Sukta 5

Mantra 1

प्रत्यग्निरुषसश्चेकितानोऽबोधि विप्रः पदवीः कवीनाम् । पृथुपाजा देवयद्भिः समिद्धोऽप द्वारा तमसो वह्निरावः ॥

ઉષા સામે, ચેતન બનેલો અગ્નિ જાગ્યો છે—વિપ્ર, કવિઓના માર્ગનો શોધક. દેવને ઇચ્છનારાઓ દ્વારા પ્રજ્વલિત, વિશાળ બળવાળો એ વહ્નિ અંધકારના દ્વારો ખોલી દે છે.

Mantra 2

प्रेद्वग्निर्वावृधे स्तोमेभिर्गीर्भिः स्तोतॄणां नमस्य उक्थैः । पूर्वीॠतस्य संदृशश्चकानः सं दूतो अद्यौदुषसो विरोके ॥

નિશ્ચયે અગ્રે અગ્નિ સ્તોતૃઓના સ્તોમો, ગીરો અને નમસ્કારભર્યા ઉક્થો દ્વારા વધ્યો છે. ઋતના પ્રાચીન દર્શનોમાં આનંદ પામતો, દૂત ઉષાના વિશાળ પ્રકાશ-વિરોકમાં એકસાથે તેજસ્વી થયો છે.

Mantra 3

अधाय्यग्निर्मानुषीषु विक्ष्वपां गर्भो मित्र ऋतेन साधन् । आ हर्यतो यजतः सान्वस्थादभूदु विप्रो हव्यो मतीनाम् ॥

ત્યારે અગ્નિ માનવ કુળોમાં સ્થપાયો—અપાં ગર્ભ, ઋત દ્વારા સિદ્ધિ સાધતો મિત્ર. હરિત-સુવર્ણ તેજવાળા, યજનીય, શિખર પર ઊભો રહ્યો; તે વિપ્ર બન્યો—અમારી મતિઓનો હવ્ય, અર્પણયોગ્ય શક્તિ.

Mantra 4

मित्रो अग्निर्भवति यत्समिद्धो मित्रो होता वरुणो जातवेदाः । मित्रो अध्वर्युरिषिरो दमूना मित्रः सिन्धूनामुत पर्वतानाम् ॥

જ્યારે અગ્નિ પ્રજ્વલિત થાય છે ત્યારે તે મિત્ર બને છે; હોતૃ રૂપે મિત્ર, જાતવેદસ રૂપે વરુણ. અધ્વર્યુ રૂપે પણ તે મિત્ર—તીવ્ર, દમૂના (ગૃહાધિપતિ); નદીઓનો મિત્ર અને પર્વતોનો પણ મિત્ર.

Mantra 5

पाति प्रियं रिपो अग्रं पदं वेः पाति यह्वश्चरणं सूर्यस्य । पाति नाभा सप्तशीर्षाणमग्निः पाति देवानामुपमादमृष्वः ॥

તે પ્રિયને, શત્રુથી (રિપુથી) સર્વોત્તમ પદને રક્ષે છે; યહ્વ—મહાબળવાન—સૂર્યના ચરણ/માર્ગને રક્ષે છે. અગ્નિ નાભિને, સાત-શીર્ષ (સપ્તશીર્ષા) શક્તિને રક્ષે છે; ઊંચો (ઋષ્વ) દેવોના ઉપમાદ—અંતરંગ આનંદ/યજ્ઞરસ—ને રક્ષે છે.

Mantra 6

ऋभुश्चक्र ईड्यं चारु नाम विश्वानि देवो वयुनानि विद्वान् । ससस्य चर्म घृतवत्पदं वेस्तदिदग्नी रक्षत्यप्रयुच्छन् ॥

ઋભુએ પૂજનીય એવું મનોહર નામ ઘડ્યું—સર્વ દેવવયુનાઓ (વિધિઓ/કાર્યો) જાણનાર દેવ. તેણે વેન માટે વૃષભનું ચર્મ, ઘૃતવત્—ઘીથી સમૃદ્ધ, તેજસ્વી—પદ બનાવ્યું; તે જ અગ્નિ અપ્રયુચ્છન્—અવિરત—રક્ષે છે.

