Varaha Purana - Adhyaya 75
Varaha PuranaAdhyaya 7582 Shlokas

Adhyaya 75: Description of Jambūdvīpa: its regions, mountains, measurements, and cosmic structure

Jambūdvīpa-varṣa-parvata-pramāṇa-varṇana

Ancient-Geography (Purāṇic Cosmography)

W ramach nauczania Waraha, Prithiwi, ten rozdział stanowi lekcję puranicznej kosmografii: głos nauczyciela (przypisywany tu Rudrze) opisuje strukturę Dżambudwipy, otaczające ją oceany oraz to, jak rzeczywistości ponadzmysłowe są trudne do pojęcia przez samą tarkę (czyste rozumowanie). Rozdział wymienia dziewięć warszów Dżambudwipy oraz główne warsza-parwaty: Himawat, Hemakuta, Niszadha, Nila, Śweta, Śringawan, podając ich wymiary w jodżanach. Następnie opis koncentruje się na górze Meru: jej czterobarwnym ubarwieniu, geometrii, wysokości oraz otaczających krainach Bhadrażwy, Bharaty, Ketumali i Uttara Kuru. Następuje kosmogoniczny, pedagogiczny dygres: z awjakty wyłania się ziemia przypominająca lotos z Meru jako jej „karniką”, z której pochodzi Brahma, wraz z opisami boskich zgromadzeń. Domniemana równowaga środowiskowa przejawia się w uporządkowanym rozmieszczeniu gór, rzek i siedlisk, które stabilizuje życie w różnych regionach.

Speakers

VarāhaPṛthivī

Key Concepts

Jambūdvīpanavavarṣa (nine regions)saptadvīpa (seven continents) frameworksamudra-pariveṣṭana (encircling ocean)varṣa-parvata (regional boundary mountains)Meru as axis mundiyojana (traditional distance unit)tarka vs acintya (limits of reasoning)padma-cosmology (lotus model of earth)avyakta–vyakta cosmogony
Recitation with translationVaraha Purana Adhyaya 75

Shlokas in Adhyaya 75

Verse 1

रुद्र उवाच । अत ऊर्ध्वं प्रवक्ष्यामि जम्बूद्वीपं यथातथम् । संख्यां चापि समुद्राणां द्वीपानां चैव विस्तरम् ॥ ७५.१ ॥

Rudra rzekł: Od tego miejsca będę opisywał Dżambudwipę taką, jaką jest w rzeczywistości, a także liczbę oceanów oraz rozległość dwipów.

Verse 2

यावन्ति चैव वर्षाणि तेषु नद्यश्च याः स्मृताः । महाभूतप्रमाणं च गतिं चन्द्रार्कयोः पृथक् ॥ ७५.२ ॥

Opiszę, ile jest lat, oraz rzeki wspomniane w tych regionach; również miary wielkich żywiołów, czyli mahabhutów, oraz osobno drogi Księżyca i Słońca.

Verse 3

द्वीपभेदसहस्राणि सप्तस्वन्तर्गतानि च । न शक्यन्ते क्रमेणेह वक्तुं यैर् विततं जगत् ॥ ७५.३ ॥

Tysiące podziałów dwipów oraz te zawarte w siedmiu głównych nie mogą tu być wyliczone we właściwej kolejności; przez nie świat jest rozpostarty.

Verse 4

सप्तद्वीपान् प्रवक्ष्यामि चन्द्रादित्यग्रहैः सह । येषां मनुष्यास्तर्केण प्रमाणानि प्रचक्षते ॥ ७५.४ ॥

Wyłożę siedem dwipów wraz z ciałami księżycowymi i słonecznymi; odnośnie do nich ludzie za pomocą rozumowania podają miary i standardy wiedzy.

Verse 5

अचिन्त्याः खलु ये भावाः न तांस्तर्केण साधयेत् । प्रकृतिभ्यः परं यच्च तदचिन्त्यं विभाव्यते ॥ ७५.५ ॥

Zaprawdę, te rzeczywistości, które są niewyobrażalne, nie powinny być ustalane przez samo rozumowanie; a to, co leży poza składnikami materialnymi, czyli prakryti, uznawane jest za niewyobrażalne.

Verse 6

नव वर्षं प्रवक्ष्यामि जम्बूद्वीपं यथातथम् । विस्तारान्मण्डलाच्चैव योजनैस्तन्निबोधत ॥ ७५.६ ॥

Opiszę dziewięć regionów, czyli warsz, Dżambudwipy takimi, jakimi są w rzeczywistości, ich rozległości, układ kołowy oraz miary w jodżanach; dlatego słuchaj uważnie.

Verse 7

शतमेकें सहस्राणां योजनानां समन्ततः । नानाजनपदाकीर्णं योजनेर्विविधैः शुभैः ॥ ७५.७ ॥

Rozciąga się na sto tysięcy jodżan we wszystkich kierunkach i jest wypełniona wieloma krainami, oznaczonymi różnymi pomyślnymi miarami jodżan.

Verse 8

सिद्धचारणसंकीर्णं पर्वतैरुपशोभितम् । सर्वधातुविवृद्धैश्च शिलाजालसमुद्भवैः । पर्वतप्रभवाभिश्च नदीभिः सर्वतश्चितम् ॥ ७५.८ ॥

Jest pełna Siddhów i Czaranów, przyozdobiona górami, obfitująca w wszelkiego rodzaju bogactwa mineralne i sieci skał, które tam powstają, wypełniona ze wszystkich stron rzekami wypływającymi z gór.

