Sukta 44

Mantra 1

यो रयिवो रयिंतमो यो द्युम्नैर्द्युम्नवत्तमः । सोमः सुतः स इन्द्र तेऽस्ति स्वधापते मदः ॥

పిండిన ఆ సోమం—రయి (సమృద్ధి)-లో అత్యంత సమృద్ధమైనది, ద్యుమ్న (దీప్తి)-లో అత్యంత దీప్తమైనది—అదే, హే ఇంద్రా, స్వధాపతే, నీకు మద (ఉల్లాసోన్మాదం)గా ఉంది.

Mantra 2

यः शग्मस्तुविशग्म ते रायो दामा मतीनाम् । सोमः सुतः स इन्द्र तेऽस्ति स्वधापते मदः ॥

పిండిన ఆ సోమం—శగ్మ (బలవంతమైనది), తువిశగ్మ (అత్యంత బలవంతమైనది)—హే ఇంద్రా, మా మతి (ఆలోచన-ప్రేరణ) కొరకు రయః (సమృద్ధులు) ఇచ్చేవాడిగా, బంధించేవాడిగా అవుతుంది; హే స్వధాపతే, అదే నీ మద.

Mantra 3

येन वृद्धो न शवसा तुरो न स्वाभिरूतिभिः । सोमः सुतः स इन्द्र तेऽस्ति स्वधापते मदः ॥

ఏదివల్ల నీవు శవసా (బలంతో) వృద్ధుడైనట్లుగా, నీ స్వీయ సహాయాలతో తురితుడైనట్లుగా అవుతావో—హే స్వధాపతే ఇంద్రా! ఈ సుత (నలిపిన) సోమము నీకే మద (ఆనందోన్మాదం)గా ఉంది.

Mantra 4

त्यमु वो अप्रहणं गृणीषे शवसस्पतिम् । इन्द्रं विश्वासाहं नरं मंहिष्ठं विश्वचर्षणिम् ॥

మీ కొరకు నేను ఆ అప్రమేయుడు/అప్రహణుడు (దాడికి లొంగని), శవసస్పతి (బలాధిపతి) అయిన ఇంద్రుని స్తుతిస్తున్నాను—ఆ విశ్వసాహుడు, వీర నరుడు, అత్యంత దాత, విశ్వచర్షణి (సర్వ మానవ వర్గాలలో అగ్రగామి)ని.

Mantra 5

यं वर्धयन्तीद्गिरः पतिं तुरस्य राधसः । तमिन्न्वस्य रोदसी देवी शुष्मं सपर्यतः ॥

యెవనిని గిరః (స్తోత్రాలు) వర్ధింపజేస్తాయో—తురస్య రాధసః (వేగవంతమైన దాన) యొక్క పతిని—ఆయననే ఈ రెండు దేవీ రోదసీ (ద్యావా-పృథివీ) నిజంగా ఆరాధిస్తాయి; ఆయన శుష్మం (ప్రచండ తేజోబలం)ను సేవిస్తూ.

Mantra 6

तद्व उक्थस्य बर्हणेन्द्रायोपस्तृणीषणि । विपो न यस्योतयो वि यद्रोहन्ति सक्षितः ॥

కాబట్టి ఇంద్రునికై స్తోత్రపు బలపరచు ఆసనాన్ని (బర్హణ) పరచండి; ఎందుకంటే అతని సహాయాలు, స్థిరాధికారంలో నిలిచిన ప్రేరిత ఋషులవలె, లేచినప్పుడు కొమ్మలవలె విస్తరిస్తాయి.

Mantra 7

अविदद्दक्षं मित्रो नवीयान्पपानो देवेभ्यो वस्यो अचैत् । ससवान्त्स्तौलाभिर्धौतरीभिरुरुष्या पायुरभवत्सखिभ्यः ॥

అతడు దక్షతను, వివేకాన్ని పొందెను—మిత్రునివలె ఎల్లప్పుడూ నూతనంగా; సోమపానం చేస్తూ దేవులకు మరింత శ్రేయస్కరమైనదేమిటో గ్రహించాడు. దృఢమైన, శుద్ధమైన సాధనాలతో గెలిచి, సఖులకు విస్తార రక్షగా—ఒక పాలకుడిగా—అయ్యాడు.

