Sukta 33
Sukta 3.33
Viśvāmitra Gāthina (Kauśika)
Vipāṭ and Śutudrī (paired river-goddesses; also connected to Sindhu complex)
Jagatī
अयं सूक्तः युग्मनदीदेव्यौ विपाट्-शुतुद्रीं स्तौति—ताः प्राणदायिन्यः शीघ्रगामिन्यः मातृवत् स्नेहयुक्ता आपः, पर्वतेभ्यः प्रस्रवन्त्यः। तयोः सुरक्षितं तरणं रक्षणं च याचते। इन्द्रस्यापि आदर्शकर्म स्मार्यते—यः वृत्रं/आवरणानि वज्रेण हत्वा आपो मुमोच; तेन नदीप्रवाहस्य स्वातन्त्र्यं दैवविजयेन सह संबध्यते। अन्ते सूक्तं व्यवहारिकां करुणां प्रार्थनां समाप्नोति—यत् सर्वे विघ्नाः अपवह्यन्तां, तथा ‘द्वौ अनपराधिनौ’ सुरक्षितिं क्षेमं च प्राप्नुताम्।
Mantras
Mantra 1
प्र पर्वतानामुशती उपस्थादश्वे इव विषिते हासमाने । गावेव शुभ्रे मातरा रिहाणे विपाट् छुतुद्री पयसा जवेते ॥
प्र पर्वतानामुशती उपस्थादश्वे इव विषिते हासमाने । गावेव शुभ्रे मातरा रिहाणे विपाट् छुतुद्री पयसा जवेते ॥
Mantra 2
इन्द्रेषिते प्रसवं भिक्षमाणे अच्छा समुद्रं रथ्येव याथः । समाराणे ऊर्मिभिः पिन्वमाने अन्या वामन्यामप्येति शुभ्रे ॥
इन्द्रेषिते प्रसवं भिक्षमाणे अच्छा समुद्रं रथ्येव याथः । समाराणे ऊर्मिभिः पिन्वमाने अन्या वामन्यामप्येति शुभ्रे ॥
Mantra 3
अच्छा सिन्धुं मातृतमामयासं विपाशमुर्वीं सुभगामगन्म । वत्समिव मातरा संरिहाणे समानं योनिमनु संचरन्ती ॥
अच्छा सिन्धुं मातृतमामयासं विपाशमुर्वीं सुभगामगन्म । वत्समिव मातरा संरिहाणे समानं योनिमनु संचरन्ती ॥
Mantra 4
एना वयं पयसा पिन्वमाना अनु योनिं देवकृतं चरन्तीः । न वर्तवे प्रसवः सर्गतक्तः किंयुर्विप्रो नद्यो जोहवीति ॥
एनेन वयं पयसा पिन्वमानाः अनु देवकृतं योनिं चरन्तीः। न वर्तते प्रसवः सर्गतक्तः; किम्युः विप्रो नद्यो जोहवीति॥
Mantra 5
रमध्वं मे वचसे सोम्याय ऋतावरीरुप मुहूर्तमेवैः । प्र सिन्धुमच्छा बृहती मनीषावस्युरह्वे कुशिकस्य सूनुः ॥
ऋतावरीर् मे वचसे सोम्याय रमध्वम्; उप मुहूर्तम् एवैः। सिन्धुम् अच्छाऽस्युर् बृहती मनीषा; कुशिकस्य सूनुः अह्वे॥
Mantra 6
इन्द्रो अस्माँ अरदद्वज्रबाहुरपाहन्वृत्रं परिधिं नदीनाम् । देवोऽनयत्सविता सुपाणिस्तस्य वयं प्रसवे याम उर्वीः ॥
इन्द्रोऽस्मान् अरदद् वज्रबाहुः; अपाहन् वृत्रं परिधिं नदीनाम्। देवोऽनयत् सविता सुपाणिः; तस्य वयं प्रसवे याम उर्वीः॥
Mantra 7
प्रवाच्यं शश्वधा वीर्यं तदिन्द्रस्य कर्म यदहिं विवृश्चत् । वि वज्रेण परिषदो जघानायन्नापोऽयनमिच्छमानाः ॥
