Sukta 33
Sukta 3.33
Viśvāmitra Gāthina (Kauśika)
Jagatī
ఈ సూక్తం జంట నది-దేవతలైన విపాట్ మరియు శుతుద్రీలను స్తుతిస్తుంది—పర్వతాల నుంచి ఉద్భవించే, జీవనదాయిని, వేగవంతమైన, మాతృస్వరూప జలధారలుగా—మరియు సురక్షితంగా దాటేందుకు, రక్షణ కోసం వేడుకుంటుంది. అడ్డుకునే సర్పం/ఆవరణాలను ఇంద్రుడు కొట్టి నీటిని విడుదల చేసిన ఆదర్శ కార్యాన్ని కూడా ఇది స్మరిస్తుంది; తద్వారా నదుల నిర్బంధరహిత ప్రవాహం నియంత్రణపై దైవ విజయం తో అనుసంధానమవుతుంది. చివరికి, అడ్డంకులు కొట్టుకుపోవాలని, “రెండు నిర్దోషులు” సురక్షితంగా క్షేమంగా చేరాలని అనే ప్రయోజనాత్మక, కరుణామయ ప్రార్థనతో సూక్తం ముగుస్తుంది.
In this hymn
Addressed to
Mantras
Mantra 1
प्र पर्वतानामुशती उपस्थादश्वे इव विषिते हासमाने । गावेव शुभ्रे मातरा रिहाणे विपाट् छुतुद्री पयसा जवेते ॥
పర్వతాల మనోహర ఒడిలోనుంచి ఆ రెండు ఆకాంక్షగల నదులు ఉప్పొంగి బయలుదేరుతాయి; అదుపులేని మాదగుర్రాలు హాస్యంగా పరిగెత్తినట్లుగా. ప్రకాశించే మాతలవలె, ఆవులు తమ దూడను నాకి స్నేహించునట్లుగా, విపాట్ మరియు శుతుద్రీ పోషకమైన పాలవంటి జలంతో వేగంగా ప్రవహిస్తాయి.
Mantra 2
इन्द्रेषिते प्रसवं भिक्षमाणे अच्छा समुद्रं रथ्येव याथः । समाराणे ऊर्मिभिः पिन्वमाने अन्या वामन्यामप्येति शुभ्रे ॥
ఇంద్రుని ప్రేరణతో, ముందుకు నడిపే ప్రవాహాన్ని యాచిస్తూ, మీరు ఇద్దరూ రాజమార్గంపై రథాలవలె సముద్రం వైపు సాగుతారు. అలలతో ఉబ్బి, సంగమ పోటీలో, హే శుభ్రే, మీలో ఒక ప్రకాశవంతమైన ధార మరొకదానికి దగ్గరవుతుంది—ఒకే ప్రవాహంగా ఏకమవాలని కోరుతూ.
Mantra 3
अच्छा सिन्धुं मातृतमामयासं विपाशमुर्वीं सुभगामगन्म । वत्समिव मातरा संरिहाणे समानं योनिमनु संचरन्ती ॥
మేము సింధువును చేరాము—అతడు అత్యంత మాతృస్వరూపుడు, అలసటలేని వాడు; అలాగే విపాశను చేరాము—విస్తారమైనది, సుభగమైనది. రెండు మాతలు తమ దూడను నాకి స్నేహించునట్లుగా, వారు ఇద్దరూ ఒకే యోని—ఒకే మూలం, ఒకే ప్రవాహమార్గం—అనుసరించి సమస్వరంగా సాగుతారు.
