Adhyaya 11

Mantra 1

यु॒ञ्जा॒नः प्र॑थ॒मं मन॑स्त॒त्त्वाय॑ सवि॒ता धिय॑: । अ॒ग्नेर्ज्योति॑र्नि॒चाय्य॑ पृथि॒व्या अध्याऽभ॑रत्

เมื่อผูกใจไว้ก่อนกับหลักแห่งสัจจะ สวิตฤ (Savitar) ได้จัดระเบียบความคิดทั้งหลาย; ครั้นได้เพ่งเห็นแสงแห่งอัคนี (Agni) เขาก็นำแสงนั้นมาที่นี่จากเหนือพื้นพิภพ

Mantra 2

यु॒क्तेन॒ मन॑सा व॒यं दे॒वस्य॑ सवि॒तुः स॒वे । स्व॒र्ग्या॒य॒ शक्त्या॑

ด้วยจิตที่ผูกเทียมไว้ดี ภายใต้แรงเร้าแห่งเทพสวิตฤ (Savitar) เรากระทำด้วยพลังนั้นซึ่งยังให้ได้สวรรค์ (svarga)

Mantra 3

यु॒क्त्वाय॑ सवि॒ता दे॒वान्त्स्व॑र्य॒तो धि॒या दिव॑म् । बृ॒हज्ज्योति॑: करिष्य॒तः स॑वि॒ता प्र सु॑वाति॒ तान्

สวิตฤ (Savitar) ได้ผูกเทียมเหล่าเทพทั้งปวง ผู้มุ่งสู่สวรรค์ ด้วยปัญญา (dhī) ให้ไปสู่ฟ้า (div); เพื่อให้บังเกิดแสงอันยิ่งใหญ่ สวิตฤจึงเร้าเร่งเขาเหล่านั้นให้ก้าวออกไป

Mantra 4

यु॒ञ्जते॒ मन॑ उ॒त यु॑ञ्जते॒ धियो॒ विप्रा॒ विप्र॑स्य बृह॒तो वि॑प॒श्चित॑: । वि होत्रा॑ दधे वयुना॒विदेक॒ इन्म॒ही दे॒वस्य॑ सवि॒तुः परि॑ष्टुतिः

เขาทั้งหลายผูกเทียมจิต และผูกเทียมความคิด (dhī) ด้วย—เหล่าวิประ (vipra) ผู้มีแรงบันดาลใจ ผู้เป็นวิประแห่งวิประ ผู้ยิ่งใหญ่และรอบรู้ทั้งปวง. ผู้รู้ระเบียบพิธี (vayuna) ผู้เป็นเอกะ (eka) ได้จัดวางหน้าที่ของโหตฤ (hotrā) ไว้แล้ว; คำสรรเสริญอันครอบคลุมรอบด้านแด่เทพสวิตฤ (Savitar) นั้นยิ่งใหญ่ยิ่งนัก

Mantra 5

यु॒जे वां॒ ब्रह्म॑ पू॒र्व्यं नमो॑भि॒र्वि श्लोक॑ एतु प॒थ्ये॒व सू॒रेः । शृ॒ण्वन्तु॒ विश्वे॑ अ॒मृत॑स्य पु॒त्रा आ ये धामा॑नि दि॒व्यानि॑ त॒स्थुः

ข้าพเจ้าผูกโยงแก่ท่านทั้งสองด้วยพรหมัน (ถ้อยคำศักดิ์สิทธิ์) อันโบราณ; ด้วยนมัสการทั้งหลาย ขอให้บทสรรเสริญนี้แผ่ไปโดยทั่ว ดุจทางอันแน่นอนของสุริยะ. ขอให้บุตรทั้งปวงแห่งอมฤตะจงสดับ—คือผู้ที่ตั้งอยู่ในสถานสถิตอันศักดิ์สิทธิ์แห่งสวรรค์.

Mantra 6

यस्य॑ प्र॒याण॒मन्व॒न्य इद्य॒युर्दे॒वा दे॒वस्य॑ महि॒मान॒मोज॑सा । यः पार्थि॑वानि विम॒मे स एत॑शो॒ रजा॑ᳪसि दे॒वः स॑वि॒ता म॑हित्व॒ना

การก้าวออกไปของพระองค์ แม้เทพอื่น ๆ ก็ยังติดตาม—ด้วยฤทธานุภาพนั้น ความยิ่งใหญ่ของเทพจึงปรากฏ ผู้ทรงวัดกำหนดแดนดินทั้งหลาย—พระสวิตฤ (Savitṛ) ผู้ขับเคลื่อนอันรวดเร็ว ทรงจัดวางห้วงอากาศทั้งปวงด้วยมหิทธิฤทธิ์

Mantra 7

देव॑ सवित॒: प्र सु॑व य॒ज्ञं प्र सु॑व य॒ज्ञप॑तिं॒ भगा॑य । दि॒व्यो ग॑न्ध॒र्वः के॑त॒पूः केतं॑ नः पुनातु वा॒चस्पति॒र्वाचं॑ नः स्वदतु

ข้าแต่เทพสวิตฤ (Savitṛ) ขอทรงขับเคลื่อนพิธีบูชายัญให้ดำเนินไป ขอทรงขับเคลื่อนเจ้าพิธีบูชายัญให้ถึงส่วนของภคะ (Bhaga) ขอคันธรรพะ (Gandharva) แห่งสวรรค์ ผู้ชำระล้างเครื่องหมาย ชำระล้างเครื่องหมายนั้นเพื่อเรา ขอวาจัสปติ (Vācaspati) ทำวาจาของเราให้หวานรื่น

Mantra 8

इ॒मं नो॑ देव सवितर्य॒ज्ञं प्र ण॑य देवा॒व्य॒ᳪ सखि॒विद॑ᳪ सत्रा॒जितं॑ धन॒जित॑ᳪ स्व॒र्जित॑म् । ऋ॒चा स्तोम॒ᳪ सम॑र्धय गाय॒त्रेण॑ रथन्त॒रं बृ॒हद्गा॑य॒त्रव॑र्तनि॒ स्वाहा॑

โอ้พระสวิตฤ โปรดนำยัญของเรานี้ให้ก้าวหน้าไป—ยัญอันควรแก่เทพทั้งหลาย ให้ได้มิตร ให้ชนะสัตรา(พิธีร่วม) ให้ชนะทรัพย์ ให้ชนะสวรรค์. ด้วยฤจาอันศักดิ์สิทธิ์ โปรดทำสโตมะ(บทสรรเสริญ)ให้สมบูรณ์: ด้วยฉันทัสคายตรี จงให้เป็นรธานตระ และให้เป็นพฤหัตบนทางแห่งคายตรี—สวาหา!

Mantra 9

दे॒वस्य॑ त्वा सवि॒तुः प्र॑स॒वेऽश्विनो॑र्बा॒हुभ्यां॑ पू॒ष्णो हस्ता॑भ्याम् । आ द॑दे गाय॒त्रेण॒ छन्द॑साऽङ्गिर॒स्वत्पृ॑थि॒व्याः स॒धस्था॑द॒ग्निं पु॑री॒ष्य॒मङ्गिर॒स्वदा भ॑र॒ त्रैष्टु॑भेन॒ छन्द॑साऽङ्गिर॒स्वत्

ด้วยแรงกระตุ้นของพระสวิตฤ ด้วยแขนของอัศวินทั้งสอง ด้วยมือของปูษัน ข้าพเจ้าขอยกท่านขึ้น. ด้วยฉันทัสคายตรี ดุจอังคิรัส จากที่ประทับแห่งแผ่นดิน ข้าพเจ้าขอยกอัคนี—ผู้เป็น ‘ดินชุ่ม’ ขึ้น. ดุจอังคิรัส ท่านจงนำ(ท่านผู้นั้น)มาด้วยฉันทัสไตรษฏุภ ดุจอังคิรัส.

Mantra 10

अभ्रि॑रसि॒ नार्य॑सि॒ त्वया॑ व॒यम॒ग्निᳪ श॑केम॒ खनि॑तुᳪ स॒धस्थ॒ आ । जाग॑तेन॒ छन्द॑साऽङ्गिर॒स्वत्

ท่านคือพลั่ว ท่านไม่ทำร้าย. ด้วยท่าน ขอให้พวกเราสามารถขุดอัคนีออกจากที่ประทับของท่านได้. ด้วยฉันทัสชคตี (Jagatī) ดุจอังคิรัส.

Mantra 11

हस्त॑ आ॒धाय॑ सवि॒ता बिभ्र॒दभ्रि॑ᳪ हिर॒ण्ययी॑म् । अ॒ग्नेर्ज्योति॑र्नि॒चाय्य॑ पृथि॒व्या अध्याऽभ॑र॒दानु॑ष्टुभेन॒ छन्द॑साऽङ्गिर॒स्वत्

สวิตฤ (Savitar) วางมือลงบนสิ่งนั้น แบกจอบทองคำไว้; ครั้นเพ่งเห็นแสงแห่งอัคนี (Agni) แล้ว ก็อัญเชิญมันออกมาจากแผ่นดิน ด้วยฉันทลักษณ์ อนุษฏุภ (Anuṣṭubh)—ดุจดังเหล่าอังคิรส (Aṅgirasa) ได้กระทำ.

