
Sukta 10.85
Satya/Ṛta as sustaining principles; Ādityas; Soma; Sūrya (as upholder of dyauḥ)
Triṣṭubh (probable; not metrically verified from input alone)
ఋగ్వేదం 10.85 ప్రసిద్ధమైన సూర్యా–వివాహ (వేద వివాహ) సూక్తం. ఇది వివాహాన్ని సత్యం (నిజం) మరియు ఋతం (సమ్యక్ క్రమం/ధర్మనియమం) మీద ఆధారపడిన విశ్వవ్యాప్త కర్మగా ప్రతిపాదిస్తుంది. దంపతులకు ఏకమనస్సు, సంతానసంపద, బంధనకర శక్తుల నుండి రక్షణ, అలాగే ఆదిత్యులు, సోముడు, సూర్యుడు (ద్యౌఃను నిలుపువాడు) నిలబెట్టే ప్రకాశమయ ధర్మనియమంలో స్థిరమైన జీవితం కలుగుగాక అని ఆశీర్వదిస్తుంది.
Mantra 1
सत्येनोत्तभिता भूमिः सूर्येणोत्तभिता द्यौः । ऋतेनादित्यास्तिष्ठन्ति दिवि सोमो अधि श्रितः ॥
సత్యముచేత భూమి స్థిరమైయున్నది; సూర్యునిచేత ద్యౌ (ఆకాశం) స్థిరమైయున్నది. ఋతముచేత ఆదిత్యులు దివిలో దృఢంగా నిలిచియున్నారు; సోముడు అక్కడ పైగా ప్రతిష్ఠితుడైయున్నాడు.
Mantra 2
सोमेनादित्या बलिनः सोमेन पृथिवी मही । अथो नक्षत्राणामेषामुपस्थे सोम आहितः ॥
సోమమువలన ఆదిత్యులు బలవంతులవుతారు; సోమమువలన ఈ విశాల భూమి మహిమ పొందుతుంది. ఇంకా ఈ నక్షత్రాల ఒడిలోనే సోమము స్థాపితమై ఉంది—క్రమబద్ధమైన జ్యోతుల మధ్య వారి గుప్త పోషణముగా, ఆనందముగా.
Mantra 3
सोमं मन्यते पपिवान्यत्सम्पिंषन्त्योषधिम् । सोमं यं ब्रह्माणो विदुर्न तस्याश्नाति कश्चन ॥
వారు ఔషధిని నూరినప్పుడు, ‘నేను సోమము త్రాగాను’ అని అతడు అనుకుంటాడు. కానీ బ్రహ్మజ్ఞ ఋషులు తెలిసికొనిన ఆ సోమమును ఎవ్వరూ భుజించరు; బాహ్యక్రియతో అది పట్టుబడదు—అది అంతర్జ్ఞానానికి చెందినది.
Mantra 4
आच्छद्विधानैर्गुपितो बार्हतैः सोम रक्षितः । ग्राव्णामिच्छृण्वन्तिष्ठसि न ते अश्नाति पार्थिवः ॥
ఆవరించు విధానాలతో దాచబడి, మహత్తర శక్తులచే రక్షింపబడి, ఓ సోమా, నీవు సురక్షితంగా నిలిచియున్నావు. పీడన రాళ్ల ధ్వనిని వింటూ నీవు స్థితుడవై ఉన్నావు; ఏ పార్ధివ జీవి నిన్ను భుజించలేడు—నీ సత్యము బాహ్యగ్రహణానికి గుప్తముగా ఉంచబడింది.
Mantra 5
यत्त्वा देव प्रपिबन्ति तत आ प्यायसे पुनः । वायुः सोमस्य रक्षिता समानां मास आकृतिः ॥
హే దేవా, దేవతలు నిన్ను పానంచేసినప్పుడు, ఆ నుంచే నీవు మళ్లీ మళ్లీ నూతనంగా పరిపుష్టుడవుతావు. వాయువు సోమస్య రక్షకుడు; మరియు ‘మాసం’ సమాన చక్రాల ఆకార-రూపం—దాని ద్వారా మా అంతరంలో ఆనందం మళ్లీ నవీకృతమవుతుంది.