Mantra 4
एना वयं पयसा पिन्वमाना अनु योनिं देवकृतं चरन्तीः । न वर्तवे प्रसवः सर्गतक्तः किंयुर्विप्रो नद्यो जोहवीति ॥
ఈ (మార్గం) ద్వారానే మేము, పోషణ-పాలరసం (పయస్)తో ఉప్పొంగుతూ, దేవకృతమైన యోని—ఉద్భవపథం—అనుసరించి సాగుతాము. ప్రవాహార్థం నిర్మితమైన ఆ ప్రసవ-ప్రేరణ వెనుదిరగదు; విప్ర ఋషి నదులను పిలుస్తాడు—వాటి గూఢగతిని తెలుసుకొని, వాటి సమ్మతమైన దాటుదల పొందాలని ఆతురుడై.
Mantra 5
रमध्वं मे वचसे सोम्याय ऋतावरीरुप मुहूर्तमेवैः । प्र सिन्धुमच्छा बृहती मनीषावस्युरह्वे कुशिकस्य सूनुः ॥
ఓ ఋతాన్ని ధరించువారలారా, సోమమయమైన నా వాక్యంలో ఆనందించండి; మీ వేగవంతమైన ప్రవాహాలతో ఒక క్షణం దగ్గరకు రండి. సింధువైపు నా విస్తారమైన మనీషా ముందుకు సాగుతుంది; కుశికుని కుమారుడైన నేను, అవసరంలో పిలుచుచు, సహాయార్థం మిమ్మల్ని ఆహ్వానిస్తున్నాను.
Mantra 6
इन्द्रो अस्माँ अरदद्वज्रबाहुरपाहन्वृत्रं परिधिं नदीनाम् । देवोऽनयत्सविता सुपाणिस्तस्य वयं प्रसवे याम उर्वीः ॥
వజ్రబాహు ఇంద్రుడు మా కొరకు మార్గం చేసెను; నదులకు పరిమితి వంటి అడ్డంకిగా ఉన్న వృత్రుని అతడు తొలగించాడు. సుహస్తుడైన దేవుడు సవితా మమ్మల్ని ముందుకు నడిపించాడు; ఆ దివ్య ప్రసవ-ప్రేరణచేత మేము విశాల విస్తారాలలో ప్రయాణిస్తాము.
Mantra 7
प्रवाच्यं शश्वधा वीर्यं तदिन्द्रस्य कर्म यदहिं विवृश्चत् । वि वज्रेण परिषदो जघानायन्नापोऽयनमिच्छमानाः ॥
ఎల్లప్పుడూ పలుకదగినది ఆ వీర్యం—ఇంద్రుని ఆ కర్మ—అతడు అహి (వృత్ర)ను చీల్చినప్పుడు. వజ్రంతో అతడు ప్రతిఘటన యొక్క చుట్టుముట్టిన ఆసనాలు/ఆవరణాలను కూల్చివేశాడు; అప్పుడు జలాలు తమ మార్గాన్ని కోరుతూ, స్వేచ్ఛా ప్రవాహాన్ని వెదుకుతూ, ముందుకు వచ్చాయి.
Mantra 8
एतद्वचो जरितर्मापि मृष्ठा आ यत्ते घोषानुत्तरा युगानि । उक्थेषु कारो प्रति नो जुषस्व मा नो नि कः पुरुषत्रा नमस्ते ॥
ఓ జరితర్ (గాయకా), ఈ వచనాన్ని నిర్లక్ష్యం చేయకు; నీ దూరంగా మార్మోగే ఘోష తరువాతి యుగాల వరకు నిలిచియుండుగాక. మా ఉక్థాలలో ఈ పిలుపును స్వీకరించి, సమ్మతితో మా వైపు తిరుగు; మమ్మల్ని ఎక్కడా కిందకు పడవేయకు—ఓ పురుషత్రా (మనుష్యుల హితార్థం కార్యముచేయువాడా), నీకు నమస్కారం.
