Varaha Purana - Adhyaya 76
Varaha PuranaAdhyaya 7616 Shlokas

Adhyaya 76: Description of Svarga: Amarāvatī, the Sudharmā Assembly Hall, and the Directional Cities

Svarga-lokasya Amarāvatī-dharmasabhā ca (Sudharmā): digpura-varṇanam

Ancient-Geography (Purāṇic Cosmography)

W ramach dialogu Varāha, Pṛthivī rozdział zwraca się ku puranicznej kosmografii: Rudra opisuje promienny region na wschód od góry Meru, otoczony okrągłym wałem górskim (cakravāṭa) i bogaty w liczne minerały. Wewnątrz niego wznosi się boska metropolia Amarāvatī, ufortyfikowana murami ze złota jāmbūnada, wypełniona latającymi pałacami (vimānami), wielkimi zbiornikami wodnymi, sztandarami i kwiatowymi ozdobami, zamieszkana przez devy, yakṣy, apsarasy i ṛṣich. W jej centrum wznosi się słynna Sudharmā sabhā, klejnotami zdobiona sala zgromadzeń, gdzie Indra (Śacīpati, Sahasrākṣa) przewodzi wśród istot doskonałych. Następnie opis przedstawia inne miasta rozmieszczone kierunkowo, związane z Agnim, Yamą, Nirṛti, Varuṇą, Vāyu, Kuberą i Īśāną, ukazując svargę jako uporządkowaną, wieloregionalną sferę.

Key Concepts

Meru-centered cosmography (Meru, cakravāṭa)Amarāvatī as an idealized divine citySudharmā sabhā (divine assembly space)Directional polity: digpura system linked to deitiesMaterial splendor as a marker of cosmic order (dhātu, jāmbūnada, vajra, vaidūrya)Svarga as structured environment rather than purely moral abstraction

In this adhyaya

People

  • RudraSpeaksas presented within the Varāha-Pṛthivī dialogue framework
  • VarahaSpeaksVarāha
  • PrithiviSpeaksListensPṛthivī (Earth)

    Within the broader Varāha-Pṛthivī frame

What happens

  1. How it opens

    Within the Varāha-Pṛthivī dialogue frame, the discourse shifts to cosmography: a luminous region to the east of Mount Meru is introduced, bounded by a circular rampart-mountain (cakravāṭa) and distinguished by abundant minerals and radiance.

  2. The turning point

    Rudra’s descriptive mapping of svarga’s eastern sector culminates in the portrayal of Amarāvatī, its golden fortifications, aerial vimānas, reservoirs, banners, floral ornamentation, and its inhabitants (devas, yakṣas, apsarases, ṛṣis, siddhas).

  3. How it ends

    The narrative peaks at the Sudharmā sabhā: a jewel-like assembly hall at Amarāvatī’s center where Indra (Śacīpati/Sahasrākṣa) presides among perfected beings, embodying ordered divine governance; it then resolves by extending the same order outward into a directional grid of deity-linked cities.

Tirthas

Mount Meru (Meru); meror pūrva-deśa (the eastern region of Meru); cakravāṭa-parikṣipta (encircling mountain/rampart); Amarāvatī; Sudharmā sabhā; Tejovatī (city of Hutāśa/Agni); Saṃyamanī (city of Vaivasvata/Yama); Kṛṣṇāvatī (city of Nirṛti/Virūpākṣa); Śuddhavatī (city of Varuṇa); Gandhavatī (city of Vāyu); Mahodayā (city of Guhyakādhipati/Kubera); Manoharā (city of Īśāna).

  • Mount MeruMeru
  • Meru’s eastern regionmeror pūrva-deśa
  • ChakravataCakravāṭa (encircling rampart-mountain)
  • AmaravatiAmarāvatī
  • Sudharma sabhaSudharmā sabhā
  • TejovatiTejovatī (Agni / Hutāśa)
  • SamyamaniSaṃyamanī (Yama / Vaivasvata)
  • KrishnavatiKṛṣṇāvatī (Nirṛti / Virūpākṣa)
  • ShuddhavatiŚuddhavatī (Varuṇa)
  • GandhavatiGandhavatī (Vāyu)
  • MahodayaMahodayā (Kubera / Guhyakādhipati)
  • ManoharaManoharā (Īśāna)
Recitation with translationVaraha Purana Adhyaya 76

Shlokas in Adhyaya 76

Verse 1

रुद्र उवाच । तस्यैव मेरोः पूर्वे तु देशे परमवर्चसे । चक्रवाटपरिक्षिप्ते नानाधातुविराजिते ॥ ७६.१ ॥

Rudra rzekł: „Na wschód od samej góry Meru leży kraina o niezwykłym blasku, otoczona cakravāṭą (pierścieniowatą górą okalającą lub barierą wiatrową), lśniąca wieloma rodzajami minerałów.”

