Setu Khanda
Setubandha Mahatmya
Setukhaṇḍa is anchored in the sacred geography of Setu (Rāma-setu / Setubandha) and adjacent coastal-pilgrimage zones associated with the crossing to Laṅkā. The section treats the seashore as a ritual boundary-space where vows, propitiation of the ocean (Varuṇālaya), and tīrtha networks converge. It maps merit through named bathing-sites (tīrthas) and narratively legitimizes them via the Rāma-cycle, presenting the region as both an epic memorial landscape and a functional pilgrimage itinerary.
Adhyayas in Setubandha Mahatmya
52 chapters to explore.
Adhyaya 1
सेतुमाहात्म्य-प्रस्तावना — Prologue to the Glory of Setu (Rāmasetu/Rāmeśvara)
ဤအধ্যာယသည် မင်္ဂလာပူဇာဆိုင်ရာ စကားများဖြင့် စတင်ကာ နိုင်မိသာရဏ္ယ၌ မောက္ခကို ရှာဖွေနေသော ရှင်ရသီများ၏ ပုံရိပ်ကို ဖော်ပြသည်။ သူတို့သည် သတ္တိရှိ၍ စည်းကမ်းတကျ၊ မပိုင်ဆိုင်လိုစိတ်ကင်း၊ သစ္စာကို အခြေခံကာ ဗိဿနုဘုရားကို ဘက်တော်မူကြသည်။ အပြစ်ဖျက်နိုင်သော ပုရాణကഥာများကို ဆွေးနွေးရန်နှင့် လောကီကောင်းကျိုး၊ လွတ်မြောက်ခြင်း၏ နည်းလမ်းများကို မေးမြန်းရန် ရှင်ရသီအစုအဝေးကြီး စုဝေးကြသည်။ ထိုအခါ ဗျာသ၏ တပည့်ဖြစ်သော ပုရాణပြောသူ စူတ သည် ရောက်လာပြီး ရှောနကနှင့် အခြားရသီများက ဓမ္မပူဇာဖြင့် ကြိုဆိုကာ ဂုဏ်ပြုကြသည်။ ရသီများက သန့်ရှင်းသော က్షೇತ್ರ၊ တီရ္ထများ၊ သံသရာမှ မောက္ခရရှိခြင်း၊ ဟရီနှင့် ဟရ (ရှီဝ) တို့အပေါ် ဘက္တိ ပေါ်ပေါက်လာခြင်း၊ ကမ္မသုံးမျိုး၏ အကျိုးသက်ရောက်မှုတို့ကို မေးမြန်းကြသည်။ စူတက ရာမစေတုရှိ ရာမေရှ္ဝရကို တီရ္ထတို့အနက် အမြင့်ဆုံးဟု ကြေညာပြီး စေတုကို မြင်ရုံဖြင့်ပင် သံသရာချည်နှောင်မှု လျော့နည်းနိုင်ကြောင်း၊ ရေချိုးခြင်းနှင့် သတိရခြင်းတို့သည် သန့်စင်ရေးကိရိယာများဖြစ်ကြောင်း ဆိုသည်။ ထို့နောက် ဖလश्रုတိတွင် အပြစ်ကြီးများ ပျက်စီးခြင်း၊ အပြစ်ဒဏ်ခံရမည့် နောက်ဘဝအခြေအနေများမှ လွတ်ကင်းခြင်းနှင့် ယဇ္ဉ၊ ဝ్రတ၊ ဒါန၊ တပစ်တို့နှင့် တူညီသည့် ပုဏ္ဏာရရှိမှုကို ကတိပြုဖော်ပြသည်။ ထို့ပြင် ဘုရားဖူးသွားရာတွင် လိုက်နာရမည့် သီလဓမ္မကိုလည်း ထည့်သွင်းပြောကြားသည်—ရည်ရွယ်ချက်သန့်ရှင်းမှု၊ ဘုရားဖူးခရီးအတွက် အထောက်အပံ့ရှာခြင်း၏ တရားဝင်မှု၊ လက်ခံသင့်သည့် လှူဒါန်းမှုအပေါ် ကန့်သတ်ချက်များနှင့် စေတုခရီးစရိတ်အမည်ဖြင့် လိမ်လည်မှုကို ပြင်းပြင်းထန်ထန် ရှုတ်ချခြင်းတို့ဖြစ်သည်။ အဆုံးတွင် စေတုကို ယုဂအားလုံးအတွက် ဆေးတော်ကဲ့သို့ သတ်မှတ်ကာ ကృతယုဂ၌ ဉာဏ်၊ တ్రေတာယုဂ၌ ယဇ္ဉ၊ နောက်ယုဂများ၌ ဒါနကို ချီးမွမ်းသော်လည်း စေတုဆိုင်ရာ အကျင့်အထုံးသည် အချိန်ကာလအားလုံးတွင် အကျိုးကျေးဇူးကျယ်ပြန့်ကြောင်း ချီးကျူး၍ နိဂုံးချုပ်သည်။
Adhyaya 2
सेतुबंधनवर्णनम् (Setubandha—Account of the Bridge and the Setu Tīrthas)
ဤအဓ್ಯಾಯသည် ရှင်တော်များက စူတာအား (၁) အလုပ်အကိုင်၌ မပူပန်ဘဲ တည်ငြိမ်စွာ ဆောင်ရွက်တတ်သော ရာမသည် အနက်ရှိုင်းသမုဒ္ဒရာ (ဝရုဏာလယ) ကို မည်သို့ တံတားချည်ဆောက်ခဲ့သနည်း၊ (၂) စေတုနှင့် ဂန္ဓမာဒန ဆက်စပ်ရာတွင် တီရ္ထများ မည်မျှ ရှိသနည်း ဟု မေးမြန်းခြင်းဖြင့် စတင်သည်။ စူတာက ရာမဇာတ်ကို အကျဉ်းချုပ် ပြောပြသည်—ဒဏ္ဍကနှင့် ပဉ္စဝတီသို့ တောထွက်ခြင်း၊ မာရီစ၏ အယောင်ဆောင်မှုကြောင့် ရာဝဏက စီတာကို ဖမ်းဆီးသွားခြင်း၊ ရာမ၏ ရှာဖွေမှုနှင့် ဟနုမာန်နှင့် တွေ့ဆုံခြင်း၊ မီးကို သက်သေထား၍ စုဂရీవနှင့် မဟာမိတ်ဖွဲ့ခြင်း၊ ဝါလီကို အနိုင်ယူခြင်း၊ စီတာကယ်တင်ရေးအတွက် ဝါနရတပ် စုစည်းထွက်ခွာခြင်း၊ ဟနုမာန်၏ စူးစမ်းရေးအောင်မြင်မှုနှင့် ပြန်လည်သက်သေ (စူဍာမဏိ) ယူဆောင်လာခြင်း၊ မဟေန္ဒရသို့ ချီတက်၍ စက္ကရ-တီရ္ထ၌ နေထိုင်ခြင်း၊ ဝိဘီရှဏ ရောက်လာ၍ စမ်းသပ်ခံပြီး အဘိသေက ခံယူခြင်းတို့ ဖြစ်သည်။ သမုဒ္ဒရာကို ဖြတ်ကူးရန် အခက်အခဲကြုံရာတွင် လှေ၊ အလွှာအလျားများ သို့မဟုတ် သမုဒ္ဒရာကို ပူဇော်ပသခြင်း စသည့် အကြံများ ပေါ်လာသည်။ ရာမသည် ကုရှမြက်ခင်းပေါ်တွင် သုံးညတိုင်တိုင် စည်းကမ်းတကျ ဥပာသနာ ပြုလုပ်သော်လည်း သမုဒ္ဒရာမပေါ်လာသဖြင့် လက်နက်ဖြင့် ပင်လယ်ကို ခြောက်သွေ့စေမည်ဟု ပြင်ဆင်သည်။ ထိုအခါ သမုဒ္ဒရာဒေဝတား ပေါ်ထွက်လာ၍ ရာမကို ဘက်တိစတောတရဖြင့် ချီးမွမ်းကာ သဘာဝဥပဒေ (စွဗဟာဝ) နှင့် ကန့်သတ်ချက်များကို ရှင်းပြပြီး လက်တွေ့ဖြေရှင်းချက် ပေးသည်—ဝါနရတို့အတွင်း လက်မှုပညာရှင် နာလသည် ပစ်ချသည့် ပစ္စည်းများကို မျောစေ၍ တံတားဖြစ်စေမည်ဟု ဆိုသည်။ ရာမက နာလကို တာဝန်ပေးပြီး ဝါနရတို့က တောင်တန်း၊ ကျောက်တုံး၊ သစ်ပင်၊ လျှောပင်များ စုဆောင်းကာ တံတားကို တည်ဆောက်ကြသည်။ နောက်ပိုင်းတွင် စေတု-စနာန၏ သန့်စင်အကျိုးကို ဖော်ပြပြီး စေတုရှိ အဓိကတီရ္ထ ၂၄ ခုကို စာရင်းပြုကာ အချို့ကို အမည်တပ်ဖော်ပြသည်—စက္ကရ-တီရ္ထ၊ ဝေတားလ-ဝရဒ၊ စီတာ-ဆရစ်၊ မင်္ဂလ-တီရ္ထ၊ အမృత-ဝာပိကာ၊ ဘြဟ္မာ-ကုဏ္ဍ၊ ဟနုမတ်-ကုဏ္ဍ၊ အဂஸ္တျ-တီရ္ထ၊ ရာမ-တီရ္ထ၊ လက္ခ္မဏ-တီရ္ထ၊ ဇဋာ-တီရ္ထ၊ လက္ခ္မီ-တီရ္ထ၊ အဂ္နိ-တီရ္ထ၊ ရှိဝ-တီရ္ထ၊ ရှင်ခ-တီရ္ထ၊ ယာမုနာ-တီရ္ထ၊ ဂင်္ဂါ-တီရ္ထ၊ ဂယာ-တီရ္ထ၊ ကိုဋိ-တီရ္ထ၊ မာနသ-တီရ္ထ၊ ဓနုသ္ကိုဋိ စသည်တို့။ အဆုံးတွင် ဤအဓ್ಯಾಯကို နားထောင်ခြင်း သို့မဟုတ် ရွတ်ဆိုခြင်းသည် နောက်လောက၌ အောင်မြင်မှုနှင့် ပြန်လည်မွေးဖွားမှုဆိုင်ရာ ဒုက္ခမှ လွတ်မြောက်စေသည်ဟု ဖလရှရုတိ ထည့်သွင်းဆိုထားသည်။
Adhyaya 3
चक्रतीर्थ-धर्मपुष्करिणी-माहात्म्य (Cakratīrtha and Dharma Puṣkariṇī: Etiology and Merit)
ဤအဓ್ಯಾಯတွင် ရှေးဋ္ဌာနရိရှီများက စူတာအား စေတုတီရ္ထ ၂၄ ခုအနက် အမြင့်မြတ်ဆုံး—ထုံးတမ်းအရ ပထမအဆင့်ဟုခေါ်သော စက္ကရတီရ္ထ (Cakratīrtha) အကြောင်း မေးမြန်းကြသည်။ စူတာက ၎င်း၏ သန့်စင်အာနိသင်သည် မယှဉ်နိုင်ကြောင်း၊ အမည်ကို သတိရခြင်း၊ ချီးမွမ်းခြင်း သို့မဟုတ် တစ်ကြိမ်ရေချိုးခြင်းသာဖြင့် စုဆောင်းထားသော အပြစ်များပင် ပျောက်ကင်းကာ မိခင်ဝမ်းတွင်း ပြန်လည်နေထိုင်ရမည့် ကြောက်ရွံ့မှုကိုလည်း ဖယ်ရှားနိုင်သည်ဟု ဆိုသည်။ ထို့နောက် စူတာက အကြောင်းရင်းဇာတ်လမ်းကို ပြောပြသည်။ ဗိဿဏုကို အလွန်သဒ္ဓါရှိသော ဂာလဝ (Gālava) ရှင်သည် တောင်ဘက်ပင်လယ်ကမ်းခြေ၊ ဓမ္မပုဿကရိဏီ (Dharma Puṣkariṇī) အနီးတွင် ပြင်းထန်သော တပသ်ကို ဆောင်ရွက်သည်။ ဗိဿဏုသည် ထင်ရှားစွာ ပေါ်ထွန်းလာပြီး ကောင်းချီးများပေးသည်—မပြတ်မလျော့သော ဘက္တိ၊ အာရှရမ၌ ဆက်လက်နေထိုင်ခွင့်နှင့် စုဒർശနစက္ကရ (cakra) ဖြင့် ကာကွယ်ပေးမည်ဟု အာမခံသည်။ ထပ်ဆင့်ဇာတ်လမ်းတွင် ဓမ္မကို ပုဂ္ဂိုလ်ရုပ်ဖြင့် ဖော်ပြကာ၊ ရှိဝကို တပသ်ပြု၍ ရှိဝ၏ ယာဉ် (vṛṣa) ဖြစ်လာမည့် ကောင်းချီးရပြီး၊ အကျိုးမကုန်ခန်းသော ရေချိုးရာ ဓမ္မပုဿကရိဏီကို တည်ထောင်သည်ဟု ဆိုသည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ရာက္ခသတစ်ကောင်က ဂာလဝကို တိုက်ခိုက်ရာ ဂာလဝက နာရာယဏ (Nārāyaṇa) ကို အကူအညီတောင်းသည်။ ထိုအခါ စုဒর্শနစက္ကရ ပေါ်လာ၍ ရာက္ခသကို သတ်ပြီး ရေကန်အနီးတွင် အမြဲတမ်း ကာကွယ်နေမည်ဟု ကြေညာသည်။ စက္ကရ၏ အမြဲနီးကပ်မှုကြောင့် ထိုနေရာကို စက္ကရတီရ္ထဟု ကျော်ကြားလာပြီး၊ ထိုနေရာတွင် ရေချိုးခြင်းနှင့် ပိတೃပူဇာ (ဘိုးဘွားပူဇာ) ပြုခြင်းသည် မျိုးဆက်နှင့် ဘိုးဘွားတို့ကို အကျိုးပြုသည်ဟု ဆိုသည်။ အဆုံးတွင် ဖလश्रုတိအဖြစ် ဤအဓ್ಯಾಯကို နားထောင်ခြင်း သို့မဟုတ် ရွတ်ဖတ်ခြင်းသည် စက္ကရတီရ္ထ၌ သန့်စင်ရေချိုးသကဲ့သို့ အကျိုးရပြီး၊ ယခုဘဝတွင် ကောင်းကျိုးချမ်းသာနှင့် နောက်ဘဝ၌ ကောင်းမွန်သော အကျိုးဆက်များ ရရှိစေသည်ဟု ကတိပြုထားသည်။
Adhyaya 4
Cakra-tīrtha Māhātmya and the Curse of Durdama (चक्रतीर्थमाहात्म्यं तथा दुर्दमशापवृत्तान्तः)
ဤအဓ್ಯಾಯသည် မေးခွန်း–ဖြေကြားပုံစံဖြင့် စတင်သည်။ ရှိသီများက ဗိဿနုကို သဒ္ဓါတရားဖြင့် ကိုးကွယ်သော ဂါလဝ မုနိကို နှိပ်စက်ခဲ့သည့် ရက္ခသကို စူတအား မေးမြန်းကြသည်။ စူတက ဟာလာသျကေတ္တ၌ ဝသိဋ္ဌ ဦးဆောင်သော ရှိဝကို သဒ္ဓါဖြင့် ကိုးကွယ်သည့် မုနိများ အများအပြား ပူဇော်နေစဉ်၊ ဒုရ္ဒမ အမည်ရှိ ဂန္ဓဗ္ဗသည် မိန်းမများနှင့် ပျော်ပါးလျက် မုနိများကို တွေ့သော်လည်း ကိုယ်ကို မဖုံးအုပ်သဖြင့် ဝသိဋ္ဌက ရက္ခသအဖြစ် ပြောင်းလဲစေသော ကျိန်စာ ချမှတ်ကြောင်း ရှင်းပြသည်။ မိန်းမများက ကရုဏာတောင်းပန်သဖြင့် ကျိန်စာကို ၁၆ နှစ်သာ ကန့်သတ်၍ နောက်တဖန် မူလရုပ်သို့ ပြန်ရမည်ဟု ခန့်မှန်းပေးသည်။ ဒုရ္ဒမသည် လှည့်လည်၍ သတ္တဝါများကို ထိခိုက်စေပြီးနောက် ဓမ္မ-တီရ္ထသို့ ရောက်ကာ ဂါလဝကို တိုက်ခိုက်သည်။ ဂါလဝက ဗိဿနုကို ချီးမွမ်းသဖြင့် စုဒർശန-စက္ကရကို ပို့ဆောင်လာကာ ရက္ခသ၏ ခေါင်းကို ဖြတ်တောက်သည်။ ဒုရ္ဒမသည် ဂန္ဓဗ္ဗရုပ်သို့ ပြန်လည်ရပြီး စက္ကရကို သီချင်းဆန်ဆန် ချီးမွမ်းကာ ကောင်းကင်သို့ ပြန်သွားသည်။ ထို့နောက် ဂါလဝက စုဒর্শနအား ထိုနေရာ၌ တည်နေစေကြောင်း တောင်းဆို၍ စက္ကရ-တီရ္ထကို တည်ထောင်ကာ အပြစ်ပျက်စီးစေခြင်း၊ ဘူတနှင့် ပိသာစတို့အပါအဝင် ကြောက်ရွံ့မှု ဖယ်ရှားခြင်းနှင့် မောက္ခပေးခြင်းတို့၏ အာနိသင်ကို ဖော်ပြသည်။ နိဂုံးတွင် တီရ္ထ၏ မြေပြင်ပုံသဏ္ဌာန် “ကွဲပြား” သကဲ့သို့ ဖြစ်ရခြင်းကို ရှေးကာလ၌ အင်ဒြက အတောင်ပါသော တောင်များကို ဖြတ်တောက်ရာမှ အစိတ်အပိုင်းများ ကျရောက်၍ မြေပြင်ပြောင်းလဲကာ တီရ္ထအလယ်ပိုင်းကို တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း ဖြည့်သွင်းသွားခြင်းကြောင့်ဟု ရှင်းလင်းသည်။
Adhyaya 5
Vidhūma–Alambusā Brahmaśāpa-nivṛttiḥ (Cakratīrtha Māhātmya) | Release from Brahmā’s Curse through Cakratīrtha
သုတသည် ရှင်ပညာရှိတို့အား ပာပဝိနာသန တီရ္ထဖြစ်သော စက္ကရတီရ္ထ၏ အံ့ဩဖွယ် အာနိသင်ကို ပြောကြားသည်။ ဇာတ်လမ်းသည် ဝသု ဝိဓူမနှင့် အပ్సရာ အလမ္ဘုသာတို့ကို ဘြဟ္မာက ပြင်းထန်စွာ ကျိန်စာချမှတ်ခြင်းမှ စတင်သည်။ ဘြဟ္မာ၏ အစည်းအဝေးတွင် လေကြောင့် အလမ္ဘုသာ၏ အဝတ်အစား လှန်တက်သဖြင့် ဝိဓူမ၏ လိုလားစိတ် ပေါ်ထွက်လာသည်ကို ဘြဟ္မာမြင်ပြီး လူ့ဘဝသို့ မွေးဖွားရမည်ဟု ကျိန်စာချကာ အလမ္ဘုသာကို အနာဂတ် ဇနီးအဖြစ် သတ်မှတ်သည်။ ဝိဓူမ၏ တောင်းပန်မှုအပေါ် ဘြဟ္မာက ကန့်သတ်ချက်တစ်ရပ် ထားပေးသည်—မင်းအဖြစ် အုပ်ချုပ်ပြီး အမွေဆက်ခံသူ မွေးဖွားကာ ထိုသူကို ထီးနန်းတင်ပြီးနောက် တောင်ဘက် သမုဒ္ဒရာကမ်းရှိ ဖုလ္လဂြာမအနီး စက္ကရတီရ္ထတွင် ဇနီးနှင့်အတူ ရေချိုးလျှင်သာ ကျိန်စာ ပြေလည်မည်ဟု ဆိုသည်။ ထို့နောက် ကျိန်စာ၏ သမိုင်းတလျှောက် ဖြစ်ပွားပုံကို သောမဝံသနှင့် ဆက်နွယ်သော မင်း စတနီကနှင့် မယ်တော် ဝိෂ္ဏုမတီတို့မှတစ်ဆင့် ဆက်လက်ဖော်ပြသည်။ ရှာဏ္ဍိလျ ရှင်ပညာရှိ၏ ကူညီမှုကြောင့် သဟသ္ရာနီက (ဝိဓူမ၏ ပုံရိပ်) မွေးဖွားလာပြီး သူ၏ အထောက်အပံ့များလည်း မင်းရဲ့ အဖော်အပါးများအဖြစ် မွေးဖွားကြသည်။ အလမ္ဘုသာသည် ကෘတဝර්မန်မင်း၏ သမီး မೃဂာဝတီအဖြစ် မွေးဖွားလာသည်။ မೃဂာဝတီကို ငှက်တစ်ကောင်က ခေါ်ဆောင်သွား၍ ဇမဒဂ္နိ အာရှရမ်တွင် ခိုလှုံကာ ဥဒယနကို မွေးဖွားပြီး နောက်ပိုင်းတွင် အမှတ်အသားများနှင့် ရှင်ပညာရှိ၏ အကူအညီဖြင့် ပြန်လည်ဆုံတွေ့ကြသည်။ ဥဒယနကို ထီးနန်းတင်ပြီးနောက် သဟသ္ရာနီကသည် မೃဂာဝတီနှင့် အဖော်အပါးများကို ခေါ်ကာ စက္ကရတီရ္ထသို့ ဘုရားဖူးသွား၍ ရေချိုးရာတွင် လူ့ဘဝအခြေအနေ ချက်ချင်းပျောက်ကွယ်ပြီး ဒေဝရုပ်သဏ္ဍာန် ပြန်ရကာ ကောင်းကင်သို့ တက်ရောက်ကြသည်။ အဆုံးတွင် ဖလရှုတိအဖြစ် ဤအခန်းကို ဖတ်ခြင်း၊ နားထောင်ခြင်းသည် လိုရာဆန္ဒ ပြည့်စုံစေပြီး တီရ္ထ၏ သာသနာရေး အာဏာကို ထပ်မံအတည်ပြုကြောင်း ဆိုသည်။
Adhyaya 6
देवीपत्तन-चक्रतीर्थ-प्रश्नः तथा दुर्गोत्पत्तिः (Devīpattana & Cakratīrtha Inquiry; Manifestation of Durgā)