Mantra 8

ऋतस्य पथि वेधा अपायि श्रिये मनांसि देवासो अक्रन् । दधानो नाम महो वचोभिर्वपुर्दृशये वेन्यो व्यावः ॥

ఋత మార్గంలో ఆ వేదా (విధాత) ముందుకు సాగెను; దేవులు శ్రీ (శోభ) కొరకు మనస్సులను నిర్మించారు. వచనముల ద్వారా ‘మహో’ (మహత్తు/విస్తృతి) నామాన్ని ధరించి, వాంఛనీయుడు దర్శనార్థం తన రూపాన్ని విస్తరించాడు.

Mantra 9

द्युमत्तमं दक्षं धेह्यस्मे सेधा जनानां पूर्वीररातीः । वर्षीयो वयः कृणुहि शचीभिर्धनस्य सातावस्माँ अविड्ढि ॥

మాలో అత్యంత ద్యుతిమంతమైన ‘దక్ష’ (వివేక-శక్తి)ని స్థాపించు; మనుష్యుల ప్రాచీన వైరాలను అడ్డుకో. నీ ‘శచీభిః’ (నైపుణ్యశక్తులు)తో మా ‘వయః’ (జీవబలం)ను మరింత సమృద్ధిగా చేయి; ధనసాధన విజయంలో (శత్రువులను) ఛేదించి మమ్మల్ని రక్షించు.

Mantra 10

इन्द्र तुभ्यमिन्मघवन्नभूम वयं दात्रे हरिवो मा वि वेनः । नकिरापिर्ददृशे मर्त्यत्रा किमङ्ग रध्रचोदनं त्वाहुः ॥

ఇంద్రా, మఘవన్, నీకే మేము దాతలమయ్యాము; హరివః (హరిత అశ్వాల అధిపతి), మమ్మల్ని దూరం చేయకు. ఈ మర్త్యక్షేత్రంలో నీకు కొలత గానీ సరిహద్దు గానీ కనిపించదు—అయితే వారు నిన్ను ‘రధ్ర-చోదన’ (కుంటివారిని కదిలించేవాడు) అని ఎందుకు అంటారు?

Mantra 11

मा जस्वने वृषभ नो ररीथा मा ते रेवतः सख्ये रिषाम । पूर्वीष्ट इन्द्र निष्षिधो जनेषु जह्यसुष्वीन्प्र वृहापृणतः ॥

వృషభా (ఇంద్రా), మా ఉల్లాసోద్గమంలో మమ్మల్ని హానిచేయకు; నీ ‘రేవత్’ (సమృద్ధ) సఖ్యంలో మమ్మల్ని క్షీణింపనీయకు. మనుష్యుల మధ్య నీ అనేక ప్రాచీన ‘నిష్షిధ’ (నియమ-నిషేధాలు) స్థాపితమై ఉన్నాయి—‘అసుష్వీన్’ (సోమాన్ని పిండనివారు) వారిని సంహరించు; ‘అపృణతః’ (అపూర్ణులు/అతృప్తులు) వారిని దూరం తోలివేయి.

Mantra 12

उदभ्राणीव स्तनयन्नियर्तीन्द्रो राधांस्यश्व्यानि गव्या । त्वमसि प्रदिवः कारुधाया मा त्वादामान आ दभन्मघोनः ॥

ఎగసే మేఘంలా గర్జిస్తూ ఇంద్రుడు దాన-సంపదలను ప్రవర్తింపజేస్తాడు—అశ్వసంబంధమైనవి, గోసంబంధమైనవి అయిన రాధాలు. నీవు దూరమైన దివ్ (ఆకాశం) నుండి గాయకుని కర్మను ధారించేవాడవు; హే మఘవన్, దానరహితులు తమ దాడితో నిన్ను క్షీణింపజేయనీయకుము.

Mantra 13

अध्वर्यो वीर प्र महे सुतानामिन्द्राय भर स ह्यस्य राजा । यः पूर्व्याभिरुत नूतनाभिर्गीर्भिर्वावृधे गृणतामृषीणाम् ॥

హే అధ్వర్యూ, హే వీరా, ఇంద్రునికై మహత్తరమైన సు-తాన (బాగా పిండిన) సోమాన్ని ముందుకు తెమ్ము; ఎందుకంటే అతడే ఈ యజ్ఞానికి రాజు. ప్రాచీనములైనవీ, నూతనములైనవీ అయిన గీర్భి (స్తుతులు) ద్వారా, స్తుతించే ఋషుల వాక్యాల ద్వారా, అతడు వర్ధిల్లుతాడు.