Mantra 12

प्रतू॑र्तं वाजि॒न्ना द्र॑व॒ वरि॑ष्ठा॒मनु॑ सं॒वत॑म् । दि॒वि ते॒ जन्म॑ पर॒मम॒न्तरि॑क्षे॒ तव॒ नाभि॑: पृथि॒व्यामधि॒ योनि॒रित्

โอ วาชิน (Vājin) ผู้ถูกเร่งเร้า จงแล่นมานี้เถิด ตามวาระแห่งปี โดยทางอันประเสริฐยิ่ง. กำเนิดอันสูงสุดของท่านอยู่ในสวรรค์; สะดือของท่านอยู่ในอันตริกษะ (antarikṣa); และบนแผ่นดินนี้เอง คือครรภ์ (yoni) ของท่านโดยแท้.

Mantra 13

यु॒ञ्जाथा॒ᳪ रास॑भं यु॒वम॒स्मिन् यामे॑ वृषण्वसू । अ॒ग्निं भर॑न्तमस्म॒युम्

โอ วฤษภณวสู (Vṛṣaṇvasū) ทั้งสอง จงเทียมลาในยาตรานี้—เพื่อให้มันแบกอัคนี (Agni) ผู้ไม่พลาดผิด.

Mantra 14

योगे॑-योगे त॒वस्त॑रं॒ वाजे॑-वाजे हवामहे । सखा॑य॒ इन्द्र॑मू॒तये॑

ทุกคราวที่เทียมแอก ทุกคราวที่ชนะรางวัล เราผู้เป็นสหายทั้งหลาย ขอเชิญอินทรา (Indra) ผู้ทรงฤทธิ์ยิ่ง เพื่อความเกื้อกูล.

Mantra 15

प्र॒तूर्व॒न्नेह्य॑व॒क्राम॒न्नश॑स्ती रु॒द्रस्य॒ गाण॑पत्यं मयो॒भूरेहि॑ । उ॒र्वन्तरि॑क्षं॒ वी॑हि स्व॒स्तिग॑व्यूति॒रभ॑यानि कृ॒ण्वन् पू॒ष्णा स॒युजा॑ स॒ह

โอ ผู้พิชิตทั้งปวง จงมาที่นี่ ก้าวลงมาเถิด; จงขับไล่เคราะห์ร้าย—จงมาในฐานะผู้นำความผาสุก ด้วยอำนาจแห่งความเป็นเจ้าแห่งหมู่คณะของรุทระ (คณปติ). จงทำให้อากาศกลางกว้างไพศาล จงเปิดทางให้โล่ง; ด้วยทางโคอันเกษม จงกระทำให้สรรพสิ่งปราศจากภัย และจงไปพร้อมกับปูษัน (Pūṣan) ผู้เป็นสหายร่วมแอก.

Mantra 16

पृ॒थि॒व्याः स॒धस्था॑द॒ग्निं पु॑री॒ष्य॒मङ्गिर॒स्वदा भ॑रा॒ग्निं पु॑री॒ष्य॒मङ्गिर॒स्वदच्छे॑मो॒ ऽग्निं पु॑री॒ष्य॒मङ्गिर॒स्वद्भ॑रिष्यामः

จากที่ประทับอันมั่นคงของแผ่นดิน จงอัญเชิญอัคนี (Agni) ผู้ได้รับการหล่อเลี้ยงด้วยแผ่นดิน มายังที่นี้ ตามแบบแห่งอังคิรส (Aṅgirasa); จงอัญเชิญอัคนี ผู้ได้รับการหล่อเลี้ยงด้วยแผ่นดิน มายังที่นี้ ตามแบบแห่งอังคิรส. เราทั้งหลายเข้าไปใกล้อัคนี ผู้ได้รับการหล่อเลี้ยงด้วยแผ่นดิน ตามแบบแห่งอังคิรส; เราทั้งหลายจักอัญเชิญอัคนี ผู้ได้รับการหล่อเลี้ยงด้วยแผ่นดิน ตามแบบแห่งอังคิรสให้มาถึง.

Mantra 17

अन्व॒ग्निरु॒षसा॒मग्र॑मख्य॒दन्वहा॑नि प्रथ॒मो जा॒तवे॑दाः । अनु॒ सूर्य॑स्य पुरु॒त्रा च॑ र॒श्मीननु॒ द्यावा॑पृथि॒वी आ त॑तन्थ

อัคนีติดตามและได้เห็นแนวหน้าของอุษัส (Uṣas) เหล่าอรุณรุ่ง; ชาตเวทัส (Jātavedas) ผู้เป็นปฐม ติดตามวันทั้งหลาย. ท่านติดตามรัศมีแห่งสุริยะซึ่งแผ่ไปในที่มากมาย; ท่านได้ขึงขยายฟ้าและแผ่นดินออกไป.

Mantra 18

आ॒गत्य॑ वा॒ज्यध्वा॑न॒ᳪ सर्वा॒ मृधो॒ वि धू॑नुते । अ॒ग्निᳪ स॒धस्थे॑ मह॒ति चक्षु॑षा॒ नि चि॑कीषते

ครั้นมาถึงหนทางแห่งพลัง ท่านสลัดทิ้งความเป็นศัตรูทั้งปวง; อัคนีประทับ ณ ที่นั่งอันยิ่งใหญ่ ด้วยดวงตาอันใหญ่หลวง ทรงพิจารณาให้แจ่มชัด.

Mantra 19

आ॒क्रम्य॑ वाजिन् पृथि॒वीम॒ग्निमि॑च्छ रु॒चा त्वम् । भूम्या॑ वृ॒त्वाय॑ नो ब्रूहि॒ यत॒: खने॑म॒ तं व॒यम्

ครั้นเหยียบย่ำแผ่นดินแล้ว โอผู้ทรงพลัง (Vājin) จงแสวงหาอัคนี (Agni) ด้วยรัศมีของท่าน ครั้นโอบล้อมไว้ด้วยดินแล้ว จงบอกแก่เราว่า—เราจะขุดได้จากที่ใด เราจักขุด ณ ที่นั้น

Mantra 20

द्यौ॑स्ते पृ॒ष्ठं पृ॑थि॒वी स॒धस्थ॑मा॒त्माऽन्तरि॑क्षᳪ समु॒द्रो योनि॑: । वि॒ख्याय॒ चक्षु॑षा॒ त्वम॒भि ति॑ष्ठ पृतन्य॒तः

สวรรค์เป็นหลังของท่าน แผ่นดินเป็นที่นั่งของท่าน อากาศกลางเป็นตัวตนแท้ของท่าน มหาสมุทรเป็นครรภ์ (yoni) ของท่าน ครั้นพิจารณาด้วยดวงตาแล้ว จงยืนหยัดเผชิญศัตรูผู้เข้าประชิด

Mantra 21

उत्क्रा॑म मह॒ते सौ॑भगाया॒स्मादा॒स्थाना॑द् द्रविणो॒दा वा॑जिन् । व॒यᳪ स्या॑म सुम॒तौ पृ॑थि॒व्या अ॒ग्निं खन॑न्त उ॒पस्थे॑ अस्याः

เพื่อมหามงคลอันยิ่งใหญ่ จงก้าวออกจากที่ตั้งนี้เถิด โอผู้ประทานทรัพย์ โอวาชิน (Vājin). ขอให้พวกเราอยู่ในคำปรึกษาอันดีของแผ่นดิน เมื่อเราขุดหาอัคนี (Agni) ในตักของนาง.

Mantra 22

उद॑क्रमीद् द्रविणो॒दा वा॒ज्य॒र्वाक॒: सुलो॒कᳪ सुकृ॑तं पृथि॒व्याम् । तत॑: खनेम सु॒प्रती॑कम॒ग्निᳪ स्वो॒ रुहा॑णा॒ अधि॒ नाक॑मुत्त॒मम्

ผู้ประทานทรัพย์ ผู้เป็นวาชิน (Vājin) ผู้มุ่งมาทางนี้ ได้ก้าวเข้าสู่แดนอันดีงาม เป็นระเบียบเรียบร้อยบนแผ่นดิน. จากนั้นขอให้เราขุดอัคนี (Agni) ผู้มีรูปโฉมงาม; เมื่อเราปีนขึ้นไปสู่สวรรค์อันสูงสุด.

