້ວຍລູກສອນອີກຫຼາຍດອກ ອາຣຊຸນ—ຜູ້ໃຈໃຫຍ່ ແລະ ແນ່ວແນ່—ໄດ້ທຸບທຳລາຍຄອນກະບອກ (ຄະດາ) ຂອງ ອຳບັດຖະກີ ໃຫ້ແຕກລະອຽດໃນທັນທີ. ນັ້ນເປັນເຫດການນ່າພິສົດໃນສົງຄາມ.
Verse 696
इन्द्रध्वज इवोत्सृष्टो यन्त्रनिर्मुक्तबन्धन: । राजन! यन्त्रद्वारा बन्धनमुक्त होकर गिरे हुए इन्द्रध्वजके समान वह मरकर पृथ्वीपर धमाकेकी आवाज करता हुआ गिर पड़ा
ສັນຊະຍະ ກ່າວວ່າ: “ໂອ ພະຣາຊາ, ເມື່ອຖືກປ່ອຍອອກຈາກສາຍຍຶດຂອງກົນໄກ ລາວກໍລົງດັ່ງທຸງອິນທຣະ (Indra-dhvaja) ທີ່ຖືກຫຼຸດລົງ—ກະແທກພື້ນດິນດ້ວຍສຽງດັງກ້ອງ ໃນຂະນະທີ່ຊີວິດດັບສິ້ນ.”
Verse 5563
प्रभिन्न इव मातज्रो मृदूनन् नलवनं यथा । जैसे मदकी धारा बहानेवाला मतवाला हाथी नरकुलके जंगलोंको रौंदता चलता है
ສັນຊະຍະ ກ່າວວ່າ: ດັ່ງຊ້າງບ້າລະດູມັດ ທີ່ນ້ຳຫຼັ່ງຈາກຂມັບໄຫຼຊຸ່ມ ຍ່ຳຢີ່ພົ້ນປ່າກົກອ້ອຍ, ອາຣຊຸນໄດ້ລ່ອງໄປໃນສະໜາມຮົບ ທຳລາຍກອງສັດຕູທັງປວງ ພ້ອມມ້າ ລົດຮົບ ແລະ ຊ້າງຂອງເຂົາເຈົ້າ.
Frequently Asked Questions
The chapter frames a tension between mission-priority (reaching and supporting Arjuna under time pressure) and the ethical weight of mass violence required to clear a route through coalition forces; vow-fulfillment competes with restraint.
Purposeful action under constraint requires composure, clarity of aim, and disciplined execution; courage is presented less as rage and more as steady commitment to a chosen duty and promise.
No explicit phalaśruti appears here; the chapter functions as narrative-ethical illustration, embedding its significance in the broader war-time discourse on vows, timing, and consequential agency.
Read Mahabharata in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.