Mantra 14

अस्य मदे पुरु वर्पांसि विद्वानिन्द्रो वृत्राण्यप्रती जघान । तमु प्र होषि मधुमन्तमस्मै सोमं वीराय शिप्रिणे पिबध्यै ॥

ఈ మదంలో (ఉల్లాసంలో), అనేక రూపాల శక్తిని తెలిసిన ఇంద్రుడు, అప్రతిహతమైన వృత్రాలను (అవరోధాలను) సంహరించాడు. కాబట్టి అతనికై మధుమంత (తేనె-మాధుర్యమయ) సోమాన్ని ముందుకు తెమ్ము; ఆ వీరుడు, శిప్రిణ (దీప్త-ఓష్ఠుడు) దానిని పానంచేసి ఆనందాన్ని స్వీకరించుగాక.

Mantra 15

पाता सुतमिन्द्रो अस्तु सोमं हन्ता वृत्रं वज्रेण मन्दसानः । गन्ता यज्ञं परावतश्चिदच्छा वसुर्धीनामविता कारुधायाः ॥

పిండిన (సుత) సోమాన్ని పానము చేయువాడిగా ఇంద్రుడు ఉండుగాక; వజ్రంతో వృత్రహంతగా, మదంతో ఆనందించువాడిగా ఉండుగాక. అతి దూర ప్రాంతాల నుండికూడా యజ్ఞానికి వచ్చుగాక—వసువులతో సమృద్ధుడు, ధీ (ప్రేరిత బుద్ధి)ల అధిపతి, కారు (గాయకుడు) కర్మకు అవితా (రక్షకుడు).

Mantra 16

इदं त्यत्पात्रमिन्द्रपानमिन्द्रस्य प्रियममृतमपायि । मत्सद्यथा सौमनसाय देवं व्यस्मद्द्वेषो युयवद्व्यंहः ॥

ఇది—ఇంద్రపానార్థమైన పాత్రము—ఇంద్రునికి ప్రియమైన అమృతము; ఇది పానమయ్యింది. దేవుని పట్ల సౌమనస్యము (ప్రసన్నమనస్సు) కలుగునట్లు ఇది ఆయనను మత్తెక్కించుగాక; మరియు మా నుండి ద్వేషాన్ని తొలగించుగాక, దుఃఖాన్ని, అంహస్ (పాపం/కలుషం) ను కూడా తొలగించుగాక.

Mantra 17

एना मन्दानो जहि शूर शत्रूञ्जामिमजामिं मघवन्नमित्रान् । अभिषेणाँ अभ्यादेदिशानान्पराच इन्द्र प्र मृणा जही च ॥

ఈ (సోమ)ముతో ఉల్లసించి, హే శూరా, శత్రువులను జయించి పడగొట్టు—బంధువులనూ బంధువుకానివారినీ, హే మఘవన్, అమిత్రులను. గుంపులుగా వచ్చి, అన్ని దిక్కుల నుండీ మా మీద దూసుకొచ్చేవారిని—హే ఇంద్రా, వెనక్కు తోలివేయి; నలిపివేయి, మరల దెబ్బకొట్టు.

Mantra 18

आसु ष्मा णो मघवन्निन्द्र पृत्स्वस्मभ्यं महि वरिवः सुगं कः । अपां तोकस्य तनयस्य जेष इन्द्र सूरीन्कृणुहि स्मा नो अर्धम् ॥

హే మఘవన్ ఇంద్రా! ఇప్పుడు ఈ యుద్ధాలలో మా కొరకు మహత్తర విశాలావకాశాన్ని, సుగమమైన మార్గాన్ని కల్పించు. జలాల, శిశువు మరియు సంతానపు జయార్థం, హే ఇంద్రా, మమ్మల్ని తేజోమయ అధిపత్యానికి అధికారులుగా చేయి; మమ్మల్ని నిజంగా నీ భాగంగా చేయి.