အဓ್ಯಾಯ ၆ တွင် ရှိသမျှ ရှိသီများက စူတာအား ဒေဝီပူရ/ဒေဝီပတ္တန၏ တိကျသော တည်နေရာနှင့် အမည်ရင်းအကြောင်း၊ ထို့ပြင် စေတု-မူလ၌ ယာဉ်တော်များ ရေချိုးသည့်နေရာနှင့် ဆက်စပ်သော ချကရတီရ္ထ၏ အကန့်အသတ်ကို မေးမြန်းကြသည်။ စူတာက ဤကഥာကို ဖတ်သူ၊ နားထောင်သူတို့အတွက် သန့်စင်ပေးသော ပုရాణကထာဟု သတ်မှတ်ကာ ရာမသည် ကျောက်တုံးများဖြင့် စေတုကို စတင်တည်ဆောက်သည့် ပထမလုပ်ရပ်ကို ရည်ညွှန်း၍ ဒေဝီပူရကို ထိုသန့်ရှင်းရာဝန်းကျင်တွင် တည်နေရာချထားသည်။ ထို့နောက် ဒေဝီကို ဗဟိုထားသော ဒဏ္ဍာရီသမိုင်းသို့ ပြောင်းလဲသည်။ ဒေဝ–အဆုရ စစ်ပွဲကြောင့် ဝမ်းနည်းသည့် ဒိတိ (Diti) သည် သမီးအား ပြင်းထန်သော တပသ် ပြုလုပ်စေ၍ ဒေဝများကို စိန်ခေါ်မည့် သားတော်တစ်ပါး ရရှိစေလိုသည်။ ရှင်သီ စုပာရှွ (Supārśva) က အနာဂတ်သား မဟီရှ (Mahīṣa) သည် ကျွဲမျက်နှာ၊ လူကိုယ်ဖြစ်ပြီး အိန္ဒြာနှင့် ကောင်းကင်စနစ်ကို နှိပ်စက်မည်ဟု ကောင်းချီးပေးကာ ခန့်မှန်းသည်။ မဟီရှသည် အင်အားတိုးပွားကာ အဆုရခေါင်းဆောင်များကို စုစည်း၍ ရှည်လျားသော စစ်ပွဲဆင်နွှဲပြီး ဒေဝများကို တာဝန်ရာထူးများမှ ထုတ်ပယ်သဖြင့် သူတို့သည် ဘြဟ္မာထံ အကူအညီတောင်းရသည်။ ဘြဟ္မာသည် ဝိෂ္ဏုနှင့် ရှိဝထံ သွားရောက်ရာ၌ ဒေဝများ၏ တေဇဿ (tejas) နှင့် ဒေါသအင်အားတို့ ပေါင်းစည်းကာ တောက်ပသော မိခင်ဒေဝီ—ဒုရ္ဂါ (Durgā) အဖြစ် ပေါ်ထွန်းလာသည်။ သူမ၏ ကိုယ်အင်္ဂါအစိတ်အပိုင်းများကို ဒေဝအင်အားများနှင့် တိတိကျကျ ချိတ်ဆက်ဖော်ပြပြီး ဒေဝများက လက်နက်နှင့် အလှဆင်ပစ္စည်းများ ပေးအပ်ကြသည်။ သူမ၏ ဟိန်းသံက လောကဓာတ်ကို တုန်လှုပ်စေသည်။ ထို့နောက် ဒုရ္ဂါနှင့် သူမ၏ ဂဏများက မဟီရှ၏ အင်အားကြီး စစ်တပ်နှင့် မန်တရိများကို ရင်ဆိုင်ကာ မြားနှင့် လက်နက်များဖြင့် အဆုရအုပ်စုများကို ဖျက်ဆီးပြီး ဒေဝများသည် သူမ၏ အားပေးမှုကြောင့် သတ္တိပြန်လည်ရရှိကြသည်။ ဤအခန်းသည် တီရ္ထဒေသအမည်နှင့် ဒေဝီတန်ခိုး၊ လောကစည်းကမ်း၊ ပုရాణနားထောင်ခြင်း၏ ကုသိုလ်အာနိသင်တို့ကို ချိတ်ဆက်ဖော်ပြသည်။
Adhyaya 7
Chapter 7: Durgā’s Victory over Mahiṣāsura and the Setu-Tīrtha Itinerary (Dharmapuṣkariṇī–Cakratīrtha–Setumūla)
ဤအধ্যာယတွင် စစ်မြေပြင်ဒဏ္ဍာရီနှင့် ဘုရားဖူးခရီးလမ်းညွှန်ကို ပေါင်းစည်းထားသော သာသနာရေးဇာတ်ကြောင်း နှစ်ပိုင်းကို ဖော်ပြသည်။ ပထမပိုင်းတွင် စူတာက ဒေဝီ (အမ္ဗိကာ/စဏ္ဍိကာ/ဒုရ္ဂါ/ဘဒ္ရကာလီ) သည် မဟိသာသုရ၏ ဝန်ကြီးများနှင့် စစ်သူရဲကောင်းများ (စဏ္ဍကောပ၊ စိတ္ရဘာနု၊ ကရာလ စသည်) ကို လက်နက်၊ စစ်နည်းဗျူဟာနှင့် ဒေဝတားအာနုဘော်ဖြင့် အနိုင်ယူသည့် တိုက်ပွဲအစဉ်ကို ရှင်းလင်းသည်။ မဟိသာသုရသည် လှည့်စားသည့် ရုပ်သဏ္ဍာန်များ (ကျွဲ၊ ခြင်္သေ့ဆန်သောပုံ၊ ဓားကိုင်လူ၊ ဆင်၊ ထပ်မံကျွဲ) သို့ ပြောင်းလဲကာ တိုက်ခိုက်ပြီး ဒေဝီ၏ ယာဉ်ဖြစ်သော ခြင်္သေ့လည်း ပါဝင်သည်။ အရှရီရာဝါစ (ကိုယ်မဲ့အသံ) က မဟိသာသုရသည် ဓမ္မပုෂ္ကရိဏီ ရေထဲတွင် ပုန်းနေကြောင်း ညွှန်ပြသဖြင့် ခြင်္သေ့က ရေကို သောက်၍ ခြောက်သွားစေကာ အသူရကို ဖော်ထုတ်သည်။ ထို့နောက် ဒေဝီက ခြေဖြင့် ခေါင်းကို ဖိကာ လှံဖြင့် လည်ချောင်းကို ထိုးပြီး ခေါင်းဖြတ်သတ်ကာ ကမ္ဘာ့စည်းကမ်းကို ပြန်လည်တည်ငြိမ်စေသည်။ ဒုတိယပိုင်းတွင် တီရ္ထမဟာတ်မ്യနှင့် ခရီးလမ်းညွှန်သို့ ပြောင်းလဲသည်။ ဒေဝီက တောင်ဘက်ပင်လယ်ကမ်းခြေတွင် မြို့တည်ထောင်ပြီး တီရ္ထများကို အမည်နှင့် ပုဏ္ဏားများ (အမృతနှင့် ဆက်နွယ်မှုပါ) ပေးကာ အလှူအတန်းခရီးစဉ်ကို သတ်မှတ်သည်—နဝပာရှာဏ နေရာတွင် ရေချိုးခြင်း၊ စက္ကရတီရ္ထသို့ သွားခြင်း၊ ထို့နောက် သင်္ကల్పဖြင့် စေတုဗန္ဓသို့ ဆက်လက်သွားခြင်း။ ရာမ၏ စေတုတည်ဆောက်မှုကို နလနှင့် ဝါနရများက ဆောင်ရွက်သည့် အကြောင်း၊ အရွယ်အစားနှင့် သန့်ရှင်းမြတ်နိုးမှုကို ဖော်ပြပြီး၊ ယုံကြည်စိတ်ဖြင့် ဖတ်ရှု/နားထောင်သူတို့ အကျိုးရလဒ်ကို ကတိပြုသည့် ဖလရှရုတိဖြင့် အဆုံးသတ်သည်။
Adhyaya 8
Vetalavaradā-Tīrtha Māhātmya (वेतालवरदातीर्थ-माहात्म्य) — The Origin of the Vetalavarada Sacred Ford
အခန်း ၈ တွင် ရှင်တော်များက စူတာထံမှ မင်္ဂလာကောင်းသော ပုံပြင်များကို ထပ်မံတောင်းဆိုကာ Cakratīrtha ၏ တောင်ဘက်ရှိ နာမည်ကြီး Vetalavaradā tīrtha အကြောင်းကို မေးမြန်းကြသည်။ စူတာက ကိုင်လာသ်တွင် Śambhu ပြောခဲ့သော ဆွေးနွေးချက်မှ ဆင်းသက်လာသည့် လျှို့ဝှက်သော်လည်း လူထုအကျိုးရှိသော ဒဏ္ဍာရီကို ဖော်ပြသည်။ အဓိကမှာ ရှင် Gālava နှင့် သမီး Kāntimatī ဖြစ်ပြီး၊ သမီး၏ စည်းကမ်းတကျ ဖခင်ကို ဝတ်ပြုထမ်းဆောင်မှုက မိဘကို ရိုသေကာကွယ်ရမည့် တရားနှင့် ထိန်းချုပ်မှုကို အခြေခံအဖြစ် ထင်ဟပ်စေသည်။ Vidyādhara မင်းသား Sudarśana နှင့် မိတ်ဖက်ငယ် Sukarṇa တို့က Kāntimatī ကို မြင်ရာမှ Sudarśana ၏ လိုလားမှုသည် အတင်းအကျပ် ဖမ်းဆီးခြင်းသို့ တိုးတက်သွားသည်။ သူမ၏ အော်ဟစ်သံကြောင့် ရှင်တော်များ စုဝေးလာပြီး Gālava က ကျိန်စာချသည်—Sudarśana သည် လူ့ဘဝသို့ ကျရောက်ကာ လူမှုအပြစ်တင်မှု ခံရပြီး vetāla (အလယ်အလတ် သရဲသဘောရှိ သတ္တဝါ) ဖြစ်ရမည်။ Sukarṇa သည် လူ့ဘဝသို့သာ ကျရောက်ပြီး အပြစ်နည်းသဖြင့် vetāla မဖြစ်ဘဲ နောက်တစ်ခါ Vidyādhara အရှင်ကို အသိအမှတ်ပြုနိုင်သည့် အခြေအနေဖြင့် လွတ်မြောက်မည်ဟု သတ်မှတ်ထားသည်။ ကျိန်စာသည် ပြန်လည်မွေးဖွားခြင်းဖြင့် ပြည့်စုံလာသည်—ယမုနာမြစ်ကမ်းရှိ ပညာရှိ ဘြာဟ္မဏ Govindasvāmin ၏ သားနှစ်ယောက်အဖြစ် မွေးဖွားကြပြီး အစာခေါင်းပါးမှု ရှည်လျားသည့် ကာလတွင် နေထိုင်ကြသည်။ တောထွက်ရဟန်းတစ်ဦး၏ မင်္ဂလာ-သတိပေးစကားက သားကြီး Vijayadatta (Sudarśana) နှင့် ခွဲခွာရမည်ကို ကြိုတင်ညွှန်ပြသည်။ ဗိမာန်အလွတ်တစ်ခုတွင် ညအချိန် သားကြီးက အအေးဖျားဖြစ်၍ မီးတောင်းရာမှ ဖခင်သည် သင်္ချိုင်းသို့ မီးရှာသွားသည်။ သားကြီးက လိုက်သွားပြီး မီးသင်္ဂြိုဟ်ကို တွေ့ကာ ခေါင်းခွံကို ထိုးဖောက်၍ သွေးနှင့် အဆီကို မြည်းစမ်းသဖြင့် ချက်ချင်း ကြောက်မက်ဖွယ် vetāla အဖြစ် ပြောင်းလဲသွားသည်။ ဒေဝသံတစ်ခုက ဖခင်ကို မသတ်ရန် တားဆီးပြီး၊ သူသည် vetāla များနှင့် ပေါင်းကာ Kapālasphoṭa (“ခေါင်းခွံခွဲသူ”) ဟူသော အမည်ရပြီး နောက်ဆုံးတွင် vetāla အုပ်ချုပ်သူအဖြစ် တက်လှမ်းသည်။ ထိုကြောင့် tīrtha ၏ အမည်နှင့် သမိုင်းသည် တရားမဲ့လိုလားမှုက ကျဆင်းခြင်းကို ဖြစ်စေကြောင်း၊ မြေဒေသက ထိုကာရဏကို သန့်ရှင်းရာနေရာအဖြစ် မှတ်တမ်းတင်ထားကြောင်း ပြသသည်။
Adhyaya 9
Aśokadatta’s Exploits and the Revelation of Vetalavaradā Tīrtha (अशोकदत्त-वीरचरितम् • वेतालवरदातीर्थ-माहात्म्यम्)
ဤအဓ್ಯಾಯသည် သီလဓမ္မပုံပြင်များနှင့် တီရ္ထဖော်ပြမှုကို တစ်ဆက်တည်း ချိတ်ဆက်ဖော်ပြသည်။ ဝမ်းနည်းပူဆွေးနေသော ဗြာဟ္မဏ Govindasvāmin ကို ကရုဏာရှိသော ကုန်သည် Samudradatta က အကာအကွယ်ပေး၍ နေရာပေးသည်။ Govindasvāmin ၏သား Aśokadatta သည် သာသနာကျမ်း (śāstra) နှင့် စစ်ပညာနှစ်မျိုးလုံးတွင် ထူးချွန်စွာ လေ့ကျင့်ပြီး ကြီးပြင်းလာသည်။ ကာရှီဘုရင် Pratāpamukuṭa သည် တောင်ပိုင်းမှ အင်အားကြီး လက်ဝှေ့ဘုရင်ကို အနိုင်ယူရန် Aśokadatta ကို ခေါ်ယူကာ သူ၏ဂုဏ်သိက္ခာနှင့် ဘုရင်၏အနုဂ္ဂဟကို တည်မြဲစေသည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ဘုရင်နှင့် Aśokadatta တို့သည် သစ်တိုင်ပေါ်တွင် ထိုးတင်ထား၍ ရေငတ်နာကျင်နေသော လူတစ်ဦး၏ တောင်းပန်သံကို ကြားရသည်။ ဘုရင်က ရေတိုက်ပေးရန် အမိန့်ပေးကာ မေတ္တာကရုဏာသည် မင်းတရား၏ မဖြစ်မနေလိုအပ်သော သီလတရားဖြစ်ကြောင်း ထင်ရှားစေသည်။ ဘူတ၊ ဝေတာလ၊ ပိသာစတို့ ပြည့်နှက်သော သင်္ချိုင်းမြေ (śmaśāna) တွင် Aśokadatta သည် ထူးခြားလှပသော မိန်းမတစ်ဦးကို တွေ့ပြီး သူမက ထိုးတင်ခံရသူ၏ ချစ်သူဟု ဆိုကာ သူ့ထံသို့ ရောက်ရန် ပခုံးပေးကူညီရန် တောင်းဆိုသည်။ Aśokadatta သည် အန္တရာယ်ရှိသော ရည်ရွယ်ချက်ကို သိမြင်၍ သူမ၏ ရတနာခြေကောက် (nūpura) ကို ဖမ်းယူကာ ဘုရင်ထံ သတင်းပို့သည်။ ထို့ကြောင့် ဂုဏ်ပြုခံရပြီး မင်္ဂလာဆက်သွယ်မှုအဖြစ် Madanalekhā ကို လက်ထပ်ခွင့်ရသည်။ ဘုရင်က တူညီသော ခြေကောက်ကို လိုချင်သဖြင့် Aśokadatta သည် သင်္ချိုင်းမြေသို့ ပြန်သွားကာ ‘အသားကြီး’ ဟူသော အစာကို အလှည့်အပြောင်းအဖြစ် သုံး၍ rākṣasī ကို ဆွဲဆောင်ကာ ဒုတိယခြေကောက်ကို ရယူပြီး Vidyutprabhā ကိုလည်း လက်ထပ်ရသည်။ ထို့အပြင် ဘုရားသခင်ဆိုင်ရာ ရေကန်နှင့် ဆက်နွယ်သော ရွှေလောတပ်ပန်း (hemāmbuja) ကိုလည်း ရရှိသည်။ ဝေတာလဘုရင် Kapālavisphoṭa နှင့် ဆက်စပ်သော ရေကန်သို့ ဦးတည်ရာတွင် ရန်သူသတ္တဝါများနှင့် တိုက်ခိုက်ရသော်လည်း Vidyādhara မင်း Vijñaptikautuka က ဝင်ရောက်ကူညီကာ ကျိန်စာအကြောင်းကို ဖော်ပြသည်—အစ်ကို Sukarṇa သည် မသင့်လျော်သော ထိတွေ့မှုကြောင့် ဝေတာလဖြစ်သွားပြီး Aśokadatta ၏ အခြေအနေပါ ကျိန်စာနှင့် ဆက်နွယ်နေသည်ဟု ဆိုသည်။ ကုသနည်းမှာ တောင်ပင်လယ်ကမ်းရှိ Chakratīrtha အနီးရှိ အမြင့်မြတ်ဆုံး တီရ္ထဖြစ်သည်။ ထိုနေရာသို့ ရောက်သည်နှင့် လေက သယ်ဆောင်လာသော ရေစက်များကို ထိတွေ့ရုံဖြင့် Sukarṇa သည် ဝေတာလအဖြစ်မှ လွတ်မြောက်ပြီး Aśokadatta သည် saṅkalpa ဖြင့် ရေချိုးကာ ဒေဝရုပ်သို့ ပြောင်းလဲရသည်။ နိဂုံးတွင် ထိုတီရ္ထကို Vetalavaradā ဟု အမည်ပေး၍ အလွန်ထူးကဲသော အကျိုးသက်ရောက်မှုကို ချီးမွမ်းကာ ဘိုးဘွားများအတွက် piṇḍadāna စသည့် စည်းကမ်းတကျ အခမ်းအနားများကို ညွှန်ကြားသည်။ ဖလသရုတိတွင် ဖတ်သူ၊ နားထောင်သူတို့အတွက် လွတ်မြောက်ခြင်းကို ကတိပြုထားသည်။
Adhyaya 10
गन्धमादन-सेतुरूप-वर्णनम् तथा पापविनाशन-तीर्थमाहात्म्यम् (Gandhamādana as Setu-form and the Glory of Pāpavināśana Tīrtha)
ဤအধ্যာယာသည် စူတ၏ ခရီးလမ်းညွှန်ပုံစံဖြင့် စတင်သည်။ ဝေတාලဝရဒါ တီရ္ထ၌ ရေချိုးပြီးနောက် ဘုရားဖန်ဆင်းသည့် လမ်းတံတားသဘော «စေတု-ရုပ်» အဖြစ် သမုဒ္ဒရာအလယ်၌ တည်ရှိသည်ဟု ဆိုသော ဂန္ဓမာဒန တောင်သို့ တဖြည်းဖြည်း ချဉ်းကပ်ရမည်ဟု ပြောသည်။ ထိုဒေသတွင် ရေကန်၊ မြစ်၊ သမုဒ္ဒရာ၊ တောအုပ်၊ အာရှရမ်များနှင့် ဝေဒပူဇာဌာနများ ပြည့်နှက်ကာ ဝသိဋ္ဌ စသည့် ရှင်တော်များ၊ စိဒ္ဓများ၊ စာရဏများ၊ ကိန္နရများ နေထိုင်ကြပြီး မဟာဒေဝတော်များလည်း နေ့ည မပြတ် တည်ရှိကြသည်ဟု ဖော်ပြသည်။ ဂန္ဓမာဒန၏ လေညင်းသည် အပြစ်အကုန်အကျယ်ကို ဖျက်ပယ်နိုင်ပြီး မြင်ရုံဖြင့် စိတ်ချမ်းသာမှု ရရှိသည်ဟု ဆိုသည်။ ပူဇာကျင့်ဝတ်အဖြစ် ဘုရားတံတားကို ထမ်းဆောင်သည့် တောင်ကို လေးစားစွာ ခြေတင်မိသည့်အတွက် ခွင့်လွှတ်ပါရန် တောင်းပန်ရမည်၊ ထိပ်တန်း၌ နေထိုင်သော ရှင်ကရာ (ရှင်ကရ) ကို ဒർശနရပါရန် ဆုတောင်းရမည်၊ ထို့နောက် နူးညံ့သော ခြေလှမ်းဖြင့် ဆက်လက်သွားရမည်ဟု သတ်မှတ်သည်။ ထို့ပြင် ဂန္ဓမာဒန၌ သမုဒ္ဒရာရေချိုးကာ မုန်ညင်းစေ့တစ်စေ့လောက်သာ ဖြစ်စေ ပိဏ္ဍဒါန ပြုလျှင် ဘိုးဘွားများ အချိန်ကြာရှည် စိတ်ကျေနပ်ကြသည်ဟု ဆိုသည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ရှင်တော်များက «ပာပဝိနာရှန» တီရ္ထအကြောင်း မေးမြန်းရာ စူတက ဟိမဝတ်အနီးရှိ ဝေဒကျင့်စဉ် တင်းကျပ်သော အာရှရမ်တစ်ခုကို ပြောပြသည်။ ရှူဒြာ ဒృဍ္ဍမတိ သည် ဒိက္ခာနှင့် သင်ကြားမှု တောင်းခံသော်လည်း ကုလပတိက လူမှု-ပူဇာကန့်သတ်ချက်များကို အလေးထားကာ ငြင်းပယ်သည်။ ဒృဍ္ဍမတိ သည် သီးခြား အာရှရမ် တည်ဆောက်ပြီး ဘက္တိဖြင့် ဧည့်ဝတ်ပြုရာမှ ဘြာဟ္မဏ စုမတိ သည် ချစ်ခင်လာကာ နောက်ဆုံးတွင် ဟဝျကဝျ၊ ရှရဒ္ဓ၊ မဟာလယ စသည့် လျှို့ဝှက် ဝေဒကర్మများကို သင်ပေးမိသည်။ ထိုအကျိုးဆက်ကြောင့် စုမတိ သည် နတ်မဟုတ်သော ကမ္မဒဏ်ကြီးကို ခံရပြီး နရကသို့ ကျရောက်ကာ မျိုးဆက်များစွာ ပြန်လည်မွေးဖွားရပြီး နောက်တစ်ဘဝတွင် ဘြဟ္မရက္ခသ အဖြစ် အပူအနာရောဂါကပ်ရောက်သည်။ အနာကပ်သော သားကို အဂသ္တျ ထံသို့ ခေါ်ဆောင်ရာ အဂသ္တျက ကမ္မအကြောင်းရင်းကို ရှင်းပြပြီး ကုသနည်းတစ်ခုတည်းမှာ ဂန္ဓမာဒနအထက် စေတုဒေသ၌ ရှိသော ပာပဝိနာရှန တီရ္ထ၌ သုံးရက် ရေချိုးခြင်းသာ ဖြစ်သည်ဟု ဆိုသည်။ ထိုကర్మပြုလုပ်ရာ အနာပျောက်ကင်း၍ ကျန်းမာရေးနှင့် စည်းစိမ် ပြန်လည်ရရှိကာ သေချိန်တွင် မုက္ခကိုလည်း ကတိပြုသည်။ အဆုံးတွင် ပာပဝိနာရှနကို အပြစ်ဖျက်ပယ်ရာ အာနိသင်ကျယ်ပြန့်သော တီရ္ထဟု ထပ်မံချီးမွမ်းကာ ကောင်းကင်နှင့် မုက္ခပေးနိုင်ပြီး ဘြဟ္မာ၊ ဝိෂ္ဏု၊ မဟေရှ တို့ကလည်း လေးစားကြသည်ဟု ဆိုကာ၊ အခွင့်မရှိဘဲ ရိတုအတတ်ပညာ ပေးပို့ခြင်း၏ သင်ခန်းစာနှင့် မှန်ကန်သော သာသနာခရီးဖြင့် သန့်စင်ခြင်း၏ လမ်းညွှန်အဖြစ် တင်ပြသည်။
Adhyaya 11
सीतासरः-माहात्म्यं (Sītāsaras / Sītākuṇḍa Māhātmya: Indra’s Purification Narrative)
