Rig Veda 10.85.44: Mandala 10, Sukta 85, Mantra 44

Sukta 10.85

Rishi: RV 10.85 marriage cycle

Devata: Benediction to the bride as embodied śivā-śakti; implicit appeal to śam (peace)

Chandas: Trishtubh (likely)

Samhita Patha (Devanagari)

अघोरचक्षुरपतिघ्न्येधि शिवा पशुभ्यः सुमनाः सुवर्चाः । वीरसूर्देवकामा स्योना शं नो भव द्विपदे शं चतुष्पदे ॥

Sanskrit recitationRig Veda 10.85.44

Transliteration

ághoracakṣur ápatighny edhi śivā́ paśúbhyaḥ sumánāḥ suvárcāḥ | vīrasū́r devákāmā syonā́ śáṃ no bhava dvípade śáṃ catúṣpade ||

Translation

అఘోర-దృష్టి కలదానివై ఉండు; గృహపతిని హనించేదానివి కావద్దు. పశువులకు శివా-కల్యాణకారిణిగా, సుమనా (సద్భావం) కలదానిగా, సువర్చా (తేజస్సు) నిండినదానిగా ఉండు. వీరప్రసూ, దేవకామా, స్యోనా (సుఖ-ఆశ్రయం, సురక్షితం) అయి—మా ద్విపదులకు శాంతిగా ఉండు, మా చతుష్పదులకు కూడా శాంతిగా ఉండు.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• अघोरचक्षुः: having non-terrible (kind) eyes
• अघोरचक्षुः: सम्बोधन (आह्वान) / विशेष्य-विशेषणभाव
• Type: Adjective
• Root: अ-घोर (प्रातिपदिक) + चक्षुस् (प्रातिपदिक) (समास: बहुव्रीहि)

• अपतिघ्नि: not husband-slaying; faithful
• अपतिघ्नि: सम्बोधन
• Type: Adjective
• Root: अ-पति-घ्नि (प्रातिपदिक; ‘पति’ + √हन् ‘to slay’ से घ्नि-प्रत्यय; समास/निषेध)

• एधि: be; become; thrive
• एधि: क्रिया (विधेय)
• Type: Verb
• Root: √इध् (वर्धने/दीप्तौ)

• शिवा: auspicious, gracious
• शिवा: सम्बोधन / विशेषण
• Type: Adjective
• Root: शिव (प्रातिपदिक)

• पशुभ्यः: for the cattle
• पशुभ्यः: सम्प्रदान (हित-सम्बन्ध) / प्रयोजन
• Type: Noun
• Root: पशु (प्रातिपदिक)

• सुमनाः: kind-minded; benevolent
• सुमनाः: सम्बोधन / विशेषण
• Type: Adjective
• Root: सु-मनस् (प्रातिपदिक; समास)

• सुवर्चाः: of good radiance; splendid
• सुवर्चाः: सम्बोधन / विशेषण
• Type: Adjective
• Root: सु-वर्चस् (प्रातिपदिक; समास)

• वीरसूः: bearing heroes; mother of heroes
• वीरसूः: सम्बोधन / विशेषण
• Type: Adjective
• Root: वीर-सू (प्रातिपदिक; ‘वीर’ + √सू ‘to beget’ से सू- ‘bearing’)

• देवकामा: desiring the gods; god-loving
• देवकामा: सम्बोधन / विशेषण
• Type: Adjective
• Root: देव-काम (प्रातिपदिक; समास)

• स्योना: pleasant, gentle, comfortable
• स्योना: सम्बोधन / विशेषण
• Type: Adjective
• Root: स्योन (प्रातिपदिक)

• शम्: happily; for welfare
• शम्: क्रियाविशेषण (फल/मङ्गल)
• Type: Indeclinable
• Root: शम् (अव्यय; ‘well, happily’)

• नः: for us; our
• नः: सम्प्रदान/सम्बन्ध (हित)
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम)

• भव: be
• भव: क्रिया (विधेय)
• Type: Verb
• Root: √भू (सत्तायाम्)

• द्विपदे: in/for the two-footed (humans)
• द्विपदे: अधिकरण (क्षेत्र/विषय)
• Type: Noun
• Root: द्वि-पद (प्रातिपदिक; समास)

• शम्: happily; for welfare
• शम्: क्रियाविशेषण
• Type: Indeclinable
• Root: शम् (अव्यय)

• चतुष्पदे: in/for the four-footed (animals)
• चतुष्पदे: अधिकरण (क्षेत्र/विषय)
• Type: Noun
• Root: चतुर्-पद (प्रातिपदिक; समास)