Mantra 23

आ त्वा॑ जिघर्मि॒ मन॑सा घृ॒तेन॑ प्रतिक्षि॒यन्तं॒ भुव॑नानि॒ विश्वा॑ । पृ॒थुं ति॑र॒श्चा वय॑सा बृ॒हन्तं॒ व्यचि॑ष्ठ॒मन्नै॑ रभ॒सं दृशा॑नम्

ข้าพเจ้าชโลมท่านด้วยมโน (manas) และด้วยฆี (ghee) — ท่านผู้สถิตเหนือโลกทั้งปวง. ท่านกว้างใหญ่ แผ่ไปด้านข้าง ยิ่งใหญ่ด้วยกำลัง แผ่ซ่านที่สุด รุนแรง และปรากฏให้เห็นได้โดยอาหารทั้งหลาย.

Mantra 24

आ वि॒श्वत॑: प्र॒त्यञ्चं॑ जिघर्म्यर॒क्षसा॒ मन॑सा॒ तज्जु॑षेत । मर्य॑श्री स्पृह॒यद्व॑र्णो अ॒ग्निर्नाभि॒मृशे॑ त॒न्वा जर्भु॑राणः

ข้าพเจ้าชโลมท่านจากทุกทิศ ให้หันมาทางนี้ ด้วยมโนที่ไม่ถูกยักษ์ร้าย รักษัส (Rakṣas) แปดเปื้อน — ขอให้ท่านนั้นรับสิ่งนี้เถิด. อัคนี (Agni) ผู้รุ่งเรืองดุจวีรบุรุษหนุ่ม ผู้มีสีสันน่าปรารถนา สัมผัสที่สะดือ สั่นระริกด้วยกาย เคลื่อนไหวอย่างเร่งร้อนด้วยความใคร่ปรารถนา.

Mantra 25

परि॒ वाज॑पतिः क॒विर॒ग्निर्ह॒व्यान्य॑क्रमीत् । दध॒द्रत्ना॑नि दा॒शुषे॑

อัคนี (Agni) ผู้เป็นกวีผู้รู้ ผู้เป็นเจ้าแห่งวาชะ (vāja) ก้าวเวียนรอบเครื่องบูชาทั้งหลาย ประทานรัตนะทั้งปวงแก่ผู้ถวายบูชา.

Mantra 26

परि॑ त्वाऽग्ने॒ पुरं॑ व॒यं विप्र॑ᳪ सहस्य धीमहि । धृ॒षद्व॑र्णं दि॒वे-दि॑वे ह॒न्तारं॑ भङ्गु॒राव॑ताम्

โอ อัคนี (Agni) เราผู้มีญาณดลใจล้อมท่านไว้ดุจป้อมปราการอันมั่นคง แล้วเพ่งภาวนาถึงท่าน—ผู้ทรงมหิทธิฤทธิ์; ผู้มีรัศมีอันหาญกล้า วันแล้ววันเล่า เป็นผู้ประหารเหล่าผู้เปราะบางแตกหักง่าย.

Mantra 27

त्वम॑ग्ने॒ द्युभि॒स्त्वमा॑शुशु॒क्षणि॒स्त्वम॒द्भ्यस्त्वमश्म॑न॒स्परि॑ । त्वं वने॑भ्य॒स्त्वमोष॑धीभ्य॒स्त्वं नृ॒णां नृ॑पते जायसे॒ शुचि॑:

โอ อัคนี (Agni) ท่านสถิตพร้อมด้วยแสงสว่างแห่งสวรรค์; ท่านคือผู้ลุกโพลงอย่างรวดเร็ว; ท่านบังเกิดจากน้ำ และบังเกิดจากรอบก้อนศิลา. ท่านบังเกิดจากพงไพร ท่านบังเกิดจากพืชโอสถ; ท่าน—เจ้าแห่งมนุษย์ (nṛpati)—บังเกิดท่ามกลางมนุษย์อย่างบริสุทธิ์.

Mantra 28

दे॒वस्य॑ त्वा सवि॒तुः प्र॑स॒वेऽश्विनो॑र्बा॒हुभ्यां॑ पू॒ष्णो हस्ता॑भ्याम् । पृ॒थि॒व्याः स॒धस्था॑द॒ग्निं पु॑री॒ष्य॒मङ्गिर॒स्वत्ख॑नामि । ज्योति॑ष्मन्तं त्वाऽग्ने सु॒प्रती॑क॒मज॑स्रेण भा॒नुना॒ दीद्य॑तम् । शि॒वं प्र॒जाभ्योऽहि॑ᳪसन्तं पृथि॒व्या: स॒धस्था॑द॒ग्निं पु॑री॒ष्य॒मङ्गिर॒स्वत्ख॑नामः

ด้วยแรงดลของเทพสวิตฤ (Savitṛ) ด้วยแขนของอัศวินทั้งสอง (Aśvins) ด้วยมือของปูษัน (Pūṣan) ข้าพเจ้าขุดอัคนี (Agni)—ผู้ชื่อว่า ‘ปุรีษยะ’ (purīṣya)—ออกจากที่ตั้งอันมั่นคงของแผ่นดิน ตามแบบแห่งเหล่าอังคิรส (Aṅgirasa). โอ อัคนี ผู้ทรงแสง ผู้มีรูปงาม ผู้ส่องประกายด้วยรัศมีอันไม่ขาดสาย ข้าพเจ้าขุดท่านขึ้นมา; ผู้เป็นมงคลแก่บุตรหลาน ผู้ไม่เบียดเบียน—จากที่ตั้งอันมั่นคงของแผ่นดิน เราขุดอัคนี ‘ปุรีษยะ’ ออกมา ตามแบบแห่งเหล่าอังคิรส.

Mantra 29

अ॒पां पृ॒ष्ठम॑सि॒ योनि॑र॒ग्नेः स॑मु॒द्रम॒भित॒: पिन्व॑मानम् । वर्ध॑मानो म॒हाँ२ आ च॒ पुष्क॑रे दि॒वो मात्र॑या वरि॒म्णा प्र॑थस्व

ท่านคือผิวหน้าของสายน้ำ คือครรภ์ (โยนิ) แห่งอัคนี (Agni) คือมหาสมุทรที่พองเต็มโดยรอบ. ผู้เจริญใหญ่ยิ่งเอ๋ย ขอท่านแผ่ขยายในสระบัว (ปุษฺกร) ด้วยมาตราของฟ้า ด้วยความกว้างแห่งความไพศาล จงแผ่ไปเถิด.

Mantra 30

शर्म॑ च स्थो॒ वर्म॑ च॒ स्थोऽछि॑द्रे बहु॒ले उ॒भे । व्यच॑स्वती॒ सं व॑साथां भृ॒तम॒ग्निं पु॑री॒ष्य॒म्

ท่านทั้งสองเป็นทั้งที่พึ่ง (śarman) และเป็นทั้งเกราะ (varman) ไม่อาจทะลุได้ อุดมสมบูรณ์ ทั้งคู่แผ่ซ่าน. ขอจงอยู่ร่วมประสานกัน โอบล้อมอัคนี (Agni) ผู้ถูกอุ้มชู—ผู้เป็น ‘ปุรีษฺยะ’ (purīṣya).

Mantra 31

सं व॑साथाᳪ स्व॒र्विदा॑ स॒मीची॒ उर॑सा॒ त्मना॑ । अ॒ग्निम॒न्तर्भ॑रि॒ष्यन्ती॒ ज्योति॑ष्मन्त॒मज॑स्र॒मित्

พวกท่านจงอยู่ร่วมกัน ผู้ค้นพบสวรรค์ จงหันหน้าเข้าหากัน ด้วยอกและด้วยตัวตนทั้งสิ้น จงอุ้มอัคนี (Agni) ไว้ภายใน—ผู้เปี่ยมด้วยแสงสว่าง ผู้ไม่ขาดสายโดยแท้.

Mantra 32

पु॒री॒ष्यो॒ऽसि वि॒श्वभ॑रा॒ अथ॑र्वा त्वा प्रथ॒मो निर॑मन्थदग्ने । त्वाम॑ग्ने॒ पुष्क॑रा॒दध्यथ॑र्वा॒ निर॑मन्थत । मू॒र्ध्नो विश्व॑स्य वा॒घत॑:

ท่านคือดินแห่งแท่นบูชา (purīṣya) ผู้แบกรับสรรพสิ่ง; อถรรวัน (Atharvan) เป็นผู้กวนให้ท่านบังเกิดขึ้นเป็นคนแรก โอ อัคนี. ท่านนี่เอง โอ อัคนี อถรรวันกวนให้บังเกิดจากปุษกร (Puṣkara) จากเบื้องบน—จากกระหม่อมของผู้ประกอบยัญทั้งมวล.

Mantra 33

तमु॑ त्वा द॒ध्यङ्ङृषि॑: पु॒त्र ई॑धे॒ अथ॑र्वणः । वृ॑त्र॒हणं॑ पुरन्द॒रम्

แท้จริงท่านนั้น ดัธยังจ์ (Dadhyañc) ฤษี ผู้เป็นบุตรของอถรรวัน เป็นผู้จุดให้ลุก—ผู้สังหารวฤตระ ผู้ทำลายป้อมปราการ.

