Adhyaya 111

Verse 1

ऋषय ऊचुः । शिवक्षेत्राणि यैर्विप्रैः समानीतानि तत्र च । तेषां सर्वाणि गोत्राणि वद सूतज विस्तरात्

Các bậc hiền triết thưa rằng: “Hỡi con của Sūta, xin hãy trình bày tường tận các dòng tộc (gotra) của tất cả những vị brāhmaṇa đã đưa các thánh địa của Śiva đến đó và an lập.”

Verse 2

कस्य गोत्रोद्भवैर्विप्रैः किं क्षेत्रं समुपार्जितम् । शंकरस्य प्रसादेन तस्मिन्काल उपस्थिते

“Những vị brāhmaṇa ấy phát sinh từ những gotra nào, và nhờ ân phúc của Śaṅkara, vào thời ấy đã thỉnh đắc và an lập thánh địa nào?”

Verse 3

कियत्यपि च गोत्राणि चमत्कारपुरोत्तमे । स्थापितानि सुभक्तेन तेनानर्तेन सूतज

“Có bao nhiêu gotra đã được an lập trong thành Camatkāra tối thắng ấy, hỡi con của Sūta—do vị vua Ānarta đầy lòng sùng kính kia thiết lập?”

Verse 4

त्वया प्रोक्तं पुरा दत्तं पुरं कृत्वा द्विजन्मनाम् । न च तेषां कृता संख्या तस्मात्तां परिकीर्तय

Trước đây ngài đã nói rằng một thành được ban cho sau khi lập làm nơi cư trú cho những bậc lưỡng sinh; nhưng số lượng của họ chưa được đếm. Vì vậy, xin hãy kể lại con số ấy.

Verse 5

सूत उवाच । उपदेशः पुरा दत्तो द्विसप्ततिमुनीश्वरैः । आनर्ताधिपतिः पूर्वं कुष्ठरोग प्रपीडितः । शंखतीर्थं समागत्य स्नानं चक्रे त्वरान्वितः

Sūta nói: Thuở xưa, lời chỉ dạy đã được ban bởi bảy mươi hai vị đại hiền. Khi trước, chúa tể xứ Ānarta bị bệnh phong cùi hành hạ, đã đến Śaṃkha-tīrtha và trong cơn gấp gáp, thực hiện lễ tắm gội thanh tịnh.

Verse 6

तेन नाशं गतः कुष्ठो भूपतेस्तस्य तत्क्षणात् । तस्य तीर्थस्य माहात्म्यान्निर्वि ण्णस्य तनुं प्रति

Nhờ hành động ấy, bệnh phong cùi của nhà vua liền bị diệt ngay tức khắc—do oai lực của thánh địa ấy—khiến ngài thấm thía, tự răn mình trước thân xác của chính mình.

Verse 7

ततः स नीरुजो भूत्वा तोषेण महतान्वितः । तानुवाच मुनिश्रेष्ठान् प्रणिपत्य मुहुर्मुहुः

Bấy giờ, khỏi bệnh và tràn đầy hoan hỷ lớn lao, nhà vua thưa với các bậc thánh hiền tối thượng, hết lần này đến lần khác phủ phục đảnh lễ.

Verse 8

सुवर्णं वा गजाश्वं वा राज्यं सकलमेव वा । भवद्भ्यः संप्रदास्यामि तस्मादब्रूत द्विजोत्तमाः

“Dù là vàng, hay voi ngựa, hay thậm chí toàn bộ vương quốc của ta—ta sẽ dâng hiến cho các ngài. Vậy nên, ôi các bậc lưỡng sinh tối thượng, xin hãy chỉ dạy (ta phải làm gì).”

Verse 9

यद्यस्य रोचते यावन्मात्रमन्यदपि द्विजाः । प्रसादः क्रियतां मह्यं दीनस्य प्रणतस्य च

Bất cứ điều gì mỗi vị Bà-la-môn ưa muốn—dù bao nhiêu, và cả điều khác nữa—xin ban ân phúc cho tôi; vì tôi khốn cùng và đang cúi mình đảnh lễ trước các ngài.

Verse 10

ब्राह्मणा ऊचुः । निष्परिग्रहधर्माणो वानप्रस्था वयं द्विजाः । सद्यःप्रक्षालकाः किं नो राज्येन विभवेन च

Các Bà-la-môn nói: “Chúng tôi là những người hai lần sinh, bậc vānaprastha, chuyên giữ dharma không tích chứa. Chúng tôi là những người tẩy rửa ngay tức khắc—vương quốc và phú quý thế gian có ích gì cho chúng tôi?”

