Sarga 115

Verse 1

ततो निक्षिप्य मातृ़ स्स अयोध्यायां दृढ व्रतः।भरत श्शोकसन्तप्तो गुरूनिदमथाब्रवीत्।।।।

その後、堅き誓いを守るバラタは、母后たちをアヨーディヤーに落ち着かせ、悲嘆に灼かれつつ、長老たちにこのように語った。

Verse 2

नन्दिग्रामं गमिष्यामि सर्वानामन्त्रयेऽद्य वः।तत्र दुःखमिदं सर्वं सहिष्ये राघवं विना।।।।

今日、私は皆に別れを告げ、ナンディグラーマへ赴く。そこではラ―ガヴァなくして、このすべての悲しみを耐え忍ぼう。

Verse 3

गतश्च वा दिवं राजा वनस्थश्च गुरुर्मम।रामं प्रतीक्षे राज्याय स हि राजा महायशाः।।।।

王は天に帰り、我が兄—わが敬う導師—は森に住まわれる。私はラーマが王国を継がれるのを待とう。まことに、栄光ある王はただ彼のみである。

Verse 4

एतच्छ्रुत्वा शुभं वाक्यं भरतस्य महात्मनः।अब्रुवन्मन्त्रिणस्सर्वे वसिष्ठश्च पुरोहितः।।।।

この大いなる心のバラタの吉祥なる言葉を聞き、すべての大臣たちと、王家の祭司ヴァシシュタもまた答えた。

Verse 5

सुभृशं श्लाघनीयं च यदुक्तं भरत त्वया।वचनं भ्रातृवात्सल्यादनुरूपं तवैव तत्।।।।

バラタよ、兄への深い慈愛から発せられた汝の言葉は、まことに大いに称賛に値する。かかる振る舞いは実に汝にふさわしい。

Verse 6

नित्यं ते बन्धुलुब्धस्य तिष्ठतो भ्रातृसौहृदे।आर्यमार्गं प्रपन्नस्य नानुमन्येत कः पुमान्।।।।

汝は常に一族を思い、兄弟への友愛に堅く、聖なる高き道に立つ。いかなる人が汝の決意を認めぬであろうか。

Verse 7

मन्त्रिणां वचनं श्रुत्वा यथाभिलषितं प्रियम्।अब्रवीत्सारथिं वाक्यं रथो मे युज्यतामिति।।।।

大臣たちの、望みにかなう喜ばしい言葉を聞くと、彼は御者に言った。「我が車を繋げ、備えよ。」

Verse 8

प्रहृष्टवदन स्सर्वा मातृ़ स्समभिवाद्य सः।आरुरोह रथं श्रीमान् शत्रुघ्नेन समन्वितः।।।।

喜びに輝く顔で、誉れ高きバラタはすべての母君に恭しく礼拝し、ついでシュatrughnaを伴って車に乗り込んだ。

Verse 9

आरुह्य च रथं शीघ्रं शत्रुघ्नभरतावुभौ।ययतुः परमप्रीतौ वृतौ मन्त्रिपुरोहितैः।।।।

バラタとシュatrughnaは大いなる歓喜に満ち、急ぎ車に乗って出立した。周囲には大臣と祭司たちが随従していた。

Verse 10

अग्रतो गुरव: सर्वे वसिष्ठप्रमुखा द्विजाः।प्रययुः प्राङ्ग्मुखा स्सर्वे नन्दिग्रामो यतोऽभवत्।।।।

先頭には、ヴァシシュタを筆頭とするすべての師—ブラーフマナたち—が進み、皆東に面して、ナンディグラーマのある方へ向かった。

Verse 11

बलं च तदनाहूतं गजाश्वरथसङ्कुलम्।प्रययौ भरते याते सर्वे च पुरवासिनः।।।।

そしてバラタが出立すると、象・馬・戦車で満ちた軍勢も、呼ばれぬままに出発し、都の民も皆これに従った。

Verse 12

रथस्थः स तु धर्मात्मा भरतो भ्रातृवत्सलः।नन्दिग्रामं ययौ तूर्णं शिरस्यादाय पादुके।।।।

車上のバラタは、法にかなう者にして兄を深く慕い、ラーマの履物を頭上に戴き、急ぎナンディグラーマへと向かった。

Verse 13

ततस्तु भरतः क्षिप्रं नन्दिग्रामं प्रविश्य सः।अवतीर्य रथात्तूर्णं गुरूनिदमुवाच ह।।।।

それからバラタは速やかにナンディグラーマに入り、ただちに車から降りて、長老たちに向かいこう語った。

Verse 14

एतद्राज्यं मम भ्रात्रा दत्तं सन्नयासवत्स्वयम्।योगक्षेमवहे चेमे पादुके हेमभूषिते।।।।

