Sukta 103

Mantra 1

संवत्सरं शशयाना ब्राह्मणा व्रतचारिणः । वाचं पर्जन्यजिन्वितां प्र मण्डूका अवादिषुः ॥

彼らは一年のあいだ沈黙して横たわっていた――誓戒を守るバラモンのごとく。やがてパルジャニヤ（Parjanya）に促され、蛙たちは「言」（Vāc）を高らかに語り出した。

Mantra 2

दिव्या आपो अभि यदेनमायन्दृतिं न शुष्कं सरसी शयानम् । गवामह न मायुर्वत्सिनीनां मण्डूकानां वग्नुरत्रा समेति ॥

光り輝く水々が彼の上に押し寄せたとき――湖底に、乾いた皮のように横たわっていた彼に。すると蛙たちの叫びはここに集い合う――子を伴う雌牛の鳴き声のように――眠れる生命の息吹を呼び覚まし、ひとつの動きへと合わせる。

Mantra 3

यदीमेनाँ उशतो अभ्यवर्षीत्तृष्यावतः प्रावृष्यागतायाम् । अख्खलीकृत्या पितरं न पुत्रो अन्यो अन्यमुप वदन्तमेति ॥

雨季の到来に、雨がこの渇望する者たちの上に降り注ぐとき、彼らはどもりつつ声を成し――一人がまた一人へと近づいて語り合う、子が父に向かうように。よみがえった言（Vāc）はその源を求め、ふたたび韻律を学び取る。

Mantra 4

अन्यो अन्यमनु गृभ्णात्येनोरपां प्रसर्गे यदमन्दिषाताम् । मण्डूको यदभिवृष्टः कनिष्कन्पृश्निः सम्पृङ्क्ते हरितेन वाचम् ॥

水がほとばしり、彼らが歓喜に酔うその放流のとき、互いに互いをつかみ合う。さらに蛙が雨に打たれて、たびたび跳ね起きるとき、斑の者は黄褐の者と声を交え合わせる——多くの調べが一つに合して、目覚めた言葉となる。

Mantra 5

यदेषामन्यो अन्यस्य वाचं शाक्तस्येव वदति शिक्षमाणः । सर्वं तदेषां समृधेव पर्व यत्सुवाचो वदथनाध्यप्सु ॥

彼らのうち一方が他方の言葉を、巧みな誦者が学ぶように繰り返し語るとき、そのやり取りのすべては彼らにとって、増大へ向かう共同の「祭りの歩み」となる——よく語る者たちよ、汝らは水の上に言葉を放つ。流れに根ざす言葉は、満ち満ちるまでに育つ。

Mantra 6

गोमायुरेको अजमायुरेकः पृश्निरेको हरित एक एषाम् । समानं नाम बिभ्रतो विरूपाः पुरुत्रा वाचं पिपिशुर्वदन्तः ॥

一方は「牛の鳴き声」をもち、一方は「山羊の鳴き声」をもつ。斑の者が一つ、黄褐の者が一つ。しかも同じ名を帯びつつ、姿はさまざま。彼らは語りつつ、あちこちに言葉を練り上げる——多様な力が、一つの力能を現す。

Mantra 7

ब्राह्मणासो अतिरात्रे न सोमे सरो न पूर्णमभितो वदन्तः । संवत्सरस्य तदहः परि ष्ठ यन्मण्डूकाः प्रावृषीणं बभूव ॥

アティラートラ（Atirātra）の祭におけるバラモンたちのように、満ちた湖のように、彼らは四方に向かって語る。その日は年の転回をしるす――蛙たちが「雨季のもの」（prāvṛṣīṇa）となるとき。時の祭儀はふたたび開かれ、言葉はその輪へと帰る。

Mantra 8

ब्राह्मणासः सोमिनो वाचमक्रत ब्रह्म कृण्वन्तः परिवत्सरीणम् । अध्वर्यवो घर्मिणः सिष्विदाना आविर्भवन्ति गुह्या न के चित् ॥

ソーマを担う者たちは言葉を成し、年の全き転回に属するブラフマン（brahman）を作り出す。アドヴァリュ（Adhvaryu）たる祭官たちは、内なる火に熱せられ、労苦に汗して、あらわとなる――それまでは誰にも秘されていた。霊感の季が来るとき、隠れた力は姿を現す。

Mantra 9

देवहितिं जुगुपुर्द्वादशस्य ऋतुं नरो न प्र मिनन्त्येते । संवत्सरे प्रावृष्यागतायां तप्ता घर्मा अश्नुवते विसर्गम् ॥

彼らは神に定められた配列を守り、十二分の循環の季節をこれらは犯さない。年において雨季（prāvṛṣ）が到来するとき、熱せられた力は解き放たれ、鬱積した勢いは正しい時に放出される。

Mantra 10

गोमायुरदादजमायुरदात्पृश्निरदाद्धरितो नो वसूनि । गवां मण्डूका ददतः शतानि सहस्रसावे प्र तिरन्त आयुः ॥

「牛の声の者」は与え、「山羊の声の者」も与えた。斑の者は与え、黄褐の者はわれらに財（vasūni）を授けた。蛙たちは百の光条を与え、千重の搾り（sahasra-sāva）において、われらの生命力（āyus）を前へと運び、存在の寿命を延べ広げる。