Rig Veda 3.33.4: Mandala 3, Sukta 33, Mantra 4

Sukta 3.33

Rishi: Viśvāmitra Gāthina (Kauśika)

Devata: Nadyaḥ (river powers; with implicit divine order devakṛta)

Chandas: Jagatī

Samhita Patha (Devanagari)

एना वयं पयसा पिन्वमाना अनु योनिं देवकृतं चरन्तीः । न वर्तवे प्रसवः सर्गतक्तः किंयुर्विप्रो नद्यो जोहवीति ॥

Transliteration

énā vayáṃ páyasā pínvamānā ánu yóniṃ devákṛtaṃ cárantīḥ | ná vártave prasaváḥ sárga-taktaḥ kiṃyúr vípro nadyò johavīti ||

Translation

ด้วยหนทางนี้ พวกเราพองเต็มด้วยน้ำนมแห่งการหล่อเลี้ยง (ปยัส) เคลื่อนไปตามครรภ์/แหล่งกำเนิด (โยนิ) ที่เทพเจ้าสร้างไว้ แรงผลักดัน (ปรสวะ) ที่หล่อหลอมเพื่อการไหลบ่าไม่หวนกลับ ฤๅษีผู้มีญาณเรียกหาสายน้ำทั้งหลาย ใคร่รู้ทางลับของนาง และเพื่อให้ได้การยินยอมให้ผ่านพ้น

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• एना: by/with these two
• एना: Karaṇa
• Type: Pronoun
• Root: एतद् (प्रातिपदिक: एन-)

• वयम्: we
• वयम्: Kartā
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद्

• पयसा: with milk; with water/juice
• पयसा: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: पयस्

• पिन्वमाना: being swollen/filled; swelling
• पिन्वमाना: Kartā
• Type: Verb (participle)
• Root: पि√न्व् (पिन्वति) / पि√न्व्

• अनु: along; following
• अनु: Adhikaraṇa
• Type: Indeclinable
• Root: अनु

• योनिम्: course; channel; womb/source
• योनिम्: Karma
• Type: Noun
• Root: योनि

• देवकृतम्: made by the gods
• देवकृतम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: देवकृत (देव + कृत) अथवा √कृ (कृत) समास

• चरन्तीः: moving; flowing
• चरन्तीः: Kartā
• Type: Verb (participle)
• Root: चर् (चरति)

• न: not
• न: —
• Type: Indeclinable
• Root: न

• वर्तवे: for turning back; to return
• वर्तवे: Sampradāna
• Type: Noun (infinitival/gerundive form)
• Root: वर्तु (वर्तन्/वर्त) अथवा √वृत् (वर्तते) से व्युत्पन्न

• प्रसवः: impulse; onward drive; outflow
• प्रसवः: Kartā
• Type: Noun
• Root: प्रसव

• सर्गतक्तः: fashioned for flowing; stream-hewn
• सर्गतक्तः: Kartā
• Type: Adjective
• Root: सर्ग + तक्त (√तक्ष् ‘to fashion’ → तक्त ‘hewn/constructed’) समास

• किम्: what?
• किम्: Karma
• Type: Pronoun
• Root: किम्

• युः: the young one; youth
• युः: Kartā
• Type: Noun
• Root: यु (प्रातिपदिक: यु- ‘युवा/युवक’)

• विप्रः: inspired sage; poet
• विप्रः: Kartā
• Type: Noun
• Root: विप्र

• नद्यः: rivers
• नद्यः: Kartā
• Type: Noun
• Root: नदी

• जोहवीति: calls upon; invokes repeatedly
• जोहवीति: Kartā
• Type: Verb
• Root: हु (जुहोति) with intensive/reduplicated present stem