Mantra 6
रैभ्यासीदनुदेयी नाराशंसी न्योचनी । सूर्याया भद्रमिद्वासो गाथयैति परिष्कृतम् ॥
రైభీ ‘అనుదేయీ’—సేవలో దానమిచ్చేది—గా ఉండెను; నారాశంసీ ‘న్యోచనీ’—స్థిరపరచే అలంకారం—గా ఉండెను. సూర్యా కొరకు శుభవస్త్రం, గాథతో కూడి, సుసంస్కృతమై ముందుకు సాగుతుంది—నూతన సంయోగార్థం ఆత్మ నిర్మిత సౌందర్యంతో ఆవృతమవుతుంది.
Mantra 7
चित्तिरा उपबर्हणं चक्षुरा अभ्यञ्जनम् । द्यौर्भूमिः कोश आसीद्यदयात्सूर्या पतिम् ॥
చిత్తిరా ఆమె ఉపబర్హణం—దిండు—గా ఉండెను; చక్షురా ఆమె అభ్యంజనం—అంజనం—గా ఉండెను. సూర్యా పతిని చేరినప్పుడు ద్యౌః మరియు భూమి కోశం—పేటిక—అయ్యాయి; లోకాలలో విధిత సంయోగంలో దీప్త చైతన్యం ప్రవేశించింది.
Mantra 8
स्तोमा आसन्प्रतिधयः कुरीरं छन्द ओपशः । सूर्याया अश्विना वराग्निरासीत्पुरोगवः ॥
స్తోమములు ఆమెకు ప్రతిధయః (ఆధారములు) అయ్యెను; ఛందస్సులు ఆమె అలంకారముగా, కేశసంస్కార ఉపకరణముగా అయ్యెను. సూర్యాయకు అశ్వినౌ వరౌ (ఎంచబడిన జంట) అయ్యిరి; అగ్ని పురోగామిగా ముందుగా వెళ్లి ఆమెను ముందుకు నడిపించెను.
Mantra 9
सोमो वधूयुरभवदश्विनास्तामुभा वरा । सूर्यां यत्पत्ये शंसन्तीं मनसा सविताददात् ॥
సోముడు వధూయుః (వధువును కోరువాడు) అయ్యెను; అశ్వినౌ ఇద్దరూ ఆమెకు వరౌ (ఎంచబడినవారు) అయ్యిరి. సూర్యా పతికి శంసిస్తూ ఉన్నప్పుడు, సవితా ఆమెను మనసా—అంతఃసమ్మతితో—అర్పించెను.
Mantra 10
मनो अस्या अन आसीद्द्यौरासीदुत च्छदिः । शुक्रावनड्वाहावास्तां यदयात्सूर्या गृहम् ॥
సూర్యా గృహమునకు బయలుదేరినప్పుడు, ఆమె రథము మనస్సు; ద్యౌ (ఆకాశము) దాని ఛదిః (ఆవరణము) అయ్యెను. రెండు ప్రకాశమయ వృషభ-శక్తులు యుక్తమయ్యెను—అప్పుడు సూర్యా గృహమునకు వెళ్లెను.
Mantra 11
ऋक्सामाभ्यामभिहितौ गावौ ते सामनावितः । श्रोत्रं ते चक्रे आस्तां दिवि पन्थाश्चराचारः ॥
ఋక్ మరియు సామన్ చేత స్థాపింపబడిన నీ రెండు గావులు (జ్ఞాన-కిరణాలు) సామ-స్వరూప సమన్వయాలుగా నిలిచియున్నవి. నీ రెండు చక్రాలు ‘శ్రవణం’; అందువల్ల దివిలో పథాలు చరాచరమై—ఆత్మారోహణార్థం రాకపోకల మార్గాలుగా ఉంటాయి.