Mantra 34

तमु॑ त्वा पा॒थ्यो वृषा॒ समी॑धे दस्यु॒हन्त॑मम् । ध॒न॒ञ्ज॒यᳪ रणे॑-रणे

แท้จริง ปาถยะ (Pāthya) ผู้เป็นพฤษภอันแข็งแกร่ง ย่อมจุดท่านให้ลุกโพลง—ผู้สังหารทัสยุ (Dasyu) ยิ่งที่สุด ผู้ชนะทรัพย์ในศึกแล้วศึกเล่า.

Mantra 35

सीद॑ होत॒: स्व उ॑ लो॒के चि॑कि॒त्वान्सा॒दया॑ य॒ज्ञᳪ सु॑कृ॒तस्य॒ योनौ॑ । दे॒वा॒वीर्दे॒वान्ह॒विषा॑ यजा॒स्यग्ने॑ बृ॒हद्यज॑माने॒ वयो॑ धाः

โหตฤ (Hotṛ) เอ๋ย จงนั่งลง ณ ที่ของตนเอง ผู้รู้แจ้งเอ๋ย; จงสถาปนาพิธีบูชาไว้ในครรภ์ (yoni) แห่งการประกอบอันดีแล้ว. ผู้เพิ่มพลังแก่เทพทั้งหลายเอ๋ย จงบูชาเทพด้วยเครื่องบูชา (havis); อัคนี (Agni) เอ๋ย ในหมู่ผู้บูชายัญอันยิ่งใหญ่ จงประทานพลังชีวิต (vayas) เถิด.

Mantra 36

नि होता॑ होतृ॒षद॑ने॒ विदा॑नस्त्वे॒षो दी॑दि॒वाँ२ अ॑सदत्सु॒दक्ष॑: । अद॑ब्धव्रतप्रमति॒र्वसि॑ष्ठः सहस्रम्भ॒रः शुचि॑जिह्वो अ॒ग्निः

ขอให้อัคนี (Agni) ผู้เป็นโหตฤ (Hotṛ) ประทับนั่ง ณ ที่นั่งของโหตฤ; ผู้รู้ ผู้เร่าร้อน ผู้ส่องประกายเจิดจ้า ผู้ชำนาญยิ่ง. ผู้มีบัญญัติไม่อาจลบหลู่ ผู้มีปณิธานมั่นคง ผู้ประเสริฐยิ่ง ผู้บันดาลพันเท่า ผู้มีลิ้นบริสุทธิ์—อัคนี.

Mantra 37

सᳪ सी॑दस्व म॒हाँ२ अ॑सि॒ शोच॑स्व देव॒वीत॑मः । वि धू॒मम॑ग्ने अरु॒षं मि॑येध्य सृ॒ज प्र॑शस्त दर्श॒तम्

จงนั่งลงโดยลำดับ; ท่านยิ่งใหญ่. จงลุกโพลงเถิด ผู้เป็นที่ต้อนรับของเหล่าเทพยิ่งนัก. โอ อัคนี ผู้ควรแก่การบูชา จงปล่อยควันสีแดงของท่านออกไป; จงแผ่สิ่งอันน่าสรรเสริญ งดงามน่าชม.

Mantra 38

अ॒पो दे॒वीरुप॑ सृज॒ मधु॑मतीरय॒क्ष्माय॑ प्र॒जाभ्य॑: । तासा॑मा॒स्थाना॒दुज्जि॑हता॒मोष॑धयः सुपिप्प॒लाः

ขอจงปล่อย “อาโป” เหล่าน้ำอันเป็นเทวี ผู้หวานดุจน้ำผึ้ง ให้หลั่งมาถึงที่นี้ เพื่อบุตรหลาน เพื่อให้พ้นจากโรคที่บั่นทอน. จากที่ตั้งอันกำหนดของนาง ขอให้พืชสมุนไพรทั้งหลายงอกขึ้น มีผลดกงาม.

Mantra 39

सं ते॑ वा॒युर्मा॑त॒रिश्वा॑ दधातूत्ता॒नाया॒ हृद॑यं॒ यद्विक॑स्तम् । यो दे॒वानां॒ चर॑सि प्रा॒णथे॑न॒ कस्मै॑ देव॒ वष॑डस्तु॒ तुभ्य॑म्

ขอวายุ—มาตริศวาน—จงจัดวางเพื่อท่าน ซึ่งหัวใจของ (แท่นบูชา) ที่แผ่ราบและกว้างไกลนั้น. ผู้ซึ่งดำเนินอยู่ท่ามกลางเหล่าเทพด้วยลมหายใจแห่งชีวิต (ปราณะ) โอ้เทพเอ๋ย วษฏ์ (Vaṣaṭ) จะเป็นของผู้ใด? เป็นของท่านนั่นเอง.

Mantra 40

सुजा॑तो॒ ज्योति॑षा स॒ह शर्म॒ वरू॑थ॒माऽस॑द॒त्स्व॑: । वासो॑ अग्ने वि॒श्वरू॑प॒ᳪ सं व्य॑यस्व विभावसो

ผู้บังเกิดดีแล้ว จงพร้อมด้วยแสงสว่าง พร้อมด้วยความผาสุกและความคุ้มครอง จงประทับนั่งในสวรรค์. โอ้อัคนี จงแผ่กางอาภรณ์อันมีรูปสากลของท่านเถิด โอ้ผู้รุ่งเรือง.

Mantra 41

उदु॑ तिष्ठ स्वध्व॒रावा॑ नो दे॒व्या धि॒या । दृ॒शे च॑ भा॒सा बृ॑ह॒ता सु॑शु॒क्वनि॒राग्ने॑ याहि सुश॒स्तिभि॑ः ॥

อัคนีผู้ทรงพิธีบูชางดงาม จงลุกขึ้นเพื่อพวกเราด้วยดำริอันศักดิ์สิทธิ์; เพื่อให้ประจักษ์แก่การเห็น จงส่องด้วยรัศมีอันยิ่งใหญ่สูงส่ง. ผู้กังวานไพเราะเอ๋ย อัคนี จงมาที่นี่พร้อมด้วยบทสรรเสริญที่กล่าวไว้อย่างงดงาม

Mantra 42

ऊ॒र्ध्व ऊ॒ षु ण॑ ऊ॒तये॒ तिष्ठा॑ दे॒वो न स॑वि॒ता । ऊ॒र्ध्वो वाज॑स्य॒ सनि॑ता॒ यद॒ञ्जिभि॑र्वा॒घद्भि॑र्वि॒ह्वया॑महे ॥

เพื่อความคุ้มครองของพวกเรา ขอท่านจงยืนผงาดขึ้น ดุจเทพสวิตฤ (Savitar); เมื่อเราทั้งหลายอัญเชิญท่านด้วยการเจิมและด้วยผู้ขับสรรเสริญ ท่านจงยืนผงาดขึ้น เป็นผู้ชนะรางวัลวาชะ (vāja).

Mantra 43

स जा॒तो गर्भो॑ असि॒ रोद॑स्योरग्ने॒ चारु॒र्विभृ॑त॒ ओष॑धीषु । चि॒त्रः शिशु॒ः परि॒ तमा॑ᳪस्य॒क्तून्प्र मा॒तृभ्यो॒ अधि॒ कनि॑क्रद॒द्गाः ॥

โอ อัคนิ (Agni) เมื่อท่านบังเกิด ท่านคือครรภ์แห่งสองโลก งดงาม ถูกอุ้มชูอยู่ในหมู่พืชและสมุนไพร. โอทารกอัศจรรย์ ท่านโอบล้อมความมืดและราตรีทั้งหลาย; ท่านร้องก้อง แล้วขับให้ฝูงโคออกจากมารดาของมัน.

Mantra 44

स्थि॒रो भ॑व वी॒ड्व॒ङ्ग आ॒शुर्भ॑व वा॒ज्य॒र्वन् । पृ॒थुर्भ॑व सु॒षद॒स्त्वम॒ग्नेः पु॑रीष॒वाह॑णः ॥

จงมั่นคงเถิด ผู้มีอวัยวะแข็งแรง; จงรวดเร็วเถิด ม้าผู้ชนะรางวัล; จงกว้างขวางเถิด ผู้ตั้งมั่นนั่งดี—ท่านคือผู้แบกพะยูนดินอัด (purīṣa) ของอัคนิ (Agni).

