Rig Veda Sukta 1
Mandala 2Sukta 116 Mantras

Sukta 1

Sukta 2.1

Rishi

Gṛtsamada (Bhārgava)

Devata

Agni

Chandas

Gāyatrī (RV 2.1 is predominantly gāyatrī)

ฤคเวท 2.1 อัญเชิญอัคนีในฐานะไฟผู้บังเกิดทั่วทุกแห่ง ผู้บริสุทธิ์เสมอ ผู้ผุดขึ้นจากความรุ่งเรืองแห่งสวรรค์ จากน้ำ จากศิลา จากไม้และพืช และผู้ถูกจุดขึ้นในเรือนและในดวงใจของมนุษย์ บทสวดสรรเสริญอัคนีในรูปสัมพันธ์หลากหลาย—บิดา พี่น้อง บุตร และมิตร—พร้อมวอนขอให้ท่านนำผู้บูชาและผู้อุปถัมภ์ไปสู่ความรุ่งเรือง ความคุ้มครอง และถ้อยคำอัน “กว้างใหญ่” (bṛhat) ในที่ประชุม

Mantras

Mantra 1

त्वमग्ने द्युभिस्त्वमाशुशुक्षणिस्त्वमद्भ्यस्त्वमश्मनस्परि । त्वं वनेभ्यस्त्वमोषधीभ्यस्त्वं नृणां नृपते जायसे शुचिः ॥

อัคนี (Agni) เอ๋ย พระองค์บังเกิดจากห้วงฟ้าอันสว่างไสว; พระองค์คือผู้จุดไฟอันรวดเร็ว; พระองค์บังเกิดจากสายน้ำ และจากศิลา. พระองค์บังเกิดจากพงไพร จากหมู่โอสถและพืชพรรณ; พระองค์ ผู้เป็นเจ้าแห่งมนุษย์ทั้งหลาย บังเกิดเป็นเปลวเพลิงอันบริสุทธิ์—ภายในเรา.

Mantra 2

तवाग्ने होत्रं तव पोत्रमृत्वियं तव नेष्ट्रं त्वमग्निदृतायतः । तव प्रशास्त्रं त्वमध्वरीयसि ब्रह्मा चासि गृहपतिश्च नो दमे ॥

โอ อัคนี บทเรียกถวาย (hotṛ) เป็นของท่าน บทผู้ชำระและพิทักษ์ (potṛ) ก็เป็นของท่าน หน้าที่แห่งฤดูกาลอันถูกต้องของฤตวิช (ṛtvij) เป็นของท่าน และหน้าที่ผู้นำทาง (neṣṭṛ) ก็เป็นของท่าน—ท่านคือผู้ก่อไฟผู้ดำเนินไปตามฤตะ (ṛta) คือสัจจะและระเบียบจักรวาล. วาจาบัญชาการก็เป็นของท่าน ท่านประกอบยัญพิธี และท่านคือพรหมัน (brahman) ทั้งเป็นคฤหปติ (gṛhapati) คือเจ้าเรือนในเรือนของพวกเรา.

Mantra 3

त्वमग्न इन्द्रो वृषभः सतामसि त्वं विष्णुरुरुगायो नमस्यः । त्वं ब्रह्मा रयिविद्ब्रह्मणस्पते त्वं विधर्तः सचसे पुरंध्या ॥

โอ อัคนี ท่านคืออินทระ ผู้เป็นโคพฤษภแห่งเหล่าผู้สว่างไสว; ท่านคือวิษณุ ผู้ก้าวกว้าง ผู้ควรนอบน้อมสักการะ. ท่านคือพรหมัน ผู้รู้และผู้ประทานทรัพย์อุดม (rayi); โอ พรหมณัสปติ (brahmaṇaspati) เจ้าแห่งวาจาศักดิ์สิทธิ์ ท่านประสานกับพลังผู้ทรงไว้และจัดวาง และอยู่ร่วมกับความเต็มเปี่ยมแห่งปัญญาอันรู้จำแนก (purandhyā).