ဤအဓျာယသည် စူတက မေးမြန်းသော ရှိများအား တီရ္ထ-မဟာတ္မယ (tīrtha-māhātmya) အဖြစ် ဟောကြားထားသည်။ ပထမဦးစွာ ပာပနာရှ (pāpanāśa) တွင် ရေချိုးသန့်စင်ပြီးနောက် နိယမ (niyama) ကိုထိန်းသိမ်းကာ စီတာဆရတ်/စီတာကုဏ္ဍ (Sītāsaras/Sītākuṇḍa) သို့ သွားရောက် ရေချိုးခြင်းဖြင့် အပြည့်အဝ သန့်စင်မှုကို ရယူရမည်ဟု ဆိုသည်။ ထိုနေရာတွင် တီရ္ထကြီးများ၏ ကုသိုလ်အကျိုးများ စုပေါင်းတည်ရှိကြောင်းလည်း ဖော်ပြသည်။ ထို့နောက် သာသနာရေးဆိုင်ရာ မေးခွန်းတစ်ရပ်—အင်ဒြ (Purandara) သည် ဘရဟ္မဟတ္ယာ (brahmahatyā) ကို မည်သို့ ရရှိပြီး မည်သို့ လွတ်မြောက်သနည်း—ကို ဆွေးနွေးသည်။ ရာက္ခသ Kapālābharaṇa သည် အပေးအယူကောင်းကြီးများဖြင့် ကာကွယ်ခံထားပြီး အမရာဝတီကို တိုက်ခိုက်လာရာ စစ်ပွဲကြီးပြီးနောက် အင်ဒြက ဝဇ္ရ (vajra) ဖြင့် သတ်လိုက်သည်။ ရာက္ခသကို သတ်ခြင်းဖြစ်သော်လည်း ဘရဟ္မဟတ္ယာက အင်ဒြကို လိုက်လံဖိအားပေးရခြင်းမှာ Kapālābharaṇa ၏ မူလဇာတိတွင် ဘရာဟ္မဏ မျိုးစေ့ဆက်နွယ်မှုရှိသောကြောင့် ဖြစ်သည်ဟု ဖော်ထုတ်သည်—သူသည် ရှိ Śuci ၏ အပြစ်ကျူးလွန်မှုကြောင့် ရာက္ခသ Trivakra ၏ ဇနီး Suśīlā နှင့် ဆက်ဆံရာမှ မွေးဖွားလာသူ ဖြစ်သည်။ အင်ဒြသည် ဘရဟ္မာထံ ခိုလှုံတောင်းခံရာ ဘရဟ္မာက ဂန္ဓမာဒန (Gandhamādana) ပေါ်ရှိ စီတာကုဏ္ဍသို့ ဘုရားဖူးသွား၍ စဒါရှီဝ (Sadāśiva) ကို ပူဇော်ကာ ရေချိုးလျှင် အပြစ်ကင်းစင်ပြီး အမရာဝတီသို့ ပြန်လည်ရောက်နိုင်မည်ဟု ညွှန်ကြားသည်။ အဆုံးတွင် စီတာ၏ တည်ရှိမှုကြောင့် တီရ္ထ၏ အမည်နှင့် အာဏာတည်လာပုံကို ရှင်းပြပြီး phalaśruti အဖြစ် ထိုနေရာတွင် ရေချိုးခြင်း၊ ဒါနပြုခြင်း၊ ကర్మကာဏ္ဍများ ဆောင်ရွက်ခြင်းတို့က လိုရာဆန္ဒပြည့်စုံစေကာ သေပြီးနောက် ကောင်းမွန်သော လောကသို့ ရောက်စေသည်ဟု ဆိုသည်။ ဤဇာတ်ကြောင်းကို နားထောင်ခြင်း/ဖတ်ရွတ်ခြင်းကလည်း ယခုဘဝနှင့် နောက်ဘဝတွင် ကောင်းကျိုးချမ်းသာကို ပေးသည်။
Adhyaya 12
मंगलतीर्थमाहात्म्यम् (Mangalatīrtha Māhātmya: The Glory of the Auspicious Tīrtha)
ဤအধ্যာယသည် စူတ၏ပြောကြားမှုဖြင့် “မင်္ဂလ တီရ္ထ” ၏ တီရ္ထ-မာဟာတ္မ്യကို ဖော်ပြသည်။ စီတာကုဏ္ဍ၌ ရေချိုးပြီးနောက် စိတ်တည်ငြိမ်စွာ မင်္ဂလတီရ္ထသို့ သွားရမည်ဟု ညွှန်ကြားပြီး၊ ထိုနေရာသည် လက္ရှ္မီ (ကမလာ) အမြဲကောင်းချီးပေးနေသကဲ့သို့၊ ဒေဝတားများလည်း မကြာခဏ စုဝေးကာ အလက္ရှ္မီ (ကံမကောင်းမှု) ကို ဖယ်ရှားပေးသော သန့်ရှင်းရာနေရာဟု ဆိုသည်။ ထို့နောက် ဆိုမဝంశမှ မနောဇဝ မင်း၏ အီတိဟာသကို တင်ပြသည်။ အစတွင် ဓမ္မတရားကိုလိုက်နာ၍ ယဇ္ဈာပြု၊ ပိတೃကာရ္ယ (ဘိုးဘွားပူဇော်) ကိုထမ်းဆောင်၊ ရှာစတြာကို လေ့လာသူဖြစ်သော်လည်း အဟံကာရ (မာန) ကြောင့် လောဘ၊ ကာမ၊ ကောဓ၊ ဟింసာ၊ ဣဿာတို့ ပေါက်ဖွားလာသည်။ ဘြာဟ္မဏများကို ထိခိုက်စော်ကားပြီး ဒေဝ-ဒြဝျ (ဘုရားပိုင်ပစ္စည်း) နှင့် မြေယာများကို သိမ်းယူသဖြင့် ရန်သူ ဂိုလာဘဟာ၏ တိုက်ခိုက်မှုတွင် ရှုံးနိမ့်ကာ မိဖုရား စုမိတြာနှင့် သား စန္ဒရကာန္တတို့နှင့်အတူ ကြောက်မက်ဖွယ် တောအတွင်းသို့ နယ်နှင်ခံရသည်။ တောထဲတွင် ကလေး၏ ဆာလောင်မှုက မင်း၏ နောင်တကို ထင်ရှားစေသည်။ မနောဇဝသည် ဒါန၊ ရှိဝနှင့် ဝိෂ္ဏု ပူဇော်မှု၊ ရှရဒ္ဓာ၊ ပူဇာအနုဋ္ဌာန်များ၊ ဥပဝါသ (အစာရှောင်)၊ နာမကီရ္တန၊ ဘက္တိအမှတ်အသား ဝတ်ဆင်ခြင်း၊ ဂျပ၊ သစ်ပင်စိုက်ခြင်းနှင့် ရေကန်/ရေတွင်း တည်ဆောက်ခြင်းကဲ့သို့ လူထုအကျိုးပြုလုပ်ငန်းများကို မပြုခဲ့ခြင်းတို့ကို ကံတရားအရ ဒုက္ခ၏ အကြောင်းရင်းဟု ရေတွက်ပြောဆိုသည်။ ထိုအခါ ရှင်ပရားရှရ မုနိ ရောက်လာ၍ စုမိတြာကို နှစ်သိမ့်ကာ၊ တြယမ္ဗက (ရှိဝ) အပေါ် ဘက္တိနှင့် မန္တရဖြင့် မနောဇဝကို မူးမေ့ခြင်းမှ ပြန်လည်ထူထောင်ပေးပြီး၊ ဂန္ဓမာဒန တောင်အနီး ရာမစေတုဘက်ရှိ မင်္ဂလတီရ္ထသို့ မိသားစုနှင့်အတူ သွား၍ ရေချိုး၊ ရှရဒ္ဓာပြု၊ သီလစည်းကမ်းကို တည်မြဲစွာ ကျင့်ရန် ညွှန်ကြားသည်။ မနောဇဝသည် အချိန်ရှည် စည်းကမ်းတကျ ကျင့်သုံးကာ မုနိညွှန်ကြားသည့် တစ်အက္ခရာ မန္တရကို ၄၀ ရက် ဂျပပြုသည်။ တီရ္ထ၏ အာနုဘော်နှင့် မုနိ၏ ကူညီမှုကြောင့် ဒေဝအာယုဓများနှင့် ရာဇဝတ်စုံများ ပေါ်ထွန်းလာပြီး၊ ပရားရှရက အဘိသေက ပြုကာ အစတြာ-ဥပဒေသ (အာယုဓဗေဒ) ကိုလည်း ပေးသည်။ ထို့နောက် မနောဇဝသည် ပြန်လည်တိုက်ခိုက်၍ ဘြဟ္မာစတြာဖြင့် ဂိုလာဘဟာကို အနိုင်ယူကာ မာနမရှိဘဲ အုပ်ချုပ်သည်။ နောက်ဆုံးတွင် လောကရေးကို စွန့်၍ မင်္ဂလတီရ္ထသို့ ပြန်လာကာ ရှိဝဓ്യာနဖြင့် တပသျာပြု၍ သေဆုံးချိန်တွင် ရှိဝလောကကို ရောက်ပြီး စုမိတြာလည်း လိုက်ပါသည်။ ဖလရှရုတိတွင် ဤတီရ္ထသည် လောကီကောင်းကျိုးနှင့် မုက္ခအကျိုးကို ပေးကာ မီးက ခြောက်မြက်ကို လောင်ကျွမ်းသကဲ့သို့ အပြစ်ကို လောင်ကျွမ်းစေသည်ဟု ချီးမွမ်းထားသည်။
Adhyaya 13
Amṛtavāpikā-Māhātmya and the Origin of Ekāntarāmanātha-kṣetra (अमृतवापिकामाहात्म्यं तथा एकांतरामनाथक्षेत्रोत्पत्तिः)
အခန်း ၁၃ သည် သီရ္ထမဟာတ္မယာကို သီရိ စူတ မဟာရ္ရှီက ပြောကြားသည့် အကြောင်းအရာဖြစ်သည်။ မင်္ဂလာာখ্য မဟာသီရ္ထတွင် ရေချိုးပြီးနောက် ယာတရားသူများသည် ဧကာန္တရာမနာထ-က்ஷೇತ್ರသို့ သွားရမည်ဟု ဆိုသည်။ ထိုနေရာတွင် ရာမ (ဇဂန္နာထ) သည် စီတာ၊ လက္ခ္မဏ၊ ဟနုမာန်နှင့် ဝါနရတပ်များနှင့်အတူ အမြဲတမ်း တည်ရှိနေကြောင်း ဖော်ပြ၍ သန့်ရှင်းမြတ်နိုးမှုနှင့် ကာကွယ်စောင့်ရှောက်မှု၏ နီးကပ်မှုကို ထင်ရှားစေသည်။ ထို့နောက် အမృతဝါပိကာ ဟူသော ကုသိုလ်ရေကန်ကို မိတ်ဆက်ပြီး အိုမင်းခြင်းနှင့် သေခြင်းဆိုင်ရာ ကြောက်ရွံ့မှုကို ဖယ်ရှားပေးနိုင်ကြောင်း ဆိုသည်။ သဒ္ဓါဖြင့် ရေချိုးခြင်းသည် သန့်စင်စေပြီး သင်္ကရာ၏ ကရုဏာဖြင့် “အမృతတ္ဝ” ကို ရရှိစေသည့် လမ်းဟု ချီးမွမ်းသည်။ “အမృతဝါပိကာ” အမည်၏ မူလကို မေးမြန်းရာတွင် စူတက အကြောင်းရင်းပုံပြင်ကို ပြောသည်—ဟိမဝတ်အနီး၌ အဂஸ္တျ၏ ညီ (ကုမ္ဘဇ၏ အနုဇ) သည် စန္ဓျာ၊ ဇပ၊ အတိသီပူဇာ၊ ပဉ္စယဇ္ဉ၊ ရှရဒ္ဓ စသည့် နေ့စဉ်ဝတ္တရားများကို တင်းကျပ်စွာ ထိန်းသိမ်းကာ ရှည်လျားသော တပသ်ကို ပြုလုပ်သည်။ ရှီဝက ပေါ်ထွန်း၍ စေတု/ဂန္ဓမာဒန အနီး မင်္ဂလာာখ্য သီရ္ထတွင် ရေချိုးခြင်းသည် မောက္ခကို မြန်ဆန်စေမည့် နည်းလမ်းဟု ညွှန်ကြားသည်။ သူသည် နိယမဖြင့် သုံးနှစ် ရေချိုးကာ စတုတ္ထနှစ်တွင် ဘြဟ္မရန္ဓြမှ ယောဂထွက်ခွာ၍ ဒုက္ခကင်းလွတ်သဖြင့် ရေကန်သည် “အမృతဝါပိကာ” ဟု ကျော်ကြားလာပြီး သုံးနှစ်ရေချိုးဝတ္တရားက အမృతတ္ဝသို့ ခေါ်ဆောင်သည်ဟု ဆိုသည်။ နောက်ဆုံးတွင် “ဧကာန္တရာမနာထ” အမည်၏ မူလကို ရှင်းပြသည်—စေတုတည်ဆောက်စဉ် ပင်လယ်လှိုင်းသံကြီးကြောင့် ရာမသည် ရာဝဏကို အနိုင်ယူရေးအတွက် မိတ်ဖက်များနှင့် တိတ်တဆိတ် (ဧကာန္တ) တိုင်ပင်ခဲ့ရာ ထိုနေရာက ဤက்ஷೇತ್ರအဖြစ် ဖြစ်ပေါ်လာသည်။ အဆုံးသတ်တွင် ဒဿနဗေဒနက်နဲမှု သို့မဟုတ် ရိတုဝတ္တရားကျွမ်းကျင်မှု မရှိသူများတောင် ဤနေရာတွင် ရေချိုးခြင်းဖြင့် “အမృత” ကို ရနိုင်ကြောင်း အလေးပေးထားသည်။
Adhyaya 14
Brahmakūṇḍa-māhātmya and the Liṅga-Origin Discourse (ब्रह्मकुण्ड-माहात्म्य तथा लिङ्गोद्भव-प्रसङ्ग)
ဤအধ্যာယတွင် သာသနာရေးနှင့် ရိုးရာပူဇော်ပွဲဆိုင်ရာ အကြောင်းအရာနှစ်ပိုင်းကို ဖော်ပြထားသည်။ ပထမပိုင်းတွင် စူတာက စေတုကို အခြေခံသော သန့်ရှင်းမြေပုံအတွင်း ဂန္ဓမာဒနတောင်၌ရှိသော ဘြဟ္မကူဏ္ဍသို့ ရောက်ရန် ဘုရားဖူးလမ်းစဉ်ကို ရှင်းပြပြီး၊ ထိုနေရာကို ဒർശနပြုခြင်းနှင့် ရေချိုးသန့်စင်ခြင်းသည် အပြစ်အားလုံးကို ဖျက်သိမ်းကာ ဝိုင်ကුණ္ဍသို့ ရောက်စေနိုင်သည်ဟု ချီးမွမ်းသည်။ ထူးခြားစွာ ဘြဟ္မကူဏ္ဍမှ ထွက်ပေါ်လာသော ဘဟ္စမ (သန့်ရှင်းသော ပြာ) ကို အလွန်အရေးထားသည်။ ထရီပုဏ္ဍရအဖြစ် လိမ်းခြင်း သို့မဟုတ် နဖူးပေါ်တွင် အမှုန်တစ်စက်တင်ခြင်းတောင် မုက္ခသို့ ဦးတည်စေသည်ဟု ဆိုပြီး၊ ထိုဘဟ္စမကို မထီမဲ့မြင်ခြင်း သို့မဟုတ် ငြင်းပယ်ခြင်းကို ရိုးရာ-သီလအမှားကြီးအဖြစ် သတ်မှတ်ကာ သေပြီးနောက် အကျိုးဆိုးများ ရှိမည်ဟု သတိပေးသည်။ ဒုတိယပိုင်းတွင် ရှင်ရသီများ၏ မေးခွန်းများကို ဖြေကြားရင်း ဘြဟ္မာနှင့် ဗိဿဏုတို့၏ မာနပြိုင်ပွဲကို စူတာက ပြောပြသည်။ အနာဒီ-အနန္တ အလင်းရောင်လိင်္ဂ ပေါ်ထွန်းလာပြီး ဗိဿဏုက အမှန်ကို ဝန်ခံသော်လည်း ဘြဟ္မာက မမှန်ကန်သော အဆိုပြုသည်။ ထို့နောက် ရှီဝက စံသတ်မှတ်ချက်ဖြင့် စီရင်ကာ ဘြဟ္မာရုပ်တုကို ပူဇော်ခြင်းကို ကန့်သတ်ပြီး၊ ဝေဒနှင့် စ္မာရတ ပူဇော်မှုကို ဆက်လက်ခွင့်ပြုကာ ဘြဟ္မာအား ဂန္ဓမာဒန၌ ယဇ္ဉကြီးများ ပြုလုပ်၍ အပြစ်ပြေစေရန် ညွှန်ကြားသည်။ ယဇ္ဉပြုရာနေရာသည် “ဘြဟ္မကူဏ္ဍ” ဟု ခေါ်တွင်လာပြီး မုက္ခ၏ တံခါးတံတားကို ချိုးဖောက်သကဲ့သို့ လွတ်မြောက်မှုသို့ ဝင်ရောက်နိုင်သည့် သင်္ကေတဖြစ်သည်ဟု ဆိုသည်။ ထိုနေရာမှ ဘဟ္စမသည် မဟာအပြစ်များနှင့် မကောင်းသော သတ္တဝါများကိုပါ သက်သာစေသည်ဟု ချီးမွမ်းပြီး၊ နတ်များနှင့် ရသီများ အစဉ်အမြဲ လာရောက်နေထိုင်ကြောင်း ဖော်ပြကာ ထိုနေရာတွင် ယဇ္ဉပူဇော်မှုကို ဆက်လက်ပြုလုပ်ရန် အဆုံးတွင် အကြံပြုထားသည်။
Adhyaya 15
हनूमत्कुण्डमाहात्म्यं तथा धर्मसखराजचरितम् (Glory of Hanumat-Kuṇḍa and the Account of King Dharmasakha)
သုတာက ဘုရားသဒ္ဓါယာတရားခရီးစဉ်ကို ဖော်ပြသည်။ အလွန်ပုဏ္ဏားကြီးသော ဗြဟ္မကုဏ္ဍ၌ ရေချိုးပြီးနောက် စည်းကမ်းတကျရှိသော ယာတရားသူသည် ဟနုမတ်ကုဏ္ဍသို့ ဆက်လက်သွားရမည်ဟု ဆိုသည်။ ဟနုမတ် (မာရုတात्मဇ) သည် ကမ္ဘာလောကအကျိုးအတွက် ထူထောင်ထားသော အမြင့်မြတ်ဆုံး တီရ္ထဟု ချီးမွမ်းပြီး၊ ထူးကဲသည့် အာနုဘော်ရှိသဖြင့် ရုဒ္ရတောင် ဝန်ဆောင်ကာ ကာကွယ်ကြောင်း ဖော်ပြသည်။ ထိုနေရာ၌ ရေချိုးခြင်းသည် အကြီးအကျယ် အပြစ်များကို ဖယ်ရှားကာ နရကဒုက္ခအကျိုးဆက်ကို အချိန်နှင့်အမျှ လျော့နည်းစေပြီး၊ ရှီဝလောကကဲ့သို့ မင်္ဂလာတည်မြဲရာသို့ ပို့ဆောင်သည်ဟု ဆိုသည်။ ထို့နောက် ကေကယဝంశ၏ ဓမ္မသခာ မင်းကြီးအကြောင်းကို ဥပမာပြု၍ ပြောသည်။ မင်းကြီးသည် သာသနာတရားကို လိုက်နာ၍ နိုင်ငံရေးအောင်မြင်သော်လည်း မိဖုရားများစွာရှိပြီး ဒါန၊ ယဇ္ဉ (အရှွမေဓ)၊ အစာပေးကမ်းခြင်း၊ ရှရဒ္ဓ၊ မန္တရဇပ စသည့် ကုသိုလ်များစွာ ပြုလုပ်သော်လည်း အမွေဆက်ခံသူ မရှိသဖြင့် စိတ်ပူပန်ရသည်။ အချိန်ကြာပြီးမှ သုစန္ဒြ မင်းသားတစ်ပါး ရလာသော်လည်း ကင်းမြီးကောက်ကိုက်ခံရသဖြင့် မျိုးဆက်ပျက်နိုင်မည်ကို ကြောက်ရွံ့လာသည်။ ရ္တဝိက်များနှင့် ပုရောဟိတ်ကို မေးမြန်းကာ မိဖုရားတစ်ပါးလျှင် သားတစ်ပါးစီ ရနိုင်မည့် ဓမ္မနှင့်ကိုက်ညီသော နည်းလမ်းကို တောင်းဆိုသည်။ ပုရောဟိတ်တို့က ဂန္ဓမာဒန/စေတုဒေသရှိ ဟနုမတ်ကုဏ္ဍသို့ ယာတရားသွား၍ ရေချိုးကာ ကမ်းပါး၌ ပုတြီယေဋ္ဌိ (putrīyeṣṭi) ကို ပြုလုပ်ရန် ညွှန်ကြားသည်။ မင်းကြီးသည် အိမ်ထောင်စုနှင့် ပူဇော်ပစ္စည်းများကို ယူဆောင်သွားပြီး ရေချိုးခြင်းကို ဆက်တိုက်ပြုကာ ပူဇော်ပွဲကို ပြီးမြောက်စေ၍ ဒက္ခိဏာနှင့် လက်ဆောင်များကို များစွာ ပေးကမ်းကာ ပြန်လာသည်။ နောက်ပိုင်း မိဖုရားတိုင်း သားတစ်ပါးစီ မွေးဖွား၍ စုစုပေါင်း ရာကျော် ဖြစ်လာသည်။ မင်းကြီးသည် နိုင်ငံများကို ခွဲဝေကာ ထပ်မံ စေတုဒေသ ဟနုမတ်ကုဏ္ဍ၌ တပသ္ယာ ပြုလုပ်ပြီး ငြိမ်းချမ်းစွာ ကွယ်လွန်ကာ ဝိုင်ကුණ္ဍသို့ ရောက်သည်ဟု ဆိုသည်။ သားများသည် အပြိုင်အဆိုင်မရှိဘဲ အုပ်ချုပ်ကြသည်။ အဆုံးတွင် ဖလသြုတိအဖြစ်—အာရုံစိုက်၍ ဖတ်ခြင်း၊ နားထောင်ခြင်းသည် လောကနှစ်ပါး၌ ပျော်ရွှင်မှုနှင့် ဒေဝတားတို့၏ အနီးကပ်ကာကွယ်မှုကို ပေးသည်ဟု ချီးမြှောက်သည်။
Adhyaya 16
अगस्त्यतीर्थमहिमा तथा कक्षीवान्-स्वनय-कथा (Glory of Agastya Tīrtha and the Kakṣīvān–Svanaya Narrative)