Mantra 45

शि॒वो भ॑व प्र॒जाभ्यो॒ मानु॑षीभ्य॒स्त्वम॑ङ्गिरः । मा द्यावा॑पृथि॒वी अ॒भि शो॑ची॒र्माऽन्तरि॑क्षं॒ मा वन॒स्पती॑न् ॥

โอ อังคิรัส ขอท่านจงเป็นมงคลและกรุณาต่อเหล่าประชาทั้งหลายและมนุษย์ทั้งปวง อย่าเผาฟ้ากับแผ่นดิน อย่าเผาอากาศกลาง อย่าเผาเจ้าแห่งพงไพรทั้งหลาย

Mantra 46

प्रै॑तु वा॒जी कनि॑क्रद॒न्नान॑द॒द्रास॑भ॒: पत्वा॑ । भर॑न्न॒ग्निं पु॑री॒ष्यं मा पा॒द्यायु॑षः पु॒रा । वृषा॒ग्निं वृष॑णं॒ भर॑न्न॒पां गर्भ॑ᳪ समु॒द्रिय॑म् । अग्न॒ आ या॑हि वी॒तये॑

ขออาชาม้าผู้ทรงพลังจงออกไปข้างหน้า ร้องก้องด้วยเสียงหึนหึน เปรมปรีดิ์ร่าเริง ประหนึ่งลาต่างหากได้มีปีกแล้วโผบิน ผู้แบกอัคนี (Agni) ผู้เป็น “ไฟแห่งกองดินชุ่ม” ขออย่าได้ล้มลงก่อนกาลแห่งอายุ ผู้แบกอัคนีดุจพฤษภ ผู้มีกำลังเพศชาย ผู้เป็นครรภ์แห่งน้ำ ผู้กำเนิดจากสมุทร—โอ้อัคนี จงมาสู่ที่นี้เพื่อรับเครื่องบูชา (vītaye) เถิด

Mantra 47

ऋ॒तᳪ स॒त्यमृ॒तᳪ स॒त्यम॒ग्निं पु॑री॒ष्य॒मङ्गिर॒स्वद्भ॑रामः । ओष॑धय॒: प्रति॑ मोदध्वम॒ग्निमे॒तᳪ शि॒वमा॒यन्त॑म॒भ्यत्र॑ यु॒ष्माः । व्यस्य॒न् विश्वा॒ अनि॑रा॒ अमी॑वा नि॒षीद॑न्नो॒ अप॑ दुर्म॒तिं ज॑हि

ฤตะ (ṛta: ระเบียบจักรวาล) และสัตยะ (satya: ความจริง)—ฤตะและสัตยะ—เราทั้งหลายแบกอัคนี (Agni) ผู้เป็น “ไฟแห่งกองดินชุ่ม” ตามแบบแห่งอังคิรส (Aṅgirasa). โอ้เหล่าโอสถพฤกษา จงยินดีต่ออัคนีองค์นี้ ผู้เป็นมงคล ผู้กำลังมาหาท่านทั้งหลาย. ขอพระองค์ทรงโปรยสลายโรคภัยอันร้ายทั้งปวง และประทับนั่งท่ามกลางเรา แล้วทรงกำจัดความคิดชั่วของเราเสีย

Mantra 48

ओष॑धय॒: प्रति॑ गृभ्णीत॒ पुष्प॑वतीः सुपिप्प॒लाः । अ॒यं वो॒ गर्भ॑ ऋ॒त्विय॑: प्र॒त्नᳪ स॒धस्थ॒माऽस॑दत्

โอ้เหล่าโอสถพฤกษา จงรับเขาไว้เถิด—ผู้มีดอก ผู้มีผลอุดม. ผู้นี้คือครรภ์ของท่านทั้งหลาย ผู้เป็นของพิธีกรรม; เขาได้ประทับนั่ง ณ ที่นั่งร่วมอันโบราณแล้ว

Mantra 49

वि पाज॑सा पृ॒थुना॒ शोशु॑चानो॒ बाध॑स्व द्वि॒षो र॒क्षसो॒ अमी॑वाः । सु॒शर्म॑णो बृह॒तः शर्म॑णि स्याम॒ग्नेर॒हᳪ सु॒हव॑स्य॒ प्रणी॑तौ

ผู้รุ่งโรจน์ด้วยรัศมีอันแผ่กว้าง จงขับไล่ผู้เกลียดชัง เหล่ารักษัส (Rakṣas) และโรคภัยทั้งปวงเสียเถิด. ขอให้เราพำนักในที่คุ้มครองอันยิ่งใหญ่แห่งความคุ้มกันอันดีงาม; และข้าพเจ้าอยู่ในการนำพาไปข้างหน้าของอัคนี (Agni) ผู้ถูกอัญเชิญอย่างดี.

Mantra 50

आपो॒ हि ष्ठा म॑यो॒भुव॒स्ता न॑ ऊ॒र्जे द॑धातन । म॒हे रणा॑य॒ चक्ष॑से

เพราะท่านทั้งหลายคือสายน้ำ ผู้ก่อเกิดความรื่นรมย์ จงประทานพลังหล่อเลี้ยงแก่เรา เพื่อการเพียรพยายามอันยิ่งใหญ่ และเพื่อการเห็นแจ้ง

Mantra 51

यो व॑: शि॒वत॑मो॒ रस॒स्तस्य॑ भाजयते॒ह न॑: । उ॒श॒तीरि॑व मा॒तर॑:

รสอันเป็นมงคลยิ่งของท่านทั้งหลาย—ขอท่านทั้งหลายจงแบ่งปันรสนั้นแก่เราที่นี่ ดุจมารดาผู้ยินดีใคร่จะหล่อเลี้ยง.

Mantra 52

तस्मा॒ अरं॑ गमाम वो॒ यस्य॒ क्षया॑य॒ जिन्व॑थ । आपो॑ ज॒नय॑था च नः

เพราะฉะนั้น ขอเราทั้งหลายจงเข้าถึงท่านทั้งหลายโดยชอบ—ท่านทั้งหลายผู้ยังเราให้เจริญเพื่อการตั้งถิ่นฐานมั่นคง; และโอ้เหล่าน้ำทั้งหลาย ขอท่านทั้งหลายจงให้กำเนิดแก่เราด้วย (บุตรและความเพิ่มพูน).

Mantra 53

मि॒त्रः स॒ᳪसृज्य॑ पृथि॒वीं भूमिं॑ च॒ ज्योति॑षा स॒ह । सुजा॑तं जा॒तवे॑दसमय॒क्ष्माय॑ त्वा॒ सᳪ सृ॑जामि प्र॒जाभ्य॑:

มิตระ (Mitra) ได้ประสานแผ่นดินและพื้นพิภพเข้าด้วยกันพร้อมด้วยแสงสว่าง—โอ้ ชาตเวทัส (Jātavedas) ผู้บังเกิดดี—เพื่อความพ้นจากความร่วงโรยสิ้นเปลือง (yakṣma) และเพื่อหมู่ประชา/บุตรหลาน (prajā) ข้าพเจ้าประสานท่านไว้.

Mantra 54

रु॒द्राः स॒ᳪसृज्य॑ पृथि॒वीं बृ॒हज्ज्योति॒: समी॑धिरे । तेषां॑ भा॒नुरज॑स्र॒ इच्छु॒क्रो दे॒वेषु॑ रोचते

เหล่ารุทระ (Rudra) ได้ประสานแผ่นดิน แล้วจุดประกาย “มหาแสง” ให้ลุกโพลง; รัศมีของพวกเขาไม่ขาดสาย สว่างผ่อง และส่องประกายท่ามกลางเหล่าเทพ.

Mantra 55

सᳪसृ॑ष्टा॒ वसु॑भी रुद्रै॒र्धीरै॑: कर्म॒ण्या मृद॑म् । हस्ता॑भ्यां मृ॒द्वीं कृ॒त्वा सि॑नीवा॒ली कृ॑णोतु॒ ताम्

ดินเหนียวอันประสานแล้วกับเหล่าวสุ (Vasu) กับเหล่ารุทระ และกับผู้รู้ทั้งหลาย—ดินที่เหมาะแก่การงาน; เมื่อทำให้มันนุ่มด้วยสองมือแล้ว ขอให้สินีวาลี (Sinīvālī) ปั้นแต่งดินนั้นเถิด.