Mantra 4

त्वमग्ने राजा वरुणो धृतव्रतस्त्वं मित्रो भवसि दस्म ईड्यः । त्वमर्यमा सत्पतिर्यस्य सम्भुजं त्वमंशो विदथे देव भाजयुः ॥

โอ อัคนี ท่านคือพระราชาวรุณะ ผู้มั่นคงในวรตะ (vrata) คือกฎแห่งสัตย์ปฏิญาณ; ท่านเป็นมิตร (Mitra) ผู้ควรสรรเสริญ ผู้ควรถูกอัญเชิญ. ท่านคืออริยมัน (Aryaman) สัตปติ ผู้เป็นนายแท้ ผู้ประทานส่วนร่วมแห่งการเสวยสุข; และท่านคืออังศะ (Aṃśa) ในที่ประชุม (vidatha) โอ เทวะ ผู้แจกจ่ายส่วนแบ่งทั้งหลาย—แบ่งปันส่วนอันชอบธรรมให้แก่ผู้คน.

Mantra 5

त्वमग्ने त्वष्टा विधते सुवीर्यं तव ग्नावो मित्रमहः सजात्यम् । त्वमाशुहेमा ररिषे स्वश्व्यं त्वं नरां शर्धो असि पुरूवसुः ॥

ข้าแต่ อัคนี (Agni) ท่านคือทวัสฏฤ (Tvaṣṭṛ) ผู้หล่อหลอมพลังวีรบุรุษให้แก่ผู้บำเพ็ญพิธี; โอ้สหายแห่งความยิ่งใหญ่ ไฟผู้เป็นญาติของท่านล้วนเกิดร่วมครรภ์เดียวกัน. ท่านนำความมั่งคั่งสีทองมาอย่างรวดเร็ว ท่านประทานม้าดี—อาชาแห่งพลัง; ท่านคือหมู่ชนของมนุษย์ ผู้กว้างใหญ่ด้วยทรัพย์อันมากมาย.

Mantra 6

त्वमग्ने रुद्रो असुरो महो दिवस्त्वं शर्धो मारुतं पृक्ष ईशिषे । त्वं वातैररुणैर्यासि शंगयस्त्वं पूषा विधतः पासि नु त्मना ॥

ข้าแต่ อัคนี ท่านคือรุทระ (Rudra) ผู้เป็นเจ้าอันยิ่งใหญ่แห่งฟ้ากว้าง; ท่านทรงอำนาจเหนือหมู่มารุต (Marut) ผู้แข็งแกร่งและเพิ่มพูน. ท่านเคลื่อนไปพร้อมลมสีแดงดุจอรุณ เป็นผู้นำสันติ; ท่านคือปูษัน (Pūṣan) ผู้พิทักษ์ผู้จัดระเบียบงานพิธี—ด้วยกำลังแห่งตนเอง.

Mantra 7

त्वमग्ने द्रविणोदा अरंकृते त्वं देवः सविता रत्नधा असि । त्वं भगो नृपते वस्व ईशिषे त्वं पायुर्दमे यस्तेऽविधत् ॥

ข้าแต่ อัคนี ท่านคือผู้ประทานทรัพย์ (draviṇodā) แก่ผู้ที่เตรียมพร้อมแล้ว; ท่านคือเทพสวิตฤ (Savitṛ) ผู้วางไว้ซึ่งรัตนะทั้งหลาย. ท่านคือภคะ (Bhaga) โอ้เจ้าแห่งมนุษย์ ผู้ครอบครองความมั่งมี; ท่านคือผู้พิทักษ์ในเรือนของผู้ที่ได้บำเพ็ญรับใช้ท่านแล้ว.