သုတက ဟနုမာန်၏ ကုဏ္ဍ၌ ရေချိုးခြင်းမှ စ၍ အဂස්တျ တီရ္ထသို့ ဆက်လက်သွားရာ ဘုရားဖူးအစဉ်ကို ပြောပြသည်။ အဂස්တျ (ကುಂಬဟယောနီ) သည် မေရုနှင့် ဝိန္ဓျ တောင်တန်းတို့၏ ရှေးဟောင်းပဋိပက္ခအတွင်း ဝိန္ဓျ၏ တိုးချဲ့မှုကြောင့် ကမ္ဘာလောက၏ ညီမျှမှု ပျက်စီးမည့်အန္တရာယ်ကို ရင်ဆိုင်ရာတွင်၊ သီဝ၏ အမိန့်တော်အရ ဝိန္ဓျကို ထိန်းချုပ်စေခဲ့သည်ဟု ဆိုသည်။ ထို့နောက် ရှင်အဂස්တျကို ဂန္ဓမာဒန ဒေသသို့ ရွှေ့ပြောင်းကာ မဟာပုဏ္ဏားတီရ္ထတစ်ခုကို တည်ထောင်၍ သူ၏နာမဖြင့် ခေါ်ကြသည်။ ဤတီရ္ထ၌ ရေချိုးခြင်းနှင့် ရေသောက်ခြင်းသည် ထပ်ခါထပ်ခါ မွေးဖွားခြင်းကို ဖယ်ရှားနိုင်သည်ဟု အကျိုးဖော်ပြချက်ကို အလွန်ခိုင်မာစွာ ထုတ်ဖော်ထားပြီး၊ သုံးကာလအတွင်း မတူညီနိုင်သော နေရာဟု ချီးမြှောက်ကာ လောကီအောင်မြင်မှုနှင့် မုက္ခသို့ ဦးတည်သော အကျိုးနှစ်မျိုးလုံး ပေးနိုင်သည်ဟု ဆိုသည်။ ထို့နောက် ဥပမာပုံပြင်အဖြစ် ဒီဃတမသ၏ သား ကက္ခီဝါန်သည် ဥဒင်ကာထံတွင် ဝေဒပညာကို အပြည့်အဝ သင်ယူပြီး၊ အဂස්တျတီရ္ထ၌ သုံးနှစ် စည်းကမ်းတကျ နေထိုင်အကျင့်ပြုရန် ညွှန်ကြားခံရသည်။ အကျင့်ပြုမှုအပြီးတွင် လေးစွယ်ပါ ဆင်တော်တစ်ကောင် ပေါ်ထွန်းလာမည်ဟု ကတိပေးထားပြီး၊ စွဝနယ မင်း၏ သမီးသည် ထိုသို့သော ဆင်ပေါ်ဖြင့် ရောက်လာသူနှင့်သာ လက်ထပ်မည်ဟု သစ္စာပြုထားသဖြင့် ကက္ခီဝါန်၏ အကျင့်ကြောင့် အခြေအနေ ပြည့်စုံကာ ဓမ္မတရားနှင့် ကိုက်ညီသော အိမ်ထောင်ရေး ဖြစ်ပေါ်သည်။ ထို့ပြင် သုဒဿန သံတမန်အားဖြင့် ဒီဃတမသထံ သဘောတူညီချက် တောင်းခံသည့် လုပ်ထုံးလုပ်နည်းကို ဖော်ပြကာ၊ ဖခင်က ခွင့်ပြု၍ တီရ္ထသို့ လာရောက်ခြင်းဖြင့် အိမ်ထောင်ရေးခွင့်ပြုချက်၊ သစ္စာတည်မြဲမှုနှင့် တီရ္ထအခြေပြု စည်းကမ်းကျင့်သုံးမှုတို့၏ သာမန်ကျင့်ဝတ်ကို အားပေးထားသည်။
Adhyaya 17
कक्षीवद्विवाहः — Kakṣīvān’s Marriage at Agastya-tīrtha (Rituals, Gifts, and Phalaśruti)
ဤအခန်းသည် စေတုခဏ္ဍဒေသအတွင်း အဂஸ္တျ-တီရ္ထ၌ ဖြစ်ပွားသော မင်္ဂလာအဖြစ်အပျက်ကို ဖော်ပြသည်။ စူတက ဆရာ၏ညွှန်ကြားချက်အတိုင်း မင်္ဂလာပြုရန် သင့်တော်သောနည်းလမ်းကို ရှာဖွေသည့် ကက္စီဝန်သည် တီရ္ထသို့ ရောက်လာကြောင်း ပြောသည်။ ရေကမ်းနားတွင် ဗေဒပညာရှင် ရှင်တော် ဒီရ္ဃတမသ (သားနှင့်အတူ) ရှိကြောင်း သိသော ဘုရင် စွနယသည် လေးစားပူဇော်ကာ၊ ဥဒင်္ကသည်လည်း တပည့်များနှင့်အတူ ရာမစေတု/ဓနုရှ္ကိုဋိ၌ ရေချိုးရန် လာရောက်ပြီး ပူဇော်ပွဲအုပ်ချုပ်သူအဖြစ် ပါဝင်သည်။ ဧည့်ခံထုံးတမ်းများ (နှုတ်ဆက်ခြင်း၊ ကောင်းချီးပေးခြင်း၊ အရ္ဃျ ပူဇော်ခြင်း) ကို ဆောင်ရွက်ပြီး မင်္ဂလာအချိန်ကောင်းကို သတ်မှတ်ကာ မင်းနန်းမှ သတို့သမီးကို ခေါ်ဆောင်လာရန် စီစဉ်သည်။ မင်္ဂလာပွဲကို လူထုအတွက် မင်္ဂလာအခမ်းအနားများဖြင့် ဖော်ပြထားပြီး—လှည့်လည်တန်းစီခြင်း၊ နီရာဇန (မင်္ဂလာမီးအလင်းဖြင့် ကြိုဆိုခြင်း)၊ ပန်းကုံးလဲလှယ်ခြင်း၊ မီးပူဇော်တည်ခြင်း၊ လာဇာ-ဟိုးမ နှင့် ဆက်စပ်လုပ်ထုံးလုပ်နည်းများ၊ ထို့နောက် ဥဒင်္က၏ ကြီးကြပ်မှုအောက်တွင် လက်ကိုင်မင်္ဂလာ (ပါဏိဂ္ရဟဏ) ကို ပြုလုပ်သည်။ ထို့နောက် ဘုရင်သည် ဗြာဟ္မဏများကို အစာကျွေးကာ အလှူအတန်းကြီးများ ပြုလုပ်ပြီး သမီးအတွက် စ္တရီဓန နှင့် အလှူပစ္စည်းများကို ပေးအပ်သည်။ အဆုံးတွင် ရှင်တော်များသည် ဝေဒ-အရဏ္ယ အာရှရမ်သို့ ပြန်သွားကြပြီး ဘုရင်သည် မြို့တော်သို့ ပြန်ကာ၊ ဤဗေဒအခြေပြု ရှေးဟောင်းဇာတ်ကြောင်းကို နားထောင်ခြင်း သို့မဟုတ် ရွတ်ဆိုခြင်းသည် ကောင်းကျိုးချမ်းသာကို တိုးစေပြီး ဒုက္ခခက်ခဲမှုနှင့် ဆင်းရဲမှုကို လျော့ပါးစေကြောင်း ဖလသြရုတိဖြင့် ပိတ်သိမ်းသည်။
Adhyaya 18
रामतीर्थ-रघुनाथसरः-माहात्म्य तथा धर्मपुत्रप्रायश्चित्तवर्णनम् (Rāma-tīrtha and Raghunātha-saras Māhātmya; Yudhiṣṭhira’s Expiation Narrative)
ဤအধ্যာယာသည် တီရ္ထခရီးစဉ်ဖြင့် စတင်သည်။ ကုမ္ဘသမ္ဘဝ-တီရ္ထ၌ ရေချိုးပြီးနောက် ရာမ-ကုဏ္ဍသို့ သွားကာ အပြစ်မှ လွတ်မြောက်ကြောင်း ဆိုသည်။ ထို့နောက် ရဃုနာထ-သရသ်ကို အပြစ်ဖျက်ရာ တီရ္ထအဖြစ် ချီးမွမ်းပြီး၊ ဝေဒပညာရှင်များထံ သေးငယ်သော်လည်း ပူဇော်သကာ ပြုလျှင် ကုသိုလ်တိုးပွားကာ၊ သင်ယူခြင်းနှင့် ဂျပ်ပ (japa) သည် အထူးသဖြင့် အကျိုးကြီးကြောင်း ဖော်ပြသည်။ စူတသည် အဂஸ္တျ၏ တပည့် စုတီက္ရှ္ဏ ရှင်ရသေ့၏ သာသနာသမိုင်းကို ပြောပြသည်။ သူသည် ရာမ၏ ခြေတော်ကို အလွန်သဒ္ဓါထား၍ ရာမစန္ဒြ-သရသ်ကမ်းခြေ၌ ပြင်းထန်သော တပသ် ပြုကာ၊ ခြောက်လုံးရာမမန်တရကို မပြတ် ဂျပ်ပလုပ်ပြီး ရာမ၏ လုပ်ရပ်နှင့် နာမတော်များကို ဂုဏ်ပြုသည့် ရှည်လျားသော နမောစကားများကို ပူဇော်သည်။ တီရ္ထ-ဆေဝာနှင့် အလေ့အကျင့် တည်တံ့လာသဖြင့် သူ၏ ဘက္တိသည် သန့်ရှင်းတည်ငြိမ်လာကာ အဒွైతသဘောမြင်ခြင်းနှင့် ယောဂစိဒ္ဓိများကို ဒုတိယအကျိုးအဖြစ် ရရှိကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။ ထို့နောက် ရာမသည် သတ္တဝါတို့၏ ကောင်းကျိုးအတွက် ကမ်းခြေ၌ လိင်္ဂကြီးတစ်ဆူ တည်ထောင်ကြောင်း၊ ရေချိုး၍ လိင်္ဂကို ဖူးမြင်ခြင်းသည် မုက္ခသို့ ရောက်စေကြောင်း ဆိုသည်။ ထပ်မံ ဥပမာအဖြစ် ဓမ္မပုတြ (ယုဓိဋ္ဌိရ) သည် မမှန်ကန်သော စကားကြောင့် ဖြစ်သော အပြစ်ကို ချက်ချင်း လွတ်မြောက်ကြောင်း ဖော်ပြပြီး၊ ရသေ့များမေးမြန်းသဖြင့် စူတက ဒြောဏ၏ သေဆုံးမှုနှင့် “အရှ္ဝတ္ထာမာ” ဟူသော မဟာဘာရတ အဖြစ်အပျက်ကို ပြန်လည် ရှင်းပြသည်။ နောက်ပိုင်း အကာသဝါဏီက ပရိယာယ်မရှိဘဲ ဘုရင်ဖြစ်ခြင်းကို သတိပေးပြီး၊ ဗျာသက ရာမ-ဆေတုသို့ ဦးတည်သော ပရాయရှ္စိတ္တကို ညွှန်ကြားသည်။ အဆုံးတွင် ဖလသြုတိအရ ဖတ်ကြား/နားထောင်ခြင်းသည် ကైలားသသို့ ဦးတည်စေကာ ပြန်လည်မွေးဖွားခြင်းမှ လွတ်မြောက်စေသည်။
Adhyaya 19
श्रीलक्ष्मणतीर्थ-माहात्म्य एवं बलभद्र-ब्रह्महत्या-शोधन (Lakṣmaṇa-tīrtha Māhātmya and Balabhadra’s Expiation Narrative)
ဤအခန်းတွင် လက္ခဏတီတ္ထ (Lakṣmaṇa-tīrtha) ၏ မြင့်မြတ်ပုံကို ဖော်ပြထားသည်။ ဤနေရာတွင် ရေချိုးခြင်းဖြင့် အပြစ်များပြေပျောက်စေပြီး စီးပွားဥစ္စာနှင့် သားသမီးရတနာများကို ရရှိစေသည်။ ဗလဘဒြ (Balabhadra) သည် နိုင်မိသာရဏျတော၌ သုတပညာရှိကို သတ်မိသဖြင့် ဗြဟ္မဟတ္တယ (Brahmahatya) အပြစ်သင့်ခဲ့သည်။ ထိုအပြစ်ကို ဆေးကြောရန်အတွက် ဗလဝလ (Balvala) ဘီလူးကို သတ်ပြီးနောက် တီတ္ထအနှံ့ လှည့်လည်ခဲ့သည်။ နောက်ဆုံးတွင် ဂန္ဓမာဒနတောင်ရှိ လက္ခဏတီတ္ထ၌ ရေချိုးပြီး လက္ခဏေသွရလိင်ဂါကို ဖူးမြော်မှသာ အပြစ်အားလုံး လုံးဝစင်ကြယ်သွားခဲ့သည်။
Adhyaya 20
जटातीर्थमाहात्म्य (Jatātīrtha Māhātmya: The Glory of Jatātīrtha)
ဤအခန်းသည် တီရ္ထ-မာဟာတ္မ்ய ဖြစ်ပြီး အတွင်းသန့်စင်မှုနှင့် အဝိဇ္ဇာဖျောက်ခြင်းကို သင်ကြားသည့် ဟောပြောချက်ပုံစံဖြစ်သည်။ စူတာသည် ဗြာဟ္မဏများကို မိန့်ကြား၍ လက္ရှ္မဏ၏ မဟာတီရ္ထ (brahmahatyā အပြစ်ကို ဖျက်နိုင်သည်ဟု ဆိုသော) မှ ဆက်လက်၍ စိတ္တ-သုဒ္ဓိ အတွက် ဂျတာတီရ္ထသို့ သွားရန် ညွှန်ပြသည်။ ဝေဒန္တကို စကားလုံးအငြင်းပွားမှု၊ တရားပြိုင်ဆွေးနွေးမှု၊ ပညာရေးဆိုင်ရာ ရှုပ်ထွေးမှုများဖြင့်သာ လုပ်ဆောင်ခြင်းကို ဝေဖန်ကာ အငြင်းပွားမှုက အုပ်စိုးလျှင် စိတ်ကို မသန့်စင်နိုင်ကြောင်း ဆိုသည်။ ထို့အစား “လဂ္ဟူပါယ” (လွယ်ကူသောနည်း) အဖြစ် ဂျတာတီရ္ထကို အန္တಃကရဏ-သုဒ္ဓိ၊ အဇ္ဈာန-နာရှ၊ ဉာဏ်တိုးပွား၍ မောက္ခသို့ ရောက်ကာ အခဏ္ဍ-သတ္စစ်-အာနန္ဒ (မခွဲမပြတ် ဖြစ်တည်မှု-အသိဉာဏ်-အာနန္ဒ) ကို သိမြင်စေသည့် တိုက်ရိုက်နည်းလမ်းဟု ချီးမြှောက်သည်။ နေရာ၏ အာဏာကို မူလဇာတ်ကြောင်းများဖြင့် ထောက်ပြသည်—ရှမ္ဘု (Śambhu) သည် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ အကျိုးအတွက် ဤတီရ္ထကို တည်ထောင်ခဲ့သည်ဟု ဆိုပြီး ရာဝဏကို အနိုင်ရပြီးနောက် ရာမသည် မိမိ၏ ဂျတာ (jaṭā) ကို ဤရေတွင် ဆေးကြောသဖြင့် နာမည်ပေါ်လာသည်ဟု ဖော်ပြသည်။ အကျိုးပွားနှိုင်းယှဉ်ချက်များတွင် နာမည်ကြီး ရေချိုးကာလများနှင့် တူညီ သို့မဟုတ် ပိုမိုကြီးမြတ်ကြောင်း၊ တစ်ကြိမ်သာ ရေချိုးခြင်းပင် ထိရောက်ကြောင်း ဆိုသည်။ သင်ခန်းစာပုံပြင်အဖြစ် ရှုကသည် ဗျာသကို စိတ်သန့်စင်မှု၊ ဉာဏ်ပေါက်ဖွားမှုနှင့် နောက်ဆုံးလွတ်မြောက်မှုကို ပေးနိုင်သော လျှို့ဝှက်နည်းကို မေးရာ ဗျာသက ဂျတာတီရ္ထကို ညွှန်ကြားသည်။ ထို့ပြင် ဘೃဂုကို ဝရုဏ သင်ကြားခြင်း၊ ဒုရ္ဝာသာ၊ ဒတ္တာတြေယ စသည့် နမူနာများဖြင့် ယဇ္ဉ၊ ဇပ၊ အစာရှောင်ခြင်း သို့မဟုတ် ရှုပ်ထွေးသော ဝတ်ပြုမှုမလိုဘဲ ရေချိုးခြင်းတစ်ခုတည်းကပင် ဗုဒ္ဓိ-သုဒ္ဓိ ကို ပေးနိုင်ကြောင်း အတည်ပြုသည်။ အဆုံးတွင် ဤအဓျာယကို ဖတ်ခြင်း သို့မဟုတ် နားထောင်ခြင်းက အပြစ်များကို သန့်စင်ပြီး ဝိုင်ရှ္ဏဝ အနေအထား/ဂတိကို ပေးသည်ဟု ဖလရှရုတိဖြင့် ချုပ်ဆိုသည်။
Adhyaya 21
लक्ष्मीतीर्थमाहात्म्य (Laxmī-tīrtha Māhātmya) — The Glory of Lakṣmī Tīrtha
ဤအဓ್ಯಾಯသည် စူတမုနိက ဗြဟ္မဏသင်္ဃာတော်များအား ပြောကြားသည့် ပုံစံဖြင့် တီရ္ထများ၏ အစဉ်အလာကို ဖော်ပြကာ «လက္ခ္မီ-တီရ္ထ» ကို သန့်စင်ခြင်းနှင့် စည်းစိမ်တိုးပွားခြင်း၏ မော်ဒယ်တစ်ခုအဖြစ် ဂုဏ်တင်ထားသည်။ အစပိုင်းတွင် ဝင်ရောက်ပူဇော်နည်းကို သတ်မှတ်၍ အပြစ်ဖျက်နိုင်သော «ဇဋာ-တီရ္ထ» တွင် ရေချိုးပြီး သန့်စင်သွားသူသည် လက္ခ္မီ-တီရ္ထသို့ ဆက်လက်သွားရမည်ဟု ဆိုသည်။ ထိုနေရာတွင် စိတ်ရည်ရွယ်ချက်ဖြင့် ရေချိုးပါက လိုရာဆန္ဒများ ပြည့်စုံစေသည်ဟု ဖော်ပြသည်။ ထို့နောက် ဗီရပုံပြင်ဥပမာတစ်ရပ်ကို ထည့်သွင်းထားသည်။ အိန္ဒြပရస్థ၌ နေထိုင်သော ယုဓိဋ္ဌိရ (ဓမ္မပုတၱရ) သည် လူတို့ အာဏာကြီးမားမှုနှင့် စည်းစိမ်ရရှိစေသော ဓမ္မကို သရီကృష్ణထံ မေးမြန်းသည်။ ကృష్ణသည် ဂန္ဓမာဒနတောင်ဒေသသို့ ညွှန်ပြကာ လက္ခ္မီ-တီရ္ထကို အိုင်ශ්ဝရျ (အာဏာစည်းစိမ်) ရရှိစေသော အကြောင်းတရားတစ်ခုတည်းဟု ချီးမြှောက်သည်။ ထိုတွင် ရေချိုးခြင်းသည် ငွေကြေးနှင့် စပါးသီးနှံ တိုးစေ၍ ရန်သူလျော့စေကာ က్షတ္တရိယ အင်အားကို ခိုင်မာစေပြီး အပြစ်ဖယ်ရှားကာ ရောဂါလျော့စေသည်ဟု ဆိုသည်။ ယုဓိဋ္ဌိရသည် နိယမများဖြင့် တစ်လပတ်လုံး စည်းကမ်းတကျ ရေချိုးကာ ဗြဟ္မဏများအား အလှူကြီးပေးပြီးနောက် ရာဇသူယ ယဇ్ఞကို ဆောင်ရွက်နိုင်လာသည်။ နောက်တစ်ဆင့်တွင် ကృష్ణက ရာဇသူယမတိုင်မီ ဒိဂ္ဝိဇယ (အရပ်လေးမျက်နှာ အောင်မြင်ခြင်း) နှင့် အခွန်အကောက် စုဆောင်းခြင်း လိုအပ်ကြောင်း သင်ကြားသည်။ ပाण्डဝများက ထိုတာဝန်ကို ပြီးမြောက်စေ၍ ငွေကြေးအလွန်များစွာ ပြန်ယူလာကြပြီး ယုဓိဋ္ဌိရသည် အလှူဒါနများစွာဖြင့် ယဇ్ఞကို ပြုလုပ်သည်။ အဆုံးတွင် ဤအကျိုးရလဒ်များအားလုံးကို လက္ခ္မီ-တီရ္ထ၏ မဟာတ္မ्यကြောင့်ဟု ထင်ရှားစွာ ချီးမြှောက်ကာ ဖလश्रုတိအဖြစ် ဖတ်ခြင်း၊ နားထောင်ခြင်းသည် မကောင်းသောအိပ်မက်များကို ဖျက်စီး၍ လိုရာပြည့်စုံစေကာ ယခုဘဝ စည်းစိမ်ရစေပြီး အဆုံးတွင် မောက္ခကို ပေးတော်မူသည်ဟု ဆိုထားသည်။
Adhyaya 22
अग्नितीर्थमहात्म्य (Agnitīrtha Māhātmya: The Glory and Origin of Agni Tīrtha)
ဤအဓ್ಯಾಯသည် သီရိ စူတာက လက္ခ္မီတီရ္ထမှ အဂ္နီတီရ္ထသို့ ဘုရားဖူးများကို ညွှန်ပြခြင်းဖြင့် စတင်သည်။ အဂ္နီတီရ္ထသည် အလွန်မြင့်မြတ်သော ပုဏ္ဏကောင်းကျိုးရှိပြီး ဘက္တိဖြင့် ချဉ်းကပ်ပါက ကြီးမားသော အပြစ်ဒုက္ခများကိုပင် ဖျက်ဆီးနိုင်ကြောင်း ဆိုသည်။ ရှိသီများက ၎င်း၏ မူလဇာတိ၊ တည်နေရာနှင့် ထူးခြားသော အာနိသင်ကို မေးမြန်းကြသည်။ စူတာက ရာမဇာတ်အတွင်းက အပိုင်းတစ်ခုကို ပြောပြသည်။ ရာဝဏကို အနိုင်ယူပြီးနောက် ဝိဘီရှဏကို လင်္ကာ၏ အုပ်ချုပ်သူအဖြစ် တင်မြှောက်ကာ ရာမသည် စီတာ၊ လက္ခ္မဏ၊ ဒေဝတားများ၊ ရှိသီများ၊ ပိတೃများနှင့် ဝါနရများနှင့်အတူ စေတုလမ်းကြောင်းအတိုင်း ခရီးဆက်သည်။ လက္ခ္မီတီရ္ထတွင် စီတာ၏ သန့်ရှင်းမှုကို အများရှေ့တွင် သက်သေပြရန် အဂ္နီကို သက်သေအဖြစ် ဖိတ်ခေါ်ရာ အဂ္နီပေါ်ထွက်လာပြီး စီတာ၏ သစ္စာတည်ကြည်မှုကို ချီးမွမ်းကာ စီတာသည် ဗိෂ္ဏု၏ အဝတားတိုင်းတွင် အမြဲတမ်းရှိသော ဒေဝီ-သင်္ဂါတော်ဖြစ်ကြောင်း သဘောတရားအရ ဖော်ပြသည်။ အဂ္နီသည် ရေထဲမှ ပေါ်ထွက်လာသည့် နေရာကို အဂ္နီတီရ္ထဟု ခေါ်ကြသည်။ ထို့နောက် ဘုရားဖူးကျင့်ဝတ်များကို သတ်မှတ်သည်—ဘက္တိဖြင့် ရေချိုးခြင်း၊ အစာရှောင်ခြင်း၊ ပညာရှိ ဘြာဟ္မဏများကို ဂုဏ်ပြုခြင်းနှင့် အဝတ်အစား၊ ငွေကြေး၊ မြေယာ၊ သင့်တော်စွာ အလှဆင်ထားသော မိန်းကလေးကိုပါ ဒါနပြုခြင်းတို့ဖြင့် အပြစ်ဖယ်ရှားကာ ဗိෂ္ဏု-သာယုဇ္ယကို ရနိုင်သည်ဟု ဆိုသည်။ နမူနာဇာတ်လမ်းအဖြစ် ကုန်သည်၏သား ဒုဿပဏ္ယသည် ကလေးသတ်မှုများ ပြုလုပ်၍ ပြည်နှင်ခံရကာ ရှိသီ၏ ကျိန်စာခံပြီး ရေနစ်သေဆုံးကာ ပိသာစအဖြစ် ကြာရှည်ခံရသည်။ နောက်ဆုံးတွင် မေတ္တာကရုဏာနှင့် ကုသရေးသဘောရှိသော သန့်စင်ပူဇော်မှုများ (အဂသ္တျ/သုတီက္ရှဏတို့၏ ကယ်တင်မှုရှာဖွေမှုကို ရည်ညွှန်း၍) ကို အဂ္နီတီရ္ထတွင် ပြုလုပ်ခြင်းက သန့်စင်ခြင်းနှင့် ပြန်လည်ထူထောင်ခြင်း၏ ကိရိယာဖြစ်ကြောင်း အဓိကသဘောတရားကို အတည်ပြုသည်။
Adhyaya 23