Mantra 56

सि॒नी॒वा॒ली सु॑कप॒र्दा सु॑कुरी॒रा स्वौ॑प॒शा । सा तुभ्य॑मदिते म॒ह्योखां द॑धातु॒ हस्त॑योः

สีนีวาลี (Sinīvālī) ผู้เกล้ามวยงาม ผู้มียอดงาม ผู้ประทานที่พึ่งอันอ่อนโยน—ขอให้นางนั้น โอ้อทิติ (Aditi) ผู้ยิ่งใหญ่ วางอุคา (ukhā ภาชนะดินในพิธี) ไว้ในมือทั้งสองของข้าพเจ้าเพื่อท่านเถิด

Mantra 57

उ॒खां कृ॑णोतु॒ शक्त्या॑ बा॒हुभ्या॒मदि॑तिर्धि॒या । मा॒ता पु॒त्रं यथो॒पस्थे॒ साऽग्निं बि॑भर्तु॒ गर्भ॒ आ । म॒खस्य॒ शिरो॑ऽसि

ขอให้อทิติ (Aditi) ด้วยพลัง ด้วยวงแขนทั้งสอง ด้วยเจตนาอันรู้แจ้ง จงปั้นอุคา (ukhā) ให้สำเร็จ; ดุจมารดาอุ้มบุตรไว้บนตัก ฉันใด ขอให้นางอุ้มอัคนี (Agni) ไว้เป็นครรภ์ฉันนั้น. ท่านคือศีรษะแห่งยัญพิธี

Mantra 58

वस॑वस्त्वा कृण्वन्तु गाय॒त्रेण॒ छन्द॑साऽङ्गिर॒स्वद्ध्रु॒वाऽसि॑ पृथि॒व्य॒सि धा॒रया॒ मयि॑ प्र॒जाᳪ रा॒यस्पोषं॑ गौप॒त्यᳪ सु॒वीर्य॑ᳪ सजा॒तान्यज॑मानाय रु॒द्रास्त्वा॑ कृण्वन्तु॒ त्रैष्टु॑भेन॒ छन्द॑साऽङ्गिर॒स्वद्ध्रु॒वाऽस्य॒न्तरि॑क्षमसि धा॒रया॒ मयि॑ प्र॒जाᳪ रा॒यस्पोषं॑ गौप॒त्यᳪ सु॒वीर्य॑ᳪ सजा॒तान्यज॑मानायादि॒त्यास्त्वा॑ कृण्वन्तु॒ जाग॑तेन॒ छन्द॑साऽङ्गिर॒स्वद्ध्रु॒वासि द्यौर॑सि धा॒रया॒ मयि॑ प्र॒जाᳪ रा॒यस्पोषं॑ गौप॒त्यᳪ सु॒वीर्य॑ᳪ सजा॒तान्यज॑मानाय॒ विश्वे॑ त्वा दे॒वा वै॑श्वान॒राः कृ॑ण्व॒न्त्वानु॑ष्टुभेन॒ छन्द॑साऽङ्गिर॒स्वद्ध्रु॒वाऽसि॒ दिशो॑ऽसि धा॒रया॒ मयि॑ प्र॒जाᳪ रा॒यस्पोषं॑ गौप॒त्यᳪ सु॒वीर्य॑ᳪ सजा॒तान्यज॑मानाय

ขอให้เหล่าวสุ (Vasus) สร้างท่านด้วยฉันทลักษณ์คายตรี (Gāyatrī) ตามแบบแห่งอังคิรส (Aṅgirasa): ท่านมั่นคง; ท่านคือแผ่นดิน. จงค้ำจุนไว้ในข้าพเจ้า—บุตรหลาน ความงอกเงยแห่งทรัพย์ ความเป็นใหญ่เหนือโค ฝีมือกล้าหาญอันงาม และหมู่ญาติผู้ร่วมกำเนิดเพื่อยชามานะ (yajamāna ผู้ประกอบยัญพิธี). ขอให้เหล่ารุทร (Rudras) สร้างท่านด้วยฉันทลักษณ์ไตรษฏุภ (Triṣṭubh) ตามแบบแห่งอังคิรส: ท่านมั่นคง; ท่านคืออันตรักษะ (antarikṣa ห้วงอากาศ). จงค้ำจุนไว้ในข้าพเจ้า—บุตรหลาน ความงอกเงยแห่งทรัพย์ ความเป็นใหญ่เหนือโค ฝีมือกล้าหาญอันงาม และหมู่ญาติผู้ร่วมกำเนิดเพื่อยชามานะ. ขอให้เหล่าอาทิตยะ (Ādityas) สร้างท่านด้วยฉันทลักษณ์ชคตี (Jagatī) ตามแบบแห่งอังคิรส: ท่านมั่นคง; ท่านคือท้องฟ้า (dyauḥ). จงค้ำจุนไว้ในข้าพเจ้า—บุตรหลาน ความงอกเงยแห่งทรัพย์ ความเป็นใหญ่เหนือโค ฝีมือกล้าหาญอันงาม และหมู่ญาติผู้ร่วมกำเนิดเพื่อยชามานะ. ขอให้เทพทั้งปวง (Viśve Devāḥ) คือไวศวานระ (Vaiśvānara) สร้างท่านด้วยฉันทลักษณ์อนุษฏุภ (Anuṣṭubh) ตามแบบแห่งอังคิรส: ท่านมั่นคง; ท่านคือทิศทั้งหลาย. จงค้ำจุนไว้ในข้าพเจ้า—บุตรหลาน ความงอกเงยแห่งทรัพย์ ความเป็นใหญ่เหนือโค ฝีมือกล้าหาญอันงาม และหมู่ญาติผู้ร่วมกำเนิดเพื่อยชามานะ.

Mantra 59

अदि॑त्यै॒ रास्ना॒स्यदि॑तिष्टे॒ बिलं॑ गृभ्णातु । कृ॒त्वाय॒ सा म॒हीमु॒खां मृ॒न्मयीं॒ योनि॑म॒ग्नये॑ । पु॒त्रेभ्य॒: प्राय॑च्छ॒ददि॑तिः श्र॒पया॒निति॑

ท่านคือบังเหียนของอทิติ (Aditi); ขอให้อทิติยึดครองโพรงของท่านเถิด. ครั้นได้ทำอุคา (ukhā) อันยิ่งใหญ่ด้วยดิน เป็นครรภ์ (yoni) แห่งอัคนี (Agni) แล้ว อทิติก็มอบสิ่งนั้นแก่บุตรทั้งหลายของนาง—แด่ (อัคนี) “ผู้ปรุงต้ม” (śrapayān)—ดังที่เล่าขานกันมา.

Mantra 60

वस॑वस्त्वा धूपयन्तु गाय॒त्रेण॒ छन्द॑साऽङ्गिर॒स्वद्रुद्रास्त्वा॑ धूपयन्तु त्रैष्टुभेन॒ छन्द॑साऽङ्गिर॒स्वदादि॒त्यास्त्वा॑ धूपयन्तु॒ जाग॑तेन॒ छन्द॑साऽङ्गिर॒स्वद्विश्वे॑ त्वा दे॒वा वै॑श्वान॒रा धू॑पय॒न्त्वानु॑ष्टुभेन॒ छन्द॑साऽङ्गिर॒स्वदिन्द्र॑स्त्वा धूपयतु॒ वरु॑णस्त्वा धूपयतु॒ विष्णु॑स्त्वा धूपयतु

ขอให้เหล่าวสุ (Vasus) อบรมควันหอมแก่ท่านด้วยฉันทลักษณ์คายตรี (Gāyatrī) ตามแบบแห่งอังคิรส (Aṅgirasa); ขอให้เหล่ารุทร (Rudras) อบรมควันหอมแก่ท่านด้วยไตรษฏุภ (Triṣṭubh) ตามแบบแห่งอังคิรส; ขอให้เหล่าอาทิตยะ (Ādityas) อบรมควันหอมแก่ท่านด้วยชคตี (Jagatī) ตามแบบแห่งอังคิรส; ขอให้เทพทั้งปวง—หมู่ไวศวานระ (Vaiśvānara)—อบรมควันหอมแก่ท่านด้วยอนุษฏุภ (Anuṣṭubh) ตามแบบแห่งอังคิรส; ขอให้อินทระ (Indra) อบรมควันหอมแก่ท่าน; ขอให้วรุณะ (Varuṇa) อบรมควันหอมแก่ท่าน; ขอให้วิษณุ (Viṣṇu) อบรมควันหอมแก่ท่าน.

Mantra 61

अदि॑तिष्ट्वा दे॒वी वि॒श्वदे॑व्यावती पृथि॒व्याः स॒धस्थे॑ अङ्गिर॒स्वत् ख॑नत्ववट दे॒वानां॑ त्वा॒ पत्नी॑र्दे॒वीर्वि॒श्वदे॑व्यावतीः पृथि॒व्याः स॒धस्थे॑ अङ्गिर॒स्वद्द॑धतूखे धि॒षणा॑स्त्वा दे॒वीर्वि॒श्वदे॑व्यावतीः पृथि॒व्याः स॒धस्थे॑ अङ्गिर॒स्वद॒भी॒न्धतामुखे॒ वरू॑त्रीष्ट्वा दे॒वीर्वि॒श्वदे॑व्यावतीः पृथि॒व्याः स॒धस्थे॑ अङ्गिर॒स्वच्छ्र॑पयन्तूखे॒ ग्नास्त्वा॑ दे॒वीर्वि॒श्वदे॑व्यावतीः पृथि॒व्याः स॒धस्थे॑ अङ्गिर॒स्वत्प॑चन्तूखे॒ जन॑य॒स्त्वाच्छि॑न्नपत्रा दे॒वीर्वि॒श्वदे॑व्यावतीः पृथि॒व्याः स॒धस्थे॑ अङ्गिर॒स्वत्प॑चन्तूखे