Verse 9

जम्बूद्वीपः पृथुः श्रीमान् सर्वतः परिमण्डलः । नवभिश्चावृतः श्रीमान् भुवनैर्भूतभावनः ॥ ७५.९ ॥

Dżambudwipa jest rozległa i wspaniała, okrągła z każdej strony. Otoczona jest dziewięcioma regionami; jest wspaniała i swoimi światami podtrzymuje istoty żywe.

Verse 10

लवणेन समुद्रेण सर्वतः परिवारितः । जम्बूद्वीपस्य विस्तारात् समेन तु समन्ततः ॥ ७५.१० ॥

Jest on otoczony ze wszystkich stron Oceanem Słonym; i dokoła rozciąga się równomiernie, zgodnie z szerokością Dżambudwipy.

Verse 11

तस्य प्रागायताः दीर्घाः षडेते वर्षपर्वताः । उभयत्रावगाढाश्च समुद्रौ पूर्वपश्चिमौ ॥ ७५.११ ॥

Dla tego regionu, rozciągającego się na wschód i długiego w wymiarze, te sześć to góry warsza; a po obu stronach leżą oceany, na wschodzie i na zachodzie.

Verse 12

हिमप्रायश्च हिमवान् हेमकूटश्च हेमवान् । सर्वत्र सुसुखश्चापि निषधः पर्वतो महान् ॥ ७५.१२ ॥

Himapraja i Himawan, Hemakuta i Hemawan; a także Niszadha, wielka góra, są opisywani jako przynoszący spokój i pomyślność wszędzie.

Verse 13

चतुर्वर्णः स सुवर्णो मेरुश्चोल्बमयो गिरिः । वृत्ताकृतिप्रमाणश्च चतुरस्त्रः समुच्छितः ॥ ७५.१३ ॥

Ta Góra Meru jest opisywana jako posiadająca cztery kolory; jest złota, góra złożona z promienistego minerału lub metalicznej masy. Jej miara ma formę okrągłą, a jest także czworoboczna, wznosząca się majestatycznie.

Verse 14

नानावर्णस्तु पार्श्वेषु प्रजापतिगुणान्वितः । नाभिमण्डलसम्भूतो ब्रह्मणः परमेष्ठिनः ॥ ७५.१४ ॥

Obdarzony cechami Prażapatiego i jawiący się w różnorodnych barwach wzdłuż swoich zboczy, powstał z regionu pępka Brahmy, najwyższego pana (Paramesthin).

Verse 15

पूर्वतः श्वेतवर्णस्तु ब्राह्मण्यं तेन तस्य तत् । पीतश्च दक्षिणेनासौ तेन वैश्यत्वमिष्यते ॥ ७५.१५ ॥

Zwrócony na wschód, ma białą karnację; dlatego przypisuje się mu status bramina. A gdy jest żółty po południowej stronie, dlatego uważa się go za waisję.

Verse 16

भृङ्गपत्रनिभश्चासौ पश्चिमेन यतोऽथ सः । तेनास्य शूद्रता प्रोक्ता मेरोर् नामार्थकर्मणः ॥ ७५.१६ ॥

Mówi się także, że przypomina liść rośliny bhringa; ponadto, ponieważ znajduje się po stronie zachodniej, jego klasyfikacja jako „szudry” jest podana na podstawie imienia, znaczenia i funkcji związanych z Meru.

Verse 17

पार्श्वमुत्तरतस्तस्य रक्तवर्णं विभाव्यते। तेनास्य क्षत्रभावः स्यादिति वर्णाः प्रकीर्तिताः॥ ७५.१७॥

Po jego północnej stronie obserwuje się czerwoną barwę; z tego wnosi się o jego ksatrijską naturę, tak opisywane są warny.

Verse 18

वृत्तः स्वभावतः प्रोक्तो वर्णतः परिमाणतः । नीलश्च वैडूर्यमयः श्वेतशुक्लो हिरण्मयः । मयूरबर्हिवर्णस्तु शातकुम्भश्च श्रृङ्गवान् ॥ ७५.१८ ॥

Opisywany jest jako naturalnie okrągły, charakteryzujący się wyraźnym kolorem i miarą: niebieski i zrobiony z waidurji (kamienia przypominającego lazur), biały, czysto biały, złoty; o barwie pióra pawia, także ze szatakumbhy (szlachetnego złota), i rogiem opatrzony.

Verse 19

एते पर्वतराजानः सिद्धचारणसेविताः । तेषामन्तरविष्कम्भो नवसाहस्र उच्यते ॥ ७५.१९ ॥

To są królewskie góry, czczone przez Siddhów i Czaranów; ich wewnętrzna szerokość (lub rozpiętość między nimi) podawana jest jako dziewięć tysięcy jednostek.

Verse 20

मध्ये त्विलावृतं नाम महामेरोः स सम्भवः । नवैव तु सहस्राणि विस्तीर्णः सर्वतश्च सः ॥ ७५.२० ॥

Pośrodku leży kraina o nazwie Ilāvṛta, centralny obszar związany z Mahāmeru. Rozciąga się ona na dziewięć tysięcy jodżan w każdym kierunku.