चक्रतीर्थमाहात्म्य (Glory of Chakratīrtha): Sudarśana’s Protection and Savitṛ’s Restoration
ဤအধ্যာယသည် စူတ၏ တီရ္ထယာတရာ အစဉ်အလာကို ဟောကြားခြင်းဖြစ်သည်။ အဂ္နိတီရ္ထတွင် ရေချိုးခြင်းသည် “အပြစ်အားလုံးကို ဖျက်ဆီးသော” ဟုဆိုပြီး၊ သန့်စင်ပြီးသော ယာတရာသူသည် ချက్రတီရ္ထသို့ သွားရမည်ဟု ညွှန်ပြသည်။ ချက్రတီရ္ထတွင် ရည်ရွယ်ချက်တိတိကျကျဖြင့် ရေချိုးလျှင် ထိုရည်ရွယ်ချက်နှင့် ကိုက်ညီသော အကျိုးကို ရရှိကြောင်း ဖော်ပြကာ၊ တီရ္ထကို ဆုတောင်းပြည့်စုံရာ အထွတ်အမြတ်နေရာအဖြစ် တည်မြဲစေသည်။ တီရ္ထ၏ အာဏာကို အတိတ်ဇာတ်လမ်းဖြင့် အခြေခံထားသည်။ အဟိရ္ဗုဓ္နျ သီလရှင်သည် ဂန္ဓမာဒနတောင်တွင် တပသ္ ပြုစဉ် ကြောက်မက်ဖွယ် ရာက္ခသများက တပသ္ကို တားဆီးရန် နှောင့်ယှက်ကြသည်။ ထိုအခါ စုဒර්ရှနချကရက ကာကွယ်ဝင်ရောက်၍ အနှောင့်အယှက်ပြုသူများကို ဖျက်ဆီးပြီး၊ ဘက္တများ၏ ဆုတောင်းသံကို တုံ့ပြန်ရန် တီရ္ထ၌ အမြဲတမ်း တည်ရှိနေသည်ဟု ဆိုသည်။ ထို့ကြောင့် “ချက్రတီရ္ထ” ဟု ခေါ်ကြပြီး ထိုနေရာတွင် ထိုသို့သော သတ္တဝါများကြောင့် အန္တရာယ်မဖြစ်ပေါ်ဟု ဆိုသည်။ နောက်တစ်ပိုင်းတွင် ဆဝိတೃ/အာဒိတျ၏ “ချင်္နပါဏိ” (လက်ဖြတ်) ဟူသော အမည်ရင်းကို ရှင်းပြသည်။ ဒေဝများသည် ဒိုင်တျများ၏ ဖိအားကြောင့် ပုရောဟိတ် ဘృဟသ္ပတိနှင့် တိုင်ပင်ကာ ဘြဟ္မာထံ သွားကြပြီး၊ စုဒර්ရှန၏ ကာကွယ်မှုဖြင့် ဂန္ဓမာဒနတွင် မာဟေရှဝရ မဟာယဇ္ဉ ပြုရန် အမိန့်ရသည်။ ဟောတೃ၊ အဓ္ဝရျု စသည့် ဥတ္တိဗိဇ် တာဝန်များကို အသေးစိတ် ဖော်ပြကာ ပူဇော်ပွဲ၏ တရားဝင်မှုကို အလေးပေးသည်။ ပြာရှိတ္ရ အပိုင်းကို ခွဲဝေစဉ် ဆဝိတೃ၏ လက်များသည် ထိုအင်အားကြီးသော အပိုင်းနှင့် ထိတွေ့ရာမှ ဖြတ်တောက်ခံရ၍ အရေးကြီးအကျပ်အတည်း ဖြစ်ပေါ်သည်။ အဋ္ဌာဝက္ရက မုနိတီရ္ထ (ယခု ချက్రတီရ္ထ) တွင် ရေချိုးရန် ညွှန်ကြားသဖြင့် ဆဝိတೃ ရေချိုးပြီး ရွှေလက်များ ပြန်လည်ရရှိလာသည်။ အဆုံးတွင် ဤအধ্যာယကို ဖတ်ရှု/နားထောင်ခြင်းသည် ကိုယ်ခန္ဓာပြည့်စုံမှု ပြန်လည်ရစေပြီး လိုရာဆန္ဒ ပြည့်စုံစေကာ မောက္ခရှာသူအတွက် လွတ်မြောက်မှုကို ပေးကြောင်း ဖလရှ్రုတိက ဆိုသည်။
Adhyaya 24
शिवतीर्थमाहात्म्ये कालभैरवब्रह्महत्याशमनवृत्तान्तः (Śivatīrtha Māhātmya: The Kālabhairava Narrative of Brahmahatyā Pacification)
ဤအধ্যာယသည် ဘုရားဖူးညွှန်ကြားချက်ဖြင့် စတင်သည်။ စက္ကရတီရ္ထ (Cakratīrtha) တွင် ရေချိုးပြီးနောက် သီဝတီရ္ထ (Śivatīrtha) သို့ သွားရမည်ဟု ဆိုကာ ထိုနေရာ၌ ရေစိမ်ခြင်းသည် အလွန်ကြီးမားသော အပြစ်ဒုစရိုက်များကိုပင် ပျော်လျော့စေသည်ဟု ချီးမွမ်းထားသည်။ ကာလဘဲရဝ (Kālabhairava) သည် အဘယ်ကြောင့် «ဗြဟ္မဟတ်ယာ» (brahmahatyā) အပြစ်မလင်ကို ခံရသနည်းဟု မေးမြန်းရာတွင် စူတာ (Sūta) က အတိတ်က ဗြဟ္မာ (Brahmā) နှင့် ဝိෂ္ဏု (Viṣṇu) တို့၏ လောကဖန်ဆင်းရေး အာဏာအပေါ် အငြင်းပွားမှုကို ပြောပြသည်။ ဝေဒ (Veda) များက ဝင်ရောက်ညှိနှိုင်းကာ နှစ်ပါးထက် မြင့်မြတ်သော အရှင်တော်ရှိကြောင်း ကြေညာပြီး ပရဏဝ (Praṇava, Oṃ) က သီဝ (Śiva) ၏ အလွန်မြင့်မြတ်မှုနှင့် ဂုဏ (guṇa) များကို စီမံခန့်ခွဲပုံကို ရှင်းလင်းသည်—ဖန်ဆင်းခြင်းအတွက် ဗြဟ္မာ (rajas)၊ ထိန်းသိမ်းခြင်းအတွက် ဝိෂ္ဏု (sattva)၊ ဖျက်သိမ်းခြင်းအတွက် ရုဒြ (Rudra, tamas) ဟု သတ်မှတ်သည်။ သို့ရာတွင် ဗြဟ္မာသည် မောဟဖြစ်နေဆဲဖြစ်၍ မီးတောက်သကဲ့သို့သော ပဉ္စမခေါင်းကို ပေါ်ထွန်းစေရာ သီဝက ကာလဘဲရဝအား ထိုခေါင်းကို ဖြတ်စေပြီး ထိုကြောင့် ဗြဟ္မဟတ်ယာ မလင်သည် ရုပ်သဏ္ဍာန်တစ်ရပ်အဖြစ် ဘဲရဝနောက်လိုက်လာသည်။ သီဝက သန့်စင်ရေးလမ်းစဉ်ကို သတ်မှတ်ပေးသည်—ကပာလ (kapāla) ခေါင်းခွက်ကို လက်ခံကာ ဘိက္ခုသဘောဖြင့် လှည့်လည်ခြင်း၊ ဝါရာဏသီ (Vārāṇasī) သို့ ဝင်ကာ မလင်ကို လျော့ချခြင်း၊ နောက်ဆုံးတွင် တောင်ပိုင်းသမုဒ္ဒရာအနီး ဂန္ဓမာဒန (Gandhamādana) ဘေးရှိ သီဝတီရ္ထတွင် ရေချိုးကာ ကျန်မလင်အားလုံးကို ဖျက်သိမ်းခြင်း။ ရေစိမ်ပြီးနောက် သီဝက သန့်စင်ပြီးပြည့်စုံကြောင်း အတည်ပြုကာ ကာရှီ (Kāśī) တွင် ခေါင်းခွက်ကို တည်ထားစေ၍ ကပာလတီရ္ထ (Kapālatīrtha) ဖြစ်ပေါ်လာသည်။ အဆုံးတွင် ဤမဟာတ္မယကို ဖတ်ရှုနားထောင်ခြင်းသည် ဒုက္ခကို သက်သာစေပြီး ပြင်းထန်သော အပြစ်များကို ဖယ်ရှားပေးသည်ဟု ဖလရှရုတိ (phalāśruti) ဖြင့် ဆိုထားသည်။
Adhyaya 25
Śaṅkhatīrtha Māhātmya (शंखतीर्थमाहात्म्य) — Purification from Kṛtaghnatā (Ingratitude)
သုတက သင်္ခတီရ္ထ၏ မဟာတန်ခိုးကို ရှင်းပြသည်။ ထိုတီရ္ထ၌ ရေချိုးခြင်း (snāna) သည် အလွန်ပြင်းထန်သော အကျင့်ပျက်မှုများကိုပါ သန့်စင်ပေးနိုင်ပြီး အထူးသဖြင့် ကṛtaghnatā (ကျေးဇူးမသိခြင်း/မကျေးဇူးတင်ခြင်း) ကို ဖယ်ရှားနိုင်သည်ဟု ဆိုသည်။ မိခင်၊ ဖခင်၊ ဂုရု (guru) တို့အပေါ် ပြစ်မှားမှုများပါ ထိုအပြစ်အမျိုးအစားတွင် ပါဝင်ကြောင်း ဖော်ပြသည်။ ထို့နောက် itihāsa အဖြစ် ရှင်ဝတ္စနာဘ (Vatsanābha) သည် ကိုယ်ခန္ဓာမလှုပ်မယှက် တည်ကြည်စွာ တပဿ (tapas) ကို ကြာရှည်ပြုလုပ်သဖြင့် နောက်ဆုံးတွင် ပုရွက်ဆိတ်တောင် (valmīka) ဖြင့် ဖုံးလွှမ်းသွားသည်။ ဒေသတစ်ဝိုက်တွင် မုန်တိုင်းမိုးကြီး ဆက်တိုက်ကျရောက်လာရာ ဓမ္မ (Dharma) သည် သနားကြင်နာ၍ ရှင်၏ တည်ကြည်မှုကို ချီးကျူးကာ မဟိဿ (mahiṣa) ကြီးအဖြစ် ပြောင်းလဲ၍ မိုးရေမှ ကာကွယ်ပေးသည်။ ခုနစ်ရက်တိုင်တိုင် ကာကွယ်ပြီး မုန်တိုင်းငြိမ်းသွားသောအခါ ရှင်ဝတ္စနာဘသည် ထိုကျွဲကြီးကို တွေ့၍ ဓမ္မတရားကဲ့သို့သော အပြုအမူကို စဉ်းစားသော်လည်း တပဿသို့ ပြန်လည်ဝင်ရောက်သည်။ မကြာခင် စိတ်မတည်ငြိမ်လာသဖြင့် ကိုယ်တိုင်စူးစမ်းရာ မိမိက ကယ်တင်သူကို မဂုဏ်ပြုမိခြင်းကို ကṛtaghnatā ဟု သဘောပေါက်ကာ အပြစ်ဖြေဖို့ ကိုယ်ကိုသတ်ရန်တောင် စဉ်းစားသည်။ ဓမ္မသည် မိမိကိုယ်ကို ထင်ရှားပြ၍ ထိုလုပ်ရပ်ကို တားဆီးကာ မသေမဖြစ် အပြစ်ဖြေရာလမ်းကို ညွှန်ပြသည်—ဂန္ဓမာဒန (Gandhamādana) ပေါ်ရှိ သင်္ခတီရ္ထ၌ ရေချိုးရန် ဖြစ်သည်။ ရေချိုးပြီးနောက် ရှင်ဝတ္စနာဘသည် စိတ်သန့်ရှင်းမှုကို ရရှိကာ brahma-bhāva (ဗြဟ္မအခြေအနေ) သို့ ရောက်သည်ဟု ဆိုသည်။ အဆုံးတွင် တီရ္ထ၏ အကျိုးသက်ရောက်မှုနှင့် ဤအခန်းကို ယုံကြည်သဒ္ဓါဖြင့် ဖတ်ရှု/နားထောင်ခြင်းသည် မောက္ခ (လွတ်မြောက်ခြင်း) သို့ ဦးတည်သော အကျိုးကို ပေးကြောင်း phalaśruti ဖြင့် ထပ်မံအတည်ပြုသည်။
Adhyaya 26
Tīrthatraya-Āvāhana and Jñāna-Upadeśa (यमुनागङ्गागयातीर्थत्रयप्रादुर्भावः)
ဤအဓျာယတွင် စူတက သာဓကတရားယာဉ်၏ အစဉ်လိုက်လမ်းစဉ်ကို ဖော်ပြသည်။ Śaṅkhatīrtha တွင် ကర్మကိစ္စများ ပြီးနောက် ယမုနာ၊ ဂင်္ဂါ၊ ဂယာ ဟူသော နာမကြီး တီရ္ထသုံးခုသို့ ဆက်လက်သွားရမည်ဟု ဆိုသည်။ ထိုတီရ္ထများသည် အတားအဆီးဖယ်ရှား၍ ဒုက္ခဝေဒနာသက်သာစေသကဲ့သို့ အထူးသဖြင့် အဝိဇ္ဇာကို ဖျက်၍ ဉာဏ်ကို ပေးတတ်ကြောင်းကို အလေးပေးထားသည်။ ရှိသီများက ဂန္ဓမာဒန၌ တီရ္ထသုံးခု မည်သို့ ပေါ်ထွန်းလာသနည်း၊ ဘုရင် Jānaśruti သည် ရေချိုးခြင်းဖြင့် ဉာဏ်ကို မည်သို့ ရရှိသနည်းဟု မေးမြန်းကြသည်။ စူတက ရှင် Raikva (Sayugvāṅ ဟုလည်း ခေါ်) ၏ တပသ္စရိယာကို ရှင်းပြသည်။ မွေးကတည်းက ကိုယ်အင်္ဂါချို့ယွင်းသော်လည်း တပသ်အားကြီး၍ ခရီးမသွားနိုင်သဖြင့် မန္တရနှင့် သမาธိဖြင့် တီရ္ထများကို အာဝါဟန (ဖိတ်ခေါ်) မည်ဟု ဆုံးဖြတ်သည်။ ထို့နောက် ယမုနာ၊ ဂင်္ဂါ (Jāhnavī) နှင့် ဂယာတို့သည် မြေအောက်လောကမှ ထွက်ပေါ်လာကာ လူရုပ်သဏ္ဌာန်ယူ၍ ပေါ်ထွန်းရာနေရာ၌ တည်နေစေရန် တောင်းဆိုခံရသည်။ ထိုပေါ်ထွန်းရာအချက်များသည် ယမုနာတီရ္ထ၊ ဂင်္ဂါတီရ္ထ၊ ဂယာတီရ္ထ ဟူ၍ နာမတပ်ကာ ထိုနေရာတွင် ရေချိုးလျှင် အဝိဇ္ဇာပျောက်ကင်း၍ ဉာဏ်ပေါ်ထွန်းကြောင်း ဆိုသည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ဧည့်ခံမှုနှင့် ပေးကမ်းမှုကြောင့် နာမကြီးသော ဘုရင် Jānaśruti ၏ ဇာတ်လမ်းသို့ ပြောင်းသည်။ ဟံသာရုပ်ဖြင့် ကောင်းကင်ရှိ ရှင်များ၏ ဆွေးနွေးမှုမှတစ်ဆင့် ဘုရင်၏ ပုဏ္ဏားကောင်းမှုကို Raikva ၏ brahmajñāna ထက် နိမ့်ကြောင်း ပြသသည်။ စိတ်မချမ်းသာသဖြင့် ဘုရင်သည် Raikva ကို ရှာဖွေကာ ဥစ္စာပစ္စည်းများ ပူဇော်၍ ဥပဒေသတောင်းသည်။ Raikva သည် ဥစ္စာဖြင့် တန်ဖိုးမချိန်ရန် ငြင်းပယ်ပြီး၊ အဓျာယ၏ အဆုံးတွင် သံသရာနှင့် ပုဏ္ဏား/အပာပတို့အပေါ် မကပ်ငြိမူ (ဝိရာဂ) ရှိခြင်းသည် အဒွိတ ဉာဏ်ရရှိရန် အခြေခံဖြစ်ကြောင်း၊ ထိုဉာဏ်သည် အဝိဇ္ဇာကို အဆုံးစွန် ဖျက်သိမ်းကာ ဘြဟ္မဘဝသို့ ဦးတည်စေကြောင်း သတ်မှတ်ထားသည်။
Adhyaya 27
Kotitīrtha-māhātmya and Pilgrimage Ethics (कोटितीर्थमाहात्म्य तथा तीर्थयात्रानैतिकता)
အခန်း ၂၇ တွင် စူတက ရှိသီများအား တီရ္ထခရီးစဉ်ကို အဆင့်လိုက်ညွှန်ပြပြီး လမ်းကြောင်းအလိုက် ရေချိုးသန့်စင်ခြင်း၏ သဘောတရားကို ရှင်းလင်းသည်။ ယမုနာ၊ ဂင်္ဂါ၊ ဂယာတို့တွင် စနစ်တကျ ရေချိုးပြီးသူသည် ကမ္ဘာကျော်၊ ကံကောင်းချမ်းသာပေး၊ သန့်ရှင်းမှုဖြစ်စေ၊ အပြစ်ပျက်စီးစေကာ မကောင်းသောအိပ်မက်နှင့် အကြီးမားသောအတားအဆီးများကိုပါ ဖယ်ရှားပေးသော ကိုတိတီရ္ထသို့ ဆက်လက်သွားရန် အကြံပြုထားသည်။ ထို့နောက် မူလအကြောင်းရင်းကို ဖော်ပြသည်။ ရာဝဏသေဆုံးပြီးနောက် ရာမသည် ဘြဟ္မဟတ္ယာအပြစ်မှ လွတ်မြောက်လို၍ ဂန္ဓမာဒနတောင်ပေါ်တွင် “ရာမနာထ” လင်္ဂကို တည်ထောင်သည်။ အဘိသေကအတွက် သင့်တော်သောရေမရှိသဖြင့် ဂျာဟ္နဝီ (ဂင်္ဂါ) ကို သတိရကာ မိမိဓနု၏ “ကိုတိ” (အဖျား) ဖြင့် မြေကို ထိုးဖောက်ရာမှ ဂင်္ဂါရေ ပေါ်ထွက်လာ၍ ထိုနေရာကို ကိုတိတီရ္ထဟု ခေါ်သည်။ ဤနေရာတွင် ရေချိုးခြင်းသည် အခြားတီရ္ထများက မဖျက်နိုင်သည့် အတိတ်ဘဝများစွာ စုဆောင်းလာသော အပြစ်ဒုက္ခကိုပါ ပျော်ဝင်စေသည်ဟု ချီးမွမ်းထားသည်။ ရှိသီများက “ကိုတိတီရ္ထတစ်ခုတည်းလုံလောက်လျှင် အခြားတီရ္ထများတွင် အဘယ်ကြောင့် ရေချိုးရသနည်း” ဟု မေးရာ စူတက ခရီးသွားသီလကို ဖြေသည်။ လမ်းတွင် တွေ့ရသော တီရ္ထ/ဘုရားကျောင်းများကို လျစ်လျူရှုကာ ကျော်လွန်သွားခြင်းသည် “တီရ္ထာတိက్రమဒိုးရှ” (ကျော်လွန်အပြစ်) ဖြစ်သဖြင့် အလယ်အလတ် ရေချိုးခြင်းများသည် မဖြစ်မနေလိုအပ်ပြီး ကိုတိတီရ္ထသည် နောက်ဆုံးကျန်ရစ်သော အညစ်အကြေးကို ဖယ်ရှားပေးသော အဆုံးသန့်စင်ရာဖြစ်သည်။ ဥပမာအားဖြင့် ရာမသည် ဘြဟ္မဟတ္ယာမှ လွတ်မြောက်ကာ အယောဓျာသို့ ပြန်သွားသည်; ကృష్ణသည် လောကသင်ခန်းစာအတွက် နာရဒ၏ အကြံအတိုင်း ကိုတိတီရ္ထတွင် ရေချိုးကာ မိခင်ဘက်ဦးလေး ကံစကို သတ်ခြင်းကြောင့် လူမှုအမြင်ဖြင့် သတ်မှတ်သော “ဒိုးရှ” ကို သက်သာစေပြီး မထူရာသို့ ပြန်သည်။ အဆုံးတွင် ဤအခန်းကို နားထောင်/ရွတ်ဆိုသူသည် ဘြဟ္မဟတ္ယာနှင့် ဆက်စပ်အပြစ်များမှ လွတ်မြောက်မည်ဟု ဖလသြရုတိ ပြောထားသည်။
Adhyaya 28
साध्यामृततीर्थमाहात्म्यं तथा पुरूरवोर्वशी-वियोगशापमोक्षणम् (The Glory of Sādhyāmṛta Tīrtha and the Curse-Release of Purūravas and Urvaśī)
ဤအধ্যာယာတွင် စူတက Koṭitīrtha ကိုဖော်ပြပြီး Gandhamādana တောင်၌ရှိသော မဟာတီရ္ထ Sādhyāmṛta သို့ အာရုံပြောင်းစေသည်။ ထိုနေရာသည် ရေချိုးကာ ပူဇော်သန့်စင်ရန် အထူးထိရောက်သည့် တီရ္ထဟု ချီးမွမ်းထားပြီး၊ Sādhyāmṛta-snāna သည် တပသ၊ ဗြဟ္မစရိယ၊ ယဇ္ဉ၊ ဒါနတို့ထက် သန့်စင်မှုနှင့် အမြင့်မားသော လောကသို့ ရောက်စေရာတွင် ပိုမိုအာနိသင်ရှိကြောင်း ဖလဝါကျများဖြင့် ဆိုထားသည်။ ရေကို ထိတွေ့ခြင်းသာဖြင့် ကိုယ်တိုင်ကပ်လျက်ရှိသော အပြစ်များ ချက်ချင်းပျက်စီးပြီး၊ ပင်ပန်းစွာ ပရాయశ္စိတ္တဖြင့် ရေချိုးသူများသည် Viṣṇuloka တွင် ဂုဏ်ပြုခံရကာ၊ ကမ္မအလေးအနက်ရှိသူများတောင် ကြောက်မက်ဖွယ် နရကလောကများကို ရှောင်နိုင်ကြောင်း ဆိုသည်။ ထို့နောက် ဥပမာဇာတ်လမ်းအဖြစ် မင်း Purūravas နှင့် အပ္စရာ Urvaśī တို့၏ ပေါင်းသင်းမှုကို ဖော်ပြသည်။ အဝတ်မဲ့မြင်ခြင်း၊ အစားအစာကျန်စားခြင်းနှင့် သိုးကလေးနှစ်ကောင်ကို ကာကွယ်ပေးရမည့် စည်းကမ်းများအောက်တွင် ပေါင်းသင်းကြသော်လည်း Gandharva များက စည်းကမ်းချိုးဖောက်အောင် စီမံပြီး မိုးလင်းလျှပ်စီးကြောင့် မင်းကို အဝတ်မဲ့အဖြစ် မြင်သွားရာမှ Urvaśī ထွက်ခွာသွားသည်။ နောက်ပိုင်း Indra ၏ နန်းတော်၌ Urvaśī က အကပြသစဉ် နှစ်ဦးစလုံး ရယ်မောသဖြင့် Tumburu က ချက်ချင်းခွဲခွာရမည့် အပစ်တင်သပိတ်ကို ချမှတ်သည်။ Purūravas က Indra ထံ တောင်းပန်ရာ Indra သည် ဘုရားများ၊ siddha များ၊ ယောဂီရသေ့များက ဆောင်ရွက်ပူဇော်နေသော Sādhyāmṛta သို့ တီရ္ထယာတရာပြုရန် ညွှန်ကြားပြီး ထိုတီရ္ထသည် bhukti နှင့် mukti နှစ်မျိုးလုံးပေးကာ သပိတ်များကို ဖယ်ရှားနိုင်ကြောင်း ဆိုသည်။ Purūravas သည် ထိုနေရာတွင် ရေချိုးကာ သပိတ်မှ လွတ်မြောက်ပြီး Urvaśī နှင့် ပြန်လည်ဆုံတွေ့ကာ Amarāvatī သို့ ပြန်သွားသည်။ အဆုံးတွင် ဖလश्रုတိအဖြစ်—လိုအင်ဖြင့် ရေချိုးလျှင် လိုရာရပြီး ကောင်းကင်သို့ ရောက်၊ လိုအင်မဲ့ ရေချိုးလျှင် mokṣa ရ၊ ဤအধ্যာယာကို ဖတ်ခြင်း သို့မဟုတ် နားထောင်ခြင်းဖြင့် Vaikuṇṭha သို့ မျက်နှာမူသော ကံကြမ္မာရကြောင်း ဆိုထားသည်။