प्रवाच्यं शश्वधा वीर्यं तदिन्द्रस्य कर्म यदहिं विवृश्चत्। वज्रेण परिषदो विहत्य ततोऽपोऽग्रेऽयन्, स्वमार्गं कामयमानाः स्वच्छन्दगतिं मृगयमाणाः॥
Mantra 8
एतद्वचो जरितर्मापि मृष्ठा आ यत्ते घोषानुत्तरा युगानि । उक्थेषु कारो प्रति नो जुषस्व मा नो नि कः पुरुषत्रा नमस्ते ॥
एतद्वचो जरितर्मा अपि मृष्ठाः; आ यत्ते घोषा अनुत्तरा युगानि। उक्थेषु कारं प्रति नो जुषस्व; मा नो नि कः पुरुषत्रा नमस्ते॥
Mantra 9
ओ षु स्वसारः कारवे शृणोत ययौ वो दूरादनसा रथेन । नि षू नमध्वं भवता सुपारा अधोअक्षाः सिन्धवः स्रोत्याभिः ॥
ओ षु स्वसारः कारवे शृणोत; ययौ वो दूरादनसा रथेन। नि षू नमध्वं भवत सुपारा; अधोअक्षाः सिन्धवः स्रोत्याभिः॥
Mantra 10
आ ते कारो शृणवामा वचांसि ययाथ दूरादनसा रथेन । नि ते नंसै पीप्यानेव योषा मर्यायेव कन्या शश्वचै ते ॥
आ ते कारो शृणवामा वचांसि ययाथ दूरादनसा रथेन। नि ते नंसै पीप्यानेव योषा मर्यायेव कन्या शश्वचै ते॥
Mantra 11
यदङ्ग त्वा भरताः संतरेयुर्गव्यन्ग्राम इषित इन्द्रजूतः । अर्षादह प्रसवः सर्गतक्त आ वो वृणे सुमतिं यज्ञियानाम् ॥
यदङ्ग त्वा भरताः संतरेयुर्गव्यन्ग्राम इषित इन्द्रजूतः। अर्षादह प्रसवः सर्गतक्त आ वो वृणे सुमतिं यज्ञियानाम्॥
Mantra 12
अतारिषुर्भरता गव्यवः समभक्त विप्रः सुमतिं नदीनाम् । प्र पिन्वध्वमिषयन्तीः सुराधा आ वक्षणाः पृणध्वं यात शीभम् ॥
अतारिषुर्भरता गव्यवः समभक्त विप्रः सुमतिं नदीनाम्। प्र पिन्वध्वमिषयन्तीः सुराधा आ वक्षणाः पृणध्वं यात शीभम्॥
Mantra 13
उद्व ऊर्मिः शम्या हन्त्वापो योक्त्राणि मुञ्चत । मादुष्कृतौ व्येनसाघ्न्यौ शूनमारताम् ॥
उद्व ऊर्मिः शम्याः हन्तु; आपः योक्त्राणि मुञ्चत। मा दुष्कृतौ व्येनसा अघ्न्यौ शूनम् अरताम्॥
Frequently Asked Questions
They are paired river-goddesses praised as swift, bright, nourishing waters. The hymn treats them as living divine powers who can grant a safe path and protection.
It recalls the Vedic myth where Indra breaks the obstruction that held back the waters. This frames the rivers’ flowing as a cosmic act of liberation—opening pathways and restoring abundance.
Traditionally it suits prayers near water—especially before crossing a river—asking the waters to remove obstacles and bring travelers to safety. More broadly, it is recited for clearing blockages and restoring ‘flow’ in life and mind.
Ask anything about Sukta 33 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.