Verse 11

राजोवाच उपकारं समासाद्य यः करोति न पापकृत् । उपकारं पुनस्तस्य स कृतघ्न उदाहृतः

Nhà vua nói: “Người đã nhận ân mà không làm điều tội lỗi (tức không đáp lại bằng hại) thì không phải kẻ làm ác. Nhưng kẻ không đáp lại ân ấy bằng ân—người ấy được gọi là ‘kẻ vô ơn’ (kṛtaghna).”

Verse 12

ब्रह्मघ्नं च सुरापे च चौरे भग्नव ते शठे । निष्कृतिर्विहिता सद्भिः कृतघ्ने नास्ति निष्कृतिः

“Đối với kẻ sát hại Bà-la-môn, kẻ uống rượu, kẻ trộm, kẻ phá giới nguyện, và kẻ gian trá—các bậc hiền thiện đã đặt ra pháp sám hối. Nhưng đối với kẻ vô ơn, không có sự chuộc tội nào.”

Verse 16

तस्मात्त्वं गच्छ राज्यं स्वं स्वधर्मेण प्रपालय । इह लोके परे चैव येन सौख्यं प्रजायते

“Vì vậy, hãy trở về vương quốc của ngươi và gìn giữ nó theo đúng bổn phận (svadharma). Nhờ hạnh ấy, an lạc phát sinh cả ở đời này và ở đời sau.”

Verse 18

तत्र गत्वा प्रहृष्टा त्माकृत्वा रम्यं महेश्वरम् । गीतनृत्यसवाद्यैश्च रात्रिजागरणादिभिः । चकार पूर्ववद्राज्यं समंताद्धतकंटकम्

Đến nơi ấy, lòng hân hoan, ông dựng lập và phụng thờ một thánh điện mỹ lệ của Maheśvara (Śiva). Với ca hát, vũ điệu, nhạc khí và các hạnh tu như thức canh đêm, ông lại làm cho vương quốc mình như thuở trước—bốn bề sạch hết gai nhọn (tai ương).

Verse 19

चिंतयानो दिवानक्तं ब्राह्मणान्प्रति तत्सदा । कथं तेषां द्विजेंद्राणामुपकारो भविष्यति । मदीयो मम यैर्दत्तं गात्रमेतत्पुनर्नवम्

Ngày đêm ông luôn nghĩ về các bà-la-môn ấy: “Ta phải phụng sự các bậc dvija tối thắng ấy thế nào, những người đã ban cho thân này của ta được tái sinh, mới mẻ một lần nữa?”

Verse 20

तेऽपि सर्वे मुनिश्रेष्ठाः खेचरत्व समन्विताः । तपःशक्त्या यांति नानातीर्थेषु भक्तितः

Các bậc hiền triết tối thượng ấy cũng vậy—được năng lực du hành giữa hư không—nhờ sức tapasyā (khổ hạnh), với lòng sùng tín, các ngài đi đến nhiều thánh địa tắm gội (tīrtha).

Verse 21

तेषु स्नानं जपं कृत्वा तथैव पितृतर्पणम् । प्राणयात्रां पुनश्चक्रुस्तत्रागत्य स्व आश्रमे

Tại đó, sau khi tắm gội, trì tụng (japa) và dâng lễ tarpaṇa cho tổ tiên, các ngài lại tiếp tục hành trình đời sống, trở về đạo thất của mình.

Verse 22

अन्ये तत्रैव कुर्वंति नित्यकृत्यानि ये द्विजाः । तथान्ये दूरमासाद्य तीर्थं दृष्ट्वा मनोहरम्

Một số dvija thực hiện ngay tại đó các nghi lễ bổn phận hằng ngày (nitya-kṛtya); số khác từ phương xa đến, chiêm ngưỡng thánh địa (tīrtha) duyên dáng, khả ái.

Verse 23

उषित्वा रजनीं तत्र द्विरात्रं वा पुनर्गृहम् । समागच्छंति चान्ये तु त्रिरात्रेण समाययुः

Ở lại đó một đêm hoặc hai đêm, có người trở về nhà; còn những người khác thì quay lại sau ba đêm.

Verse 24

वाराणस्यां प्रयागे वा पुष्करे वाथ नैमिषे । प्रभासे वाऽथ केदारे ह्यन्यस्मिन्नहि वांछ्यते

Dù ở Vārāṇasī, hay Prayāga, hay Puṣkara, hay Naimiṣa; dù ở Prabhāsa hay Kedāra—quả thật, chẳng còn nơi nào khác được mong cầu như vượt hơn các thánh địa tīrtha lừng danh ấy.

Verse 25

कदाचिदथ ते सर्वे कार्तिक्यां पुष्करत्रये । गता विनिश्चयं कृत्वा स्नानार्थं द्विजसत्तमाः

Một lần, vào tháng Kārttika, tất cả những bậc Bà-la-môn ưu tú, những người hai lần sinh, sau khi đã quyết chí vững bền, liền đi đến Puṣkara-traya để thực hiện việc tắm gội thiêng liêng.