Adhyaya 29
Sarvatīrtha-Māhātmya (मानसतीर्थ / सर्वतीर्थ माहात्म्य) — The Glory of the ‘All-Tīrthas’ Bath
ဤအধ্যာယတွင် စူတာက သန့်စင်ရေးအစီအစဉ်ကို ဖော်ပြသည်။ စည်းကမ်းရှိသော ဘုရားဖူးသည် ယခင်က လွတ်မြောက်ရေးတီရ္ထတစ်ခုတွင် ရေချိုးပြီးနောက် «သရ္ဝတီရ္ထ» သို့ သွားရောက်ရေချိုးရသည်ဟု ဆိုသည်။ ထိုနေရာသည် အလွန်ကောင်းကျိုးကြီးမား၍ အကြီးမားဆုံးအပြစ်များကိုပါ ဖျက်ဆီးနိုင်သည်ဟု ချီးမွမ်းထားပြီး၊ ရေချိုးသူကို မြင်လျှင် အညစ်အကြေးကံအပြစ်တို့ တုန်လှုပ်ကြောက်ရွံ့ကြသည်ဟု ဆိုသည်။ ဝေဒပဋ္ဌာန်းအရှည်ကြီးဖတ်ခြင်း၊ ယဇ్ఞကြီးများ၊ ဒေဝတားပူဇော်ခြင်း၊ သန့်ရှင်းနေ့များတွင် အစာရှောင်ခြင်း၊ မန္တရဇပတို့ဖြင့် ရနိုင်သော အကျိုးကို ဤနေရာတွင် ရေမြှုပ်ခြင်းတစ်ခါဖြင့်ပင် ရနိုင်သည်ဟု ထင်ရှားစေသည်။ ရိရှီတို့က «သရ္ဝတီရ္ထ» ဟူသော အမည်ရလာပုံကို မေးမြန်းသဖြင့် စူတာက ဘ္ရဂုမျိုးရိုး တပသီ စုချရိတာ၏ ဇာတ်လမ်းကို ပြောသည်။ သူသည် မျက်ကန်း၊ အိုမင်း၍ အိန္ဒိယတစ်ဝှမ်း ဘုရားဖူးခရီးမသွားနိုင်သဖြင့် တူညီသောနည်းလမ်းကို ရှာဖွေကာ တောင်ပိုင်းသမုဒ္ဒရာအနီး ဂန္ဓမာဒနတောင်တွင် ရှိုင်ဝတပသ္ယာကို ပြင်းထန်စွာ ဆောင်ရွက်သည်။ တိရ္ကာလပူဇော်ခြင်း၊ ဧည့်သည်ကို ဂုဏ်ပြုခြင်း၊ ရာသီအလိုက် တပသ္ယာ၊ ပြာလိမ်းခြင်း၊ ရုဒ္ရాక్షာဝတ်ဆင်ခြင်းနှင့် တည်ကြည်သော သာသနာကျင့်စဉ်တို့ကို မပြတ်မလပ် လုပ်ဆောင်သည်။ ပျော်ရွှင်သဖြင့် ရှီဝသည် ထင်ရှားပေါ်လာကာ မျက်စိမြင်နိုင်စေပြီး ဆုတောင်းခွင့်ပေးသည်။ စုချရိတာက ခရီးမသွားဘဲ တီရ္ထအားလုံးတွင် ရေချိုးသကဲ့သို့ အကျိုးကို တောင်းဆိုသည်။ ရှီဝက ရာမ၏ စေတုကြောင့် သန့်စင်ထားသော ထိုနေရာသို့ တီရ္ထအားလုံးကို ခေါ်ယူတည်စေမည်ဟု ကြေညာကာ «သရ္ဝတီရ္ထ» နှင့် «မာနသတီရ္ထ» ဟု တည်ထောင်ပြီး လောကီအကျိုးနှင့် မောက္ခအကျိုး နှစ်မျိုးလုံး ပေးနိုင်သည်ဟု ဆိုသည်။ စုချရိတာ ရေချိုးသည့်အခါ ချက်ချင်း ပြန်လည်နုပျိုလာပြီး၊ ရှီဝကို သတိရကာ ပုံမှန်ရေချိုးနေထိုင်ရန်နှင့် အဝေးဘုရားဖူးခရီးများကို ရှောင်ရန် ညွှန်ကြားခံရသည်။ နောက်ဆုံးတွင် သူသည် ရှီဝထံ ရောက်ရှိပြီး၊ ဤဇာတ်ကြောင်းကို ဖတ်ခြင်း သို့မဟုတ် နားထောင်ခြင်းဖြင့် အပြစ်များမှ လွတ်ကင်းသည်ဟု ဖလश्रုတိက ဆိုသည်။
Adhyaya 30
धनुष्कोटि-तीर्थमाहात्म्य (Dhanuskoṭi Tīrtha-Māhātmya)
ဤအধ্যာယသည် သုတ (Sūta) က နိုင်မိရှာ (Naimiṣa) ရှိ ရှင်ရသီများအား ပြောကြားသည့် ဓနုသ္ကိုဋိ (Dhanuskoṭi) တီရ္ထ-မာဟာတ္မယ ဖြစ်သည်။ အစတွင် ဓနုသ္ကိုဋိ၌ စည်းကမ်းတကျ ရေချိုးခြင်းနှင့် တီရ္ထကို လေးစားစွာ ဆောင်ရွက်ခြင်းသည် အလွန်ကြီးမားသော အပြစ်များကိုပါ သန့်စင်ပေးနိုင်ကြောင်း ထုတ်ဖော်သည်။ ထို့နောက် နရက ၂၈ မျိုးကို စာရင်းပြုကာ ဓနုသ္ကိုဋိ၌ ရေချိုးသူ သို့မဟုတ် အမှတ်ရခြင်း၊ ပြောပြခြင်း၊ ချီးမွမ်းခြင်းတို့ဖြင့်ပင် ဆက်နွယ်သူသည် ထိုဒဏ်ရာရာနေရာများသို့ မကျရောက်ကြောင်း ဆိုသည်။ နောက်ပိုင်းတွင် သင်ခန်းစာပုံစံဖြင့် အပြစ်လုပ်ရပ်များ—ခိုးယူခြင်း၊ သစ္စာဖောက်ခြင်း၊ အကြမ်းဖက်ခြင်း၊ ဓမ္မနှင့်ဆန့်ကျင်သော အကျင့်၊ လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ အလွန်အကျွံကျူးလွန်မှု၊ အာဏာအလွဲသုံးစားမှု၊ ယဇ္ဈပွဲစည်းကမ်းဖျက်ဆီးမှု—တို့ကို သက်ဆိုင်ရာ နရကများနှင့် တွဲဖက်ဖော်ပြပြီး “ဓနုသ္ကိုဋိရေချိုးခြင်းက ထိုကျဆုံးမှုကို တားဆီးသည်” ဟူသော အကြောင်းပြန်ကို ထပ်ခါတလဲလဲ ထည့်သွင်းသည်။ ထို့ပြင် ဓနုသ္ကိုဋိ၌ မျောလျှောခြင်း၏ ဖလကို အရှွမေဓကဲ့သို့သော ယဇ္ဈကြီးများနှင့် မဟာဒါနများနှင့် တန်းတူထားကာ ကိုယ်တိုင်သိမြင်မှုနှင့် လွတ်မြောက်ခြင်း အမျိုးလေးပါးကို ရရှိစေသည်ဟု ဆိုသည်။ အဆုံးတွင် အမည်ရင်းမြစ်ကို ရှင်းပြသည်—ရာဝဏ ပျက်စီးပြီးနောက် ဝိဘီရှဏ (Vibhīṣaṇa) ကို တင်မြှောက်သည့်အခါ ဝိဘီရှဏက စေတု (setu) အကြောင်း ရာမအား မေးမြန်းလျှောက်ထားရာ၊ ရာမ၏ ဓနု (လေး) နှင့် ဆက်စပ်သည့် အမှတ်အသား/လုပ်ရပ်ကြောင့် ထိုနေရာကို “ဓနုသ္ကိုဋိ” ဟု ခေါ်လာပြီး သန့်ရှင်းမြတ်နိုးရာ ဒေသဖြစ်လာသည်။ နောက်ဆုံးတွင် စေတုဒေသရှိ ဘုရားသခင်ဆိုင်ရာ တီရ္ထသုံးခုအနက် တစ်ခုအဖြစ် ထားကာ ဘုဂ္ဂတိ-မုက္ခတိ (bhukti-mukti) နှစ်မျိုးလုံး ပေးစွမ်းသော အပြစ်သန့်စင်ရာ အပြည့်အစုံဟု ထပ်မံအတည်ပြုသည်။
Adhyaya 31
Aśvatthāmā’s Night Assault (Suptamāraṇa) and Prescribed Expiation (Prāyaścitta)
ဤအধ্যာယသည် မေးခွန်းအခြေပြု သာသနာရေးဆွေးနွေးပုံစံဖြင့် စတင်သည်။ ရှိသီများက အရှွတ္ထာမာသည် အိပ်နေသူများကို သတ်ခြင်း (suptamāraṇa) ကို မည်သို့ ပြုလုပ်ခဲ့သနည်း၊ ထိုအပြစ်ကြီးမှ မည်သို့ လွတ်မြောက်ခဲ့သနည်းဟု မေးမြန်းကြပြီး၊ တီရ္ထ၌ မြားတံခွန်အဆုံးအတိုင်းအတာဖြင့် ရေချိုးသန့်စင်ခြင်းကို ရည်ညွှန်းထားသည်။ ဒုရ္ယောဓန ကျဆုံးပြီးနောက် အရှွတ္ထာမာ၊ ကೃပ၊ ကೃတဝರ್ಮာ တို့သည် ရေကန်အနီး သစ်တောသို့ ဆုတ်ခွာကြသည်။ အိပ်နေသော ကျီးများကို မုဆိုးငှက်တစ်ကောင် သတ်စားနေသည်ကို မြင်ပြီး အရှွတ္ထာမာက ညအချိန် လျှို့ဝှက်တိုက်ခိုက်ရန် သင်ခန်းစာဟု အဓိပ္ပါယ်ဖော်သည်။ ကೃပက ဓမ္မအရ ကန့်ကွက်သော်လည်း အရှွတ္ထာမာသည် မဟာဒေဝ (ရှီဝ) ကို ပူဇော်ကာ သန့်ရှင်းသော ဓားကို ရရှိပြီး အိပ်ပျော်နေသော စခန်းထဲ ဝင်ရောက်၍ ဓೃෂ္ဋဒျုမန နှင့် အခြားသူများကို သတ်သွားသည်။ တံခါးကို ကೃပနှင့် ကೃတဝర్మာ တို့က စောင့်ကာကွယ်ကြသည်။ နောက်တစ်ဖန် အရှွတ္ထာမာသည် အကျင့်သီလရှိသူများ၏ ပြစ်တင်ရှုတ်ချမှုကို ခံရပြီး အပြစ်ဖြေ (prāyaścitta) အတွက် ဗျာသကို ရှာဖွေသည်။ ဗျာသက suptamāraṇa-doṣa ကို သန့်စင်ရန် တစ်လပတ်လုံး မပြတ်မနား ရေချိုးခြင်း (snāna) ကို အမိန့်ပေးသည်။ အဆုံးတွင် ဤအခန်းကို သဒ္ဓါဖြင့် ဖတ်ရွတ်နားထောင်သူသည် အပြစ်များ ပျောက်ကင်း၍ ရှီဝ၏ လောက၌ ဂုဏ်သိက္ခာ ရရှိမည်ဟု ဖလသရုတိ ပြောထားသည်။
Adhyaya 32
धनुष्कोटि-माहात्म्य (Dhanuṣkoṭi Māhātmya: The Glory of Dhanuṣkoṭi)
သုတသည် နိုင်မိဿာရဏ္ယရှိ ရှင်တော်များအား ဓနုဿကိုဋိ၏ «ဝိုင်ဘဝ» (ဂုဏ်သိက္ခာ) ကို ပြောကြားသည်။ ဆိုမဝంశ မင်း နန္ဒသည် နိုင်ငံကို သားတော် ဓမ္မဂုပ္တထံ အပ်နှံကာ တပသ်တောသို့ ဝင်ရောက်သည်။ ဓမ္မဂုပ္တသည် ဓမ္မတရားဖြင့် အုပ်ချုပ်၍ ယဇ္ဉများစွာ ပြုလုပ်ကာ ဗြာဟ္မဏများကို ထောက်ပံ့သဖြင့် လူမှုစည်းကမ်းတည်ငြိမ်၍ အန္တရာယ်ကင်းရှင်းသည်ဟု ဖော်ပြသည်။ အန္တရာယ်ကြီးသော တောတွင် အမဲလိုက်စဉ် ညကျလာသဖြင့် မင်းသည် စန္ဓျာဝန္ဒနာ ပြု၍ ဂါယတရီ မန္တရကို ရွတ်ဆိုသည်။ ခြင်္သေ့လိုက်လံနေသော ဝက်ဝံ (ṛkṣa) သည် မင်းတက်နေသော သစ်ပင်တစ်ပင်တည်းသို့ တက်လာပြီး ညတစ်ညလုံး အပြန်အလှန် ကာကွယ်မည်ဟု သီလပဋိညာဉ် တောင်းဆိုသည်။ ဝက်ဝံအိပ်သွားချိန်တွင် ခြင်္သေ့က ယုံကြည်မှုဖောက်ဖျက်ရန် လှုံ့ဆော်သော်လည်း ဝက်ဝံက «ဗိශ්ဝာသ-ဃာတ» (ယုံကြည်မှုဖောက်ဖျက်ခြင်း) သည် အခြားအပြစ်များထက် ပိုမိုလေးလံကြောင်း ပြစ်တင်တားမြစ်သည်။ နောက်ပိုင်း ခြင်္သေ့က မင်းအား အိပ်နေသော ဝက်ဝံကို ချလိုက်ရန် ဆွဲဆောင်ရာ မင်းက လုပ်မိသည်။ သို့သော် ဝက်ဝံသည် ကုသိုလ်အာနိသင်ကြောင့် မသေဘဲ ဘൃဂုဝంశ ရှင်တော် ဓျာနကာဋ္ဌ ဖြစ်ကြောင်း (ဝက်ဝံရုပ်ဖြင့်) ထုတ်ဖော်ကာ အပြစ်မဲ့အိပ်နေသူကို ထိခိုက်စေသဖြင့် မင်းအား ရူးသွပ်စေမည့် အမိန့်တော် (ကျိန်စာ) ချသည်။ ထိုခြင်္သေ့သည် ကုဗေရ၏ စာရေး (အတွင်းရေး) ယက္ခ ဘဒြနာမ ဖြစ်ပြီး ဂေါတမ ရှင်တော်၏ ကျိန်စာကြောင့် ခြင်္သေ့ရုပ် ဖြစ်ခဲ့သည်ဟု ထင်ရှားလာကာ ဓျာနကာဋ္ဌနှင့် ဆွေးနွေးခြင်းဖြင့် ယက္ခရုပ်သို့ ပြန်လည်လွတ်မြောက်သည်။ ရူးသွပ်သွားသော ဓမ္မဂုပ္တကို ဝန်ကြီးများက ဖခင် နန္ဒထံ ခေါ်ဆောင်ပြီး နန္ဒသည် ရှင်တော် ဇိုင်မိနီကို မေးမြန်းသည်။ ဇိုင်မိနီက စေတုအနီး တောင်ပင်လယ်ကမ်းရှိ ဓနုဿကိုဋိတွင် ရေချိုးသန့်စင်ရန် ညွှန်ကြားပြီး ထိုတီရ္ထသည် အလွန်သန့်စင်စေကာ ကြီးမားသော မသန့်မှုများကိုပါ ဆေးကြောနိုင်ကြောင်း ဆိုသည်။ နန္ဒက သားကို ခေါ်သွား၍ စည်းကမ်းတကျ ရေချိုးကာ ရာမနာထ (ရှီဝ) ကို ပူဇော်သဖြင့် ရူးသွပ်မှု ချက်ချင်း ပျောက်ကင်းသည်။ ထို့နောက် မင်းသည် လှူဒါန်းပေးကမ်း၍ ဓမ္မတရားဖြင့် ပြန်လည်အုပ်ချုပ်ကာ စိတ်အနှောင့်အယှက်နှင့် ဝေဒနာများအတွက်လည်း ဓနုဿကိုဋိ၏ အာနိသင်ကို ချီးမွမ်းသည်။ နိဂုံးတွင် ဤကഥာကို ကြားရုံဖြင့်ပင် သန့်စင်ကောင်းကျိုး ရရှိပြီး ရေချိုးမီ «ဓနုဿကိုဋိ» ဟု သုံးကြိမ် ရွတ်ဆိုလျှင် မြင့်မြတ်သော အကျိုးရလဒ် ရကြောင်း ဖလရှရုတိ ပြောသည်။
Adhyaya 33
धनुष्कोटि-माहात्म्यं (Dhanuṣkoṭi Māhātmya) — Expiation through the Dhanuṣkoṭi Tīrtha
ဤအဓျာယသည် ရှင်တော်များ၏ မေးမြန်းမှုကြောင့် စူတာက ဓနုရှ္ကိုဋိ တီရ္ထ၏ လျှို့ဝှက်၍ အလွန်ထူးကဲသော ဝိုင်ဘဝ (ဂုဏ်သိက္ခာ/မဟိမ) ကို ရှင်းလင်းဖော်ပြသည့် ဆွေးနွေးပုံစံဖြစ်သည်။ ရိုင်ဘျာဟုခေါ်သော ဝေဒပညာရှင် ယဇ္ဉကာရ၏ သားညီအစ်ကို အရ္ဝာဝစု နှင့် ပရာဝစု တို့သည် ဘြဟဒ္ဒျုမန မင်း၏ ရှည်လျားသော စတ္တရ-ယဇ္ဉကို နည်းလမ်းမှန်ကန်စွာ ကူညီဆောင်ရွက်ကြသည်။ သို့သော် ပရာဝစုသည် ညအချိန် ပြန်လာစဉ် တောထဲတွင် သမင်ဟု မှားယွင်းထင်မြင်ကာ မိမိဖခင်ကို မသိမသာ သတ်မိသဖြင့် ဘြဟ္မဟတ်ယာနှင့် ဆက်စပ်သည့် အလွန်ကြီးမားသော အပြစ်အဖြစ် ဖော်ပြထားသည်။ အပြစ်တာဝန်နှင့် ပရాయရှ္စိတ္တ (အပြစ်လျော့ကင်းရေး) အကြောင်းကို ညီအစ်ကိုနှစ်ဦး ဆွေးနွေးရာတွင် အငယ်ဖြစ်သော အရ္ဝာဝစုက အစ်ကိုအစား ရှည်လျားသော ဝရတ (သစ္စာကတိ/အကျင့်တရား) ကို ခံယူပြီး၊ အစ်ကိုက ယဇ္ဉတာဝန်ကို ဆက်လက်ထမ်းဆောင်သည်။ လူမှုရေးနှင့် မင်းတော်ဘက်၏ တုံ့ပြန်မှုကြောင့် အရ္ဝာဝစုသည် မိမိအပြစ်မရှိကြောင်း ဆိုသော်လည်း ပယ်ချခံရပြီး၊ ထို့နောက် ပြင်းထန်သော တပဿ (တပသျာ) ကို ပြုကာ ဒေဝတော်တို့၏ တွေ့ဆုံခွင့် ရရှိသည်။ ဒေဝတော်များက သတ်မှတ်ထားသော ကုထုံးကို ဖော်ပြသည်—စေတုဒေသရှိ ဓနုရှ္ကိုဋိတွင် ရေချိုးခြင်းသည် မဟာပာပ (အပြစ်ကြီး) ငါးပါးအပါအဝင် အပြစ်ကြီးများကို ပျောက်ကင်းစေပြီး လောကီကောင်းကျိုးနှင့် မုက္ခ (လွတ်မြောက်ခြင်း) ဆိုင်ရာ ဖလကို ပေးနိုင်သည်ဟု ဆိုသည်။ ပရာဝစုက စည်းကမ်းနှင့် စိတ်ရည်မှန်ကန်စွာ ရေချိုးရာတွင် အကာယဝါဏီ (ကိုယ်မဲ့အသံ) က အပြစ်ကြီး ပျက်စီးသွားကြောင်း ကြေညာပြီး ပြန်လည်သဟဇာတဖြစ်လာသည်။ အဆုံးတွင် ဤအဓျာယကို ဖတ်/နားထောင်ခြင်းနှင့် ထိုတီရ္ထတွင် ရေချိုးခြင်းသည် ပြင်းထန်သော ဒုက္ခများကို သက်သာစေကြောင်း ဖလရှရုတိက ဆိုထားသည်။
Adhyaya 34
धनुष्कोटिप्रशंसनम् (Praise of Rāma-dhanus-koṭi) — Sṛgāla–Vānara Saṃvāda and the Expiatory Bath