Mantra 9
ओ षु स्वसारः कारवे शृणोत ययौ वो दूरादनसा रथेन । नि षू नमध्वं भवता सुपारा अधोअक्षाः सिन्धवः स्रोत्याभिः ॥
ఓ సోదరీమణులారా (నదీధారలారా), కవి యొక్క పిలుపు వినండి; అతడు దూరం నుండి బండితోను రథంతోను మీ వద్దకు వచ్చాడు. వంగి, కృపతో దారి ఇవ్వండి; సుపార—సులభంగా దాటదగినవిగా—కండి, ఓ సింధవః (ధారలారా); మీ ప్రవాహాలు అక్ష (చక్రధురి) లోతు వరకు తక్కువగా ప్రవహించుగాక.
Mantra 10
आ ते कारो शृणवामा वचांसि ययाथ दूरादनसा रथेन । नि ते नंसै पीप्यानेव योषा मर्यायेव कन्या शश्वचै ते ॥
ఓ (నది), నీ ప్రతిధ్వని మరియు వచనాలను మేము వినుదుముగాక—నీవు దూరం నుండి బండితోను రథంతోను వచ్చితివి. మా వైపు వంగి అనుగ్రహించుము—జీవరసంతో పరిపుష్టమైన స్త్రీ ప్రేమలో వంగినట్లు, వరుని వైపు కన్య వంగినట్లు; అట్లే నీవు నిత్యం మా పక్షమే ఉండుము.
Mantra 11
यदङ्ग त्वा भरताः संतरेयुर्गव्यन्ग्राम इषित इन्द्रजूतः । अर्षादह प्रसवः सर्गतक्त आ वो वृणे सुमतिं यज्ञियानाम् ॥
అప్పుడు, ఓ అంగ, భరతులు నిన్ను దాటుదురు—గవ్య (గోధనము/కిరణ-సంపద) కోరుతూ—ఇంద్రజూతంగా ప్రేరేపింపబడిన చలించే సమూహంతో; అప్పుడు ఆ ప్రసవము (ప్రేరణ) వేగంగా ముందుకు దూసుకుపోవుగాక, విమోచన-ధారలా నిర్మితమైనదిగా. నీ కొరకు యజ్ఞియుల సుమతి—సద్బుద్ధి-కృపను—నేను వరిస్తున్నాను.
Mantra 12
अतारिषुर्भरता गव्यवः समभक्त विप्रः सुमतिं नदीनाम् । प्र पिन्वध्वमिषयन्तीः सुराधा आ वक्षणाः पृणध्वं यात शीभम् ॥
భరతులు—గవ్యవః (కిరణ/గోధన సాధకులు)—దాటిపోయిరి; విప్రుడు నదుల సుమతి—అనుగ్రహమయ సమన్వయాన్ని—సాధించెను. ఓ సురాధాః, సకల కార్యాలను సుసంపన్నం చేసే ప్రవాహాలారా, మీరు ఉప్పొంగి ముందుకు సాగండి, ప్రేరితమై; మీ వక్ష (ఉరము/తీరము) నింపుకొని శీఘ్రంగా గమించండి.
Mantra 13
उद्व ऊर्मिः शम्या हन्त्वापो योक्त्राणि मुञ्चत । मादुष्कृतौ व्येनसाघ्न्यौ शूनमारताम् ॥
ఎగసే ఊర్మి (తరంగం) శమ్యా (చెక్క మేకులు)ను కొట్టి తొలగించుగాక; హే ఆపః, యోక్త్రాణి (నూగు/బంధాలు) విప్పండి. దుష్కృతం గానీ దోషం గానీ వల్ల ఆ ఇద్దరు నిర్దోషులు (అఘ్న్యౌ) హింసింపబడకుండుగాక; వారు శూనమ్—క్షేమం, సురక్షిత తీరం—చేరుగాక.
Inside Sukta 33
How it unfolds
- Where it opens
A vivid, poetic emergence: the two rivers surge from the mountains, radiant and maternal, rushing with nourishing ‘milk.’
- Development
Praise becomes petition: the rivers are asked to grant a safe course, while the hymn widens into the cosmic myth of Indra breaking the serpent/closures so the waters may seek their path.