Mantra 12
शुची ते चक्रे यात्या व्यानो अक्ष आहतः । अनो मनस्मयं सूर्यारोहत्प्रयती पतिम् ॥
శుచియైనవి నీ యాత్య చక్రాలు; అక్షము (ధురి) సుసంచాలితమై గమనంలో స్థాపితమైంది. మనోమయ రథంపై సూర్యా ఆరోహిస్తుంది—పతిని దిశగా ప్రయాణిస్తుంది; అలాగే ప్రకాశిత ఆత్మ, యథావిధిగా సిద్ధమైన గమనంలో, యోగ-సంయోగం వైపు ఆసనం గ్రహిస్తుంది.
Mantra 13
सूर्याया वहतुः प्रागात्सविता यमवासृजत् । अघासु हन्यन्ते गावोऽर्जुन्योः पर्युह्यते ॥
సూర్యా యొక్క వహతు (వధూ-యాత్ర) ముందుకు సాగింది—సవితృ దానిని అవసృజత్ చేసి ప్రకటనలోకి దింపాడు. అఘా (వైర-తమస్) మధ్య గావులు (ప్రకాశ-కిరణాలు) ఆహతమవుతాయి; అయినా అర్జున్యః (ఉజ్జ్వల బలం) చేత అది చుట్టూ మోయబడి దాటించబడుతుంది—ఋత-గామి శక్తి రక్షణతో.
Mantra 14
यदश्विना पृच्छमानावयातं त्रिचक्रेण वहतुं सूर्यायाः । विश्वे देवा अनु तद्वामजानन्पुत्रः पितराववृणीत पूषा ॥
అప్పుడు అశ్వినౌ అడుగుతూ వచ్చి, సూర్యాః యొక్క త్రిచక్ర రథయాత్రకు చేరుకున్నారు; సమస్త దేవతలు మీ ఆ కార్యాన్ని అనుమోదించారు. అప్పుడు పూషన్—పుత్రుడు—ఆ ఇద్దరు తల్లిదండ్రులను వరణం చేసుకున్నాడు.
Mantra 15
यदयातं शुभस्पती वरेयं सूर्यामुप । क्वैकं चक्रं वामासीत्क्व देष्ट्राय तस्थथुः ॥
ఓ శుభస్పతీ! మీరు ఇద్దరూ సూర్యాను వరణం చేయడానికి వచ్చినప్పుడు, మీ ఒక్క చక్రం ఎక్కడ ఉంది? మరియు దేష్ట్రా (లగాం/మార్గనిర్దేశక రజ్జు) కోసం మీరు ఎక్కడ నిలిచారు?
Mantra 16
द्वे ते चक्रे सूर्ये ब्रह्माण ऋतुथा विदुः । अथैकं चक्रं यद्गुहा तदद्धातय इद्विदुः ॥
ఓ సూర్యే! నీ రెండు చక్రాలను బ్రాహ్మణులు ఋతు-నియమానుసారం తెలుసుకుంటారు; కానీ గుహలో దాగి ఉన్న ఆ ఒక్క చక్రాన్ని—సత్యదర్శి ఋషులే నిజంగా తెలుసుకుంటారు.
Mantra 17
सूर्यायै देवेभ्यो मित्राय वरुणाय च । ये भूतस्य प्रचेतस इदं तेभ्योऽकरं नमः ॥
సూర్యాయై, దేవులకై, మిత్రుడు మరియు వరుణునికై—భూతమైన (ఇప్పటికే జరిగిన) దానిపై విశాల ప్రజ్ఞ కలవారైన వారికి—ఇక్కడ నేను నమస్కారరూపంగా అర్పణ చేస్తున్నాను. ఋత (ṛta) మరియు మైత్రీ శక్తులు మనలో ఈ ప్రకాశమయ సంగమాన్ని నిలుపుగాక.
