Sukta 5

Mantra 1

प्रत्यग्निरुषसश्चेकितानोऽबोधि विप्रः पदवीः कवीनाम् । पृथुपाजा देवयद्भिः समिद्धोऽप द्वारा तमसो वह्निरावः ॥

ଉଷାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖେ ଚେତନ ହୋଇଥିବା ଅଗ୍ନି ଜାଗ୍ରତ ହୋଇଛି—ବିପ୍ର, କବିମାନଙ୍କ ପଥର ଅନ୍ୱେଷକ। ଦେବକୁ ଆକାଂକ୍ଷା କରୁଥିବାମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ, ବିଶାଳ ବଳବାନ ସେଇ ବହ୍ନି ଅନ୍ଧକାରର ଦ୍ୱାରଗୁଡ଼ିକୁ ଖୋଲିଦେଇଛି।

Mantra 2

प्रेद्वग्निर्वावृधे स्तोमेभिर्गीर्भिः स्तोतॄणां नमस्य उक्थैः । पूर्वीॠतस्य संदृशश्चकानः सं दूतो अद्यौदुषसो विरोके ॥

ନିଶ୍ଚୟ ଅଗ୍ନି ସ୍ତୋମମାନେ, ଗୀର୍ଭିମାନେ ଓ ସ୍ତୋତୃମାନଙ୍କ ନମସ୍ୟ-ଯୁକ୍ତ ଉକ୍ଥମାନେ ଦ୍ୱାରା ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି। ଋତର ପୁରାତନ ଦର୍ଶନମାନେରେ ଆନନ୍ଦିତ ଦୂତ, ଉଷାର ବିଶାଳ ପ୍ରକାଶ-ବିରୋକରେ ଏକାସାଥି ଦୀପ୍ତିମାନ ହୋଇ ଉଦ୍ଭାସିତ ହେଲା।

Mantra 3

अधाय्यग्निर्मानुषीषु विक्ष्वपां गर्भो मित्र ऋतेन साधन् । आ हर्यतो यजतः सान्वस्थादभूदु विप्रो हव्यो मतीनाम् ॥

ତାପରେ ଅଗ୍ନି ମାନବ କୁଳମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ଥାପିତ ହେଲା—ଅପାଂ ଗର୍ଭ, ଋତ ଦ୍ୱାରା ସାଧନ କରୁଥିବା ମିତ୍ର। ହରିତ-ସୁବର୍ଣ୍ଣ ତେଜସ୍ବୀ, ଯଜ୍ୟ, ଶିଖର ଉପରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହେଲା; ସେ ବିପ୍ର ହେଲା—ଆମ ମତିମାନଙ୍କର ହବ୍ୟ, ଅର୍ପଣଯୋଗ୍ୟ ଶକ୍ତି।

Mantra 4

मित्रो अग्निर्भवति यत्समिद्धो मित्रो होता वरुणो जातवेदाः । मित्रो अध्वर्युरिषिरो दमूना मित्रः सिन्धूनामुत पर्वतानाम् ॥

ଯେତେବେଳେ ଅଗ୍ନି ସମିଦ୍ଧ ହୁଏ, ସେ ମିତ୍ର ହୋଇଯାଏ; ହୋତୃ ରୂପେ ମିତ୍ର, ଜାତବେଦାଃ ରୂପେ ବରୁଣ। ଅଧ୍ୱର୍ୟୁ ରୂପେ ମଧ୍ୟ ସେ ମିତ୍ର—ଦ୍ରୁତ, ଦମୂନା (ଗୃହାଧିପତି); ସିନ୍ଧୁମାନଙ୍କର ମିତ୍ର ଏବଂ ପର୍ବତମାନଙ୍କର ମଧ୍ୟ ମିତ୍ର।

Mantra 5

पाति प्रियं रिपो अग्रं पदं वेः पाति यह्वश्चरणं सूर्यस्य । पाति नाभा सप्तशीर्षाणमग्निः पाति देवानामुपमादमृष्वः ॥

ସେ ପ୍ରିୟକୁ, ଆକ୍ରମଣକାରୀ (ରିପୁ) ଠାରୁ ଅଗ୍ର ପଦକୁ ରକ୍ଷା କରେ; ଯହ୍ୱ—ମହାବଳବାନ—ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ଚରଣ/ମାର୍ଗକୁ ରକ୍ଷା କରେ। ଅଗ୍ନି ନାଭିକୁ, ସପ୍ତଶୀର୍ଷ (ସାତ-ଶିର) ଶକ୍ତିକୁ ରକ୍ଷା କରେ; ଉଚ୍ଚ (ଋଷ୍ୱ) ଦେବମାନଙ୍କର ଉପମାଦ—ଅନ୍ତରଙ୍ଗ ଆନନ୍ଦ/ଯଜ୍ଞ-ରସ—କୁ ରକ୍ଷା କରେ।

Mantra 6

ऋभुश्चक्र ईड्यं चारु नाम विश्वानि देवो वयुनानि विद्वान् । ससस्य चर्म घृतवत्पदं वेस्तदिदग्नी रक्षत्यप्रयुच्छन् ॥

ଋଭୁ ପୂଜ୍ୟ ମନୋହର ନାମ ଗଢ଼ିଲେ—ସମସ୍ତ ଦେବ-ବୟୁନ (ବିଧି/କାର୍ଯ୍ୟ) ଜାଣୁଥିବା ଦେବ। ସେ ୱେନ ପାଇଁ ବୃଷଭର ଚର୍ମ, ଘୃତବତ୍—ଘୃତସମୃଦ୍ଧ, ତେଜସ୍ୱୀ—ପଦ ତିଆରି କଲେ; ସେହିକୁ ଅଗ୍ନି ଅପ୍ରୟୁଚ୍ଛନ୍—ଅବିରତ—ରକ୍ଷା କରନ୍ତି।

