Sukta 86

Mantra 1

वि हि सोतोरसृक्षत नेन्द्रं देवममंसत । यत्रामदद्वृषाकपिरर्यः पुष्टेषु मत्सखा विश्वस्मादिन्द्र उत्तरः ॥

సోమరస పీడనాలు ప్రవహించాయి; అయినా అవి దేవుడైన ఇంద్రుని తృప్తిపరచలేదు. వృషాకపి—ఆర్యుడు, సమృద్ధుల మధ్య, నా సఖుడు—ఎక్కడ ఉల్లసించాడో, అక్కడే ఇంద్రుడు సమస్తమును మించి పైకి లేచాడు, సర్వోత్తముడు.

Mantra 2

परा हीन्द्र धावसि वृषाकपेरति व्यथिः । नो अह प्र विन्दस्यन्यत्र सोमपीतये विश्वस्मादिन्द्र उत्तरः ॥

హే ఇంద్రా, వృషాకపి యొక్క వ్యథచేత ప్రేరితుడై నీవు నిజంగా దూరంగా పరుగెడుతున్నావు. కానీ సోమపానార్థం నీవు మరెక్కడా దానిని పొందలేవు; ఎందుకంటే ఇంద్రుడు సమస్తమును మించి పైకి లేవేది యథార్థ ఆనందం ద్వారానే, అశాంతమైన చెల్లాచెదరింపువల్ల కాదు.

Mantra 3

किमयं त्वां वृषाकपिश्चकार हरितो मृगः । यस्मा इरस्यसीदु न्वर्यो वा पुष्टिमद्वसु विश्वस्मादिन्द्र उत्तरः ॥

ఈ వృషాకపి—ఈ హరితవర్ణ మృగసమ బలం—నీకు ఏమి చేసెను? నీవు ఎవరి కోసం ఈర్ష్యతో మండుచున్నావు? పుష్టి-ధనమును ధరించు ఆ ఆర్యుని కోసమా? కాని ఇంద్రుడు—దీప్త శక్తికి అధిపతి—సర్వమునకన్నా ఉన్నతుడు.

Mantra 4

यमिमं त्वं वृषाकपिं प्रियमिन्द्राभिरक्षसि । श्वा न्वस्य जम्भिषदपि कर्णे वराहयुर्विश्वस्मादिन्द्र उत्तरः ॥

నీవు ప్రియముగా భావించి, హే ఇంద్రా, రక్షించు ఆ వృషాకపిని—ఇప్పుడు కుక్క కూడ అతనిపై దూకి, చెవిని కొరుకుచున్నది. వరాహ-ప్రేరిత వేగము నియంత్రింపబడుగాక; ఇంద్రుడు ప్రతి అశాంత గమనమునకన్నా ఉన్నతుడు.

Mantra 5

प्रिया तष्टानि मे कपिर्व्यक्ता व्यदूदुषत् । शिरो न्वस्य राविषं न सुगं दुष्कृते भुवं विश्वस्मादिन्द्र उत्तरः ॥

నాలోని ప్రియమైన, సునిర్మిత శక్తులు—కపి-బలం—ప్రకటమై, బంధింపబడినదాన్ని విడిపించెను. అయినా నేను అతని శిరస్సును నలిపితిని; దుష్కృతికి సులభ మార్గము లేదు. ఇంద్రుడు సర్వమునకన్నా ఉన్నతుడు; శక్తులను సమ్యక్ ప్రమాణములో స్థాపించువాడు.

Mantra 6

न मत्स्त्री सुभसत्तरा न सुयाशुतरा भुवत् । न मत्प्रतिच्यवीयसी न सक्थ्युद्यमीयसी विश्वस्मादिन्द्र उत्तरः ॥

నన్ను మించిన సౌభాగ్యాసనంలో స్థిరంగా కూర్చున్న స్త్రీ ఎవ్వరూ లేరు; శుభాన్ని పొందుటలో నన్ను మించిన వేగవంతురాలు లేదు. నన్ను మించగలవారు లేరు; పోటీలో నా మీద తొడను ఎత్తగలవారు లేరు; ఎందుకంటే ఇంద్రుడు సమస్తములకన్నా ఉత్తముడు (ఉత్తరుడు).