この国は、兄がみずから、聖なる預け物として私に託された。さらに、国の安寧と繁栄を担う、黄金に飾られたこの御履（みくつ）もまた、私に授けられた。

Verse 15

भरत श्शिरसा कृत्वा सन्न्यासं पादुके ततः।अब्रवीद्धुःखसंतप्त स्सर्वं प्रकृतिमण्डलम्।।।।

そのときバラタは、託された御履を頭上に戴き、悲嘆に灼かれながら、国の全ての集いに向かって語った。

Verse 16

छत्रं धारयत क्षिप्रमार्यपादाविमौ मतौ।आभ्यां राज्ये स्थितो धर्मः पादुकाभ्यां गुरोर्मम।।।।

ただちに王の天蓋を掲げよ。これは我が兄の尊き御足と認められるもの；我が敬う兄上のこの御履によって、国にダルマは確立される。

Verse 17

भ्रात्रा हि मयि संन्यासो निक्षिप्त स्सौहृदादयम्।तमिमं पालयिष्यामि राघवागमनं प्रति।।।।

まことに、兄は慈愛ゆえにこの託宣を私に置かれた。ラ―ガヴァが帰還するその時まで、私はこの聖なる預け物を守り抜く。

Verse 18

क्षिप्रं संयोजयित्वातु राघवस्य पुनस्स्वयम्।चरणौ तौ तु रामस्य द्रक्ष्यामि सहपादुकौ।।।।

そしてほどなく、私みずからこれを再びラ―ガヴァのもとへ結び戻そう。私はこの御履とともに、ラーマのまさに御足を拝するであろう。

Verse 19

ततो निक्षिप्तभारोऽहं राघवेण समागतः।निवेद्य गुरवे राज्यं भजिष्ये गुरुवृत्तिताम्।।।।

そののち、ラ―ガヴァと再会してこの重荷を下ろしたなら、私は敬う年長者に王国をお返しし、師長に仕える戒めの道に生きよう。

Verse 20

राघवाय च सन्यासं दत्त्वेमे वरपादुके।राज्यं चेदमयोध्यां च धूतपापो भवामि च।।।।

この託された務め――この優れた履物（パードゥカー）、この王国、そしてアヨーディヤーの都――をラ―ガヴァにお返ししたとき、私は罪垢を払い清められよう。

Verse 21

अभिषिक्ते तु काकुत्स्थे प्रहृष्टमुदिते जने।प्रीतिर्मम यशश्चैव भवेद्राज्याच्चतुर्गुणम्।।।।

カクッツタ（ラーマ）が灌頂され、民が歓喜に沸くとき、私の喜びと名誉は、統治から得るいかなる喜びの四倍にもなろう。

Verse 22

एवं तु विलपन्दीनो भरत स्समहायशाः।नन्दिग्रामेऽकरोद्राज्यं दुःखितो मन्त्रिभिस्सह।।।।

このようにして、嘆きに沈み心荒れた大いなる名声のバラタは、悲しみに打たれつつ、ナンディグラーマを居所として、群臣とともに国を治めた。

Verse 23

स वल्कलजटाधारी मुनिवेषधरः प्रभुः।नन्दिग्रामेऽवसद्वीर स्ससैन्यो भरतस्तदा।।।।

そのときバラタは、威厳ある勇士として、樹皮衣をまとい、ジャターの乱髪を結び、牟尼の装いをとって、軍勢とともにナンディグラーマに住まった。

Verse 24

रामागमनमाकाङ्क्षन्भरतो भ्रातृवत्सलः।भ्रातुर्वचनकारी च प्रतिज्ञापारगस्तथा।।।।पादुके त्वभिषिच्याथ नन्दिग्रामेऽवसत्तदा।

ラーマの帰還を切に願い、兄を深く敬愛し、兄の言葉に従い、誓いに堅固なバラタは、その履物に灌頂して聖別し、そしてナンディグラーマに住まった。

Verse 25

स वालव्यजनं छत्रं धारयामास स स्वयं।भरत श्शासनं सर्वं पादुकाभ्यां निवेदयन्।।।।

彼は自ら王の天蓋とヤクの尾の払子を捧げ持ち、バラタはあらゆる政務の命を、まずその一対の履物に申し上げた。

Verse 26

ततस्तु भरत शश्रीमानभिषिच्याऽऽर्यपादुके।तदधीनस्तदा राज्यं कारयामास सर्वदा।।।।

それから栄光あるバラタは、尊き履物を灌頂して聖別し、以後つねにそれらに従属する者として国を治めた。

Verse 27

तदा हि यत्कार्यमुपैति किञ्चिदुपायनं चोपहृतं महार्हम्।स पादुकाभ्यां प्रथमं निवेद्य चकार पश्चाद्भरतो यथावत्।।।।

まことに、いかに小さな事であれ用向きが生じ、あるいは貴重な供物が捧げられるとき、バラタはまずそれをその履物に奉り、しかる後にしかるべく事を行った。