Rig Veda 10.85.37: Mandala 10, Sukta 85, Mantra 37
Sukta 10.85
Rishi: sūryāsāvitrī
Devata: Pūṣan (and procreative fulfilment within marriage)
Chandas: anuṣṭup
Samhita Patha (Devanagari)
तां पूषञ्छिवतमामेरयस्व यस्यां बीजं मनुष्या वपन्ति । या न ऊरू उशती विश्रयाते यस्यामुशन्तः प्रहराम शेपम् ॥
Transliteration
tā́ṃ pū́ṣañ chivátamām érayasva yásyāṃ bī́jaṃ manuṣyā́ vapánti | yā́ na ūrū́ uśatī́ viśráyāte yásyām uśántaḥ prahárāma śépam ||
Translation
ఓ పూషన్, ఆమెను అత్యంత శివ-కల్యాణమైన సిద్ధికి దారితీయి—ఆమెలో మనుష్యులు బీజాన్ని విత్తుతారు. కోరికతో మా కోసం తన ఊరులను విస్తరించువానిలో—ఆమెలోనే, ఆకాంక్షతో, మేము సృజనశక్తిని నిక్షేపించుదుము.
Word by Word
ताम्her / that (woman)
ताम्:
कर्म
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
पूषन्O Pūṣan
पूषन्:
सम्बोधन
TypeNoun (proper)
Rootपूषन् (देवनाम-प्रातिपदिक)
शिवतमाम्most auspicious
शिवतमाम्:
कर्म (विशेषण)
TypeAdjective
Rootशिव (प्रातिपदिक)
ईरयस्वimpel / set in motion
ईरयस्व:
क्रिया
TypeVerb
Rootईरय् (धातु; प्रेरणे/चोदने)
यस्याम्in whom / in which
यस्याम्:
अधिकरण
TypePronoun (relative)
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
बीजम्seed
बीजम्:
कर्म
TypeNoun
Rootबीज (प्रातिपदिक)
मनुष्याःmen / humans
मनुष्याः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootमनुष्य (प्रातिपदिक)
वपन्तिsow
वपन्ति:
क्रिया
TypeVerb
Rootवप् (धातु; वपने/बीजवपन)
याwho (she)
या:
कर्तृ
TypePronoun (relative)
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
नःfor us / of us
नः:
सम्प्रदान (हितार्थ) / सम्बन्ध
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
ऊरू(her) two thighs
ऊरू:
कर्म
TypeNoun
Rootऊरु (प्रातिपदिक)
उशतीdesiring / eager
उशती:
कर्तृ (विशेषण)
TypeAdjective (participle)
Rootउशत् (कृदन्त-प्रातिपदिक; √वश्/उश् ‘इच्छायाम्/कामे’)
विश्रयातेspreads apart / lies open
विश्रयाते:
क्रिया
TypeVerb
Rootवि-श्रि (धातु; आश्रये/श्रयणे)
यस्याम्in whom
यस्याम्:
अधिकरण
TypePronoun (relative)
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
उशन्तःdesiring (men)
उशन्तः:
कर्तृ (विशेषण)
TypeAdjective (participle)
Rootउशत् (कृदन्त-प्रातिपदिक; √वश्/उश् ‘इच्छायाम्/कामे’)
प्रहरामthey strike / thrust
प्रहराम:
क्रिया
TypeVerb
Rootप्र-हर (धातु; हरणे/आहारे/प्रहारे)
शेपम्penis / male organ
शेपम्:
कर्म
TypeNoun
Rootशेप (प्रातिपदिक)
Ritual Application
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Natural Symbolism
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.