Mantra 7

उवे अम्ब सुलाभिके यथेवाङ्ग भविष्यति । भसन्मे अम्ब सक्थि मे शिरो मे वीव हृष्यति विश्वस्मादिन्द्र उत्तरः ॥

అమ్మా, సులభంగా అనుగ్రహించువదా! అది అలాగే జరుగును. నా ఆసనం దృఢం, నా తొడ దృఢం; నా శిరస్సు కూడా విస్తరించినట్లుగా హర్షిస్తుంది—ఎందుకంటే ఇంద్రుడు సమస్తములకన్నా ఉత్తముడు (ఉత్తరుడు).

Mantra 8

किं सुबाहो स्वङ्गुरे पृथुष्टो पृथुजाघने । किं शूरपत्नि नस्त्वमभ्यमीषि वृषाकपिं विश्वस्मादिन्द्र उत्तरः ॥

సుబాహో, స్వంగురే, పృథుష్టే, పృథుజాఘనే! శూరపత్నీ, నీవెందుకు వృషాకపిని అభ్యమిషి (దాడి) చేస్తున్నావు? ఇంద్రుడు సమస్తములకన్నా ఉత్తముడు (ఉత్తరుడు).

Mantra 9

अवीरामिव मामयं शरारुरभि मन्यते । उताहमस्मि वीरिणीन्द्रपत्नी मरुत्सखा विश्वस्मादिन्द्र उत्तरः ॥

ఈ అశాంతుడు నన్ను వీర్యహీనురాలినట్లు, నాయకబలంలేనిదానిలా భావిస్తాడు. కాని నేను వీరిణి—ఇంద్రుని భార్య, మరుతుల సఖి. ఇంద్రుడు విశ్వస్మాత్ ఉత్తరః—అన్నిటికన్నా ఉన్నతుడు; అందుచేత నా తేజస్సు, బలం క్షీణించవు.

Mantra 10

संहोत्रं स्म पुरा नारी समनं वाव गच्छति । वेधा ऋतस्य वीरिणीन्द्रपत्नी महीयते विश्वस्मादिन्द्र उत्तरः ॥

పూర్వకాలంలో స్త్రీ సంహోత్రం—సమూహ హోమయజ్ఞం—మరియు సామాన్య సమితికి వెళ్లేది. కాని ఇప్పుడు ఇంద్రుని వీరిణీ-శక్తి మహిమ పొందుతోంది—ఆమె ఋత (సత్య-నియమం) యొక్క వేదా, విధాత్రి. ఇంద్రుడు విశ్వస్మాత్ ఉత్తరః—అన్నిటికన్నా ఉన్నతుడు; ఆయన ఉన్నతితో యజ్ఞం కూడా అంతఃసంయోగమవుతుంది.

Mantra 11

इन्द्राणीमासु नारिषु सुभगामहमश्रवम् । नह्यस्या अपरं चन जरसा मरते पतिर्विश्वस्मादिन्द्र उत्तरः ॥

స్త్రీలలో ఇంద్రాణీనే అత్యంత సుభగా అని నేను విన్నాను. ఎందుకంటే ఆమె పతి జరతో వాడిపోడు—దీనిని మించినది లేదు. ఇంద్రుడు విశ్వస్మాత్ ఉత్తరః—అన్నిటికన్నా ఉన్నతుడు; ఆయనతో ఆత్మ యొక్క సంధి-బంధంలో బలం క్షీణించదు.

Mantra 12

नाहमिन्द्राणि रारण सख्युर्वृषाकपेॠते । यस्येदमप्यं हविः प्रियं देवेषु गच्छति विश्वस्मादिन्द्र उत्तरः ॥

ఓ ఇంద్రాణీ! వృషాకపిని విడిచి మరే సఖ్యములో నేను ఆనందించను. ఎవరి ఈ ‘అప్య’ (జలసంబంధ) హవిః దేవులలో ప్రియమై చేరుతుందో—కానీ ఇంద్రుడు సర్వములకన్నా ఉత్తముడు (ఉన్నతుడు).