Verse 26

पंचरात्रं वसिष्यामो वयं तत्र समाहिताः । तस्माद्वह्निषु दारेषु रक्षा कार्या स्वशक्तितः

“Chúng ta sẽ lưu lại đó năm đêm, tâm an định và chuyên chú; vì vậy, tùy theo khả năng của ngươi, hãy lo bảo hộ các ngọn lửa tế lễ và việc nhà (các người vợ).”

Verse 27

एवं ते समयं कृत्वा गता यावद्द्विजोत्तमाः । तावद्ध पतिना ज्ञाता न कश्चित्तत्र तिष्ठति

Sau khi đã ấn định giao ước như thế, những bậc Bà-la-môn ưu tú ấy lên đường; rồi người chồng mới hay rằng ở đó chẳng còn một ai ở lại.

Verse 28

तेषां मध्ये मुनींद्राणां सुतीर्थाश्रमवासिनाम् । दमयंतीति विख्याता चंद्रबिंबसमानना

Giữa các bậc đại ẩn sĩ cư trú tại tu viện Sutīrtha có một nữ nhân nổi danh là Damayantī, dung nhan đẹp như vầng trăng tròn.

Verse 29

तामुवाच रहस्येवं व्रज त्वं चारुहासिनि । हाटकेश्वरजे क्षेत्रे ममादेशोऽधुना ध्रुवम्

Ngài kín đáo bảo nàng: “Hỡi người nở nụ cười dịu hiền, hãy đi đến thánh địa Hāṭakeśvara; mệnh lệnh của ta nay quả thật kiên định.”

Verse 30

तत्र तिष्ठंति याः पत्न्यो मुनीनां भावितात्मनाम् । भूषणानि विचित्राणि तासां यच्छ यथेच्छया

“Ở đó có các phu nhân của những bậc hiền triết tâm đã được điều phục; hãy tùy ý mà ban cho họ những món trang sức muôn vẻ.”

Verse 31

न तासां पतयोऽस्माकं प्रकुर्वंति प्रतिग्रहम् । कथंचिदपि सुश्रोणि लोभ्यमानापि भूरिशः

“Các phu quân của họ—những bậc hiền triết của chúng ta—không nhận lễ vật; dù bị cám dỗ muôn cách rất mạnh, hỡi người thắt lưng thon đẹp, họ vẫn chẳng nhận.”

Verse 32

स्त्रीणां भूषणजा चिन्ता सदा चैवाधिका भवेत् । लौल्यं च कौतुकं चैव सदा भूषणजं भवेत्

“Nỗi bận lòng do trang sức khởi lên thường đặc biệt mạnh nơi phụ nữ; và sự ham muốn thất thường cùng tính hiếu kỳ cũng nhiều lần bị trang sức khuấy động.”

Verse 33

अपि मृन्मयकं किंचित्काष्ठसूत्रमयं च वा । जतुकाचमयं वापि नारी धत्ते विभूषणम्

Dẫu chỉ là món trang sức nhỏ bằng đất sét, hay bằng gỗ và sợi chỉ, hoặc thậm chí bằng nhựa và thủy tinh—người nữ vẫn đeo nó như một đồ trang sức.

Verse 34

एष एव भवेत्तेषामुपकारस्यसंभवः । उपायः पद्मपत्राक्षि न चान्योऽस्ति कथंचन

Chỉ điều này thôi sẽ trở thành phương tiện khiến sự trợ giúp cho họ có thể thành tựu; đây là cách, hỡi người có đôi mắt như cánh sen—tuyệt nhiên không còn con đường nào khác.

Verse 35

सा तथेति प्रतिज्ञाय विचित्राभरणानि च । गृहीत्वा हर्षसंयुका ततस्तत्क्षेत्रमाययौ

Nàng đáp: “Xin như vậy,” rồi cầm lấy những món trang sức kỳ diệu ấy, lòng tràn hoan hỷ, và từ đó lên đường đến vùng kṣetra thánh địa kia.

Verse 36

मणिमुक्तामयान्येव कुण्डलानि शुभानि च । तथा चन्द्रोज्ज्वलाहारान्नूपुराणि बृहंति च

Những đôi khuyên tai bằng ngọc và ngọc trai—thật cát tường—cùng những chuỗi vòng cổ sáng như trăng, và cả những đôi vòng chân lớn nữa.

Verse 37

इन्द्रनीलमहानीलवैडूर्यखचितानि च । पद्मरागैस्तथा वज्रैर्माणिक्यैश्च मनोरमैः

Được khảm indranīla và mahānīla (lam ngọc) cùng vaiḍūrya (đá mắt mèo); lại còn có hồng ngọc, kim cương, và những tinh thể, châu báu mỹ lệ làm say lòng.