ขอให้อทิติ เทวีผู้มีเทวีทั้งปวงเป็นบริวาร ณ ที่ประทับอันมั่นคงของแผ่นดิน ดุจเหล่าอังคิรส ขุดหลุมให้แก่ท่าน. ขอให้ชายาของเหล่าเทพ—เทวีผู้มีเทวีทั้งปวงเป็นบริวาร ณ ที่ประทับอันมั่นคงของแผ่นดิน ดุจเหล่าอังคิรส ตั้งท่านไว้ในอุขา (ukhā, ภาชนะเตา/หม้อไฟ). ขอให้ธิษณา (Dhīṣaṇā) ทั้งหลาย—เทวีผู้มีเทวีทั้งปวงเป็นบริวาร ณ ที่ประทับอันมั่นคงของแผ่นดิน ดุจเหล่าอังคิรส จุดท่านให้ลุกไหม้ที่ปากอุขา. ขอให้วรุทรี (Varūtrī) ผู้พิทักษ์ทั้งหลาย—เทวีผู้มีเทวีทั้งปวงเป็นบริวาร ณ ที่ประทับอันมั่นคงของแผ่นดิน ดุจเหล่าอังคิรส ทำให้ท่านร้อนแรงที่ปากอุขา. ขอให้คนาสตรี (gnā) ทั้งหลาย—เทวีผู้มีเทวีทั้งปวงเป็นบริวาร ณ ที่ประทับอันมั่นคงของแผ่นดิน ดุจเหล่าอังคิรส หุงต้มท่านที่ปากอุขา. ขอให้ชนะยะห์ (janayaḥ) ทั้งหลาย—เทวีผู้มีใบถูกตัด—ผู้มีเทวีทั้งปวงเป็นบริวาร ณ ที่ประทับอันมั่นคงของแผ่นดิน ดุจเหล่าอังคิรส หุงต้มท่านที่ปากอุขา.

Mantra 62

मि॒त्रस्य॑ चर्षणी॒धृतोऽवो॑ दे॒वस्य॑ सान॒सि । द्यु॒म्नं चि॒त्रश्र॑वस्तमम्

ในการได้มาซึ่งความอุปถัมภ์ของเทพมิตระ ผู้ค้ำจุนมนุษย์ทั้งหลาย ขอ (พระองค์) ประทานรัศมีนั้นแก่เรา—รัศมีอันเลิศที่สุดในเกียรติคุณอันรุ่งเรือง.

Mantra 63

दे॒वस्त्वा॑ सवि॒तोद्व॑पतु सुपा॒णिः स्व॑ङ्गु॒रिः सु॑बा॒हुरु॒त शक्त्या॑ । अव्य॑थमाना पृथि॒व्यामाशा॒ दिश॒ आ पृ॑ण

ขอพระสวิตฤ (Savitar) ผู้เป็นเทพ จงทรงจัดวางและส่งท่านออกไป—ให้มีมือดี นิ้วดี แขนดี และพร้อมด้วยพลัง. ขอท่านอย่าได้บาดเจ็บ อยู่บนแผ่นดินแล้วจงเติมให้เต็มซึ่งทิศทั้งหลายและทิศย่อยทั้งปวง.

Mantra 64

उ॒त्थाय॑ बृह॒ती भ॒वोदु॑ तिष्ठ ध्रु॒वा त्वम् । मित्रै॒तां त॑ उ॒खां परि॑ ददा॒म्यभि॑त्त्या ए॒षा मा भे॑दि

จงลุกขึ้นเถิด; จงเป็นผู้ยิ่งใหญ่; โอ้ผู้มั่นคง จงยืนเด่นขึ้น! ข้าพเจ้าพร้อมด้วยมิตร (Mitra) วางอุขา (ukhā) นี้ของท่านล้อมไว้เพื่อมิให้แตกหัก—ขอท่านอย่าได้ปริแตก!

Mantra 65

वस॑व॒स्त्वाऽऽछृ॑न्दन्तु गाय॒त्रेण॒ छन्द॑साऽङ्गिर॒स्वद्रुद्रास्त्वा॒ऽऽछृ॑न्दन्तु॒ त्रैष्टु॑भेन॒ छन्दसाऽङ्गिर॒स्वदा॑दि॒त्यास्त्वाऽऽछृ॑न्दन्तु॒ जाग॑तेन॒ छन्द॑साऽङ्गिर॒स्वद्विश्वे॑ त्वा दे॒वा वै॑श्वान॒रा आछृ॑न्द॒न्त्वानु॑ष्टुभेन॒ छन्द॑साऽङ्गिर॒स्वत्

ขอเหล่าวสุ จงแต่งท่านด้วยฉันทลักษณ์คายตรี (Gāyatrī) ให้เป็นดุจอังคิรส (Aṅgirasa); ขอเหล่ารุทระ จงแต่งท่านด้วยฉันทลักษณ์ไตรษฏุภ (Triṣṭubh) ให้เป็นดุจอังคิรส; ขอเหล่าอาทิตยะ จงแต่งท่านด้วยฉันทลักษณ์ชคตี (Jagatī) ให้เป็นดุจอังคิรส; ขอเทพทั้งปวง ผู้เป็นไวศวานระ (Vaiśvānara) จงแต่งท่านด้วยฉันทลักษณ์อนุษฏุภ (Anuṣṭubh) ให้เป็นดุจอังคิรส.

Mantra 66

आकू॑तिम॒ग्निं प्र॒युज॒ᳪ स्वाहा॑ । मनो॑ मे॒धाम॒ग्निं प्र॒युज॒ᳪ स्वाहा॑ । चि॒त्तं विज्ञा॑तम॒ग्निं प्र॒युज॒ᳪ स्वाहा॑ । वा॒चो विधृ॑तिम॒ग्निं प्र॒युज॒ᳪ स्वाहा॑ । प्र॒जाप॑तये॒ मन॑वे॒ स्वाहा॑ । ऽग्नये॑ वैश्वान॒राय॒ स्वाहा॑ ॥

แด่เจตจำนง—แด่อัคนีผู้เทียม (ผู้ผูกเทียม)—สวาหา! แด่มนะ แด่ปัญญา—แด่อัคนีผู้เทียม—สวาหา! แด่ความคิด แด่ญาณอันแจ่มชัด—แด่อัคนีผู้เทียม—สวาหา! แด่การค้ำจุนแห่งวาจา—แด่อัคนีผู้เทียม—สวาหา! แด่ปรชาปติ แด่มนู—สวาหา! แด่อัคนีไวศวานระ—สวาหา!

Mantra 67

विश्वो॑ दे॒वस्य॑ ने॒तुर्मर्तो॑ वुरीत स॒ख्यम् । विश्वो॑ रा॒य इ॑षुध्यति द्यु॒म्नं वृ॑णीत पु॒ष्यसे॒ स्वाहा॑ ॥

ปุถุชนทั้งปวงแสวงมิตรภาพกับเทพผู้เป็นผู้นำ; ทุกคนเร่งเร้าเพื่อทรัพย์ และเลือกเอารัศมีเกียรติยศ เพื่อจะเจริญรุ่งเรือง—สวาหา!

Mantra 68

मा सु भि॑त्था॒ मा सु रि॒षोऽम्ब॑ धृ॒ष्णु वी॒रय॑स्व॒ सु । अ॒ग्निश्चे॒दं क॑रिष्यथः ॥

อย่าแตก อย่าได้รับอันตรายเลย แม่เอ๋ย; จงมั่นคง องอาจ และเข้มแข็งจริงเถิด. เพราะอัคนีด้วย—พวกเจ้าทั้งสอง—จักกระทำสิ่งนี้ให้สำเร็จ.

Mantra 69

दृᳪह॑स्व देवि पृथिवि स्व॒स्तय॑ आसु॒री मा॒या स्व॒धया॑ कृ॒तासि॑ । जुष्टं॑ दे॒वेभ्य॑ इ॒दम॑स्तु ह॒व्यमरि॑ष्टा॒ त्वमुदि॑हि य॒ज्ञे अ॒स्मिन् ॥

โอ้เทวีปฤถิวี (แผ่นดิน) จงมั่นคงเพื่อความสวัสดีเถิด; ด้วยสวธา (svadhā) อันเป็นกำลังของตนเอง เจ้าได้ถูกประกอบขึ้นด้วยมายาอาสุรี (āsurī māyā) อันทรงฤทธิ์. ขอให้เครื่องบูชานี้เป็นที่พอพระทัยของเหล่าเทพ; เจ้าอย่าได้บาดเจ็บ จงผุดขึ้นในยัญนี้เถิด.

Mantra 70

द्र्व॑न्न: स॒र्पिरा॑सुतिः प्र॒त्नो होता॒ वरे॑ण्यः । सह॑सस्पु॒त्रो अद्भु॑तः ॥

เพื่อพวกเรา กระแสแห่งสรรปิส (sarpis: เนยใส) ไหลหลั่งมา: โหตฤ (Hotṛ) ผู้โบราณ ผู้ควรเลือกสรรยิ่ง; บุตรแห่งพละกำลัง ผู้พิสดารน่าอัศจรรย์.