Mantra 19

आ त्वा हरयो वृषणो युजाना वृषरथासो वृषरश्मयोऽत्याः । अस्मत्राञ्चो वृषणो वज्रवाहो वृष्णे मदाय सुयुजो वहन्तु ॥

నీ హరిత-తామ్ర అశ్వాలు, తమ బలంతో యుక్తమై—వృష-రథాలు, వృష-రశ్ములు కలవై—నిన్ను మా వైపు ఇక్కడికి తీసుకురావాలి. వజ్రాన్ని మోసే ఆ వృష-శక్తులు, సుయోజితమై, హే వృషన్, నీ మదానందార్థం నిన్ను వహించుగాక.

Mantra 20

आ ते वृषन्वृषणो द्रोणमस्थुर्घृतप्रुषो नोर्मयो मदन्तः । इन्द्र प्र तुभ्यं वृषभिः सुतानां वृष्णे भरन्ति वृषभाय सोमम् ॥

హే వృషన్! ఆ బలవంతమైన ప్రవాహాలు నీ కొరకు ద్రోణంలో స్థిరపడ్డాయి—ఘృతబిందువులు చిందించే అలలవలె—ఉల్లాసంగా. హే ఇంద్రా! వృషభ-నిష్పేషణలతో వారు నీ కొరకు సోమాన్ని ముందుకు తెస్తారు—వృషభునికై సోమం, బలాధిపతికై సోమం.

Mantra 21

वृषासि दिवो वृषभः पृथिव्या वृषा सिन्धूनां वृषभः स्तियानाम् । वृष्णे त इन्दुर्वृषभ पीपाय स्वादू रसो मधुपेयो वराय ॥

నీవు ద్యౌలోకపు వృషా (వృష-బలం), పృథివీ యొక్క వృషభుడు; నీవు సింధువుల (నదీప్రవాహాల) వృషా, స్థిర ప్రతిష్ఠానాల వృషభ-ప్రభువు. హే వృషభ-శక్తీ! నీకోసం ఇందు (సోమబిందువు) ఉప్పొంగి పరిపుష్టమవుతుంది—రసం మధురం; అది మధుపేయం, పరమాన్ని వరిచేవారికి।

Mantra 22

अयं देवः सहसा जायमान इन्द्रेण युजा पणिमस्तभायत् । अयं स्वस्य पितुरायुधानीन्दुरमुष्णादशिवस्य मायाः ॥

ఈ దేవుడు సహసా (బలంతో) జన్మించి, ఇంద్రుణ్ని యుగ-సహచరుడిగా చేసుకొని, పణిని కూల్చివేశాడు. ఈ ఇందు, అశివుని (అనుగ్రహరహితుని) మాయల నుండి, తన తండ్రి ఆయుధాలను దొంగిలించి తిరిగి తెచ్చాడు।

Mantra 23

अयमकृणोदुषसः सुपत्नीरयं सूर्ये अदधाज्ज्योतिरन्तः । अयं त्रिधातु दिवि रोचनेषु त्रितेषु विन्ददमृतं निगूळ्हम् ॥

ఇదే శక్తి ఉషస్సులను సుపత్నీ (సు-యుగ్మిత)గా చేసింది; ఇదే సూర్యుని అంతరంలో జ్యోతిని స్థాపించింది. ఇదే ద్యౌలోక రోచన-లోకాలలో త్రిధాతు (త్రివిధ ఆధారం)ను స్థిరపరిచింది; త్రితా లోకాలలో నిగూఢమైన అమృతాన్ని కనుగొంది।

Mantra 24

अयं द्यावापृथिवी वि ष्कभायदयं रथमयुनक्सप्तरश्मिम् । अयं गोषु शच्या पक्वमन्तः सोमो दाधार दशयन्त्रमुत्सम् ॥

ఈ శక్తియే ద్యావా-పృథివిని విడదీసి స్థిరంగా నిలిపింది; ఇదే ఏడు రశ్ములు (లగ్గాలు) గల రథాన్ని యోకించింది. ఇదే శచ్యా (నైపుణ్య-శక్తి) ద్వారా గోవుల అంతరంలో పక్వమై (రసంగా) పరిపక్వమైంది; సోముడు దశ-యంత్రముల గల ఉత్సం (స్రోతస్సు)ను ధారించాడు.