- Climax
Indra’s celebrated act of cutting the serpent and smashing the encircling resistances—after which the waters advance, desiring their way (ayanam).
- Where it settles
A concrete closing prayer: may waves strike away stakes, may yokes be loosened, and may the guiltless be unharmed—arriving at safety and well-being.
The deity: Vipāṭ and Śutudrī
- In the VedaThey are treated as living goddesses who can grant passage, remove restraints, and protect travelers and cattle.
- Cosmic functionTo embody the free, life-sustaining flow of waters in the world—fertility, nourishment, movement, and the ordered pathways (ayanam) by which vitality circulates; their flow is framed as part of Indra’s cosmic victory that opens channels and releases abundance.
- Inner significanceThe rivers signify released life-force and clarity of movement in consciousness: when obstructions (fear, guilt, constraint) are struck down, the inner ‘waters’ find their course, restoring nourishment, safety, and right direction.
The seer
- Viśvāmitra Gāthina (Kauśika)Kauśika gotra; Gāthin lineage (connected with the Gādhi/Kuśika tradition) · A royal-turned-seer celebrated for spiritual power and for hymns that join political geography (rivers, routes, peoples) with cosmic theology (Indra releasing the waters).
Famous verses
प्र पर्वतानामुशती उपस्थादश्वे इव विषिते हासमाने । गावेव शुभ्रे मातरा रिहाणे विपाट् छुतुद्री पयसा जवेते ॥प्रवाच्यं शश्वधा वीर्यं तदिन्द्रस्य कर्म यदहिं विवृश्चत् । वि वज्रेण परिषदो जघानायन्नापोऽयनमिच्छमानाः ॥उद्व ऊर्मिः शम्या हन्त्वापो योक्त्राणि मुञ्चत । मादुष्कृतौ व्येनसाघ्न्यौ शूनमारताम् ॥Attributes of the deity
- Mountain-born and swift-flowing
- Nourishing (páyas imagery) and maternal
- Protective—granting safe crossing and well-being
- Liberating—loosening bonds/yokes and breaking obstacles
- Part of the wider Vedic waters (Āpaḥ) theology connected to Indra’s release of waters
Also by this seer
- Rig Veda Maṇḍala 3 is predominantly attributed to Viśvāmitra and his family of seers.
- Tradition associates the famous Gāyatrī/ Sāvitrī mantra (RV 3.62.10) with Viśvāmitra.
- Several Indra hymns in Mandala 3 that emphasize Vṛtra-slaying and the liberation of waters are linked to the Viśvāmitra corpus.
The rite, step by step
- Ācamana or sprinkling with clean water while stating the intention of safe passage and well-being.
- Invoke Vipāṭ–Śutudrī with praise of their mountain origin, speed, and nourishing power (opening verses).
- Recall Indra’s release of the waters (mid-hymn) to ritually ‘authorize’ the removal of obstruction and fear.
- Petition the waters to open a path, loosen bonds, and protect the innocent (closing verses).
- Conclude with silent offering of gratitude at the water’s edge and a vow of non-harm/clean conduct toward waters and crossings.
Offerings
- Libation of water (arghya/udaka)
- Ghee or milk offered into fire when performed with agni (optional)
- Barley or soma-substitute offerings in a formal setting (context-dependent)
- Simple flowers or grains offered respectfully to the river (local custom, non-Vedic but common in practice)
Frequently Asked Questions
They are paired river-goddesses praised as swift, bright, nourishing waters. The hymn treats them as living divine powers who can grant a safe path and protection.
It recalls the Vedic myth where Indra breaks the obstruction that held back the waters. This frames the rivers’ flowing as a cosmic act of liberation—opening pathways and restoring abundance.
Traditionally it suits prayers near water—especially before crossing a river—asking the waters to remove obstacles and bring travelers to safety. More broadly, it is recited for clearing blockages and restoring ‘flow’ in life and mind.
Ask anything about Sukta 33 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