Mantra 71

पर॑स्या॒ अधि॑ सं॒वतोऽव॑राँ२ अ॒भ्या त॑र । यत्रा॒हम॑स्मि॒ ताँ२ अ॑व

จากขอบเขตอันไกลยิ่งนั้น เหนือวงรอบแห่งปี (samvatsara) จงข้ามผ่านมายังที่นี้ ข้ามแดนเบื้องล่างทั้งหลาย; และ ณ ที่ซึ่งข้าพเจ้าอยู่ ขอท่านจงคุ้มครองสิ่งเหล่านั้น.

Mantra 72

प॒र॒मस्या॑: परा॒वतो॑ रो॒हिद॑श्व इ॒हा ग॑हि । पु॒री॒ष्य॒: पुरुप्रि॒योऽग्ने॒ त्वं त॑रा॒ मृध॑:

จากแดนอันไกลยิ่งสูงสุด จงมาที่นี่เถิด โอ อัคนี (Agni) ผู้มีม้าแดง; ผู้มั่งคั่งด้วย purīṣa ผู้เป็นที่รักของคนมากมาย—โอ อัคนี จงพาเราข้ามพ้นความเป็นปฏิปักษ์และการทำร้าย (mṛdhaḥ).

Mantra 73

यद॑ग्ने॒ कानि॒ कानि॑ चि॒दा ते॒ दारू॑णि द॒ध्मसि॑ । सर्वं॒ तद॑स्तु ते घृ॒तं तज्जु॑षस्व यविष्ठ्य

ข้าแต่อัคนี ไม่ว่าไม้ฟืนชนิดใด ๆ ที่เราวางถวายแด่ท่าน—ขอให้ทั้งหมดนั้นเป็นดุจฆี (เนยใส) แด่ท่าน; ข้าแต่ผู้เยาว์ที่สุด ขอท่านทรงรับด้วยความยินดีเถิด

Mantra 74

यदत्त्यु॑प॒जिह्वि॑का॒ यद्व॒म्रो अ॑ति॒सर्प॑ति । सर्वं॒ तद॑स्तु ते घृ॒तं तज्जु॒षस्व॑ यविष्ठ्य

สิ่งใดที่อุปชิหวิกา (upajihvikā) กัดกิน สิ่งใดที่มดไต่คลาน—ขอให้ทั้งหมดนั้นเป็นดุจฆี (เนยใส) แด่ท่าน; ข้าแต่ผู้เยาว์ที่สุด ขอท่านทรงรับด้วยความยินดีเถิด

Mantra 75

अह॑रह॒रप्र॑यावं॒ भर॒न्तोऽश्वा॑येव॒ तिष्ठ॑ते घा॒सम॑स्मै । रा॒यस्पोषे॑ण॒ समि॒षा मद॒न्तोऽग्ने॒ मा ते॒ प्रति॑वेशा रिषाम

วันแล้ววันเล่า เรานำการปรนนิบัติอันไม่ขาดสายมา และยืนอยู่เคียงเขา ดุจคนยืนเคียงม้าพร้อมหญ้าอาหารให้มัน. เรารื่นเริงด้วยความงอกเงยแห่งทรัพย์ ด้วยฟืนเป็นส่วนของเขา—ข้าแต่อัคนี ขอเพื่อนบ้านของท่านอย่าได้ทำร้ายท่าน (หรือเรา) เลย

Mantra 76

नाभा॑ पृथि॒व्याः स॑मिधा॒ने अग्नौ रा॒यस्पोषा॑य बृह॒ते ह॑वामहे । इ॒र॒म्म॒दं बृ॒हदु॑क्थ्यं॒ यज॑त्रं॒ जेता॑रम॒ग्निं पृत॑नासु सास॒हिम्

ณาสะดือแห่งแผ่นดิน เมื่ออัคนีถูกจุดให้ลุก เราขออัญเชิญพระผู้ยิ่งใหญ่ เพื่อความเพิ่มพูนแห่งทรัพย์และความรุ่งเรือง—ผู้ปีติในความหล่อเลี้ยง ผู้ควรแก่บทสรรเสริญอันสูงส่ง ผู้ควรบูชา ผู้พิชิต คืออัคนี ผู้ชนะเหนือศัตรูในท่ามกลางศึกสงครามทั้งหลาย

Mantra 77

याः सेना॑ अ॒भीत्व॑रीराव्या॒धिनी॒रुग॑णा उ॒त । ये स्ते॒ना ये च॒ तस्क॑रा॒स्ताँस्ते॑ अ॒ग्नेऽपि॑ दधाम्या॒स्ये॑

หมู่กองใดก็ตามที่เข้าจู่โจม ทำร้าย และดุร้ายก็ตาม และไม่ว่ามีโจรหรือผู้ปล้นใด—โอ้อัคนี ข้าพเจ้าขอวางพวกเขาไว้ในปากของท่าน

Mantra 78

दᳪष्ट्रा॑भ्यां म॒लिम्लू॒ञ्जम्भ्यै॒स्तस्क॑राँ२ उ॒त । हनु॑भ्याᳪ स्ते॒नान् भ॑गव॒स्ताँस्त्वं खा॑द॒ सुखा॑दितान्

ด้วยเขี้ยวของท่าน จงกลืนกินผู้มุ่งร้าย; ด้วยขากรรไกรของท่าน จงกลืนกินผู้ปล้น; ด้วยขากรรไกรทั้งสองของท่าน จงกลืนกินโจรทั้งหลาย โอ้ผู้รุ่งโรจน์—ขอท่านจงกินพวกเขา ผู้ถูกทำให้กินได้โดยง่าย

Mantra 79

ये जने॑षु म॒लिम्ल॑व स्ते॒नास॒स्तस्क॑रा॒ वने॑ । ये कक्षे॑ष्वघा॒यव॒स्ताँस्ते॑ दधामि॒ जम्भ॑योः

ผู้ใดในหมู่มนุษย์เป็นผู้ร้ายกาจ ผู้เป็นโจรและผู้ปล้นในป่า ผู้มีใจชั่วซ่อนอยู่ในพุ่มไม้—ชนเหล่านั้น ข้าพเจ้าวางไว้ในขากรรไกรของท่าน

Mantra 80

यो अ॒स्मभ्य॑मराती॒याद्यश्च॑ नो॒ द्वेष॑ते॒ जन॑: । निन्दा॒द्यो अ॒स्मान्धिप्सा॑च्च॒ सर्वं॒ तं भ॑स्म॒सा कु॑रु

ผู้ใดคิดร้ายต่อพวกเรา และผู้ใดก็ตามที่เกลียดชังพวกเรา; ผู้ใดด้วยคำใส่ร้าย และผู้ใดด้วยเจตนาจะทำร้ายเข้ามา—ขอท่านจงทำผู้นั้นทั้งหมดให้เป็นเถ้าถ่าน

Mantra 81

सᳪशि॑तं मे॒ ब्रह्म॒ सᳪशि॑तं वी॒र्यं बल॑म् । सᳪशि॑तं क्ष॒त्रं जि॒ष्णु यस्या॒हमस्मि॑ पु॒रोहि॑तः

พรหมัน (Brahman) ของข้าพเจ้าแหลมคม วีรภาพและพละกำลังของข้าพเจ้าแหลมคม กษัตระ (Kṣatra) ผู้พิชิตนั้นก็แหลมคม—ข้าพเจ้าเป็นปุโรหิต (Purohita) ของผู้นั้น

Mantra 82

उदे॑षां बा॒हू अ॑तिर॒मुद्वर्चो॒ अथो॒ बल॑म् । क्षि॒णोमि॒ ब्रह्म॑णा॒ऽमित्रा॒नुन्न॑यामि॒ स्वाँ२ अ॒हम्

ข้าพเจ้ายกแขนของพวกเขาขึ้น แล้วก้าวข้ามพวกเขาไป; ข้าพเจ้ายกความรุ่งเรือง และยกกำลังด้วย. ด้วยพรหมัน (พลังศักดิ์สิทธิ์) ข้าพเจ้าทำให้ศัตรูร่วงโรย; ข้าพเจ้านำพวกของข้าพเจ้าขึ้นสู่เบื้องบน—ใช่แล้ว ข้าพเจ้าเอง.

Mantra 83

अन्न॑प॒तेऽन्न॑स्य नो देह्यनमी॒वस्य॑ शु॒ष्मिण॑: । प्र-प्र॑ दा॒तारं॑ तारिष॒ ऊर्जं॑ नो धेहि द्वि॒पदे॒ चतु॑ष्पदे

โอ้ อันนะปติ (เจ้าแห่งอาหาร) โปรดประทานอาหารแก่เรา—อันปราศจากโรค เป็นสิริมงคล และเปี่ยมพลัง. ขอให้เราก้าวพ้นผู้ให้ไปยิ่งๆ ขึ้น; โปรดตั้งไว้ซึ่งโภชนพลัง (อูรชะ, ū́rj) แก่เราทั้งผู้มีสองเท้าและสี่เท้า.