Mantra 18
पूर्वापरं चरतो माययैतौ शिशू क्रीळन्तौ परि यातो अध्वरम् । विश्वान्यन्यो भुवनाभिचष्ट ऋतूँरन्यो विदधज्जायते पुनः ॥
ఈ ఇద్దరు ముందూ వెనకా దివ్య మాయచేత సంచరిస్తారు; ఇద్దరు పిల్లలవలె ఆడుకుంటూ యజ్ఞాన్ని చుట్టి తిరుగుతారు. ఒకడు సమస్త భువనాలను దర్శిస్తాడు; మరొకడు ఋతువులను (ṛtu) విధిస్తాడు—అతడు మళ్లీ మళ్లీ జన్మిస్తాడు. ఇలా ఈ జంట శక్తులు కాలంలో పునర్నవీకరణ చక్రనియమాన్ని, ఋత (ṛta) యొక్క క్రమబద్ధ బుద్ధిని వెల్లడిస్తాయి.
Mantra 19
नवोनवो भवति जायमानोऽह्नां केतुरुषसामेत्यग्रम् । भागं देवेभ्यो वि दधात्यायन्प्र चन्द्रमास्तिरते दीर्घमायुः ॥
జన్మించగానే అతడు నిత్యనూతనుడవుతాడు; దినాల కేతువుగా ఉషస్సుల అగ్రభాగానికి వస్తాడు. ముందుకు సాగుతూ దేవులకు భాగాన్ని విధిస్తాడు; అలాగే చంద్రుడు దీర్ఘాయువును విస్తరిస్తాడు. ఇలా పునర్నవీకరణం మరియు యథోచిత విభజనం కాలప్రవాహంలో సత్త్వవృద్ధిని నిలుపుతాయి.
Mantra 20
सुकिंशुकं शल्मलिं विश्वरूपं हिरण्यवर्णं सुवृतं सुचक्रम् । आ रोह सूर्ये अमृतस्य लोकं स्योनं पत्ये वहतुं कृणुष्व ॥
దీప్తిమయ ఆనందమూ సర్వరూప సౌందర్యమూ కల—సువర్ణవర్ణం, సువృతం, సుచక్రం—ఆ మంగళ వస్త్రాన్ని ధరించు. హే సూర్యే, అమృత లోకానికి आरोహించు; పతికి వహతు (వివాహ-యాత్ర)ను స్యోనంగా—సురక్షితముగా, సుఖముగా—చేయుము.
Mantra 21
उदीर्ष्वातः पतिवती ह्येषा विश्वावसुं नमसा गीर्भिरीळे । अन्यामिच्छ पितृषदं व्यक्तां स ते भागो जनुषा तस्य विद्धि ॥
ఇక్కడి నుండి లేచి పో; ఎందుకంటే ఆమె ఇప్పుడు పతివతి. నమస్కారముతోను స్తుతివాక్యములతోను నేను విశ్వావసువును ఆహ్వానిస్తున్నాను. పితృలోకానికి స్పష్టంగా నియమితమైన మరొకదానిని వెదుకు; అది జన్మతః నీ భాగం—అదే అని తెలుసుకో.
Mantra 22
उदीर्ष्वातो विश्वावसो नमसेळा महे त्वा । अन्यामिच्छ प्रफर्व्यं सं जायां पत्या सृज ॥
ఇక్కడి నుండి లేచి పో, హే విశ్వావసూ; నమస్కారంతో మేము నిన్ను ఆహ్వానిస్తున్నాము. మరొకదానిని వెదుకు; జాయను పతితో విడిపించి కలిపి ఉంచు—సత్య సంయోగం సిద్ధించుగాక.