Mantra 13

वृषाकपायि रेवति सुपुत्र आदु सुस्नुषे । घसत्त इन्द्र उक्षणः प्रियं काचित्करं हविर्विश्वस्मादिन्द्र उत्तरः ॥

ఓ రేవతీ! ఓ దీప్తిమయ సమృద్ధితో నిండినదానా! ఓ సుపుత్రవతీ! అవును, ఓ సుస్నుషే (సద్గృహవధూ)! ఇంద్రుడు—ఉక్షణ (వీర్యవంతమైన వృషభబలం)—నీ కొరకు ఏదో ఒక ప్రియమైన, ఫలప్రదమైన హవిని భక్షించుగాక. ఇంద్రుడు సర్వములకన్నా ఉత్తముడు.

Mantra 14

उक्ष्णो हि मे पञ्चदश साकं पचन्ति विंशतिम् । उताहमद्मि पीव इदुभा कुक्षी पृणन्ति मे विश्वस्मादिन्द्र उत्तरः ॥

నాకోసం వారు పదిహేను ఉక్షణలను ఇరవైతో కలిసి వండుతారు. నేనూ ఆ పుష్టమైన మేదస్సును భుజిస్తాను; నా రెండు కుక్షులు నిండుతాయి. ఇంద్రుడు సర్వములకన్నా ఉత్తముడు.

Mantra 15

वृषभो न तिग्मशृङ्गोऽन्तर्यूथेषु रोरुवत् । मन्थस्त इन्द्र शं हृदे यं ते सुनोति भावयुर्विश्वस्मादिन्द्र उत्तरः ॥

తీక్ష్ణశృంగముల గల వృషభము గుంపుల మధ్య గర్జించునట్లు, అలాగే, ఓ ఇంద్రా, నీ మంథనం (సోమమంథనం) హృదయానికి శాంతి—నీ కొరకు ‘భావయు’ (జాగృతికర్త/ఉత్సాహకుడు) సునోతి చేసి సిద్ధం చేసే ఆ సోమప్రసవమే అది; దాని వలన ఇంద్రుడు సమస్తమునకు మించినవాడగును.

Mantra 16

न सेशे यस्य रम्बतेऽन्तरा सक्थ्या कपृत् । सेदीशे यस्य रोमशं निषेदुषो विजृम्भते विश्वस्मादिन्द्र उत्तरः ॥

తొడల మధ్య దాగిన తపన మెలికలు తిరుగుచున్నవానికి అధికారం లేదు; కాని రోమశమైన బలం కూర్చున్న తరువాత విస్తరించి మేల్కొనునవానికే అధికారం ఉంది—దాని వలన ఇంద్రుడు సమస్తమునకు మించినవాడగును.

Mantra 17

न सेशे यस्य रोमशं निषेदुषो विजृम्भते । सेदीशे यस्य रम्बतेऽन्तरा सक्थ्या कपृद्विश्वस्मादिन्द्र उत्तरः ॥

కూర్చున్న తరువాత కూడా రోమశమైన బలం కేవలం నోరు విప్పి (విజృంభించి) విస్తరించుట మాత్రమే చేయువానికి అధికారం లేదు; కాని తొడల మధ్య ఉత్సాహం కదలుచున్నవానికే అధికారం ఉంది—(ఈ సంభాషణలోని విరుద్ధోక్తి ద్వారా) దాని వలన ఇంద్రుడు సమస్తమునకు మించినవాడగును.