Verse 38

केशैः कंकणैर्दिव्यैः शक्रचापनिभैः शुभैः । हेमसूत्रैश्च जात्यैश्च मेखलाभिस्तथैव च

Với những vòng tay thần diệu, cát tường rực sáng như cầu vồng của Indra; với chỉ vàng, với đồ trang sức tuyển hảo, và cả đai lưng nữa.

Verse 39

अथ सा बोधने विष्णोः संप्राप्ते दिवसे शुभे । उपवासपरा स्नाता एकस्मिन्सलिलाशये

Rồi khi đến ngày cát tường của lễ Bodhana—ngày Viṣṇu thức dậy—nàng, chuyên tâm giữ trai giới, đã tắm trong một hồ nước nọ.

Verse 40

तीरदेशे निवेश्यैव महाभूषणपर्वतम् । यस्य प्रभाभिरुग्राभिर्व्याप्तं गगनमंडलम्

Và đặt trên bờ sông một “núi châu báu” lớn, ánh sáng mãnh liệt của nó lan tỏa, tràn ngập khắp vòm trời.

Verse 41

एतस्मिन्नंतरे प्राप्तास्तापस्यः कौतुकान्विताः । कीदृशा राजपत्नी सा किंरूपा किंविभूषणा

Trong lúc ấy, các nữ tu khổ hạnh đến nơi, lòng đầy hiếu kỳ: “Vị hoàng hậu ấy là người thế nào—dáng vẻ ra sao, và được trang sức bằng những gì?”

Verse 42

अथ तास्तां समालोक्य दिव्यभूषणभूषिताम् । सुरूपांगीं समाधिस्थां चित्ते चिन्तां प्रचक्रिरे

Rồi thấy nàng được trang nghiêm bằng bảo sức thần diệu—thân thể đoan mỹ, an trụ trong thiền định—họ bắt đầu suy ngẫm trong lòng.

Verse 43

धन्येयं भूपतेर्भार्या यैवं भूषणभूषिता । दमयंती सुरूपाढ्या सर्वलक्षणलक्षिता

Thật phúc thay hoàng hậu của bậc quân vương, được trang sức bằng châu báu như thế—Đamayan-tī, dung nhan tuyệt mỹ, hội đủ mọi tướng lành cát tường.

Verse 44

समाध्यंतं समासाद्य तापसीर्वीक्ष्य साऽपि च । दमयंती नमश्चक्रे ताः सर्वा विधिपूर्वकम्

Từ thiền định bước ra, thấy các nữ tu khổ hạnh trước mặt, Đamayan-tī cũng kính cẩn đảnh lễ tất cả, đúng phép và đúng nghi lễ.

Verse 45

ताः कृतांजलिना प्राह वल्गुवाक्यं मनोहरम् । मयायं भूषणस्तोम उद्दिश्य गरुडध्वजम् । कल्पितोऽद्य दिने स्नात्वा समुपोष्य दिने हरेः

Chắp tay, nàng nói lời dịu ngọt, êm đềm: “Những món trang sức này do thiếp sắm sửa để dâng cúng, kính hiến lên Hari mang cờ Garuḍa. Hôm nay thiếp đã tắm gội và giữ trai giới trong ngày thánh của Hari…”

Verse 46

तस्माद्गृह्णंतु तापस्यो मया दत्तानि वांछया । भूषणानि विचित्राणि प्रसादः क्रियतां मम

“Vì vậy, ôi các bậc nữ tu khổ hạnh, xin nhận lấy những món trang sức kỳ diệu này do thiếp dâng bằng lòng chí thành; xin ban ân—lấy sự chấp nhận của quý vị làm phúc lành cho thiếp.”

Verse 47

ततश्चैकाऽब्रवीत्तासामेषा मुक्तावली मम । इमां देहि न मे वांछा विद्यतेऽन्या नृपप्रिये

Bấy giờ, một người trong số họ nói: “Chuỗi ngọc trai này là của ta—hãy trao cho ta. Ta chẳng mong gì khác, hỡi người được vua yêu quý.”

Verse 48

ततस्तया विहस्योच्चैः प्रक्षाल्य चरणौ स्वयम् । दत्ता मुक्तावली तस्या वस्त्रैर्दिव्यैः समन्विता । यस्याः षण्माषतुल्यानि मौक्तिकान्यमलानि च

Bấy giờ nàng bật cười lớn, tự tay rửa đôi chân mình, rồi trao cho nàng kia chuỗi ngọc trai—kèm theo y phục thiên giới. Những hạt ngọc không tì vết ấy, mỗi hạt nặng bằng sáu māṣa.