Mantra 8

त्वामग्ने दम आ विश्पतिं विशस्त्वां राजानं सुविदत्रमृञ्जते । त्वं विश्वानि स्वनीक पत्यसे त्वं सहस्राणि शता दश प्रति ॥

โอ อัคนี ในเรือนนี้หมู่ชนทั้งหลายยกท่านขึ้นเป็นเจ้าแห่งตระกูล เป็นราชาผู้ประทานปัญญาอันเที่ยงตรง ท่านทรงปกครองพลังอันรุ่งเรืองทั้งปวงและหมู่กองอันเป็นระเบียบ; ท่านยืนเผชิญหน้ากับการเคลื่อนไหวที่ทวีเป็นพัน เป็นร้อย เป็นสิบ และทรงครอบงำแรงเร่งไปข้างหน้าของมัน

Mantra 9

त्वामग्ने पितरमिष्टिभिर्नरस्त्वां भ्रात्राय शम्या तनूरुचम् । त्वं पुत्रो भवसि यस्तेऽविधत्त्वं सखा सुशेवः पास्याधृषः ॥

โอ อัคนี มนุษย์ทั้งหลายด้วยเครื่องบูชาทำให้ท่านเป็นบิดา; เพื่อพี่น้องท่านเป็นสหายผู้เมตตา กายส่องประกาย ท่านเป็นบุตรของผู้จุดท่านขึ้น; ท่านเป็นมิตรผู้เปี่ยมกรุณา คุ้มครองโดยมิอาจถูกล่วงละเมิด

Mantra 10

त्वमग्न ऋभुराके नमस्यस्त्वं वाजस्य क्षुमतो राय ईशिषे । त्वं वि भास्यनु दक्षि दावने त्वं विशिक्षुरसि यज्ञमातनिः ॥

โอ อัคนี ท่านคือช่างผู้ชำนาญ ผู้ควรนมัสการ ณ ยอดสูง; ท่านทรงอำนาจเหนือความอุดมแห่งพลังและความมั่งคั่งอันเต็มเปี่ยม ท่านส่องประกายและจุดไฟไปตามแนวแห่งการให้ที่ชอบธรรม; ท่านคือครูผู้รู้จำแนก ผู้แผ่พิธีบูชาให้กว้างไกล

Mantra 11

त्वमग्ने अदितिर्देव दाशुषे त्वं होत्रा भारती वर्धसे गिरा । त्वमिळा शतहिमासि दक्षसे त्वं वृत्रहा वसुपते सरस्वती ॥

โอ อัคนี สำหรับผู้ให้ทาน ท่านคือ อทิติ (Aditi) ผู้กว้างใหญ่และปลดปล่อย; ท่านคือถ้อยคำศักดิ์สิทธิ์แห่งการบูชา คือ ภารตี (Bhāratī) ที่เติบโตด้วยบทสรรเสริญ. ท่านคือ อิฬา (Iḷā) โภชนาการอันไหลร้อยสายเพื่อพลังแห่งทักษะอันถูกต้อง (dákṣa); ท่านคือผู้สังหารผู้ปกคลุม วฤตระ (Vṛtra), เจ้าแห่งทรัพย์อุดม วสุปติ (Vasupati), คือ สรัสวตี (Sarasvatī) แห่งแรงบันดาลใจที่ไหลริน.

Mantra 12

त्वमग्ने सुभृत उत्तमं वयस्तव स्पार्हे वर्ण आ संदृशि श्रियः । त्वं वाजः प्रतरणो बृहन्नसि त्वं रयिर्बहुलो विश्वतस्पृथुः ॥

โอ อัคนี ผู้ได้รับการค้ำจุนอย่างดี ท่านคือพลังชีวิตอันสูงสุด; ในรัศมีอันน่าปรารถนาของท่าน ความรุ่งเรืองทั้งหลายปรากฏแก่สายตาอย่างแจ่มชัด. ท่านคือความอุดม (Vāja) ที่พาเราข้ามพ้น; ท่านคือทรัพย์สมบัติอันมากมาย (Rayi) กว้างไกลรอบด้าน.