Mantra 7

आ योनिमग्निर्घृतवन्तमस्थात्पृथुप्रगाणमुशन्तमुशानः । दीद्यानः शुचिॠष्वः पावकः पुनःपुनर्मातरा नव्यसी कः ॥

ଅଗ୍ନି ଘୃତବତ୍—ଘୃତସମୃଦ୍ଧ ତେଜସ୍ୱୀ—ଯୋନିରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହେଲେ; ପୃଥୁପ୍ରଗାଣ—ବିସ୍ତୃତ ଅଗ୍ରଗାନ—ବିଶିଷ୍ଟ, ଇଚ୍ଛୁକ ଏବଂ ସ୍ୱୟଂ ଇଚ୍ଛାରୂପ ଜ୍ୱାଳା। ଦୀଦ୍ୟମାନ, ଶୁଚି, ଋଷ୍ୱ, ପାବକ—ଶୁଦ୍ଧିକର୍ତ୍ତା—ସେ ପୁନଃପୁନଃ ଦୁଇ ମାତାକୁ (ଦ୍ୟୌ-ପୃଥିବୀ) ସଦା ନବୀନ କରନ୍ତି; ତାହାକୁ କିଏ ମାପିପାରିବ?

Mantra 8

सद्यो जात ओषधीभिर्ववक्षे यदी वर्धन्ति प्रस्वो घृतेन । आप इव प्रवता शुम्भमाना उरुष्यदग्निः पित्रोरुपस्थे ॥

ସଦ୍ୟୋ ଜାତ ଅଗ୍ନି ଔଷଧିମାନଙ୍କ ଶକ୍ତିରେ ତୁରନ୍ତ ବଢ଼େ; ଯେତେବେଳେ ସେମାନେ ଘୃତର ତେଜରେ ତାହାର ଆଗକୁ ବଢ଼ୁଥିବା ଫୁଲାଣିକୁ ପୋଷଣ କରନ୍ତି। ଢାଳ ଧାରେ ବହୁଥିବା ଜଳ ଯେପରି ନିଜକୁ ଶୋଭାୟିତ କରେ, ସେପରି ଦୁଇ ପିତାମାତା (ଦ୍ୟାଵ–ପୃଥିବୀ)ର କୋଳରେ ଅଗ୍ନି ବିସ୍ତାରିତ ହୋଇ ରକ୍ଷା କରେ।

Mantra 9

उदु ष्टुतः समिधा यह्वो अद्यौद्वर्ष्मन्दिवो अधि नाभा पृथिव्याः । मित्रो अग्निरीड्यो मातरिश्वा दूतो वक्षद्यजथाय देवान् ॥

ସ୍ତୁତ ହୋଇ, ସମିଧା ସହିତ ଏହି ଯହ୍ୱ (ଉତ୍ସାହୀ) ଆଜି ଉପରକୁ ଜ୍ୱଳି ଉଠିଲା—ଦ୍ୟାଵର ଶିଖରେ, ପୃଥିବୀର ନାଭିରେ। ମିତ୍ରସ୍ୱରୂପ, ଈଡ୍ୟ (ପୂଜ୍ୟ) ଅଗ୍ନି—ମାତରିଶ୍ୱାନ, ଦୂତ—ଯଜ୍ଞାର୍ପଣ ପାଇଁ ଦେବମାନଙ୍କୁ ବହନ କରି ଆଣିବ।

Mantra 10

उदस्तम्भीत्समिधा नाकमृष्वोऽग्निर्भवन्नुत्तमो रोचनानाम् । यदी भृगुभ्यः परि मातरिश्वा गुहा सन्तं हव्यवाहं समीधे ॥

ସମିଧା ଦ୍ୱାରା ସେ ନାକ (ଆକାଶ)କୁ ଥମ୍ଭିତ କଲା; ଉଚ୍ଚ ଅଗ୍ନି ରୋଚନମୟ ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବୋତ୍ତମ ହେଲା। ଯେତେବେଳେ ମାତରିଶ୍ୱାନ ଭୃଗୁମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଗୁହାରେ ଗୁପ୍ତ ଥିବା ହବ୍ୟବାହ (ହବିଷ୍ୟବାହକ)କୁ ପ୍ରଜ୍ୱଲିତ କଲା।

Mantra 11

इळामग्ने पुरुदंसं सनिं गोः शश्वत्तमं हवमानाय साध । स्यान्नः सूनुस्तनयो विजावाग्ने सा ते सुमतिर्भूत्वस्मे ॥

ହେ ଅଗ୍ନି, ହବନ କରୁଥିବା ଜନ ପାଇଁ ପୁରୁଦଂସ (ବହୁ କର୍ମରେ ସମୃଦ୍ଧ) ଇଳା—ଗୋର (କିରଣ-ଜ୍ଞାନର) ଶାଶ୍ୱତ ଲାଭ—ସାଧ କର। ଆମ ପାଇଁ ପୁତ୍ର, ସନ୍ତାନ, ବଳବାନ ବଂଶଜ ହେଉ; ହେ ଅଗ୍ନି, ସେଇ ତୋର ସୁମତି ଆମ ପ୍ରତି ହେଉ।