ဤအধ্যာယကို စူတာက ဓနုရှ္ကိုဋိ (ရာမ-ဓနုရှ္-ကိုဋိ) ကို ချီးမွမ်းသည့် “အိတိဟာသ” အဖြစ် မိတ်ဆက်သည်။ စရိဂါလ (မြေခွေး/ကျားမြေခွေး) နှင့် ဝါနရ (မျောက်) တို့သည် ဇာတိ-စမရ (အတိတ်ဘဝကို မှတ်မိသူ) ဖြစ်ပြီး ယခင်ဘဝတွင် လူမိတ်ဆွေများဖြစ်ခဲ့ကြသည်။ သင်္ချိုင်းမြေကဲ့သို့သော နေရာတွင် မျောက်က မြေခွေး၏ အစာအဟာရနိမ့်ကျမှုနှင့် အခြေအနေကျဆင်းမှုကို မေးမြန်းသည်။ မြေခွေးက ယခင်ဘဝတွင် ဝေဒသရ္မန် အမည်ရှိ ပညာရှိ ဘြာဟ္မဏ ဖြစ်သော်လည်း ဘြာဟ္မဏတစ်ဦးအား ပေးမည်ဟု ကတိပြုထားသည့် ဒါနကို မပေးနိုင်ခဲ့ခြင်း (pratiśrutya-apradāna) ကြောင့် ကုသိုလ်ပျက်စီးကာ မြေခွေးဘဝသို့ ကျရောက်ခဲ့ကြောင်း ရှင်းပြပြီး ကတိမတည်ခြင်း၏ အပြစ်ကြီးမှုကို ပြင်းပြင်းထန်ထန် သတိပေးသည်။ ထို့နောက် မြေခွေးက မျောက်၏ အကြောင်းရင်းကို မေးရာ မျောက်က ယခင်ဘဝတွင် ဝေဒနာထ အမည်ရှိ ဘြာဟ္မဏ ဖြစ်ပြီး ဘြာဟ္မဏအိမ်မှ ဟင်းသီးဟင်းရွက်များကို ခိုးယူခဲ့ကြောင်း ဝန်ခံသည်။ စာတမ်းသည် ဘြာဟ္မဏပိုင်ဆိုင်မှုကို ခိုးယူခြင်း (brahmasva-haraṇa) ကို အထူးအပြစ်ကြီးဟု ဖော်ပြကာ နရကအတွေ့အကြုံပြီးနောက် တိရစ္ဆာန်ဘဝသို့ ပြန်လည်မွေးဖွားရကြောင်း ဆိုသည်။ လွတ်မြောက်ရေးအတွက် သူတို့သည် သဲဖုံးလိမ်းထား၍ တြိပုဏ္ဍြာနှင့် ရုဒြာက္ခ ပတ်ဆင်ထားသော စင်ဓုဒွီပ အမည်ရှိ ရှင်တော်ထံ သွားရောက်ကြသည်။ ရှင်တော်က အတိတ်အမည်များကို အတည်ပြုပြီး တောင်ပိုင်းသမုဒ္ဒရာရှိ ရာမ-ဓနုရှ္-ကိုဋိ တွင် ရေချိုးကာ သန့်စင်ခြင်းကို အဖြေတော်အဖြစ် ညွှန်ကြားသည်။ တီရ္ထ၏ အာနိသင်ကို အတည်ပြုရန် စင်ဓုဒွီပက ယဇ္ဉဒေဝ ဘြာဟ္မဏ၏ သား စုမတိ အကြောင်းကို ပြောပြသည်။ စုမတိသည် မကောင်းသော မိတ်ဖက်မှု၊ ခိုးမှု၊ မူးယစ်မှုတို့တွင် ကျရောက်ကာ နောက်ဆုံး brahmahatyā အထိ ပြုမိသဖြင့် “ဗြဟ္မဟတ္ယာ” အပြစ်တရားက လူပုံသဏ္ဍာန်ဖြင့် လိုက်လံနှိပ်စက်သည်။ နောက်ဆုံး ဒုရ္ဝာသ သာသနာ့ရဟန်းကြီး ရောက်လာပြီး သရီးရာမ-ဓနုရှ္-ကိုဋိ တွင် ရေချိုးခြင်းက အလွန်ကြီးမားသော အပြစ်များမှပင် လျင်မြန်စွာ လွတ်မြောက်စေကြောင်း မိန့်ကြားသည်။ ဤအধ্যာယသည် ကတိတည်ခြင်းနှင့် မခိုးယူခြင်း၏ သီလကာရဏာ၊ ရှင်တော်တို့၏ အာဏာနှင့် တီရ္ထအခြေပြု ပရాయశ္စိတ္တကို တစ်လမ်းတည်းဖြင့် သင်ကြားပေးသည်။
Adhyaya 35
धनुष्कोटिस्नानमाहात्म्यं — The Māhātmya of Bathing at Dhanuṣkoṭi
ဤအধ্যာယသည် တီရ္ထသဒ္ဓါဖြင့် ပရాయశ္စိတ္တ (အပြစ်ပြန်လည်သန့်စင်ခြင်း) ကို ဆွေးနွေးသည့် သာသနာရေး မျိုးစုံအသံပါ သဘောတရားဆွေးနွေးခန်းဖြစ်သည်။ ယဇ္ဉဒေဝက ဒုర్వာသာအား မောဟနှင့် ကာမကြောင့် မိခင်၏ အကန့်အသတ်ကို ချိုးဖောက်ကာ အလွန်ကြီးမားသော အပြစ်ကို ကျူးလွန်သွားသော ဘြာဟ္မဏ ဒုర్వိနီတ အကြောင်း မေးမြန်းသည်။ ဒုర్వာသာက ပாண்டျယဒေသမှ ဆင်းရဲငတ်မွတ်မှုကြောင့် ဂိုကර්ဏသို့ ရွှေ့ပြောင်းလာခြင်း၊ သီလကျဆုံးခြင်းနှင့် နောင်တရကာ ရှင်ရဟန်းများထံ လမ်းညွှန်တောင်းခံခြင်းတို့ကို ပြောပြသည်။ အချို့ ရှင်ရဟန်းများက လက်မခံသော်လည်း ဗျာသက ကြားဝင်ကာ နေရာနှင့် အချိန်သတ်မှတ်ထားသော ဝိနယကို ချမှတ်သည်—မိခင်နှင့်အတူ ရာမစေတု/ဓနုရှ္ကိုဋိသို့ သွားရောက်၍ မာဃလတွင် နေမကရရာသီဝင်ချိန်ကို ရွေးကာ ကိုယ်ထိန်းသိမ်းခြင်း၊ အဟിംသာနှင့် ရန်မပြုခြင်းကို ထိန်းကာ တစ်လပတ်လုံး အစာရှောင်၍ ဆက်တိုက် ရေချိုးသန့်စင်ရန် ဖြစ်သည်။ ထိုကာလအပြီး သားနှင့် မိခင် နှစ်ဦးစလုံး သန့်စင်လွတ်မြောက်ကြောင်း ပြောပြီး ဗျာသက ဂೃಹස්ထဘဝသို့ ပြန်ဝင်ရာတွင် လိုအပ်သည့် သီလနှင့် ဓမ္မကို ဆက်လက်ညွှန်ကြားသည်—အဟിംသာ၊ စန္ဓျာနှင့် နိတျကర్మ စသည့် နေ့စဉ်ကိစ္စများ၊ အင်္ဒြိယထိန်းချုပ်မှု၊ ဧည့်သည်နှင့် အကြီးအကဲကို ဂုဏ်ပြုခြင်း၊ သာသနာစာတမ်းလေ့လာခြင်း၊ ရှိဝနှင့် ဝိෂ္ဏုကို ဘက္တိဖြင့် ကိုးကွယ်ခြင်း၊ မန္တရဇပ၊ ဒါနနှင့် သန့်ရှင်းမှုတို့ ဖြစ်သည်။ ထို့နောက် စင်ဓုဒ္ဝီပက ယဇ္ဉဒေဝသည် မိမိသားကို ဓနုရှ္ကိုဋိသို့ ခေါ်ဆောင်ကာ ဘြဟ္မဟတ္တျာနှင့် အခြားအပြစ်များမှ လွတ်မြောက်စေသည့် အကြောင်းကို ပြန်လည်ဖော်ပြပြီး အရှရီရိဏီဝါက်က လွတ်မြောက်မှုကို အတည်ပြုသည်။ နောက်ဆုံးတွင် ဤအধ্যာယကို နားထောင်ခြင်း သို့မဟုတ် ရွတ်ဖတ်ခြင်းသည် ဓနုရှ္ကိုဋိ ရေချိုး၏ ဖလကို ရရှိစေပြီး ယောဂီအစုအဝေးတောင် ခက်ခဲစွာ ရောက်နိုင်သည့် မုက္ခသဘောတရားဆန်သော အခြေအနေသို့ လျင်မြန်စွာ ချဉ်းကပ်စေကြောင်း ဖလश्रုတိက ဆိုသည်။
Adhyaya 36
धनुष्कोटि-माहात्म्यम् (Dhanushkoti Māhātmya: Bathing Merit and Mahālaya Śrāddha)
ဤအধ্যာယသည် စူတာနှင့် ရှင်ရသေ့တို့၏ ဆွေးနွေးပုံစံဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားပြီး ဗြဟ္မဏတစ်ဦး “ဒုရာစာရ” ကို ဥပမာအဖြစ်ယူကာ သီလနှင့် ပူဇော်ကာရိယာဆိုင်ရာ သဘောတရားနှစ်ရပ်ကို ဖော်ပြသည်။ ပထမမှာ “သင်္ဂဓမ္မ” ဖြစ်၍ မဟာပာတကင်များနှင့် ကြာရှည်ပေါင်းသင်းနေခြင်းက ဗြဟ္မဏ၏ ကုသိုလ်ဂုဏ်နှင့် အဆင့်အတန်းကို တဖြည်းဖြည်း ပျက်စီးစေပြီး အတူနေ၊ အတူစား၊ အတူအိပ်သည့်အထိ ရောက်လျှင် အပြစ်တူညီသကဲ့သို့ ဖြစ်လာကြောင်း ဆိုသည်။ ဒုတိယမှာ “တီရ္ထ-ရှက္တိ” ဖြစ်ပြီး ဓနုရှ္ကိုဋိ၏ ရေသည် ရာမချန္ဒရ၏ မြားတံနှင့် ဆက်နွယ်ကာ မဟာပာတက ဖျက်ဆီးရာ တီရ္ထအဖြစ် ချီးမြှောက်ထားသည်။ ထိုနေရာတွင် ရေချိုးခြင်းဖြင့် ပာပမှ ချက်ချင်း လွတ်မြောက်စေပြီး ဝေတားလ၏ အတင်းအကျပ် ကပ်ဆိုးကပ်ရောဂါကဲ့သို့သော ပိုင်ဆိုင်မှုမှလည်း ကယ်တင်နိုင်ကြောင်း ဖော်ပြသည်။ ထို့နောက် ဘာဒြပဒ လဆုတ်ပိုင်း (ကృష్ణပက္ခ) အတွင်း မဟာလယ ရှရဒ္ဓ ပြုလုပ်ရမည့် ရက်တိထိများကို ညွှန်ပြကာ တိထိအလိုက် ကုသိုလ်ရလဒ်များနှင့် မပြုလျှင် ဖြစ်မည့် အပြစ်များကို ရှင်းလင်းသည်။ ဝေဒကျွမ်းကျင်၍ အကျင့်ကောင်းသော ဗြဟ္မဏများကို ကိုယ်တတ်နိုင်သလောက် အစာကျွေးပူဇော်ရန် အလေးပေးပြီး ဓနုရှ္ကိုဋိ၏ မဟာတ္မကို နားထောင်သိရှိခြင်းက အပြစ်မှ လွတ်မြောက်၍ မုက္ခသို့ ဦးတည်စေကြောင်း ဖလရှရုတိဖြင့် အဆုံးသတ်သည်။
Adhyaya 37
Kṣīrakuṇḍa–Kṣīrasaras Māhātmya (Origin and Merit of the Milk-Tīrtha)
အခန်း ၃၇ တွင် ရှင်ပညာရှိများက စူတမုနိအား ယခင်က စက္ကရတီရ္ထအနီးတွင် ဖော်ပြခဲ့သော က္ṣီရကုဏ္ဍ (Kṣīrakuṇḍa) ၏ မဟာတမိနှင့် မူလအကြောင်းကို ရှင်းပြရန် တောင်းဆိုကြသည်။ စူတက ထိုတီရ္ထကို တောင်ဘက်သမုဒ္ဒရာအနီး ဖုလ္လဂြာမ (Phullagrāma) တွင် တည်ရှိပြီး ရာမ၏ စေတုတည်ဆောက်မှုနှင့် ဆက်နွယ်၍ သန့်ရှင်းမြတ်နိုးရာ ဖြစ်ကြောင်း ဆိုသည်။ မြင်ခြင်း၊ ထိတွေ့ခြင်း၊ သမားတော်စိတ်ဖြင့် အာရုံပြုခြင်း၊ ချီးမွမ်းစာကို ရွတ်ဖတ်ခြင်းတို့ဖြင့် အပြစ်ပျက်စီးကာ မောက္ခပေးနိုင်သော တီရ္ထဟု ချီးမြှောက်ထားသည်။ ထို့နောက် မုဒ္ဂလ မုနိ (Mudgala) သည် နာရာယဏ (Nārāyaṇa) ကို ပျော်ရွှင်စေရန် ဝေဒအညွှန်းအတိုင်း ယဇ္ဈာပြုလုပ်သည်။ ဗိṣṇု (Viṣṇu) ကိုယ်တိုင် ပေါ်ထွန်းလာ၍ ပူဇော်သက္ကာကို လက်ခံကာ ကောင်းချီးပေးသည်။ မုဒ္ဂလက အဓိကအားဖြင့် မလှည့်စားမဖောက်ပြန်သော တည်ကြည်သဒ္ဓါကို တောင်းပြီး၊ အရင်းအမြစ်မရှိသော်လည်း တစ်နေ့နှစ်ကြိမ် နို့ပူဇော်မီးဟောမ (payo-homa) ပြုနိုင်စွမ်းကိုလည်း တောင်းသည်။ ဗိṣṇုက ဗိśvakarmā ကို ခေါ်၍ လှပသော ရေကန်တည်ဆောက်စေကာ၊ စုရဘီ (Surabhī) ကို နေ့စဉ် နို့ဖြင့် ဖြည့်စေသဖြင့် မုဒ္ဂလ၏ ပူဇော်မှု မပြတ်တောက်နိုင်တော့သည်။ ဗိṣṇုက ထိုတီရ္ထကို က္ṣီရသရသ (Kṣīrasaras) ဟု နာမည်ကြီးမည်ဟု ကြေညာပြီး၊ ရေချိုးသူတို့၏ အကြီးအကျယ်အပြစ်များ ပျက်စီးမည်ဟု ကတိပေးသည်။ မုဒ္ဂလသည် အသက်ဆုံးချိန်တွင် မောက္ခရမည်ဟုလည်း အာမခံသည်။ အဆုံးတွင် ကဒ္ရု (Kadru) နှင့် ကာရှျယပ (Kāśyapa) တို့နှင့် ဆက်နွယ်သော အကြောင်းရင်းဖော်ပြချက်နှင့်၊ ဤအခန်းကို နားထောင်ခြင်း သို့မဟုတ် ရွတ်ဖတ်ခြင်းသည် က္ṣီရကုဏ္ဍတွင် ရေချိုးသကဲ့သို့ အကျိုးရမည်ဟူသော ဖလသြရုတိ ပါဝင်သည်။
Adhyaya 38
Kadrū–Vinatā Saṃvāda, Garuḍa-Amṛtāharaṇa, and Kṣīra-kuṇḍa Praśaṃsā (कद्रू-विनता संवादः, गरुडामृताहरणम्, क्षीरकुण्डप्रशंसा)
ရသေ့တို့သည် စူတာအား ကဒရူ၏ က္ṣīra‑kuṇḍa တွင် မြုပ်နှံနေခြင်းမှ လွတ်မြောက်မှုနှင့် ဝိနတာကို ချည်နှောင်စေသော လှည့်ကွက်လောင်းကစားအကြောင်း မေးမြန်းကြသည်။ စူတာက ကృతယုဂ အကြောင်းခံကို ပြောပြသည်—ညီအစ်မ ကဒရူနှင့် ဝိနတာတို့သည် ကश्यပ၏ ဇနီးများဖြစ်ပြီး၊ ဝိနတာမှ အရုဏနှင့် ဂရုဍကို မွေးကာ၊ ကဒရူမှ ဝါစုကီ ဦးဆောင်သော နာဂများစွာကို မွေးသည်။ ဥစ္စೈḥश्रဝस् မြင်းကို မြင်သော် မြင်းအမြီးအရောင်အပေါ် လောင်းကစားကြပြီး၊ ကဒရူက သားနာဂများကို အမြီးကို အမဲရောင်ဖြစ်စေရန် လှည့်ကွက်လုပ်ခိုင်းသည်။ သူတို့ မလိုက်နာလျှင် ကဒရူက ကျိန်စာချကာ နောက်တစ်ခါ ရာဇယဇ္ဉတွင် နာဂများ ပျက်စီးမည့် အကြောင်းကို ကြိုတင်ညွှန်ပြသည်။ ဝိနတာ လောင်းကစားရှုံး၍ ကျွန်ဖြစ်သွားသော် ဂရုဍက အကြောင်းရင်းကို သိပြီး မိခင်ကို လွတ်မြောက်စေရန် နည်းလမ်းရှာသည်။ နာဂများက ဒေဝများထံမှ အမృతကို တောင်းဆိုကြပြီး၊ ဝိနတာက ဂရုဍအား သီလနှင့်ကန့်သတ်ထားသော စားသောက်မှု၊ ဗြာဟ္မဏကို မထိခိုက်စေရန် အကြံပေးသည်။ ဂရုဍသည် ကश्यပနှင့် တိုင်ပင်ကာ ကျိန်စာခံ ရန်သူနှစ်ဦးဖြစ်သော ဆင်နှင့် လိပ်ကို စားသောက်ပြီး၊ ဝါလခိလျများ မထိခိုက်စေရန် ကိုင်းခက်ကို ရွှေ့ကာ၊ ဒေဝများနှင့် တိုက်ခိုက်၍ အမృతကို ယူလာသည်။ ဝိṣṇုက ကောင်းချီးပေး၍ ဂရုဍကို မိမိ၏ ဝါဟနအဖြစ် တည်စေပြီး၊ အိန္ဒြာက အမృత ပြန်လည်ရယူရန် ညှိနှိုင်းသည်။ ထို့နောက် ဝိနတာ လွတ်မြောက်ကာ၊ က္ṣīra‑kuṇḍa အကျင့် (သုံးရက် အစာရှောင်၍ ရေချိုးခြင်း) ကို ချီးမွမ်းပြီး၊ ဖလश्रုတိတွင် ရွတ်ဖတ်နားထောင်ခြင်း၏ ကုသိုလ်ကို ကြီးမားသော ဒါနများနှင့် တူညီဟု ဆိုသည်။
Adhyaya 39
कपितीर्थ-माहात्म्य तथा रंभा-शापमोचन (Kapitīrtha Māhātmya and Rambhā’s Release from the Curse)
ဤအဓျာယသည် အပိုင်းနှစ်ပိုင်းဖြင့် စီစဉ်ထားသည်။ ပထမပိုင်းတွင် စူတာက ဂန္ဓမာဒန တောင်ပေါ်ရှိ ကပိတီရ္ထ၏ မူလဖြစ်ပေါ်လာပုံနှင့် ကုသိုလ်အာနိသင်ကို ဖော်ပြသည်။ ရာဝဏနှင့် ဆက်စပ်တပ်ဖွဲ့များကို အနိုင်ယူပြီးနောက် ဝါနရများက လူလောကအကျိုးအတွက် တီရ္ထကို တည်ဆောက်ကာ ထိုနေရာတွင် ရေချိုး၍ အလိုတော်ပြည့်စုံသော ဝရပေးခြင်းများကို ရရှိကြသည်။ ထို့နောက် ရာမက “ကပိတီရ္ထတွင် ရေချိုးခြင်းသည် ဂင်္ဂါရေချိုး၊ ပရယာဂရေချိုးနှင့် တူညီပြီး တီရ္ထအားလုံး၏ စုပေါင်းကုသိုလ်၊ အဂ္နိဋ္ဌောမ စသည့် စောမယဇ္ဈများ၊ ဂါယတြီအပါအဝင် မဟာမန္တရဇပ၊ နွားလှူဒါန်းခြင်းကဲ့သို့ မဟာဒါန၊ ဝေဒပာရယဏ၊ ဒေဝပူဇာတို့၏ အကျိုးကို ပေးသည်” ဟု ဝရကို ချဲ့ထွင်ပေးသည်။ ဒေဝတားနှင့် ရှင်ရသေများ စုဝေးကာ ထိုတီရ္ထကို ချီးမွမ်းပြီး မတူနိုင်သော အထွတ်အမြတ်ဟု အတည်ပြုကာ မောက္ခကို ရှာဖွေသူတို့ မဖြစ်မနေ သွားရမည်ဟု ညွှန်ကြားသည်။ ဒုတိယပိုင်းတွင် ရှင်ရသေတို့၏ မေးခွန်းကြောင့် စူတာက ရမ္ဘာ၏ အပြစ်ဒဏ်နှင့် လွတ်မြောက်ခြင်းကို ပြောပြသည်။ ကုသိက မင်းဆက်မှ ဘုရင်ဟောင်း ဗိශ්ဝာမိတ္တရသည် ဝသိဋ္ဌ၏ ဓမ္မဘလနှင့် တပသ်အာနုဘော်ကြောင့် ရှုံးနိမ့်ပြီး ဘြာဟ္မဏဖြစ်ရန် ပြင်းထန်သော တပသ်ကို ဆောင်ရွက်သည်။ ဒေဝတားများက သူ၏ အောင်မြင်မှုကို စိုးရိမ်၍ အပ္စရာ ရမ္ဘာကို လှည့်ဖြားရန် ပို့သော်လည်း ဗိශ්ဝာမိတ္တရက လှည့်ကွက်ကို သိမြင်ကာ ရမ္ဘာကို အချိန်ရှည်ကြာ ကျောက်တုံးဖြစ်စေမည့် အပြစ်ဒဏ် ချမှတ်ပြီး ဘြာဟ္မဏတစ်ဦး၏ ကူညီမှုဖြင့်သာ လွတ်မြောက်မည်ဟု သတ်မှတ်သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် အဂஸ္တျ၏ တပည့် ရွှေတကို ရာက္ခသီက နှောင့်ယှက်ရာမှ အာကာသဆိုင်ရာ လှုပ်ရှားမှုတစ်ရပ်ကြောင့် ကျောက်တုံးသည် ကပိတီရ္ထသို့ ပျံသန်းကျရောက်ပြီး တီရ္ထ၏ ထိတွေ့မှုကြောင့် ရမ္ဘာသည် မူလရုပ်သဏ္ဌာန် ပြန်ရကာ ဒေဝတားတို့က ဂုဏ်ပြုကြပြီး ကောင်းကင်သို့ ပြန်တက်သည်။ သူမသည် ကပိတီရ္ထကို ထပ်ခါတလဲလဲ ချီးမွမ်းကာ ရာမနာထနှင့် ရှင်ကရကို ပူဇော်သည်။ နိဂုံးတွင် ဤအဓျာယကို နားထောင်ခြင်း သို့မဟုတ် ရွတ်ဖတ်ခြင်းသည် ကပိတီရ္ထတွင် ရေချိုးသကဲ့သို့ အကျိုးရကြောင်း ဖလသရုတိက ဆိုသည်။
Adhyaya 40
Gayatrī–Sarasvatī Sannidhāna at Gandhamādana and the Establishment of the Twin Kuṇḍas (गायत्रीसरस्वती-सन्निधानं तथा कुण्डद्वय-माहात्म्यम्)