Mantra 13

त्वामग्न आदित्यास आस्यं त्वां जिह्वां शुचयश्चक्रिरे कवे । त्वां रातिषाचो अध्वरेषु सश्चिरे त्वे देवा हविरदन्त्याहुतम् ॥

โอ อัคนี เหล่าอาทิตยะ (Ādityas) ได้ทำท่านให้เป็นปากของตน; เหล่าผู้บริสุทธิ์ได้ทำท่านให้เป็นลิ้นของตน โอ กวีผู้หยั่งรู้. สหายแห่งการให้ทานเข้ามาแนบชิดท่านในพิธีบูชา; ในท่านเอง เหล่าเทพลิ้มรสและร่วมรับส่วนแห่งเครื่องบูชาที่ได้ถวายแล้ว.

Mantra 14

त्वे अग्ने विश्वे अमृतासो अद्रुह आसा देवा हविरदन्त्याहुतम् । त्वया मर्तासः स्वदन्त आसुतिं त्वं गर्भो वीरुधां जज्ञिषे शुचिः ॥

โอ อัคนี ในท่าน เหล่าเทพทั้งปวงผู้เป็นอมตะและไม่ลวงล่อล้วนร่วมเสวยเครื่องบูชา (havis) ที่ได้ถวายแล้ว. ด้วยท่าน มนุษย์ทั้งหลายลิ้มรสความรื่นรมย์ที่คั้นแล้ว (น้ำโสมะ); ท่านผู้บริสุทธิ์บังเกิดเป็นครรภ์แห่งพืชพรรณ (vīrudh) ที่งอกงาม.

Mantra 15

त्वं तान्त्सं च प्रति चासि मज्मनाग्ने सुजात प्र च देव रिच्यसे । पृक्षो यदत्र महिना वि ते भुवदनु द्यावापृथिवी रोदसी उभे ॥

ท่านเป็นทั้งผู้ถูกรวบรวมและผู้เผชิญหน้า ด้วยความยิ่งใหญ่ของท่าน โอ อัคนีผู้บังเกิดดี; และท่านผู้เป็นเทพก็เอ่อล้นเกินประมาณ. เมื่อ ณ ที่นี้ ด้วยฤทธานุภาพของท่าน พลังอันเกื้อหนุนปรากฏขึ้นแล้ว ฟ้าและดิน—สองโลก (rodasī)—ย่อมตามรอยการแผ่กว้างของท่านไป.

Mantra 16

ये स्तोतृभ्यो गोअग्रामश्वपेशसमग्ने रातिमुपसृजन्ति सूरयः । अस्माञ्च ताँश्च प्र हि नेषि वस्य आ बृहद्वदेम विदथे सुवीराः ॥

เหล่าปราชญ์ (sūri) ผู้จัดสรรของทานแก่ผู้สรรเสริญ—อุดมด้วยฝูงโคอันรุ่งเรืองและม้าอันทรงพลัง—โอ อัคนีเอ๋ย; ขอท่านนำทั้งเขาและเราก้าวไปสู่ความเกื้อกูลอันประเสริฐยิ่ง. ขอให้เราได้กล่าวถึงความไพศาล (bṛhat) ในสภา (vidatha) พร้อมด้วยพลังวีรชน.

Frequently Asked Questions

It presents Agni as the universal fire—born in many forms in nature and kindled in the home—who purifies, protects, and carries offerings to the gods, guiding people to prosperity and right order.

It poetically describes fire’s many manifestations and sources: lightning in the sky, hidden heat in waters, sparks from stone, and flame produced from wood and plants—showing Agni as present throughout the cosmos.

It is well-suited for beginning a fire offering or a simple lamp/fire prayer: kindle the flame, offer ghee (or a symbolic offering), and recite with the intention that inner clarity and protection arise along with outer worship.

Ask anything about Sukta 1 of the Rig Veda

Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.

Not sure where to start?

A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.

Read Rig Veda in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App