Verse 21

मध्यं तस्य महामेरुर्विधूम इव पावकः । वेद्यर्धं दक्षिणं मेरोरुत्तरार्धं तथोत्तरम् ॥ ७५.२१ ॥

W jej centrum wznosi się wielki Meru, jak dymlesszy ogień. Południowa połowa Meru nazywana jest Vedya-ardha, a podobnie północna połowa stanowi północną część.

Verse 22

वर्षाणि यानि षडत्र तेषां ते वर्षपर्वताः । योजनाग्रं तु वर्षाणां सर्वेषां तद्विधीयते ॥ ७५.२२ ॥

Tutaj sześć varṣas, które zostały opisane, ma swoje odpowiednie góry varṣa (varṣaparvaty). Dla wszystkich tych varṣas standardowa szerokość jest określona jako jedna jodżana.

Verse 23

द्वे द्वे वर्षे सहस्राणां योजनानां समुच्छ्रयः । जम्बूद्वीपस्य विस्तारस्तेषामायाम उच्यते ॥ ७५.२३ ॥

Dla każdej pary varṣas wzniesienie wynosi dwa tysiące jodżan; a szerokość Jambūdvīpa jest opisywana jako ich rozciągłość podłużna.

Verse 24

योजनानां सहस्राणि शतौ द्वौ चायतौ गिरौ । नीलश्च निषधश्चैव ताभ्यां हीनाश्च ये परे । श्वेतश्च हेमकूटश्च हिमवान् शृङ्गवांश्च यः ॥ ७५.२४ ॥

Dwie góry, Nīla i Niṣadha, rozciągają się na dwieście tysięcy jodżan. Te leżące poza nimi są mniejszej rozciągłości: Śveta, Hemakūṭa oraz Himavān, pasmo górskie obdarzone licznymi szczytami.

Verse 25

जम्बूद्वीपप्रमाणेन निषधः परिकीर्तितः । तस्माद् द्वादशभागेन हेमकूटः प्रहीयते । हिमवान् विंशभागेन हेमकूटात् प्रहीयते ॥ ७५.२५ ॥

Zgodnie z wymiarami Jambūdvīpa, Niṣadha jest tak opisywana. Od tego standardu Hemakūṭa jest pomniejszona o jedną dwunastą; a Himavān jest pomniejszony o jedną dwudziestą w stosunku do Hemakūṭy.

Verse 26

अष्टाशीतिसहस्राणि हेमकूटो महागिरिः । अशीतिर्हिमवान्शैल आयतः पूर्वपश्चिमे ॥ ७५.२६ ॥

Wielka góra Hemakūṭa rozciąga się na osiemdziesiąt osiem tysięcy jodżan. Pasmo górskie Himavān rozciąga się na osiemdziesiąt tysięcy jodżan w kierunku wschód, zachód.

Verse 27

द्वीपस्य मण्डलीभावाद् ह्रासवृद्धी प्रकीर्त्यते । वर्षाणां पर्वतानां च यथा चेमे तथोत्तरम् ॥ ७५.२७ ॥

Ponieważ kontynent (dvīpa) przyjmuje kształt okrągły, jego zmniejszanie się i rozszerzanie jest opisywane; podobnie regiony (varṣas) i góry są przedstawiane, tak jak zostały tu opisane, tak też będą opisane w dalszej części.

Verse 28

तेषां मध्ये जनपदास्तानि वर्षाणि चैव तत् । प्रपातविषमैस्तैस्तु पर्वतैरावृतानि तु ॥ ७५.२८ ॥

Pośród nich znajdują się zamieszkane kraje (janapady), a także te regiony (varṣas); są one otoczone górami, które są dzikie z urwisk i nierównego terenu.

Verse 29

संततानि नदीभेदैरगम्यानि परस्परम् । वसन्ति तेषु सत्त्वानि नानाजातीनि सर्वशः ॥ ७५.२९ ॥

Oddzielone przez podziały rzek, te obszary rozciągają się dalej i są wzajemnie niedostępne; w nich mieszkają istoty żywe wielu różnych rodzajów, w każdym kierunku.

Verse 30

एतद्धैमवतं वर्षं भारती यत्र सन्ततिः । हेमकूटं परं यत्र नाम्ना किम्पुरुषोत्तमः ॥ ७५.३० ॥

To jest region Haimawata, gdzie mieszka ród Bhāratī, potomstwo Bhāraty; tam wznosi się wyniosła góra Hemakūṭa, znana pod imieniem Kiṁpuruṣottama.

Verse 31

हेमकूटात् तु निषधं हरिवर्षं तदुच्यते । हरिवर्षात् परं चैव मेरुपार्श्व इलावृतम् ॥ ७५.३१ ॥

Od Hemakūṭy dalej, kraina Niṣadhy jest nazywana Hariwarṣą; a za Hariwarṣą, na zboczu góry Meru, leży Ilāvṛta.

Verse 32

इलावृतात् परं नीलं रम्यकं नाम विश्रुतम् । रम्यकाच्च परं श्वेतं विश्रुतं तद्धिरण्मयम् । हिरण्मयात् परं चैव शृङ्गवन्तं कुरु स्मृतम् ॥ ७५.३२ ॥

Za Ilāvṛtą leży Nīla i słynna kraina zwana Ramyaką. Za Ramyaką jest słynna Śveta, a za nią kraina Hiraṇmaya. Za Hiraṇmayą, Kuru jest pamiętane jako Śṛṅgavant, kraj związany z górami Śṛṅgavat.