Mantra 18

अयमिन्द्र वृषाकपिः परस्वन्तं हतं विदत् । असिं सूनां नवं चरुमादेधस्यान आचितं विश्वस्मादिन्द्र उत्तरः ॥

ఓ ఇంద్రా, ఈ వృషాకపి హతుడైన పరస్వంతుని కనుగొన్నాడు. అతడు అసి (ఖడ్గం), పిండిన సోమం, కొత్త చరు (పక్వ హవి), మరియు ఇంధనంతో నింపబడిన బండి—ఇవన్నీ స్వీకరించాడు; ఈ విధంగా ఇంద్రుడు సమస్తమునకు మించి ఉద్ధరించుచున్నాడు.

Mantra 19

अयमेमि विचाकशद्विचिन्वन्दासमार्यम् । पिबामि पाकसुत्वनोऽभि धीरमचाकशं विश्वस्मादिन्द्र उत्तरः ॥

ఇప్పుడు నేను వివేకదీప్తితో సాగుచున్నాను; దాస (అంధకార-సేవకుడు) మరియు ఆర్యుని వేరు చేసి చూస్తున్నాను. సుపక్వ/సుపిండిత సోమాన్ని నేను పానము చేస్తాను; ధీర బుద్ధి వైపు నేను ప్రకాశిస్తాను—ఈ విధంగా ఇంద్రుడు సమస్తమునకు మించి ఉద్ధరించుచున్నాడు.

Mantra 20

धन्व च यत्कृन्तत्रं च कति स्वित्ता वि योजना । नेदीयसो वृषाकपेऽस्तमेहि गृहाँ उप विश्वस्मादिन्द्र उत्तरः ॥

ధన్వ (వెర్రివెలి విస్తారం) మరియు కృతంత్ర (కత్తిరించిన మార్గాలు) దాటి—అవి ఎన్ని యోజనాల దూరం? ఓ వృషాకపి, మరింత దగ్గరకు రా; ఇళ్ల వైపు, గృహాలలోకి రా—ఈ విధంగా ఇంద్రుడు సమస్తమునకు మించి ఉద్ధరించుచున్నాడు.

Mantra 21

पुनरेहि वृषाकपे सुविता कल्पयावहै । य एष स्वप्ननंशनोऽस्तमेषि पथा पुनर्विश्वस्मादिन्द्र उत्तरः ॥

ఓ వృషాకపి, మళ్లీ తిరిగి రా; మనం ‘సువితా’ (శుభగమనం) ను సక్రమంగా ఏర్పాటు చేసుకుందాం. ఇదే స్వప్న-భ్రమను నశింపజేసే మార్గం; ఇదే మార్గమున నీవు మళ్లీ గృహానికి చేరుతావు—ఇలా ఇంద్రుడు సమస్తమునకు అతీతంగా, ఉత్తమంగా ఉద్భవిస్తాడు.

Mantra 22

यदुदञ्चो वृषाकपे गृहमिन्द्राजगन्तन । क्व स्य पुल्वघो मृगः कमगञ्जनयोपनो विश्वस्मादिन्द्र उत्तरः ॥

ఓ వృషాకపి, మీరు ఇద్దరూ ఉత్తరదిశగా సాగి, ఓ ఇంద్రా, గృహానికి వచ్చినప్పుడు—ఆ ధూళిని లేపే, జనులను కలవరపెట్టే మృగం ఎక్కడ? అది ఎవరి వద్దకు వెళ్లింది?—ఇలా ఇంద్రుడు సమస్తమునకు అతీతంగా, ఉత్తమంగా ఉద్భవిస్తాడు.

Mantra 23

पर्शुर्ह नाम मानवी साकं ससूव विंशतिम् । भद्रं भल त्यस्या अभूद्यस्या उदरमामयद्विश्वस्मादिन्द्र उत्तरः ॥

మానవీ స్త్రీ పర్షు నిజంగా ఒకేసారి ఇరవై మందిని ప్రసవించింది. గర్భము/ఉదరం బాధపడిన ఆమెకు మంగళకరమైన శుభఫలం కలిగింది—ఎందుకంటే ఇంద్రుడు సమస్తమునకు అతీతంగా ఉద్భవించి, ఆమెను కూడా విశ్వ-పీడనాన్ని దాటించి తీసుకెళ్లాడు.