Verse 49

शरत्काले यथा व्योम्नि नक्षत्राणि द्विजोत्तमाः । तथान्या स्पर्द्धया युक्ता ययाचेऽमलवर्चसम् । हारं निर्मूल्यतायुक्तं चित्ताह्लादकरं परम्

Hỡi bậc Nhị-sinh tối thượng, như sao trời rực sáng giữa không trung mùa thu, cũng vậy một người khác vì lòng ganh đua đã xin một chuỗi ngọc rạng ngời, tinh khiết, vô giá, đem lại niềm hoan hỷ tối thượng cho tâm.

Verse 50

अथ सा तं करे कृत्वा तस्या हारं प्रयच्छति । तावदन्या प्रजग्राह हारं शृंगारलालसा

Rồi nàng đặt nó vào tay người ấy và trao chuỗi ngọc; nhưng đúng lúc ấy, một người đàn bà khác ham trang sức đã giật lấy chuỗi ngọc.

Verse 51

ततः शेषाश्च तापस्यो भूषणार्थं समुत्सुकाः । सस्पर्द्धा जगृहुस्तानि भूषणानि स्वयं द्विजाः

Rồi những nữ tu khổ hạnh còn lại, nôn nao vì đồ trang sức, cũng vì lòng ganh đua mà tự tay lấy các món trang sức ấy, hỡi bậc Nhị-sinh.

Verse 52

अन्याश्चान्याकरे कृत्वा भूषणं सुमनोहरम् । बलादाकृष्य जग्राह धर्षयित्वा ततः परम्

Và một người khác, đặt món trang sức hết sức mỹ lệ vào tay người kia, rồi lại dùng sức kéo giật và chiếm lấy, sau đó còn gây thêm sự xúc phạm.

Verse 53

यथायथा प्रगृह्णंति तापस्यो भूषणार्चिताः । तथातथास्याः संजज्ञे दमयंत्या मुदा हृदि

Khi các nữ tu khổ hạnh—nay đã được trang sức bằng châu báu—cứ nhận lấy từng món, thì trong lòng Damayantī cũng hết lần này đến lần khác dâng lên niềm hoan hỷ.

Verse 54

अन्यानि च प्रचिक्षेप शतशोऽथ सहस्रशः । न तृप्तिर्जायते तासां तथापि द्विजसत्तमाः

Nàng lại tiếp tục ban phát những tặng vật khác—hàng trăm rồi đến hàng nghìn; thế nhưng sự thỏa mãn nơi họ vẫn không khởi lên, hỡi bậc tối thượng trong hàng Nhị Sinh.

Verse 55

भूषणाभावमासाद्य ततः सा पार्थिवप्रिया । हृष्टा प्रोवाच ताः सर्वाः संतोषः क्रियतामिति

Khi thấy mình đã không còn trang sức, ái hậu của nhà vua liền hoan hỷ và nói với tất cả họ: “Hãy vun bồi tâm tri túc.”

Verse 56

पुनश्चैवानयिष्यामि प्रभाते नात्र संशयः । अन्यानि च विचित्राणि यस्या रोचंति यानि च

“Rồi sáng mai ta sẽ lại mang đến—không chút nghi ngờ—cùng những vật kỳ diệu khác, bất cứ điều gì làm các vị vừa lòng.”

Verse 57

ततस्ताः सकलाः प्रोचुर्गच्छ त्वं पार्थिवप्रिये । आगंतव्यं च भूयोऽपि प्रगृह्याभरणानि च

Bấy giờ tất cả họ đều nói: “Hãy đi đi, hỡi người được vua yêu quý; và nhất định phải trở lại lần nữa, mang theo cả trang sức.”

Verse 58

एवमुक्ता ततस्ताभिः प्रणिपत्य नृपप्रिया । प्रहृष्टा प्रययौ तूर्णं स्वपुरं प्रति सद्द्विजाः

Được họ nói như vậy, hoàng hậu yêu quý của nhà vua liền cúi lạy, lòng hoan hỷ, vội vã lên đường trở về thành đô của mình, hỡi các Bà-la-môn cao quý.

Verse 59

तापस्योपि गृहं गत्वा वस्त्राणि विविधानि च । भूषणानि च गात्रेषु सस्पर्द्धा निदधुस्तदा

Rồi họ đến nơi ở của nữ tu khổ hạnh, khoác lên mình đủ loại y phục và đeo trang sức trên thân thể—như thể ganh đua nhau vậy.

Verse 60

तापसीनां चतुष्कं च परित्यज्य यतव्रतम् । शेषाभिः प्रगृहीतानि मण्डनानि यथेच्छया

Nhưng có bốn nữ tu khổ hạnh, vững bền trong giới nguyện, đã từ bỏ việc trang điểm ấy; những người còn lại thì nhận lấy đồ trang sức theo ý mình.

