Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 9

Rishi: Aṅgiras-tradition invoked (aṅgirasvat as ritual lineage marker)
Devata: Savitṛ (prasava), Aśvins, Pūṣan; operative focus on Agni
Chandas: Gāyatrī and Triṣṭubh (explicitly named)

दे॒वस्य॑ त्वा सवि॒तुः प्र॑स॒वेऽश्विनो॑र्बा॒हुभ्यां॑ पू॒ष्णो हस्ता॑भ्याम् । आ द॑दे गाय॒त्रेण॒ छन्द॑साऽङ्गिर॒स्वत्पृ॑थि॒व्याः स॒धस्था॑द॒ग्निं पु॑री॒ष्य॒मङ्गिर॒स्वदा भ॑र॒ त्रैष्टु॑भेन॒ छन्द॑साऽङ्गिर॒स्वत्

devásya tvā savitúḥ prasavé’śvinór bāhúbhyāṃ pūṣṇó hástābhyām | ā́ dadé gāyatréṇa chándasā’ṅgirasvát pṛthivyā́ḥ sadhásthād agníṃ purīṣyám aṅgirasvádā́ bhara trā́iṣṭubhena chándasā’ṅgirasvát

ด้วยแรงกระตุ้นของพระสวิตฤ ด้วยแขนของอัศวินทั้งสอง ด้วยมือของปูษัน ข้าพเจ้าขอยกท่านขึ้น. ด้วยฉันทัสคายตรี ดุจอังคิรัส จากที่ประทับแห่งแผ่นดิน ข้าพเจ้าขอยกอัคนี—ผู้เป็น ‘ดินชุ่ม’ ขึ้น. ดุจอังคิรัส ท่านจงนำ(ท่านผู้นั้น)มาด้วยฉันทัสไตรษฏุภ ดุจอังคิรัส.

दे॒वस्य॑ । त्वा । स॒वि॒तुः । प्र॒स॒वे । अ॒श्विनोः॑ । बा॒हुभ्या॑म् । पू॒ष्णः । हस्ता॑भ्याम् । आ । द॒दे । गा॒य॒त्रेण॑ । छन्द॑सा । अ॒ङ्गि॒र॒स्वत् । पृ॒थि॒व्याः । स॒धस्था॑त् । अ॒ग्निम् । पु॒री॒ष्य॑म् । अ॒ङ्गि॒र॒स्वदा । भ॒र । त्रैष्टु॑भेन । छन्द॑सा । अ॒ङ्गि॒र॒स्वत्

देवस्यof the god
देवस्य:
Ṣaṣṭhī-sambandha (genitival relation)
TypeNoun
Rootदेव
त्वाyou
त्वा:
Karma
TypePronoun
Rootयुष्मद्
सवितुःof Savitṛ
सवितुः:
Ṣaṣṭhī-sambandha
TypeNoun
Rootसवितृ
प्रसवेin/at the impelling (instigation)
प्रसवे:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootप्रसव
अश्विनोःof the two Aśvins
अश्विनोः:
Ṣaṣṭhī-sambandha
TypeNoun
Rootअश्विन्
बाहुभ्याम्with (their) two arms
बाहुभ्याम्:
Karaṇa
TypeNoun
Rootबाहु
पूष्णःof Pūṣan
पूष्णः:
Ṣaṣṭhī-sambandha
TypeNoun
Rootपूषन्
हस्ताभ्याम्with (his) two hands
हस्ताभ्याम्:
Karaṇa
TypeNoun
Rootहस्त
towards; unto
:
TypeIndeclinable
Root
ददेI place / I give
ददे:
Kriyā (main verb)
TypeVerb
Rootदा (ददाति)
गायत्रेणwith the Gāyatrī (metre)
गायत्रेण:
Karaṇa
TypeNoun (name of metre)
Rootगायत्र
छन्दसाwith the metre
छन्दसा:
Karaṇa
TypeNoun
Rootछन्दस्
अङ्गिरस्वत्in the manner of the Aṅgirases / Aṅgiras-like
अङ्गिरस्वत्:
Kriyā-viśeṣaṇa (adverbial qualifier)
TypeAdjective (possessive)
Rootअङ्गिरस् + वत्
पृथिव्याःof the earth
पृथिव्याः:
Ṣaṣṭhī-sambandha
TypeNoun
Rootपृथिवी
सधस्थात्from the seat / from the common place
सधस्थात्:
Apādāna
TypeNoun
Rootसधस्थ
अग्निम्Agni
अग्निम्:
Karma
TypeNoun
Rootअग्नि
पुरीष्यम्abounding in nourishment / rich in vital sap
पुरीष्यम्:
Karma (viśeṣaṇa of अग्निम्)
TypeAdjective
Rootपुरीष्य (from पुरीष)
अङ्गिरस्वत्Aṅgiras-like
अङ्गिरस्वत्:
Kriyā-viśeṣaṇa
TypeAdjective (possessive)
Rootअङ्गिरस् + वत्
hither; unto
:
TypeIndeclinable
Root
भरbring
भर:
Kriyā (injunction)
TypeVerb
Rootभृ (भरति)
त्रैष्टुभेनwith the Triṣṭubh (metre)
त्रैष्टुभेन:
Karaṇa
TypeNoun (name of metre)
Rootत्रैष्टुभ
छन्दसाwith the metre
छन्दसा:
Karaṇa
TypeNoun
Rootछन्दस्
अङ्गिरस्वत्Aṅgiras-like
अङ्गिरस्वत्:
Kriyā-viśeṣaṇa
TypeAdjective (possessive)
Rootअङ्गिरस् + वत्
S
Savitṛ
A
Aśvins
P
Pūṣan
A
Agni (Purīṣya)
A
Aṅgiras (lineage marker: aṅgirasvat)