Verse 2

तत्र सर्वामरपुरं चक्रवातसमुद्धतम् । दुर्धर्षं बलदृप्तानां देवदानवरक्षसाम् । तत्र जाम्बूनदमयः सुप्राकारः सुतोरणः ॥ ७६.२ ॥

Tam stało miasto wszystkich nieśmiertelnych, jakby wyniesione przez wir powietrzny, nie do zdobycia nawet dla bogów, dānavów i rākṣasów upojonych siłą. Tam jego wspaniała rampa była zrobiona ze złota Jāmbūnada i zaopatrzona w piękne bramy.

Verse 3

तस्याप्युत्तरपूर्वे तु देशे परमवर्चसे । आलोकजनसंपूर्णा विमानशतसंकुला ॥ ७६.३ ॥

A w jej północno-wschodnim regionie znajduje się kraina najwyższego blasku, pełna świetlistych ludzi i zatłoczona setkami vimānów (niebiańskich pojazdów lub pałacowych struktur powietrznych).

Verse 4

महावापीसमायुक्ता नित्यं प्रमुदिता शुभा । शोभिता पुष्पशबलैः पताकाध्वजमालिनी ॥ ७६.४ ॥

Obdarzona wielkim zbiornikiem (lub studnią schodkową), zawsze radosna i pomyślna, jest przyozdobiona różnobarwnymi kwiatami i przystrojona girlandami sztandarów i flag.

Verse 5

देवैर्यक्षोप्सरोभिश्च ऋषिभिश्च सुषोभिता । पुरन्दरपुरी रम्या समृद्धा त्वमरावती ॥ ७६.५ ॥

Przyozdobiona przez bogów, Yakṣów, Apsarasy i Ṛṣich, rozkoszne miasto Purandary, rzeczywiście, jesteś Amarāvatī, kwitnące i obfite.

Verse 6

तस्या मध्येऽमरावत्यां वज्रवैडूर्यवेदिका । त्रैलोक्यगुणविख्याता सुधर्मा नाम वै सभा ॥ ७६.६ ॥

W środku tego Amarāvatī znajduje się podwyższa z diamentu i vaidūryi (kociego oka lub berylu). Tam jest sala zgromadzeń o imieniu Sudharmā, słynna ze swojej doskonałości w całych trzech światach.

Verse 7

तत्रास्ते श्रीपतेः श्रीमान् सहस्राक्षः शचीपतिः । सिद्धादिभिः परिवृतः सर्वाभिर्देवयोनिभिः ॥ ७६.७ ॥

Tam przebywa wspaniały Sahasrākṣa, pan Śacī (Indra), w obecności Śrīpatiego (Viṣṇu), otoczony przez Siddhów i inne doskonałe istoty oraz przez wszystkie klasy istot boskiego pochodzenia.

Verse 8

तत्र चैव सुवंशः स्याद् भास्करस्य महात्मनः । साक्षात् तत्र सुराध्यक्षः सर्वदेवनमस्कृतः ॥ ७६.८ ॥

Tam zaprawdę obecna jest szlachetna linia wielkodusznego Bhāskary, Słońca; i tam jawnie stoi władca bogów, czczony pokłonami przez wszystkie bóstwa.

Verse 9

तस्याश्च दिक्षु विस्तीर्णा तत्तद्गुणसमन्विता । तेजोवती नाम पुरी हुताशस्य महात्मनः ॥ ७६.९ ॥

A w kierunkach tego regionu rozciąga się miasto daleko i szeroko, obdarzone odpowiednimi cechami; było to miasto o nazwie Tejovatī, należące do wielkodusznego Hutāśy, Ognia.

Verse 10

तत्तद्गुणवती रम्या पुरी वैवस्वतस्य च । नाम्ना संयमनी नाम पुरी त्रैलोक्यविश्रुता ॥ ७६.१० ॥

To rozkoszne miasto, obdarzone takimi zaletami, należy również do Waiwaswaty, Jamy; z nazwy zwie się Samjamanī, miasto słynne w trzech światach.

Verse 11

तथा चतुर्थे दिग्भागे नैर्ऋताधिपतेः शुभा । नाम्ना कृष्णावती नाम विरूपाक्षस्य धीमतः ॥ ७६.११ ॥

Podobnie w czwartej ćwiartce kierunkowej, pod pomyślnym panowaniem władcy Nairity, regionu południowo-zachodniego, znajduje się miejsce zwane Krysznawatī, związane z mądrym Wirūpākśą.

