Sukta 7

Mantra 1

प्र य आरुः शितिपृष्ठस्य धासेरा मातरा विविशुः सप्त वाणीः । परिक्षिता पितरा सं चरेते प्र सर्स्राते दीर्घमायुः प्रयक्षे ॥

ते पुढे उचलत जातात—वाणीच्या त्या सात शक्ती—शितिपृष्ठ (उजळ-पाठीच्या) त्या देवाच्या धास (धास) मधील दोन मातांमध्ये प्रवेश करीत. परिक्षिता (परि-क्षिता) असे ते दोन पिता एकत्र संचार करतात; आत्म्याच्या अग्र-यज्ञात (प्रयक्षे) ते दीर्घ आयुष्य पुढे पसरवितात.

Mantra 2

दिवक्षसो धेनवो वृष्णो अश्वा देवीरा तस्थौ मधुमद्वहन्तीः । ऋतस्य त्वा सदसि क्षेमयन्तं पर्येका चरति वर्तनिं गौः ॥

द्युलोकातील दिव्य धेनू आणि वृषभाचे अश्व—देवीरूप—मधुरता वाहत सिद्ध उभे आहेत. ऋताच्या सदसात तू क्षेमकर्ता, शांतिदाता आहेस; तुझ्या भोवती एकच गौ आपल्या मार्गावर (वर्तनिन्) चालते—सत्यपथाचा पाठपुरावा करणाऱ्या ज्ञानकिरणासारखी परिक्रमा करीत.

Mantra 3

आ सीमरोहत्सुयमा भवन्तीः पतिश्चिकित्वान्रयिविद्रयीणाम् । प्र नीलपृष्ठो अतसस्य धासेस्ता अवासयत्पुरुधप्रतीकः ॥

त्या आरोहण करून गेल्या—सुयमा (सुसंचालित) होत—आणि पति, चेतन जाणता, रयिविद् (समृद्धीचा शोधक) पुढे नेतृत्व करतो. अतस् (विणलेल्या तंतू) चा नीलपृष्ठ (गहन-पाठीचा) धास (धास) मध्ये त्यांना त्यांच्या स्थानांवर बसवितो—बहुरूप-प्रतीक तो; अंतःयज्ञाच्या कार्यासाठी तो शक्तींची रचना करतो.

Mantra 4

महि त्वाष्ट्रमूर्जयन्तीरजुर्यं स्तभूयमानं वहतो वहन्ति । व्यङ्गेभिर्दिद्युतानः सधस्थ एकामिव रोदसी आ विवेश ॥

हे त्वाष्ट्र-जन्य (अग्नी)! तुला ऊर्जेने बळ देणाऱ्या महान् सृजन-शक्ती तुला वहात नेतात; अजर, अच्युत तुला त्या दृढपणे स्थिर करून, जसे वाहक आपला भार वाहतात तसे वाहून नेतात. अंगांगातून द्युतिमान होत तू सधस्थ (आसन/निवास) मध्ये प्रवेश करतोस—जणू प्रकाशाच्या एका आलिंगनात द्यावा-पृथिवीला एकच करतोस।

Mantra 5

जानन्ति वृष्णो अरुषस्य शेवमुत ब्रध्नस्य शासने रणन्ति । दिवोरुचः सुरुचो रोचमाना इळा येषां गण्या माहिना गीः ॥

ते वृषभ-स्वरूप अरुष (रुद्र/अग्नी) याचे कल्याणमय सौख्य जाणतात, आणि ब्रध्न (दीप्तिमान) यांच्या शासनात निनाद करतात. दिव्य रुचि—सुरुचिने उजळत—आपला प्रकाश वाढवितात; ज्यांच्यात महिमेमुळे ‘गीः’ (वाणी/स्तोत्र) आह्वान-योग्य ठरते आणि ‘इळा’ (अंतर्यज्ञ/अंतरार्पण) जागृत होते।