Verse 33

धनुःसंस्थे तु द्वे वर्षे विज्ञेये दक्षिणोत्तरे । द्वीपानि खलु चत्वारि चतुरस्त्रमिलावृतम् ॥ ७५.३३ ॥

W regionie ukształtowanym na kształt łuku, dwa warṣy należy rozumieć jako południowe i północne. Zaprawdę istnieją cztery dwīpy, a Ilāvṛta ma kształt czworoboczny.

Verse 34

अर्वाक् च निषधस्याथ वेद्यर्धं दक्षिणं स्मृतम् । परं शृङ्गवतो यच्च वेद्यर्धं हि तदुत्तरम् ॥ ७५.३४ ॥

Na południe od Niṣadhy tradycyjnie rozumie się południową połowę Vedi; a to, co leży za Śṛṅgavatem, jest zaiste północną połową Vedi.

Verse 35

वेद्यर्धे दक्षिणे त्रीणि वर्षाणि त्रीणि चोत्तरे । तयोर्मध्ये तु विज्ञेयो यत्र मेरुस्त्विलावृतः ॥ ७५.३५ ॥

W południowej połowie Vedi znajdują się trzy regiony, i podobnie trzy w północnej połowie. Między nimi należy rozumieć krainę środkową, gdzie położona jest góra Meru, mianowicie Ilāvṛta.

Verse 36

दक्षिणेन तु नीलस्य निषधस्योत्तरेण च । उदगायतो महाशैलो माल्यवान्नाम पर्वतः ॥ ७५.३६ ॥

Na południe od góry Nīla i na północ od góry Niṣadha leży wielka góra rozciągająca się ku północy, imieniem Mālyavān.

Verse 37

योजनानां सहस्रे द्वे विष्कम्भोच्छ्रय एव च । आयामतश्चतुस्त्रिंशत् सहस्राणि प्रकीर्तितः ॥ ७५.३७ ॥

Jej średnica i wysokość są każda podawane jako dwa tysiące jojan; a jej długość jest ogłaszana jako trzydzieści cztery tysiące jojan.

Verse 38

तस्य प्रतीच्यां विज्ञेयः पर्वतो गन्धमादनः । आयामोच्छ्रयविस्तारात् तुल्यो माल्यवता तु सः ॥ ७५.३८ ॥

Na zachód od niej należy znać górę zwaną Gandhamādaną; w długości, wysokości i szerokości jest ona porównywalna z Mālyavatem.

Verse 39

परिमण्डलस्तयोर्मध्ये मेरुः कनकपर्वतः । चतुर्वर्णः ससौवर्णश्चतुरस्त्रः समुच्छ्रितः ॥ ७५.३९ ॥

Pośrodku tych krain leży góra Meru, złota góra, o kształcie okrągłym; o czterobarwnej kolorystyce, ze złotym blaskiem; czworoboczna i wyniosła w swym wzniesieniu.

Verse 40

अव्यक्ता धातवः सर्वे समुत्पन्ना जलादयः । अव्यक्तात् पृथिवीपद्मं मेरुस्तस्य च कर्णिका ॥ ७५.४० ॥

Z Niewymanifestowanego (avyakta) powstały wszystkie pierwiastki, począwszy od wody i pozostałych. Z tego Niewymanifestowanego Ziemia wyłoniła się jako lotos, a Meru jest jego centralnym słupkiem (karṇikā).

Verse 41

चतुष्पत्रं समुत्पन्नं व्यक्तं पञ्चगुणं महत् । ततः सर्वाः समुद्भूता वितता हि प्रवृत्तयः ॥ ७५.४१ ॥

Czteropłatkowa zasada powstała następnie, jawna, wielka i charakteryzująca się pięcioma cechami; z niej zaś, zaprawdę, wszelkie działania i impulsy (pravṛttis) zostały zrodzone i szeroko rozprzestrzenione.

Verse 42

अनेककल्पजीवद्भिः पुरुषैः पुण्यकारिभिः । कृतात्मभिर्महात्मभिः प्राप्यते पुरुषोत्तमः ॥ ७५.४२ ॥

Najwyższą Osobę (Puruṣottama) osiągają ci, którzy przeżyli wiele eonów, którzy pełnią zasłużone czyny i którzy są samodyscyplinowani, wielkoduszne jednostki o wielkiej duszy.

Verse 43

महायोगी महादेवो जगद्ध्येयो जनार्दनः । सर्वलोकगतोऽनन्तो व्यापको मूर्तिरव्ययः ॥ ७५.४३ ॥

On jest wielkim joginem, wielkim panem, Janārdaną, którego świat ma kontemplować. Jest nieskończonym, który przenika wszystkie sfery, wszechprzenikający, ucieleśniony i niezniszczalny.

Verse 44

न तस्य प्राकृताः मूर्तिर्मांसमेदोऽस्थिसंभवा । योगित्वाच्चेश्वरत्वाच्च सत्त्वरूपधरो विभुः ॥ ७५.४४ ॥

Jego forma nie jest materialna (prākṛta), ani nie powstała z ciała, tłuszczu i kości; raczej ze względu na jego jogiczną naturę i panowanie, wszechprzenikający nosi formę złożoną z sattvy (jasności i czystości).