Mantra 23
अनृक्षरा ऋजवः सन्तु पन्था येभिः सखायो यन्ति नो वरेयम् । समर्यमा सं भगो नो निनीयात्सं जास्पत्यं सुयममस्तु देवाः ॥
మా సఖులు ఈ మా వరణీయ వధువునకు వెళ్లే మార్గాలు విరుగని, నేరుగా ఉండుగాక. ఆర్యమన్ మరియు భగుడు మమ్మల్ని కలిసి నడిపించుగాక; మరియు దేవులారా, గృహాధిపత్యంలో (జాస్పత్యం) సుశాసితమైన, సుమంగళ సమరసత స్థాపితమగుగాక.
Mantra 24
प्र त्वा मुञ्चामि वरुणस्य पाशाद्येन त्वाबध्नात्सविता सुशेवः । ऋतस्य योनौ सुकृतस्य लोकेऽरिष्टां त्वा सह पत्या दधामि ॥
వరుణుని పాశం నుండి నిన్ను ముందుకు విముక్తం చేస్తున్నాను—ఆ పాశంతో సుశేవుడైన (కల్యాణకరుడైన) సవితా నిన్ను బంధించాడు. ఋతస్య యోనిలో, సుకృతస్య లోకంలో, నిన్ను—అరిష్టంగా—నీ పతితో కలిసి స్థాపిస్తున్నాను.
Mantra 25
प्रेतो मुञ्चामि नामुतः सुबद्धाममुतस्करम् । यथेयमिन्द्र मीढ्वः सुपुत्रा सुभगासति ॥
ఇక్కడి నుండి ఆమెను విముక్తం చేస్తున్నాను; పరలోకం నుండి కాదు. ఇక్కడ దృఢంగా బద్ధంగా ఉండుగాక; అక్కడ కాదు. హే మీఢ్వ (దానశీల) ఇంద్రా, ఆమె సుపుత్రులతో సమృద్ధిగా, సుభగా (సౌభాగ్యవతిగా) అవుగాక.
Mantra 26
पूषा त्वेतो नयतु हस्तगृह्याश्विना त्वा प्र वहतां रथेन । गृहान्गच्छ गृहपत्नी यथासो वशिनी त्वं विदथमा वदासि ॥
పూషన్ నిన్ను ఇక్కడి నుండి ముందుకు నడిపించుగాక—చేతిని పట్టుకొని; అశ్వినౌ తమ రథముతో నిన్ను ముందుకు మోయుగాక. గృహానికి వెళ్లు; గృహపత్నిగా అయి, విడథ (సభ) లో స్వతంత్రమూ సమస్వర శక్తితో నీవు వాక్యము పలుకుగాక.
Mantra 27
इह प्रियं प्रजया ते समृध्यतामस्मिन्गृहे गार्हपत्याय जागृहि । एना पत्या तन्वं सं सृजस्वाधा जिव्री विदथमा वदाथः ॥
ఇక్కడే నీకు ప్రియమైనది ప్రజ (సంతతి) వృద్ధిచేత సమృద్ధి చెందుగాక; ఈ గృహంలో గార్హపత్య అగ్నికై జాగ్రత్తగా మేల్కొని ఉండు. ఈ పతితో నీ సమస్త తను (అస్తిత్వం) ను ఏకముగా కలుపుకొనుము; అప్పుడు సంపూర్ణ జీవనంతో మీరు ఇద్దరూ విడథ (యజ్ఞ-సభ) లో వాక్యము పలుకుదురు గాక.
Mantra 28
नीललोहितं भवति कृत्यासक्तिर्व्यज्यते । एधन्ते अस्या ज्ञातयः पतिर्बन्धेषु बध्यते ॥
నీల-లోహిత చిహ్నము ప్రత్యక్షమగుచున్నది; కృత్యా యొక్క ఆసక్త బంధము సడలిపోయి విడిపోవుచున్నది. ఆమె జ్ఞాతులు (బంధువులు) బలములో వృద్ధి చెందుదురు; పతి బంధములలో బద్ధుడగుచున్నాడు—ధర్మ్య సంయోగమునకు తగిన బంధములో స్థిరమై.