Mantra 6

उतो पितृभ्यां प्रविदानु घोषं महो महद्भ्यामनयन्त शूषम् । उक्षा ह यत्र परि धानमक्तोरनु स्वं धाम जरितुर्ववक्ष ॥

आणि त्या दोन माता-पित्यांसाठी (द्यावा-पृथिवी) त्यांनी प्रकट घोष शोधून काढला, आणि महत् पासून महत् पर्यंत बळ (शूष) आणले. तो वृषभ (अग्नी)च—जिथे तो रात्रिचे वस्त्र सर्व बाजूंनी परिधान करतो—गायक (जरितृ) याला आपल्या स्वधामात (स्व-निवास/स्व-स्वरूपात) वाहून घेऊन गेला।

Mantra 7

अध्वर्युभिः पञ्चभिः सप्त विप्राः प्रियं रक्षन्ते निहितं पदं वेः । प्राञ्चो मदन्त्युक्षणो अजुर्या देवा देवानामनु हि व्रता गुः ॥

पाच अध्वर्युंसह सात विप्र त्या पक्षी (वे)चे प्रिय, लपलेले पद रक्षितात. पुढे तोंड करून, अजर वृषभ-स्वरूप देव आनंदित होतात—देवांच्या देवांच्या व्रतांनुसारच ते गमन करतात.

Mantra 8

दैव्या होतारा प्रथमा न्यृञ्जे सप्त पृक्षासः स्वधया मदन्ति । ऋतं शंसन्त ऋतमित्त आहुरनु व्रतं व्रतपा दीध्यानाः ॥

दैवी दोन होतार प्रथम आसन घेतात; सात पोषक शक्ती स्वधेत आनंदित होतात. ते ऋताचा घोष करतात, आणि केवळ ऋतच म्हणतात; व्रताचे रक्षण करून, व्रतपथावर ध्यानात तेजस्वी होतात.

Mantra 9

वृषायन्ते महे अत्याय पूर्वीर्वृष्णे चित्राय रश्मयः सुयामाः । देव होतर्मन्द्रतरश्चिकित्वान्महो देवान्रोदसी एह वक्षि ॥

महान् परापारासाठी, अनेक-रूप वृषभासाठी, सुयाम—सुपथगामी—अशा प्राचीन रश्मी प्रबळ वेगाने उसळतात. हे देव होतार, अधिक आनंददायक व जाणकार, या कर्मात महादेवांना—द्यावा-पृथिवी (आकाश-भूमी)—इथे आण.

Mantra 10

पृक्षप्रयजो द्रविणः सुवाचः सुकेतव उषसो रेवदूषुः । उतो चिदग्ने महिना पृथिव्याः कृतं चिदेनः सं महे दशस्य ॥

जे पुष्टिदायक हवि अर्पित करतात—द्रविण (समृद्धी)युक्त, सुवाणीचे—ते सुकॆतव (स्वच्छ विवेकाचे) उषा-शक्ती ऐश्वर्यासह उजळल्या आहेत. आणि हे अग्ने, पृथ्वीच्या महिमेमुळे जे काही दोषरूप कृत झाले असेल, ते आम्ही महान् हितासाठी सम्यक् संधीमध्ये ठेवून, त्यास उन्नतीचे साधन करू.

Mantra 11

इळामग्ने पुरुदंसं सनिं गोः शश्वत्तमं हवमानाय साध । स्यान्नः सूनुस्तनयो विजावाग्ने सा ते सुमतिर्भूत्वस्मे ॥

हे अग्ने, हाक देणाऱ्यासाठी इळा सिद्ध कर—बहुकर्मसमृद्ध—आणि गोः (किरण/गव) यांची शाश्वत प्राप्तीही साध. आम्हांस विजयतेजयुक्त सूनु, तनय लाभो; हे अग्ने, तेच आमच्यावरील तुझी सुमती होवो.