Verse 45

तन्निमित्तं समुत्पन्नं लोके पद्मं सनातनम् । कल्पशेषस्य तस्यादौ कालस्य गतिरीदृशी ॥ ७५.४५ ॥

Z tej przyczyny powstał na świecie wieczny lotos. Na początku tej pozostałej fazy kalpy, taki był bieg czasu.

Verse 46

तस्मिन् पद्मे समुत्पन्नो देवदेवश्चतुर्मुखः । प्रजापतिपतिर्देव ईशानो जगतः प्रभुः ॥ ७५.४६ ॥

Z tego lotosu narodził się bóg bogów, czterolicy, pan Prajāpati, boski władca, rządca i mistrz świata.

Verse 47

तस्य बीजनिसर्गं हि पुष्करस्य यथार्थवत् । कृत्स्नं प्रजानिसर्गेण विस्तरेणैव वर्ण्यते ॥ ७५.४७ ॥

Zaprawdę, opis jego nasienia-początku, Puṣkary, zostanie przedstawiony zgodnie z prawdziwym znaczeniem, w pełni i szczegółowo, poprzez narrację o emanacji potomstwa (prajā-sarga).

Verse 48

तदम्बु वैष्णवः कायो यतो रत्नविभूषितः । पद्माकाराऽ समुत्पन्ना पृथिवी सवनद्रुमा ॥ ७५.४८ ॥

Ta woda stała się ciałem Vaiṣṇavy, przyozdobionym klejnotami; a Ziemia powstała w formie lotosu, wraz z lasami i drzewami.

Verse 49

तत् तस्य लोकपद्मस्य विस्तारं सिद्धभाषितम् । वर्ण्यमानं विभागेन क्रमशः शृणुत द्विजाः ॥ ७५.४९ ॥

Teraz słuchajcie, o dwukrotnie urodzeni, w odpowiedniej kolejności i w podziale, o rozległości tego świat-lotosu (lokapadma), jak jest opisywany w mowie Siddhów.

Verse 50

महावर्षाणि ख्यातानि चत्वार्यत्र च संस्थिताः । तत्र पर्वतसंस्थानो मेरुर्नाम महाबलः ॥ ७५.५० ॥

Mówi się tu, że cztery słynne wielkie krainy (mahāvarṣy) są usytuowane; tam stoi ukształtowany jak góra ląd, potężny imieniem Meru.

Verse 51

नानावर्णः स पार्श्वेषु पूर्वतः श्वेत उच्यते । पीतं च दक्षिणं तस्य भृङ्गवर्णं तु पश्चिमम् ॥ ७५.५१ ॥

Opisuje się go jako mającego różne barwy na swoich zboczach: od wschodu mówi się, że jest biały; jego południowa strona jest żółta, a zachodnia strona ma barwę pszczoły (ciemną).

Verse 52

उत्तरं रक्तवर्णं तु तस्य पार्श्वं महात्मनः । मेरुस्तु शोभते शुक्लो राजवंशे तु धिष्टितः ॥ ७५.५२ ॥

Na północy ten bok wielkiego jest barwy czerwonej; lecz Góra Meru lśni jako biała, ustanowiona wewnątrz królewskiego rodu.

Verse 53

तरुणादित्यसंकाशो विधूम इव पावकः । योजनानां सहस्राणि चतुराशीतिरुच्छ्रितः ॥ ७५.५३ ॥

Ukazał się w blasku jak młode słońce, jak ogień bez dymu; jego wysokość wznosiła się do osiemdziesięciu czterech tysięcy jodżan.

Verse 54

प्रविष्टः षोडशाधस्ताद्विस्तृतः षोडशैव तु । शरावसंस्थितत्वाच्च द्वात्रिंशन्मूर्ध्नि विस्तृतः ॥ ७५.५४ ॥

Rozciąga się na szesnaście (jednostek) w dół i podobnie rozpostarty jest na szesnaście (jednostek) w poprzek; a ponieważ jest usytuowany jak płytka misa (śarāva), rozszerza się do trzydziestu dwóch (jednostek) na szczycie.

Verse 55

विस्तारस्त्रिगुणश्चास्य परिणाहः समन्ततः । मण्डलेन प्रमाणेन व्यस्यमानं तदिष्यते ॥ ७५.५५ ॥

Jego szerokość jest trzykrotna, a jego obwód rozciąga się z każdej strony; gdy jest rozłożony i zmierzony według standardu koła, to jest przyjmowane jako właściwa miara.

Verse 56

नवतिश्च सहस्राणि योजनानां समन्ततः । ततः षट्काधिकानां च व्यस्यमानं प्रकीर्तितम् । चतुरस्त्रेण मानेन परिणामः समन्ततः ॥ ७५.५६ ॥

Jego rozciągłość wynosi dziewięćdziesiąt tysięcy jodżan ze wszystkich stron. Ponadto dodatkowa miara sześciu (tysięcy jodżan) jest również głoszona jako średnica. Według standardu miary czworokątnej, jego obwód jest podawany z każdej strony.