Verse 61

ततः प्रभाते विमले प्रोद्गते रविमण्डले । भूयोपि राजपत्नी सा भूषणान्यंबराणि च

Rồi vào buổi bình minh thanh tịnh, khi vầng nhật luân đã lên, hoàng hậu ấy lại (mang đến) cả trang sức lẫn y phục.

Verse 62

तथैव प्रददौ तासां जगृहुश्च तथैव ताः । एवं तस्याः प्रयच्छंत्या अहन्यहनि भक्तितः

Nàng ban cho họ cũng như trước, và họ nhận lấy cũng như trước. Cứ thế, nàng ngày ngày dâng tặng với lòng sùng kính,

Verse 63

पंचरात्रमतिक्रांतं तृप्तास्तास्तापसप्रियाः । न राज्ञी तृप्तिमायाति प्रयच्छंती प्रभक्तितः

Khi năm đêm đã trôi qua, các nữ ẩn tu ấy đều mãn nguyện; nhưng hoàng hậu vẫn chưa thấy đủ, vì nàng còn tiếp tục bố thí với lòng bhakti sâu dày.

Verse 64

ततः शुश्राव तापस्यश्चतस्रोऽत्र सुनिःस्पृहाः । वल्कलाजिनधारिण्यो न तस्याः पार्श्वमागताः । न चान्या भूषिता दृष्ट्वा चक्रुरीर्ष्यां कथंचन

Rồi người ta nghe rằng tại đây có bốn nữ ẩn tu, hoàn toàn vô dục, khoác y vỏ cây và da linh dương, đã không đến gần nàng. Và các phụ nữ khác, dù thấy có người được trang sức, cũng chẳng hề khởi lòng ganh tị.

Verse 65

अथ सा त्वरितं गत्वा तासां पार्श्वमनिंदिता । भूषणानि महार्हाणि गृहीत्वा पंचमीदिने

Bấy giờ người phụ nữ vô tỳ ấy vội đến bên họ; và vào ngày Pañcamī (mồng năm), nàng cầm lấy những bảo sức vô cùng quý giá.

Verse 66

ततः प्रोवाच ताः सर्वाः प्रसादः क्रियतामिति । इमानि भूषणार्थाय भूषणानि प्रगृह्यताम्

Rồi nàng thưa với tất cả: “Xin hoan hỷ ban ân. Xin nhận những bảo sức này để làm đồ trang nghiêm.”

Verse 67

तापस्य ऊचुः । नास्माकं भूषणैः कार्यं भूषिता वल्कलैर्वयम् । तस्माद्गच्छ निजं हर्म्यमर्थिभ्यः संप्रदीयताम्

Các nữ ẩn tu đáp: “Chúng tôi không cần bảo sức; chúng tôi đã được trang nghiêm bằng y vỏ cây. Vậy xin bà trở về cung thất của mình, và hãy đem những thứ ấy bố thí đúng phép cho người đang thiếu thốn.”

Verse 68

वदन्तीनां तया सार्धमेवं तासां द्विजोत्तमाः । चत्वारः पतयः प्राप्ता एकैकस्याः पृथक्पृथक्

Khi họ đang trò chuyện như thế với nàng, bốn vị Bà-la-môn ưu tú—là phu quân của các phụ nữ ấy—đã đến, mỗi người riêng rẽ tìm về người vợ của mình.

Verse 69

शुनःशेपोऽथ शाक्रेयो बौद्धो दान्तश्चतुर्थकः । वियन्मार्गं हि चत्वारः स्वाश्रममाययुः

Họ là Śunaḥśepa, Śākreya, Bauddha và Dānta là vị thứ tư; cả bốn đều trở về đạo tràng (āśrama) của mình theo con đường trên không trung.

Verse 70

शेषाः सर्वे गतिभ्रंशं प्राप्य भूमार्गमाश्रिताः । अथ ते स्वाश्रमं दृष्ट्वा विकृताकारभूषणम् । किमिदंकिमिदं प्रोचुर्यत्तापस्यो विडंबिताः

Nhưng những người khác, vì mất đi năng lực di chuyển như trước, đành theo đường trần thế. Rồi khi nhìn thấy āśrama của mình bị biến dạng kỳ lạ, như được “trang sức” một cách méo mó, họ kêu lên mãi: “Đây là gì—đây là gì?”, bởi các nữ tu khổ hạnh đã bị nhạo báng.

Verse 71

केनैवं पाप्मनाऽस्माकमाश्रमोऽयं विडंबितः । प्रदत्त्वा तापसीनां च भूषणान्यंबराणि च

“Kẻ tội lỗi nào đã làm nhục đạo tràng của chúng ta như thế—sau khi đã trao cho các nữ tu khổ hạnh đồ trang sức và y phục?”