Mantra 29
परा देहि शामुल्यं ब्रह्मभ्यो वि भजा वसु । कृत्यैषा पद्वती भूत्व्या जाया विशते पतिम् ॥
శాముల్యాన్ని దూరం చేయి; బ్రాహ్మణులకు ధనాన్ని విభజించి పంచు. ఈ కృత్యా ఇతరత్ర పాదాశ్రయం పొందీ అక్కడికే వెళ్లిపోవుగాక; అప్పుడు భార్య తన పతిలో (భర్తలో) ప్రవేశించుగాక.
Mantra 30
अश्रीरा तनूर्भवति रुशती पापयामुया । पतिर्यद्वध्वो वाससा स्वमङ्गमभिधित्सते ॥
ఆ పాపమయమైన (మోహింపజేసే) బాహ్య ప్రేరణ వల్ల దేహం నిజమైన కాంతిని కోల్పోయి తప్పుడు మెరుపుగా మారుతుంది—భర్త వస్త్రం ద్వారా, కేవలం బాహ్యరూపంతోనే, వధువు స్వస్వరూపాన్ని స్వాధీనం చేసుకోవాలని కోరినప్పుడు.
Mantra 31
ये वध्वश्चन्द्रं वहतुं यक्ष्मा यन्ति जनादनु । पुनस्तान्यज्ञिया देवा नयन्तु यत आगताः ॥
వధువు వెనుక వెనుక వచ్చి ఆమె చంద్రసమమైన ప్రకాశానందాన్ని అపహరించడానికి వెళ్లే ఏ క్షయకర శక్తులైనను, యజ్ఞాన్ని కాపాడే దేవతలు వాటిని మళ్లీ అవి వచ్చిన చోటికే నడిపించుగాక.
Mantra 32
मा विदन्परिपन्थिनो य आसीदन्ति दम्पती । सुगेभिर्दुर्गमतीतामप द्रान्त्वरातयः ॥
ఒకే గృహాధిపత్యంలో ఏకమై కూర్చున్న ఆ దంపతులను పొంచి ఉన్నవారు కనుగొనకూడదు. శుభగమనములచే వారు దుర్గమ మార్గాన్ని దాటి పోవుగాక; శత్రు శక్తులు తరిమివేయబడి వెనుదిరిగి పడిపోవుగాక.
Mantra 33
सुमङ्गलीरियं वधूरिमां समेत पश्यत । सौभाग्यमस्यै दत्त्वायाथास्तं वि परेतन ॥
ఇక్కడ సమేతమై ఈ మంగళమయమైన వధువును చూడండి. ఆమెకు సౌభాగ్యశక్తిని ప్రసాదించి, ఆపై మీ మీ గృహాలకు వెళ్లండి; ఆశీర్వాదం ఆమెలో స్థిరంగా నిలిచియుండుగాక.
Mantra 34
तृष्टमेतत्कटुकमेतदपाष्ठवद्विषवन्नैतदत्तवे । सूर्यां यो ब्रह्मा विद्यात्स इद्वाधूयमर्हति ॥
ఇది కఠినమూ చేదుమూ, విషంలాంటిది—ఇది భక్షించుటకు కాదు. సూర్యా విషయమై బ్రహ్మం (పవిత్ర వాక్యం) మరియు విధిని తెలిసినవాడే నిజంగా వధూత్వమును మరియు దాని శక్తిని సమీపించుటకు అర్హుడు.
Mantra 35
आशसनं विशसनमथो अधिविकर्तनम् । सूर्यायाः पश्य रूपाणि तानि ब्रह्मा तु शुन्धति ॥
ఆశసనం, విశసనం, అలాగే అధివికర్తనం—ఇవి సూర్యా (సూర్యాయా) యొక్క రూపాలు; వాటిని చూడు. ఈ వికృతులను బ్రహ్మా—మంత్రవిద్య యొక్క సత్య తేజస్సు—శుద్ధి చేసి సమ్యక్గా చేస్తాడు.