Verse 57

स पर्वतो महादिव्यो दिव्यौषधिसमन्वितः । सवैनैरावृतः सर्वो जातरूपमयैः शुभैः ॥ ७५.५७ ॥

Ta góra jest nadzwyczaj wspaniała i niebiańska, obdarzona boskimi ziołami leczniczymi; jest całkowicie pokryta pomyślnymi cechami uczynionymi ze złota.

Verse 58

तत्र देवगणाः सर्वे गन्धर्वोरगराक्षसाः । शैलराजे प्रमोदन्ते तथैवाप्सरसां गणाः ॥ ७५.५८ ॥

Tam wszystkie zastępy Dewów, wraz z Gandharwami, Nagami i Rakszasami, radują się na władcznej górze; i podobnie zgromadzenia Apsaras.

Verse 59

स तु मेरुः परिवृतो भवनैर्भूतभावनैः । चत्वारो यस्य देशास्तु नानापार्श्वेषु धिष्ठिताः ॥ ७५.५९ ॥

Ta Góra Meru jest jednak otoczona siedzibami, które podtrzymują istoty żywe; i ma cztery regiony, usytuowane na jej różnych bokach.

Verse 60

भद्राश्वो भारतश्चैव केतुमालश्च पश्चिमे । उत्तरे कुरवश्चैव कृतपुण्यप्रतिश्रयाः ॥ ७५.६० ॥

Bhadrāśva i Bhārata, a także Ketumāla na zachodzie; i podobnie Kurowie na północy - to są siedziby, które służą jako schronienie dla tych, którzy zdobyli zasługę (puṇya).

Verse 61

कर्णिका तस्य पद्मस्य समन्तात् परिमण्डला । योजनानां सहस्राणि योजनानां प्रमाणतः ॥ ७५.६१ ॥

Karnikā (centralny rdzeń) tego lotosu jest okrągły dookoła; według standardowej miary jojany, rozciąga się na tysiące jojan.

Verse 62

तस्य केसरजालानि नवषट् च प्रकीर्तिताः । चतुरशीतिरुत्सेधो विवरान्तरगोचराः ॥ ७५.६२ ॥

Jego sieci kesara (nitki lotosu) są określane jako pięćdziesiąt dziewięć; jego wysokość wynosi osiemdziesiąt cztery, rozciągając się w zakresach leżących między otworami (przestrzeniami).

Verse 63

त्रिंशच्चापि सहस्राणि योजनानां प्रमाणतः । तस्य केसरजालानि विकीर्णानि समन्ततः ॥ ७५.६३ ॥

Mierzone w jojanach, rozciąga się aż do trzydziestu tysięcy; a jego sieci kesara są rozproszone na wszystkie strony.

Verse 64

शतसाहस्रमायाममशीतिḥ पृथुलानि च । चत्वारि तत्र पर्णानि योजनानां चतुर्दश ॥ ७५.६४ ॥

Jego długość wynosi sto tysięcy jojan, a jego szerokość osiemdziesiąt; znajdują się tam cztery parṇa (liście), każdy mierzący czternaście jojan.

Verse 65

तत्र या सा मया तुभ्यं कर्णिकीत्यभिविश्रुता । तां वर्ण्यमानामेकाग्र्यात् समासेन निबोधत । मणिपर्णशतैश्चित्रां नानावर्णप्रभासिताम् ॥ ७५.६५ ॥

Tam jest to, co jest znane jako "Karṇikī", o którym mówiłem tobie - słuchaj z jednostronną uwagą, gdy jest krótko opisywane: jest przyozdobione setkami liści podobnych do klejnotów, oświetlone blaskiem wielu kolorów.

Verse 66

अनेकपर्णनिचयं सौवर्णमरुणप्रभम् । कान्तं सहस्रपर्वाणं सहस्रोदरकन्दरम् । सहस्रशतपत्रं च वृत्तमेकं नगोत्कतमम् ॥ ७५.६६ ॥

Opisano jedną najdoskonalszą górę, o okrągłym kształcie, noszącą masę wielu liści i lśniącą złotym, czerwonawym blaskiem; piękna do oglądania, z tysiącem grzbietów, z tysiącem jaskiń wewnątrz, oraz z formacjami przypominającymi lotos o tysiącach i setkach płatków.

Verse 67

मणिरत्नार्पितश्वभ्रैर्मणिभिश्चित्रवेदिकाम् । सुवर्णमणिचित्राङ्गैर्मणिचर्चिततोरणैः ॥ ७५.६७ ॥

Miała wnęki wyłożone klejnotami i drogimi kamieniami, oraz platformę vedikā ozdobioną różnymi kamieniami szlachetnymi; jej elementy konstrukcyjne były urozmaicone złotem i klejnotami, a jej bramy toraṇa były przyozdobione klejnotami.

Verse 68

तत्र ब्रह्मसभा रम्या ब्रह्मर्षिजनसंकुला । नाम्ना मनोव्रती नाम सर्वलोकेषु विश्रुता ॥ ७५.६८ ॥

Tam stała zachwycająca sala zgromadzeń Brahmy, tłocząca się od zastępów brahmarṣiów. We wszystkich światach była znana pod imieniem "Manovratī".

Verse 69

तत्रेशानस्य देवस्य सहस्रादित्यवर्चसः । महाविमानसंस्थस्य महिमा वर्त्तते सदा ॥ ७५.६९ ॥

Tam chwała boskiego Īśāny - promiennego jak tysiąc słońc, przebywającego w wielkim niebiańskim vimānie - trwa wiecznie.