Mantra 7

आ योनिमग्निर्घृतवन्तमस्थात्पृथुप्रगाणमुशन्तमुशानः । दीद्यानः शुचिॠष्वः पावकः पुनःपुनर्मातरा नव्यसी कः ॥

અગ્નિ ઘૃતવત્—ઘૃતથી ભરપૂર તેજવંત—યોનિમાં સ્થિર થયો; પૃથુપ્રગાણ—વિસ્તૃત અગ્રગાન—વાળો, ઇચ્છતો અને પોતે જ ઇચ્છારૂપ જ્વાળા. દીપ્ત, શુચિ, ઋષ્વ, પાવક—શુદ્ધિકર્તા—તે વારંવાર બે માતાઓને (દ્યુ-પૃથિવી) સદૈવ નવી કરે છે; તેને કોણ માપી શકે?

Mantra 8

सद्यो जात ओषधीभिर्ववक्षे यदी वर्धन्ति प्रस्वो घृतेन । आप इव प्रवता शुम्भमाना उरुष्यदग्निः पित्रोरुपस्थे ॥

સદ્યો જન્મેલો અગ્નિ ઔષધિઓના બળથી તરત જ વધે છે, જ્યારે તેઓ ઘૃતના તેજથી તેની આગળ વધતી ફુલાવટને પોષે છે. ઢાળ પર વહેતા જળ જેમ પોતાને શોભાવે છે તેમ, બે માતા-પિતાના (દિવ-પૃથ્વી) ઉરમાં અગ્નિ વિસ્તરે છે અને રક્ષા કરે છે.

Mantra 9

उदु ष्टुतः समिधा यह्वो अद्यौद्वर्ष्मन्दिवो अधि नाभा पृथिव्याः । मित्रो अग्निरीड्यो मातरिश्वा दूतो वक्षद्यजथाय देवान् ॥

સ્તુતિ પામીને, સમિધા સાથે આ યહ્વ (ઉત્સાહી) આજે ઉપર તરફ પ્રજ્વલિત થયો—દિવના શિખર પર, પૃથ્વીના નાભિ પર. મિત્રરૂપ, ઈડ્ય (પૂજનીય) અગ્નિ—માતરિશ્વા, દૂત—યજ્ઞાર્પણ માટે દેવોને વહન કરીને લાવશે.

Mantra 10

उदस्तम्भीत्समिधा नाकमृष्वोऽग्निर्भवन्नुत्तमो रोचनानाम् । यदी भृगुभ्यः परि मातरिश्वा गुहा सन्तं हव्यवाहं समीधे ॥

સમિધા વડે તેણે નાક (આકાશ)ને ટેકો આપ્યો; ઊંચો અગ્નિ પ્રકાશમય લોકોમાં સર્વોચ્ચ બન્યો. જ્યારે માતરિશ્વાએ ભૃગુઓ માટે ગુહામાં ગુપ્ત રહેલા હવ્યવાહ (હવિષ્યવાહક)ને પ્રજ્વલિત કર્યો.

Mantra 11

इळामग्ने पुरुदंसं सनिं गोः शश्वत्तमं हवमानाय साध । स्यान्नः सूनुस्तनयो विजावाग्ने सा ते सुमतिर्भूत्वस्मे ॥

હે અગ્નિ, હવન કરનાર માટે પુરુદંસ (ઘણા કર્મોથી સમૃદ્ધ) એવી ઇળા—ગૌનું (કિરણ-જ્ઞાનનું) શાશ્વત લાભ—સાધી આપ. અમારે માટે પુત્ર, સંતાન, બળવાન વંશજ થાય; હે અગ્નિ, એ જ તારી સુમતિ અમારે ઉપર થાઓ.