Mantra 36
गृभ्णामि ते सौभगत्वाय हस्तं मया पत्या जरदष्टिर्यथासः । भगो अर्यमा सविता पुरंधिर्मह्यं त्वादुर्गार्हपत्याय देवाः ॥
సౌభాగ్యసిద్ధి కోసం నేను నీ చేతిని గ్రహిస్తున్నాను; నేను నీ పతిగా ఉండగా నీవు బలంతో వృద్ధాప్యాన్ని చేరుగాక. భగ, అర్యమన్, సవితృ, పురంధి—ఈ దేవులు—గృహపత్య స్థిర అగ్నికి, గృహంలోని దృఢ హోమవేదికకు నిన్ను నాకు ప్రసాదించుగాక.
Mantra 37
तां पूषञ्छिवतमामेरयस्व यस्यां बीजं मनुष्या वपन्ति । या न ऊरू उशती विश्रयाते यस्यामुशन्तः प्रहराम शेपम् ॥
ఓ పూషన్, ఆమెను అత్యంత శివ-కల్యాణమైన సిద్ధికి దారితీయి—ఆమెలో మనుష్యులు బీజాన్ని విత్తుతారు. కోరికతో మా కోసం తన ఊరులను విస్తరించువానిలో—ఆమెలోనే, ఆకాంక్షతో, మేము సృజనశక్తిని నిక్షేపించుదుము.
Mantra 38
तुभ्यमग्रे पर्यवहन्त्सूर्यां वहतुना सह । पुनः पतिभ्यो जायां दा अग्ने प्रजया सह ॥
అగ్నీ! మొదట వారు సూర్యాను వివాహయాత్రతో నీ కొరకు పరిభ్రమింపజేసి తీసుకెళ్లారు; ఇప్పుడు ఆమెను మళ్లీ భర్తలకు భార్యగా ప్రసాదించుము—ప్రజాశక్తితో సహా.
Mantra 39
पुनः पत्नीमग्निरदादायुषा सह वर्चसा । दीर्घायुरस्या यः पतिर्जीवाति शरदः शतम् ॥
మళ్లీ అగ్ని భార్యను ఆయుష్షుతోను తేజస్సుతోను కలిసి ప్రసాదించాడు. ఆమె భర్త దీర్ఘాయుష్మంతుడు—వాడు నూరు శరదృతువులు జీవిస్తాడు.
Mantra 40
सोमः प्रथमो विविदे गन्धर्वो विविद उत्तरः । तृतीयो अग्निष्टे पतिस्तुरीयस्ते मनुष्यजाः ॥
సోముడు మొదట నిన్ను పొందెను; తరువాత గంధర్వుడు నిన్ను పొందెను. మూడవగా అగ్ని నీ భర్త అయ్యెను; నాలుగవగా మనుష్యజాతులు (మానవులు) నీ (భర్తలు).
Mantra 41
सोमो ददद्गन्धर्वाय गन्धर्वो दददग्नये । रयिं च पुत्राँश्चादादग्निर्मह्यमथो इमाम् ॥
సోముడు ఆమెను గంధర్వునికి అప్పగించాడు; గంధర్వుడు ఆమెను అగ్నికి అప్పగించాడు. అగ్ని నాకు ఈ వధువును ప్రసాదించాడు—రయి (సమృద్ధి)తో కూడి, పుత్రులతో కూడి.
Mantra 42
इहैव स्तं मा वि यौष्टं विश्वमायुर्व्यश्नुतम् । क्रीळन्तौ पुत्रैर्नप्तृभिर्मोदमानौ स्वे गृहे ॥
ఇక్కడే కలిసి స్థిరంగా ఉండండి; విడిపోకండి. జీవనాయుష్షు యొక్క సంపూర్ణ విస్తారాన్ని పొందండి. పుత్రులు, మనవలతో క్రీడిస్తూ, ఆనందిస్తూ, మీ స్వగృహంలో నివసించండి.