Verse 70

तत्र सर्वे देवगणाश्चतुर्वक्त्रं स्वयं प्रभुम् । इष्ट्वा पूज्यनमस्कारैरर्चनीयमुपस्थिताः ॥ ७५.७० ॥

Tam wszystkie zastępy bogów, oddawszy cześć samorozświetlonemu Panu o czterech obliczach, stawali obecni, ofiarując cześć, uwielbienie i pokłony Temu, który godzien jest rytualnej czci.

Verse 71

यैस्तदा दिहसंकल्पैर्ब्रह्मचर्यं महात्मभिः । चीर्‍णं चारुमनोभिश्च सदाचारपथि स्थितैः ॥ ७५.७१ ॥

Przez tych wielkodusznych wtedy, których postanowienia były niezachwiane, którzy byli usposobienia szlachetnego i pozostawali ugruntowani na ścieżce prawego postępowania, dyscyplina brahmaćarji była należycie przestrzegana.

Verse 72

सम्यगिष्ट्वा च भुक्त्वा च पितृदेवार्चने रताः । गृहाश्रमपरास्तत्र विनीताः अतिथिप्रियाः ॥ ७५.७२ ॥

Po należytym spełnieniu ofiar i spożyciu posiłku, pozostają oddani czczeniu przodków i bogów; tam są poświęceni etapowi życia domownika, zdyscyplinowani w postępowaniu i radzi z honorowaniu gości.

Verse 73

गृहिणः शुक्लकर्मस्थाः विरक्ताः कारणात्मकाः । यमैर्नियमदानैश्च दृढनिर्दग्धकिल्बिषाः ॥ ७५.७३ ॥

Gospodarze domowi, ugruntowani w czystym postępowaniu, nieprzywiązani i zakorzenieni w rozeznawaniu przyczynowości, mają swoje przewinienia stanowczo spalone przez etyczne powściągnięcia (jamy), obserwacje (nijamy) i akty darowizny (dāna).

Verse 74

तेषां निवसनं शुक्लब्रह्मलोकमनिन्दितम् । उपर्युपरि सर्वासां गतिनां परमा गतिः । चतुर्दशसहस्राणि योजनानां तु कीर्तितम् ॥ ७५.७४ ॥

Ich mieszkanie jest opisywane jako nieskazitelny Śukla-brahma-loka; jest ono, coraz wyżej ponad wszystkimi innymi przeznaczeniami, najwyższym celem pośród wszystkich ścieżek. Jego rozciągłość jest podawana jako czternaście tysięcy jodżan.

Verse 75

ततोऽर्द्धरुचिरे कृष्णे तरुणादित्यवर्चसि । महागिरौ ततो रम्ये रत्नधातुविचित्रिते ॥ ७५.७५ ॥

Wtedy przybyli do wielkiej góry, ciemnohuedowej lecz w połowie rozświetlonej, noszącej blask młodego słońca, a następnie do uroczej krainy, upstrzonej żyłami minerałów niosących klejnoty.

Verse 76

नैकरत्नसमावासे मणितोरणमन्दिरे । मेरोः सर्वेषु पार्श्वेषु समन्तात् परिमण्डले ॥ ७५.७६ ॥

W miejscu przebywania obfitującym w liczne rodzaje klejnotów, wewnątrz pałacu przyozdobionego klejnotami bramami, po wszystkich stronach Góry Meru, dokoła, w okrągłej przestrzeni.

Verse 77

त्रिंशद्योजनसाहस्रं चक्रपाटो नगोत्तमः । जारुधिश्चैव शैलेन्द्र इत्येते उत्तराः स्मृताः ॥ ७५.७७ ॥

Cakrapāṭa, przednia z gór, rozciąga się na trzydzieści tysięcy jodżan; i Jārudhi podobnie jest panem gór, ci są pamiętani jako północne góry.

Verse 78

एतेषां शैलमुख्यानामुत्तरेषु यथाक्रमः । स्थलीरन्तरद्रोण्यश्च सरांसि च निबोधत ॥ ७५.७८ ॥

Teraz poznajcie, w należytym porządku, równiny, pośrednie doliny i jeziora, które leżą na północ od tych głównych gór.

Verse 79

दशयोजनविस्तीर्णा चक्रपाटोपनिर्गता । सा तूर्द्ध्ववाहिनी चापि नदी भूमौ प्रतिष्ठिता ॥ ७५.७९ ॥

Rozciągająca się na dziesięć jodżan, ona rzeka wypłynęła z otworu Cakrapāṭy. Ta rzeka, płynąca również w górę, została ustanowiona na ziemi.

Verse 80

सा पुर्याममरावत्यां क्रममाणेन्दुरा प्रभौ । तया तिरस्कृता वा अपि सूर्येन्दुज्योतिषां गणाः ॥ ७५.८० ॥

W mieście Amarāvatī ta promienna istota poruszała się mierzonym krokiem; przez nią nawet zastępy świateł, słońce, księżyc i ciała niebieskie, zostały, jakby, przyćmione.