Verse 72

अनया संप्रदत्तानि सर्वासां भूषणानि वै

Quả thật, chính do nàng mà đồ trang sức của tất cả họ đã bị đem cho đi.

Verse 73

अस्माकमपि संप्राप्ता गृहे वै नृपवल्लभा । दातुं विभूषणान्येव निषिद्धाऽस्माभिरद्य सा

Ngay cả ái hậu của nhà vua cũng đến nhà chúng ta. Hôm nay, chúng ta đã ngăn bà không được đem chính những món trang sức ấy mà bố thí.

Verse 74

सूत उवाच । तासां तद्वचनं श्रुत्वा ततस्ते कोप मूर्च्छिताः । ऊचुस्तां नृपतेर्भार्यां शापं दातुं मुहुर्मुहुः

Sūta nói: Nghe lời ấy, họ liền bị cơn giận lấn át, và hết lần này đến lần khác nói rằng sẽ ban lời nguyền lên vợ của nhà vua.

Verse 75

द्विसप्ततिर्वयं पापे स्नानार्थं पुष्करे गताः । कार्तिक्यां व्योममार्गेण मनोमारुतरंहसा

“Dẫu tội lỗi, bảy mươi hai người chúng ta đã đến Puṣkara để tắm gội thánh thủy. Vào tháng Kārttika, chúng ta đi theo lộ trình trên không, nhanh như ý niệm và gió.”

Verse 76

चत्वारस्त इमे प्राप्ता येषां दारैः प्रतिग्रहः । न कृतस्तस्य भूपस्य कुभार्यायाः कथंचन

“Bốn người này đã đến—những vị mà việc nhận thí vật qua vợ mình chưa từng xảy ra theo bất cứ cách nào. Và đối với người vợ xấu ác của nhà vua ấy, lại càng không có sự thọ nhận đúng pháp.”

Verse 78

अथ सा तत्क्षणादेव शिलारूपा बभूव ह । निश्चेष्टा तत्क्षणादेव मुनिवाक्यादनंतरम्

Rồi ngay khoảnh khắc ấy, bà liền hóa thành hình đá—bất động tức thì, ngay sau lời của bậc hiền thánh.

Verse 79

ततः स परिवारोऽस्यास्तद्दुःखेन समाकुलः । वाष्पपूर्णेक्षणो दीनः प्रस्थितः स्वपुरं प्रति

Bấy giờ, gia quyến của nàng bị nỗi sầu ấy bao trùm; khốn khổ, mắt đẫm lệ, họ lên đường trở về thành của mình.

Verse 80

कथयामास तत्सर्वं दमयंत्याः समुद्भवम् । वृत्तांतं ब्राह्मणश्रेष्ठास्तस्याः शापसमुद्भवम्

Các vị Bà-la-môn tối thượng thuật lại trọn vẹn sự việc—cách nó khởi lên liên hệ với Damayantī—và câu chuyện về lời nguyền đã giáng xuống nàng.

Verse 81

श्रुत्वा स पार्थिवस्तूर्णं वृत्तांतं शापजं तदा । प्रसादनाय विप्राणां दुःखितः स वनं ययौ

Nghe ngay lúc ấy câu chuyện phát sinh từ lời nguyền, nhà vua đau buồn đi vào rừng để cầu sự nguôi giận của các vị Bà-la-môn.

Verse 82

ततस्ते मुनयस्तूर्णं चत्वारोऽपि महीपतिम् । ज्ञात्वा प्रसादनार्थाय भार्यार्थं समुपस्थितम्

Bấy giờ bốn vị hiền triết ấy, mau chóng hiểu rằng nhà vua đến để cầu sự nguôi giận vì lợi ích của hoàng hậu, liền tiến đến gặp ngài.

Verse 83

अग्रिहोत्राणि दारांश्च समादाय ततः परम् । कुरुक्षेत्रं समाजग्मुः खमार्गेण द्रुतं तदा

Sau đó, mang theo các ngọn lửa thiêng của lễ agnihotra cùng các phu nhân, họ liền mau chóng đi đến Kurukṣetra theo đường trên không trung.

Verse 85

ततो जगाम तं देशं यत्र भार्या शिलामयी । सा स्थिता तापसीवृन्दैः सर्वतोऽपि समन्विता

Rồi ông đi đến nơi ấy, nơi người vợ của ông—hóa thành tượng đá—đứng yên; chung quanh bốn phía đều có các nhóm nữ tu khổ hạnh vây quanh.