Mantra 43
आ नः प्रजां जनयतु प्रजापतिराजरसाय समनक्त्वर्यमा । अदुर्मङ्गलीः पतिलोकमा विश शं नो भव द्विपदे शं चतुष्पदे ॥
ప్రజాపతి మా కొరకు సత్యమైన ప్రజను—మా సత్త్వవృద్ధిని—జనింపజేయుగాక. ఆర్యమన్ మమ్మల్ని అజరత్వార్థం అభిషేకించి, యథాబంధాన్ని దృఢపరచుగాక. అమంగళరహితగా పతిలోకంలో ప్రవేశించు; మా ద్విపద-చతుష్పద జీవనానికి శాంతి, క్షేమం కావుగాక.
Mantra 44
अघोरचक्षुरपतिघ्न्येधि शिवा पशुभ्यः सुमनाः सुवर्चाः । वीरसूर्देवकामा स्योना शं नो भव द्विपदे शं चतुष्पदे ॥
అఘోర-దృష్టి కలదానివై ఉండు; గృహపతిని హనించేదానివి కావద్దు. పశువులకు శివా-కల్యాణకారిణిగా, సుమనా (సద్భావం) కలదానిగా, సువర్చా (తేజస్సు) నిండినదానిగా ఉండు. వీరప్రసూ, దేవకామా, స్యోనా (సుఖ-ఆశ్రయం, సురక్షితం) అయి—మా ద్విపదులకు శాంతిగా ఉండు, మా చతుష్పదులకు కూడా శాంతిగా ఉండు.
Mantra 45
इमां त्वमिन्द्र मीढ्वः सुपुत्रां सुभगां कृणु । दशास्यां पुत्राना धेहि पतिमेकादशं कृधि ॥
హే మీఢ్వః ఇంద్రా (వృద్ధిదాతా), ఈ స్త్రీని సుపుత్రా, సుభగా చేయుము. ఆమెలో పది కుమారులను స్థాపించి, భర్తను పదకొండవాడిగా చేయుము.
Mantra 46
सम्राज्ञी श्वशुरे भव सम्राज्ञी श्वश्र्वां भव । ननान्दरि सम्राज्ञी भव सम्राज्ञी अधि देवृषु ॥
మామగారి ఇంట సమ్రాజ్ఞీగా ఉండు; అత్తగారి ఇంట సమ్రాజ్ఞీగా ఉండు. ననదల మధ్య సమ్రాజ్ఞీగా ఉండు; దేవఋషుల మధ్య కూడా సమ్రాజ్ఞీగా ఉండు—మర్యాదా, యథాధికారంలో ప్రతిష్ఠితమై.
Mantra 47
समञ्जन्तु विश्वे देवाः समापो हृदयानि नौ । सं मातरिश्वा सं धाता समु देष्ट्री दधातु नौ ॥
సర్వ దేవతలు మమ్మల్ని ఏకమనస్సుతో అభిషేకించుగాక; ఆపః (జలదేవతలు) మా హృదయాలను ఏకం చేయుగాక. మాతరిశ్వన్ మరియు ధాతా మమ్మల్ని కలిసి స్థాపించుగాక; దేష్ట్రీ (మార్గదర్శక నియంత) మా ఏకత్వాన్ని దృఢంగా నిలిపుగాక.
It is the classic Vedic wedding hymn. It links marriage to satya (truth) and ṛta (right order) and prays for protection, harmony, and a stable household for the couple.
Because the hymn treats marriage as a lawful, sacred bond that should reflect the same order that holds the cosmos together. Living truthfully and in right order is presented as the basis for lasting union.
Varuṇa represents binding law and restraint. The mantra asks that any constraining bond be properly loosened so the bride can be placed safely and rightly into the new union, established in ṛta.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.