Verse 81

उदयास्तमिते सन्ध्ये ये सेवन्ते द्विजोत्तमाः । तान् तुष्यन्ते द्विजाः सर्वानष्टावप्यचलोत्तमान् ॥ ७५.८१ ॥

W porach świtu i zmierzchu, ci najlepsi spośród dwukrotnie urodzonych, którzy wypełniają przepisane obrzędy, przez nich wszyscy dwukrotnie urodzeni są zadowoleni, a nawet osiem najznakomitszych gór.

Verse 82

परिभ्रमज्ज्योतिषां या सा रुद्रेन्द्रमता शुभा ॥ ७५.८२ ॥

Ta pomyślna manifestacja, która składa się z obracających się świateł, jest ceniona w doktrynach związanych z Rudrą i Indrą.

Inside Adhyaya 75

How it unfolds

  1. Where it opens

    Within the Varāha–Pṛthivī instructional setting, the chapter opens as a formal cosmographic lesson (in the received passage, voiced through a Rudra-like teacher register), warning that suprasensory cosmic realities are acintya and cannot be fully captured by tarka (discursive reasoning).

  2. Central event

    A structured mapping of Jambūdvīpa is delivered: nine varṣas are named and partitioned by major varṣa-parvatas (Himavat, Hemakūṭa, Niṣadha, Nīla, Śveta, Śṛṅgavān) with yojana-based measurements; the narrative then centers on Meru as axis mundi—its geometry, height, fourfold coloration, and the surrounding lands (Bhadrāśva, Bhārata, Ketumāla, Uttara Kuru), along with resident divine and semi-divine classes.

  3. Climax resolution

    The cosmography culminates in a cosmogonic-pedagogical excursus: from avyakta emerges the lotus-like earth with Meru as the karṇikā (pericarp), leading to Brahmā’s manifestation and the depiction of divine assemblies—resolving the ‘map’ into a metaphysical origin-story that legitimizes the ordered terrestrial zoning as grounded in first principles.

Geographical context

Jambūdvīpa; Lavaṇa-samudra (salt ocean); Ilāvṛta; Bhārata-varṣa; Kimpuruṣa-varṣa; Hari-varṣa; Ramyaka; Hiraṇmaya; Kuru (Uttara Kuru); Meru; Himavat; Hemakūṭa; Niṣadha; Nīla; Śveta; Śṛṅgavān; Mālyavān; Gandhamādana; Amarāvatī (as a celestial urban reference).

Tirtha focus

  • Pilgrimage MeritNot presented as a tīrtha-māhātmya chapter; merit is implicit in śravaṇa/manana of cosmological order and in cultivating humility about acintya realities rather than in visiting a specific terrestrial shrine.

Ritual instructions

  • BenefitCultivates cosmological orientation (loka-saṃsthāna-jñāna), steadiness of mind through acceptance of acintya, and a devotional sense of the world’s proportional order sustaining diverse beings.

The narrative frame

  • Rudra (teacher-voice in the received passage) within the broader Varāha–Pṛthivī instructional framePṛthivī (Earth), by extension the audience of the Purāṇa · Didactic, enumerative, and cautionary (limits of reasoning; reliance on transmitted cosmology)

The emotional journey

  • Dominant RasaAdbhuta (wonder)
  • Emotional ProgressionFrom intellectual humility (tarka’s limits) → expansive wonder through measured enumeration of regions and mountains → awe at Meru’s axis-mundi grandeur → contemplative reverence as cosmography resolves into cosmogony (avyakta to Brahmā).

Planning a pilgrimage

  • Visit FeasibilityPrimarily cosmographic/mythic geography; most sites (Meru, Uttara Kuru, Ilāvṛta) are not visitable as literal modern destinations. Practical engagement is via study, temple iconography, and symbolic ‘Meru’ representations (śrīcakra/meru-prastāra) rather than travel.

Frequently Asked Questions

The text foregrounds an epistemic caution: certain cosmological realities are described as acintya (beyond ordinary conceptualization) and should not be reduced to tarka (discursive reasoning). Pedagogically, it frames cosmography as a disciplined account of terrestrial order—regions, mountains, and habitats—suggesting that stability in the world depends on recognizing structured boundaries and proportional measures.

No explicit tithi, māsa, or seasonal calendar prescriptions are provided in the supplied passage. The closest temporal markers are cosmological/astronomical references to the motions or brilliance of the sun and moon (candrārka-gati) and twilight (sandhyā) as a devotional moment mentioned near the end, without a detailed ritual calendar.

Environmental balance is expressed through cosmographic ordering: oceans encircle landmasses, mountain ranges partition varṣas, and river systems (though not fully listed here) render regions both connected and naturally bounded. The narrative presents mountains as stabilizing frameworks that shape habitation patterns for diverse beings (nānājātīni sattvāni), implying that ecological integrity depends on maintaining the world’s layered, proportional structure.

The passage references major cosmological figures rather than dynastic lineages: Rudra (as narrator-voice in this excerpt), Janārdana/Viṣṇu as the transcendent pervasive principle, and Brahmā (Caturmukha) arising within the lotus-cosmology. It also mentions siddhas, cāraṇas, gandharvas, nāgas, rākṣasas, and apsarases as resident classes around Meru, but no specific royal genealogies are named in the provided text.

Ask anything about Adhyaya 75 of the Varaha Purana

Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.

Not sure where to start?

A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.

Read Varaha Purana in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.

Download on the App StoreGet it on Google Play

Continue reading in the Vedapath app

Open in App
Download on the App StoreGet it on Google Play