Rig Veda 2.1.8: Mandala 2, Sukta 1, Mantra 8

Sukta 2.1

Rishi: Gṛtsamada (traditionally, Maṇḍala 2 attributed to Gṛtsamada Bhārgava)

Devata: Agni

Chandas: Triṣṭubh (probable for RV 2.1; verse-length and cadence consistent)

Samhita Patha (Devanagari)

त्वामग्ने दम आ विश्पतिं विशस्त्वां राजानं सुविदत्रमृञ्जते । त्वं विश्वानि स्वनीक पत्यसे त्वं सहस्राणि शता दश प्रति ॥

Transliteration

tvām agne dame ā viśpátiṃ víśas tvā́ṃ rājā́naṃ suvidátram ṛñjate | tvaṃ víśvāni svanīka patyase tvaṃ sahásrāṇi śatá daśá práti ||

Translation

โอ อัคนี ในเรือนนี้หมู่ชนทั้งหลายยกท่านขึ้นเป็นเจ้าแห่งตระกูล เป็นราชาผู้ประทานปัญญาอันเที่ยงตรง ท่านทรงปกครองพลังอันรุ่งเรืองทั้งปวงและหมู่กองอันเป็นระเบียบ; ท่านยืนเผชิญหน้ากับการเคลื่อนไหวที่ทวีเป็นพัน เป็นร้อย เป็นสิบ และทรงครอบงำแรงเร่งไปข้างหน้าของมัน

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• त्वाम्: you (as object)
• त्वाम्: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• अग्ने: O Agni
• अग्ने: सम्बोधन
• Type: Noun (vocative)
• Root: अग्नि (प्रातिपदिक)

• दमे: in the house/home
• दमे: अधिकारण
• Type: Noun
• Root: दम (प्रातिपदिक)

• आ: towards, hither
• आ: —
• Type: Indeclinable
• Root: आ (उपसर्ग/निपात)

• विश्पतिम्: lord of the clan/settlement
• विश्पतिम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: विश्पति (प्रातिपदिक; विश् + पति)

• विशः: the clans/peoples
• विशः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: विश् (प्रातिपदिक)

• त्वाम्: you
• त्वाम्: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद्

• राजानम्: king
• राजानम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: राजन् (प्रातिपदिक)

• सुविदत्रम्: good giver/bestower
• सुविदत्रम्: कर्म
• Type: Adjective
• Root: सुविदत्र (प्रातिपदिक; सु- + विदत्र)

• ऋञ्जते: they arrange/prepare (for), they set up
• ऋञ्जते: —
• Type: Verb
• Root: ऋञ्ज् (धातु; ‘to set in order, to make ready, to adorn’)

• त्वम्: you
• त्वम्: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद्

• विश्वानि: all (things), everything
• विश्वानि: कर्म
• Type: Adjective/Substantive
• Root: विश्व (प्रातिपदिक)

• स्वनीक: O fair-faced/bright-visaged one
• स्वनीक: सम्बोधन
• Type: Adjective (vocative)
• Root: स्वनीक (प्रातिपदिक; सु- + अनीक)

• पत्यसे: you rule/are lord over
• पत्यसे: —
• Type: Verb
• Root: पत्/पति (धातु-आधारित; denominative from पति ‘to be lord/master’)

• त्वम्: you
• त्वम्: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद्

• सहस्राणि: thousands
• सहस्राणि: कर्म
• Type: Noun
• Root: सहस्र (प्रातिपदिक)

• शता: hundreds
• शता: कर्म
• Type: Noun
• Root: शत (प्रातिपदिक)

• दश: tens
• दश: कर्म
• Type: Numeral
• Root: दश (प्रातिपदिक/संख्या)

• प्रति: towards; in return; each
• प्रति: —
• Type: Indeclinable
• Root: प्रति (उपसर्ग/अव्यय)