Verse 12

पञ्चमे ह्युत्तरपुटे नाम्ना शुद्धवती पुरी । उदकाधिपतेः ख्याता वरुणस्य महात्मनः ॥ ७६.१२ ॥

Zaprawdę, w piątym północnym dziale znajduje się miasto o nazwie Śuddhawatī, słynne jako należące do wielkodusznego Waruny, pana wód.

Verse 13

तथा पञ्चोत्तरे देवस्वस्योत्तरपुटे पुरी । वायोर्गन्धवती नाम ख्याता सर्वगुणोत्तरा ॥ ७६.१३ ॥

Podobnie w ćwiartce północnej, na północnym skrzydle Dewaswa, znajduje się miasto słynne jako Gandhawatī, należące do Wāju, opisywane jako doskonałe we wszystkich cechach.

Verse 14

तस्योत्तरपुटे रम्या गुह्यकाधिपतेः पुरी । नाम्ना महोदया नाम शुभा वैदूर्यवेदिका ॥ ७६.१४ ॥

Po jego północnej stronie leży rozkoszne miasto należące do pana Guhjaków; zwie się Mahodajā, pomyślne i zaopatrzone w platformy z kamienia waidūrja.

Verse 15

तथाष्टमेऽन्तरपुटे ईशानस्य महात्मनः । पुरी मनोहरा नाम भूतैर्नानाविधैर्युता । पुष्पैर्धन्यैश्च विविधैर्वनैराश्रमसंस्थितैः ॥ ७६.१५ ॥

Podobnie w ósmym wewnętrznym ogrodzeniu znajduje się miasto zwane Manoharā, należące do wielkodusznego Īśāny; jest zamieszkane przez wiele rodzajów istot i obdarzone kwiatami, zbożami oraz różnorodnymi lasami, w których założone są pustelnie.

Verse 16

प्रार्थ्यते देवलोकोऽयं स स्वर्ग इति कीर्तितः ॥ ७६.१६ ॥

Ten sfer bogów jest pożądany; dlatego jest określany jako Swarga, niebiosa.

Inside Adhyaya 76

The narrative frame

  • Dialogue ToneDidactic and cartographic (cosmographic exposition), emphasizing ordered description over exhortation

The emotional journey

  • Dominant RasaAdbhuta (wonder)
  • Emotional ProgressionFrom awe at the radiant, mineral-rich Meru-adjacent landscape → heightened marvel at Amarāvatī’s opulence and celestial populace → reverential wonder at Sudharmā where Indra presides → intellectual satisfaction as the cosmos is completed through the directional city-system.

Planning a pilgrimage

  • Visit FeasibilityPrimarily cosmographic/mythic geography centered on Meru and svarga; not directly visitable as a terrestrial itinerary. For practice, one may pair study with visits to Indra/Deva-related temples or Meru-symbolic sacred mountains in one’s region, but the chapter itself does not anchor to a single identifiable earthly tīrtha.

Frequently Asked Questions

The chapter primarily instructs through cosmographic ordering: it presents svarga as a structured, directionally organized environment centered on Meru, where civic splendor, assembly space (Sudharmā), and deity-linked regions model an ideal of regulated cosmic governance rather than a direct code of social ethics.

No explicit chronological markers (tithi, nakṣatra, māsa, or seasonal observances) appear in this passage; the content is descriptive geography/cosmography rather than ritual timing.

Environmental balance is implied via spatial design: the realm is depicted as enclosed (cakravāṭa-parikṣipta), resource-rich (nānā-dhātu-virājita), and systematically partitioned into directional cities. This models a stable, managed cosmos that can be read as an analogue for terrestrial stewardship—order, containment, and resource awareness—within the broader Varāha–Pṛthivī Earth-centered narrative tradition.

The passage references primarily deity figures rather than human lineages: Indra (Sahasrākṣa, Śacīpati), Agni (Hutāśa), Yama (Vaivasvata), Nirṛti (associated here with Virūpākṣa), Varuṇa, Vāyu, Kubera (Guhyakādhipati), and Īśāna, along with classes of beings (deva, yakṣa, apsaras, ṛṣi, siddha).

Ask anything about Adhyaya 76 of the Varaha Purana

Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.

Not sure where to start?

A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.

Read Varaha Purana in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.

Download on the App StoreGet it on Google Play

Continue reading in the Vedapath app

Open in App
Download on the App StoreGet it on Google Play