Verse 87

ततः कृच्छ्रात्समासाद्य संज्ञां तोयसमुक्षितः । प्रलापमकरोत्पश्चात्स्मृत्वास्मृत्वा प्रियान्गुणान्

Bấy giờ, được rưới nước, ông khó nhọc mới tỉnh lại; rồi sau đó ông cất tiếng than khóc, hết lần này đến lần khác nhớ lại những đức hạnh của người yêu dấu.

Verse 88

हा प्रिये मृगशावाक्षि मम प्राणविनाशिनि । मां मुक्त्वाऽद्य प्रियं कांतं क्व गतासि शुभानने

“Ôi người yêu dấu—đôi mắt như nai con—kẻ làm tiêu tan hơi thở mạng sống của ta! Hôm nay bỏ ta, người chồng thân yêu của nàng, nàng đã đi về đâu, hỡi gương mặt cát tường?”

Verse 89

नाभुक्ते मयि भुक्तासि निद्रां नाऽनिद्रिते गता । न सौभाग्यस्य गर्वेण ममाज्ञा लंघिता क्वचित्

“Nàng chưa từng ăn khi ta chưa ăn; nàng chưa từng ngủ khi ta còn thức. Chưa bao giờ vì kiêu hãnh về phúc phần mà nàng trái lệnh ta.”

Verse 90

न स्मरामि त्वया प्रोक्तं कदाचिद्वि कृतं वचः । रहस्यपि विशालाक्षि किमु भोजनसंसदि

“Ta không nhớ rằng nàng từng nói một lời thô bạo hay bất kính nào; ngay cả nơi riêng tư, hỡi người mắt lớn—huống chi giữa bữa ăn nơi đông người.”

Verse 91

सूत उवाच । एवं प्रलपतस्तस्य भूपतेः करुणं बहु । आयाता मंत्रिणस्तस्य श्रुत्वा भूपं तथाविधम्

Sūta nói: “Khi vị vua ấy than khóc thảm thiết đủ điều, các đại thần của ngài liền đến—nghe tin bậc quân vương đang ở trong cảnh trạng như thế.”

Verse 92

ततः संबोध्य तं कृच्छाद्दृष्टान्तैर्वहुविस्तरैः । राजर्षीणां पुराणानां महद्व्यसनसंभवैः

Rồi, khó nhọc lắm họ mới làm ngài tỉnh lại, dùng vô số thí dụ rộng khắp—rút từ các chuyện xưa trong Purāṇa về những bậc vương thánh (rajarṣi) và các đại tai ương từng giáng xuống họ.

Verse 93

निन्युस्तं भूपतिं दीनं वाष्पव्याकुललोचनम् । निश्वसंतं यथानागं तेजसा परिवर्जितम्

Họ dìu vị vua khốn khổ ấy đi—đôi mắt rối bời vì lệ—thở dài như voi, và đã mất đi hào quang thuở trước.

Verse 94

पार्थिवोऽपि समन्वेष्य यत्नात्तान्सर्वतो मुनीन् । निर्विण्णः श्रमार्तश्च भार्याव्यसनदुःखितः

Nhà vua cũng vậy, sau khi gắng công tìm khắp nơi các bậc hiền triết ấy, liền trở nên chán nản và mệt lả—đau khổ vì nỗi bất hạnh giáng xuống hoàng hậu của mình.

Verse 96

अथ तां तादृशीं दृष्ट्वा सेवकैः सकलैर्वृतः । हाहेति स मुहुः प्रोच्य मूर्च्छितः प्रापतत्क्षितौ

Bấy giờ, thấy nàng trong cảnh ấy, lại bị toàn thể thị tùng vây quanh, ngài liên tiếp kêu lên: “Than ôi!”, rồi ngất lịm và ngã xuống đất.

Verse 111

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे श्रीहाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये दमयन्त्युपाख्याने दमयन्त्या विप्रशापेन शिलात्वप्राप्तावानर्ताधिपतिकृतशोककथनंनामैकादशोत्तर शततमोऽध्यायः

Như vậy kết thúc chương thứ một trăm mười một, mang tên “Tường thuật nỗi than khóc của vua xứ Anarta khi Damayantī hóa thành đá do lời nguyền của một Bà-la-môn”, thuộc truyện Damayantī trong phần Thánh tích (Māhātmya) của thánh địa Śrīhāṭakeśvara, ở Nāgara-khaṇḍa thứ sáu của Skanda Mahāpurāṇa tôn quý gồm tám mươi mốt nghìn kệ.

Verse 707

तस्माद्विडंबितो यस्मादाश्रमोऽयं तपस्विनाम् । शिलारूपा च भवती तस्माद्भवतु कुत्सिता

Vì vậy—bởi tịnh thất của các bậc khổ hạnh này đã bị nhạo báng—và bởi ngươi đã mang hình đá—nên vì thế, hãy chịu sự ô nhục và bị kết tội.