ဤအধ্যာယာတွင် စူတာသည် ရှင်ရသေများအား ဂါယတရီနှင့် စရஸဝတီ၏ သာသနာတရားများသည် မုက္ခပေးနိုင်သော (muktida) အာနိသင်နှင့် အပြစ်ဖျက်နိုင်သော အင်အားကြီးမားကြောင်း၊ အထူးသဖြင့် နားထောင်သူနှင့် ရွတ်ဖတ်သူတို့အတွက် အကျိုးကြီးကြောင်း ကြေညာသည်။ ဂါယတရီနှင့် စရஸဝတီ တီရ္ထများတွင် ပျော်ရွှင်စွာ ရေချိုးခြင်းသည် ဂర్భဝါသ (garbhavāsa) ကဲ့သို့ ပြန်လည်မွေးဖွားရခြင်းကို တားဆီးကာ မုက္ခကို သေချာစွာ ပေးနိုင်သည်ဟု ဆိုသည်။ ရသေများက ဂန္ဓမာဒန၌ ဂါယတရီနှင့် စရஸဝတီ အဘယ်ကြောင့် နေထိုင်သနည်းဟု မေးကြသည်။ စူတာက အကြောင်းရင်းပုံပြင်ကို ပြောသည်—ပရာဇာပတိ/ဗြဟ္မာသည် သမီး ဝါက် (Vāk) အပေါ် မသင့်လျော်သော စိတ်ကပ်မက်မှု ဖြစ်ပေါ်ပြီး၊ သမီးသည် သမင်ပုံစံယူကာ ထွက်ပြေးသဖြင့် ဗြဟ္မာ လိုက်လံသည်။ ဒေဝတားများက ဤတားမြစ်အပြုအမူကို ရှုတ်ချကြပြီး၊ ရှီဝသည် မုဆိုးပုံစံယူကာ ဗြဟ္မာကို မြားဖြင့် ထိုးသည်။ ထိုးခံရသော ကိုယ်ခန္ဓာမှ အလင်းကြီး ပေါ်ထွန်းကာ မೃဂရှီရ္ṣa ကြယ်စု ဖြစ်လာပြီး၊ ရှီဝသည် ကောင်းကင်သင်္ကေတအဖြစ် ထိုအလင်းကို လိုက်လံနေသကဲ့သို့ ဖော်ပြသည်။ ဗြဟ္မာ ကျဆုံးပြီးနောက် ဂါယတရီနှင့် စရஸဝတီတို့သည် စိတ်မကောင်းဖြစ်ကာ ခင်ပွန်း ပြန်လည်ထူထောင်ရေးကို ဆန္ဒပြု၍ ဂန္ဓမာဒန၌ တပဿာပြင်းထန်စွာ ဆောင်ရွက်ကြသည်—အစာရှောင်ခြင်း၊ ကာမစိတ်ကို ထိန်းချုပ်ခြင်း၊ ရှီဝဓျာနာ ပြုခြင်းနှင့် ပဉ္စာက္ခရာ မန္တရ ဇပ ပြုခြင်းတို့ဖြစ်သည်။ ရေချိုးရန်အတွက် မိမိတို့အမည်ဖြင့် တီရ္ထ/ကுண္ဍ နှစ်ခုကို ဖန်တီးကာ တရီ-သဝန ရေချိုးကြသည်။ ရှီဝသည် ပါဝတီနှင့် အဖော်ဒေဝတားများနှင့်အတူ ပေါ်ထွန်းလာပြီး၊ အမှောင်ဖျက်၍ ကာကွယ်ပေးသူဟု ချီးမွမ်းသော စတုတ္တရဖြင့် သူ့ကို ဂုဏ်ပြုကြသည်။ ရှီဝသည် အလိုတော်ပြည့်စုံစေကာ ဗြဟ္မာ၏ ခေါင်းများကို ပြန်လည်ယူဆောင်၍ ကိုယ်ခန္ဓာနှင့် ဆက်စပ်ပေးကာ မျက်နှာလေးပါး ဗြဟ္မာကို ပြန်လည်ဖန်တီးပေးသည်။ ဗြဟ္မာသည် အပြစ်ကို ဝန်ခံပြီး နောက်တစ်ကြိမ် တားမြစ်အမှု မပြုမိစေရန် ကာကွယ်ပေးပါဟု တောင်းဆိုရာ ရှီဝက မပေါ့ဆရန် သတိပေးသည်။ ထို့နောက် ရှီဝသည် ကுண္ဍနှစ်ခု၏ အမြဲတမ်း ကယ်တင်နိုင်သော အာနိသင်ကို ကြေညာ၍—ရေချိုးသူသည် သန့်စင်ခြင်း၊ အပြစ်ကြီးဖျက်ခြင်း၊ ငြိမ်းချမ်းခြင်း၊ လိုရာဆန္ဒပြည့်ခြင်း ရရှိပြီး၊ ဝေဒပညာမရှိသူ သို့မဟုတ် နေ့စဉ်ကర్మ မပြုနိုင်သူတို့အတွက်တောင် တူညီသော အကျိုးရမည်ဟု ဆိုသည်။ အဆုံးတွင် ဖလရှရုတိအဖြစ်—ယုံကြည်စိတ်ဖြင့် ဤအধ্যာယာကို နားထောင် သို့မဟုတ် ရွတ်ဖတ်လျှင် တီရ္ထနှစ်ခုတွင် ရေချိုးသကဲ့သို့ အကျိုးရမည်ဟု ဆိုထားသည်။
Adhyaya 41
गायत्री-सरस्वतीतीर्थमाहात्म्य तथा कश्यपप्रायश्चित्तकथा (Glory of the Gayatrī–Sarasvatī Tīrthas and the Atonement Narrative of Kaśyapa)
ဤအဓ್ಯಾಯတွင် စူတာက ဂါယတရီ–သရஸဝတီ တီရ္ထနှစ်ခုကို အခြေခံသည့် သန့်စင်ပေးသော အိတိဟာသကို ပြောမည်ဟု ကတိပြုကာ စတင်သည်။ ထို့နောက် ပရိက္ခစ် မင်းကြီး၏ နာမည်ကြီးဖြစ်ရပ်ကို ပြန်လည်ဖော်ပြသည်။ မုဆိုးထွက်စဉ် သမာဓိဝင်နေသော ရှင်တော်တစ်ပါးကို မလေးစားဘဲ သေသောမြွေကို သူ၏ပခုံးပေါ်တင်လိုက်သဖြင့် ရှင်တော်၏သား ရှရင်ဂီက “၇ ရက်အတွင်း တက္ရှက မြွေကိုက်၍ သေမည်” ဟု ကျိန်စာချသည်။ မင်းကြီးက ကာကွယ်ရေးများ ပြုလုပ်သော်လည်း အဆိပ်ဖယ်ရှားနိုင်သော မန္တရိက ဗြာဟ္မဏ ကာရှျယပက လာရောက်ကာကွယ်ရန် ခရီးထွက်သည်။ တက္ရှကက ကာရှျယပကို တားဆီး၍ ဗညန်ပင်ကို မီးလောင်စေကာ သေစေနိုင်သည့် အင်အားကို ပြသသည်။ ကာရှျယပက မန္တရဖြင့် သစ်ပင်နှင့် အပေါ်ရှိလူကို ပြန်လည်အသက်သွင်းသော်လည်း တက္ရှကက ငွေကြေးဖြင့် လှည့်ဖျားကာ ပြန်လှည့်စေသည်။ နောက်ဆုံးတွင် တက္ရှကသည် သစ်သီးအတွင်း ပိုးကောင်အဖြစ် ဖုံးကွယ်ကာ မင်းကြီးကို ကိုက်သတ်သည်။ ထို့နောက် ကာရှျယပ၏ သီလဆိုင်ရာ အကျပ်အတည်းသို့ ပြောင်းလဲသည်။ လူမှုအရ “ကယ်တင်နိုင်သော်လည်း လောဘကြောင့် မကယ်တင်” ဟု ပြစ်တင်ခံရသဖြင့် သူသည် ရှင်တော် ရှာကလျထံ အကြံဉာဏ်တောင်းသည်။ ရှာကလျက သိသိသာသာ အသက်ကယ်နိုင်ရာကို လောဘကြောင့် ငြင်းပယ်ခြင်းသည် အလွန်ကြီးမားသော အပြစ်ဟု သတ်မှတ်ကာ လူမှုနှင့် ဝိညာဉ်ရေး အကျိုးဆက်များ ပြင်းထန်ကြောင်း ဆိုသည်။ ကုစားလမ်းအဖြစ် တောင်ပိုင်းသမုဒ္ဒရာ–စေတုဒေသနှင့် ဂဏ္ဍမాదနနှင့် ဆက်စပ်သော နေရာ၌ ရှိသည်ဟု ဆိုသော ဂါယတရီနှင့် သရஸဝတီ တီရ္ထတို့သို့ သွားရန် ညွှန်ကြားသည်။ ကာရှျယပက နိယမများ ထိန်းသိမ်းကာ သင်္ကల్పဖြင့် ရေချိုးပြီး ချက်ချင်း သန့်စင်ရသည်။ ဂါယတရီနှင့် သရஸဝတီ ဒေဝီတို့ ပေါ်ထွန်းလာကာ တီရ္ထ၏ နေထိုင်ရာရုပ်သဏ္ဍာန်များဟု မိမိတို့ကိုယ်ကို ဖော်ပြ၍ ကောင်းချီးပေးသည်။ ကာရှျယပ၏ ဗေဒမိခင်၊ ဗိဒ္ယာ၏ ရုပ်သဏ္ဍာန်ဟု ချီးမွမ်းသည့် စတုတ္တကိုလည်း လက်ခံသည်။ အဆုံးတွင် ဤတီရ္ထတို့နှင့် ဆက်စပ်၍ ရေချိုးခြင်း၊ နားထောင်ခြင်းတို့က သန့်စင်အကျိုးကို ပေးကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။
Adhyaya 42
ऋणमोचन–देवतीर्थ–सुग्रीव–नल–नीलादि तीर्थमाहात्म्य (Release from Debts and the Glories of Key Setu Tīrthas)
ဤအধ্যာယတွင် သီရိစူတ (Śrī Sūta) သည် ရှင်ရသေ့များအား စေတုဒေသရှိ တီရ္ထများ၏ “ဝိုင်ဘဝ” (ဂုဏ်သတ္တိနှင့် အကျိုးသက်ရောက်မှု) ကို စာရင်းပြုဖော်ပြသည်။ အစမှာ Ṛṇamocana တီရ္ထဖြစ်ပြီး ရှိသီ-ऋṇa၊ ဒေဝ-ऋṇa၊ ပိတೃ-ऋṇa ဟူသော အကြွေးသုံးမျိုးကို ပျောက်ကင်းစေသည်ဟု ဆိုသည်။ ဤအကြွေးများသည် ဗြဟ္မစရိယ စည်းကမ်းမလိုက်နာခြင်း၊ ယဇ్ఞမပြုခြင်း၊ မျိုးဆက်မတည်မြဲခြင်းတို့ကြောင့် ဖြစ်ပေါ်ကြောင်းရှင်းပြပြီး ထိုနေရာတွင် ရေချိုးခြင်းဖြင့် အကြွေးကင်းလွတ်ကြောင်း ကြေညာသည်။ ထို့နောက် ပဏ္ဍဝတို့နှင့် ဆက်နွယ်သော “မဟာတီရ္ထ” ကို ဖော်ပြကာ မနက်/ညနေ သတိရခြင်းသည် တီရ္ထကြီးများတွင် ရေချိုးသကဲ့သို့ အကျိုးရှိကြောင်း၊ တర్పဏ၊ ပူဇာအလှူနှင့် ဗြာဟ္မဏကို အစာကျွေးခြင်းတို့ကို ကုသိုလ်ကြီးဟု သတ်မှတ်သည်။ နောက်တစ်ဆင့် Devatīrtha/Devakuṇḍa ကို အလွန်ရှားပါး၍ ရောက်ရှိရန်ခက်ခဲသော တီရ္ထဟု ဆိုပြီး ထိုနေရာတွင် ရေချိုးခြင်းသည် ဝေဒယဇ్ఞကြီးများနှင့် တူညီသော ပုဏ္ဏားရရှိစေကာ အပြစ်ပျက်စီး၍ မြင့်မားသော လောကများသို့ ရောက်စေသည်ဟု ဖော်ပြသည်။ ၂ မှ ၆ ရက်အထိ အနည်းငယ်နေထိုင်ခြင်းနှင့် ထပ်ခါထပ်ခါ ရေချိုးခြင်းတို့ကိုလည်း အလွန်အစွမ်းထက်ဟု ဆိုသည်။ ထို့နောက် Sugrīvatīrtha သည် နေရောင်လောကသို့ ရောက်စေခြင်း၊ အပြစ်ကြီးများကို ပြေငြိမ်းစေခြင်းနှင့် ရေချိုးခြင်း၊ သတိရခြင်း၊ ဥပဝါသ (အစာရှောင်) နှင့် တర్పဏပါသော အဘိသေကတို့ဖြင့် ယဇ్ఞအကျိုးကြီးများရစေသည်ဟု ဆိုသည်။ Nalatīrtha နှင့် Nīlatīrtha တို့သည် သန့်စင်မှုနှင့် မဟာယဇ్ఞတူညီမှုကို ထပ်မံဖော်ပြပြီး Nīla ကို အဂ္နိ၏သားအဖြစ် တည်ထောင်သူဟု ချီးမြှောက်သည်။ နောက်ဆုံးတွင် ဝါနရတို့ တည်ထောင်သော တီရ္ထကွန်ယက်နှင့် Vibhīṣaṇa ၏ တီရ္ထများကို ဖော်ပြကာ ဒုက္ခ၊ ရောဂါ၊ ဆင်းရဲမှု၊ မကောင်းသော အိပ်မက်နှင့် နరకဒဏ်တို့ကို ဖယ်ရှား၍ ဝိုင်ကුණ္ဌတူ မပြန်လာရသော အခြေအနေကို ပေးသည်ဟု ဆိုသည်။ အဆုံးပိုဒ်များတွင် စေတု/ဂန္ဓမာဒန ဒေသသည် ရာမချန္ဒရ၏ အမိန့်အောက်တွင် ဒေဝ၊ ပိတೃ၊ ရသေ့တို့၏ အမြဲတမ်းနေရာဟု ကြေညာပြီး ဤအကြောင်းကို ဖတ်ခြင်း/နားထောင်ခြင်းဖြင့် ဒုက္ခပျောက်ကင်းကာ ကైవလျသို့ ရောက်ကြောင်း ဖလသရုတိ ပြုသည်။
Adhyaya 43
रामनाथ-महालिङ्ग-माहात्म्यम् (Glory of the Rāmanātha Mahāliṅga)
ဤအဓ್ಯಾಯ၌ သီရိစူတက ရာမနာထ/ရာမေရှ்வရ မဟာလင်္ဂ၏ မဟာတ္မယကို တိတိကျကျ တည်ဆောက်ဖော်ပြသည်။ အစတွင် ဤကഥာကို နားထောင်ခြင်းက လူသား၏ အပြစ်များကို လွတ်ကင်းစေကြောင်း ဖလပြောဆိုပြီး၊ ရာမက တည်ထောင်သော လင်္ဂကို တစ်ကြိမ်တည်း ဒർശနပြုခြင်းပင် ရှိဝ-သာယုဇ္ယ (ရှင်ဝနှင့် ပေါင်းစည်းခြင်း) သို့ ရောက်စေနိုင်ကြောင်း မြှင့်တင်ထားသည်။ ယုဂကာလတွက်ချက်မှုကို အသုံးပြု၍ ကလိယုဂတွင် ပူဇော်သက္ကာနှင့် သဒ္ဓါဆက်သွယ်မှု၏ အကျိုးသည် မြန်ဆန်၍ မျိုးပွားတိုးပွားကြောင်း ဆိုသည်။ ထိုနေရာတွင် တီရ္ထအားလုံး၊ ဒေဝတားများ၊ ရှင်ရသေများနှင့် ဘိုးဘွားများ တည်ရှိကြောင်း ဖော်ပြကာ၊ သတိရခြင်း၊ ချီးမွမ်းခြင်း၊ ပူဇော်ခြင်းနှင့် နာမတော်ကို ထုတ်ဆိုခြင်းတောင် ဒုက္ခနှင့် သေပြီးနောက် အပြစ်ဒဏ်မှ ကာကွယ်သော သီလနည်းလမ်းများဟု ရှင်းလင်းသည်။ ဒါနဲ့အတူ ဖလရှရုတိစာရင်းရှည်တစ်ခုက ဒർശန သို့မဟုတ် ချီးမွမ်းခြင်းဖြင့် အပြစ်ကြီးများပင် ပျောက်ကွယ်ကြောင်း ရေတွက်ဖော်ပြသည်။ နောက်ပိုင်းတွင် မဟာလင်္ဂကို ဗဟိုထားသော ဘက္တိ ၈ မျိုးကို သတ်မှတ်သည်—ဘက္တများကို ဝန်ဆောင်ခြင်း၊ ပူဇော်မှုဖြင့် ဘုရားကို ပျော်ရွှင်စေခြင်း၊ ကိုယ်တိုင်ပူဇော်ခြင်း၊ ကိုယ်ခန္ဓာအားထုတ်၍ ဘုရားအတွက် လုပ်ဆောင်ခြင်း၊ မဟာတ္မယကို အာရုံစိုက်နားထောင်ခြင်း၊ ဘက္တိအာရုံကို ကိုယ်ခန္ဓာဖြင့် ဖော်ထုတ်ခြင်း၊ အမြဲသတိရခြင်း၊ လင်္ဂကို အခြေခံ၍ အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းပြုခြင်း—ဟူ၍ လူမှုအဆင့်အတန်းမရွေး လက်လှမ်းမီကြောင်း အလေးပေးသည်။ အဆုံးတွင် ဘုရားကျောင်းတည်ဆောက်ခြင်းနှင့် အဘိသေက (နို့၊ ဒိန်ချဉ်၊ ဂျီ၊ ပဉ္စဂဝျ၊ သစ်သီးရည်၊ မွှေးရေ၊ ဝေဒမန်တရ ရွတ်ဖတ်ခြင်း) နည်းလမ်းများကို ဖော်ပြပြီး၊ အကျိုးနှင့် လောကာများကို ခွဲခြားကာ၊ ဆက်လက်ဝန်ဆောင်သူတို့အတွက် လောကီစည်းစိမ်နှင့် မောက္ခကို အကျယ်တဝင့် အာမခံ၍ ပိတ်သိမ်းသည်။
Adhyaya 44
रामेश्वरलिङ्गप्रतिष्ठा, कुबेरजलदर्शनविधि, तथा रामस्तोत्रफलश्रुति (Rāmeśvara Liṅga-Installation, Kubera’s Vision-Water Rite, and the Fruit of Rāma-Stotra)
ဤအধ্যာယတွင် စူတက ရှင်များ၏မေးမြန်းမှုကို ဖြေကြားကာ လင်္ကာစစ်ပွဲ၏အဆင့်ဆင့်ကို ဖော်ပြသည်။ ရာမသည် သမုဒ္ဒရာအနားသို့ရောက်ပြီး တံတားတည်ဆောက်ကာ လင်္ကာသို့ဝင်ရောက်၍ ရက္ခသစစ်ခေါင်းဆောင်ကြီးများနှင့် တိုက်ခိုက်သည်။ နာဂါစတြာကြောင့် ရာမနှင့် လက္ခမဏတို့ ချည်နှောင်ခံရသော်လည်း ဂရုဍက ကယ်တင်၍ လွတ်မြောက်စေသည်။ နောက်ဆုံးတွင် မာတလီနှင့် အိုင်န္ဒြရထ စသည့် ဒေဝကူညီမှုဖြင့် အိန္ဒြဇစ်နှင့် ရာဝဏတို့ကို အနိုင်ယူသည်။ ထို့နောက် ပူဇော်ပွဲနည်းပညာသို့ ပြောင်းလဲကာ ဝိဘီရှဏက ကုဗေရပို့သော သန့်ရှင်းရေကို မိတ်ဆက်သည်။ ထိုရေကို မျက်စိပေါ်လိမ်းလျှင် ဖုံးကွယ်နေသော (antarhita) သတ္တဝါများကို မြင်နိုင်သဖြင့် စစ်မြေပြင်တွင် မြင်သာမှုနှင့် မဟာဗျူဟာပြတ်သားမှု ပြန်လည်ရရှိသည်။ အောင်ပွဲပြီးနောက် ဒဏ္ဍကာရဏျမှ ရှင်များ (အဂஸတျကို ဦးတည်၍) လာရောက်ကာ ရာမစတိုးတရကို ရွတ်ဆိုပြီး၊ ဖလရှရုတိအရ ရွတ်ဖတ်သူအား ကာကွယ်ခြင်းနှင့် သန့်စင်ခြင်း အကျိုးများကို ကတိပြုသည်။ ရာမသည် ရာဝဏကို သတ်ခြင်းကြောင့် ကျန်ရှိနိုင်သော ပာပအညစ်အကြေးကို မေးမြန်းရာ ရှင်များက ရှိဝအာရ္ချနာနှင့် ဂန္ဓမာဒနတောင်ပေါ်တွင် လင်္ဂပရတိဋ္ဌာ ပြုလုပ်ရန် ညွှန်ကြားသည်။ ဟနုမာန်ကို ကိုင်လာသို့ စေလွှတ်၍ လင်္ဂကို ယူဆောင်လာစေပြီး၊ နောက်ဆုံးတွင် «ရာမေရှွရ» ဟု ခေါ်သော ရှိဝလင်္ဂကို တည်ထောင်ပူဇော်ကာ ၎င်း၏ ဒർശနနှင့် စေဝာအတွက် မဟာပုဏ္ဏာ အကျိုးကို ချီးမြှောက်ဖော်ပြသည်။
Adhyaya 45
हनूमद्विषाद-रामोपदेशः (Hanumān’s Distress and Rāma’s Instruction at Setu)
ဤအধ্যာယတွင် စေတု၌ လင်္ဂတည်ထောင်ပူဇော်ရာအခါ ဖြစ်ပွားသော သာသနာရေး-ကျင့်ဝတ်ရေး ဆွေးနွေးခန်းကို ဖော်ပြသည်။ ဟနုမာန်သည် ကိုင်လာသမှ မြန်မြန်ပြန်လာ၍ တပသဖြင့် ရှီဝ၏ ကရုဏာကို ရယူကာ မင်္ဂလာလင်္ဂတစ်ဆူကို ယူဆောင်လာသော်လည်း၊ ရာမသည် စီတာပြုလုပ်ထားသော သဲလင်္ဂကို ရှင်ရသီများနှင့် နတ်တော်များ၏ သက်သေဖြင့် တည်ထောင်ပြီး ပူဇော်နေသည်ကို တွေ့ရသည်။ ထိုအရာကို မိမိ၏ ဝန်ဆောင်မှုကို မလေးစားသကဲ့သို့ ထင်မြင်ကာ ဟနုမာန်သည် ဝမ်းနည်းခြင်း၊ ကိုယ်တိုင်ကို အပြစ်တင်ခြင်း၊ ဒေါသထွက်ခြင်းတို့ဖြင့် ကိုယ်ခန္ဓာကို စွန့်ပစ်လိုသည့်အထိ စိတ်ထိခိုက်သည်။ ရာမသည် စိတ်ကို တည်ငြိမ်စေသော အမိန့်တော်ဖြင့်—အတ္တကို ကမ္မကြောင့် မွေး-သေ လည်ပတ်မှုမှ ခွဲခြားသိမြင်ရန်၊ သုံးခန္ဓာကို ကျော်လွန်သော နိရ္ဂုဏ အတ္တကို အဒွိတသဘောဖြင့် စဉ်းစားရန်—ဟောကြားသည်။ ထို့ပြင် သစ္စာတရား၊ အဟിംသာ၊ အာရုံထိန်းချုပ်မှု၊ အပြစ်ရှာခြင်းကို ရှောင်ကြဉ်မှု၊ နတ်တော်များကို ပုံမှန်ပူဇော်မှုတို့ကို ကျင့်ဝတ်အဖြစ် သတ်မှတ်ပေးသည်။ ကိုယ်ခန္ဓာ၏ မသန့်ရှင်းမှုနှင့် အနိစ္စသဘောကို ထောက်ပြကာ ဝိုင်ရာဂျာကို မွေးမြူစေသည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ရာမသည် အချိန်ကန့်သတ်ချက်ကြောင့် စီတာ၏ သဲလင်္ဂကို အရင်တည်ထောင်ရခြင်းကို ရှင်းပြပြီး၊ ဟနုမာန်၏ ကိုင်လာသလင်္ဂကိုလည်း တည်ထောင်ပေးမည်ဟု ကတိပြုသည်။ ဟနုမာဒီဣශ්ဝရနှင့် ရာဃဝေဣශ්ဝရတို့ကို ဒർശနဖြင့် ဆက်စပ်စေသော အမည်နှင့် ဘုရားဖူးသဘောတရားကို ပေးအပ်သည်။ လင်္ဂများစွာကို စာရင်းပြုဖော်ပြပြီး နောက်ဆုံးတွင် ရှီဝ၏ «တစ်ဆယ့်တစ်ရုပ်» သဘောတရားကို အမြဲတည်ရှိသကဲ့သို့ ပြသသည်။ ဟနုမာန်သည် သဲလင်္ဂကို ဆွဲထုတ်ရန် ကြိုးစားသော်လည်း မအောင်မြင်ဘဲ အားထုတ်မှုတိုးလာကာ သွေးယိုလဲကျသည်။ ထိုအခါ ရာမ၊ လက္ခမဏ၊ စီတာနှင့် ဝါနရများက ကရုဏာဖြင့် ချဉ်းကပ်လာကာ ကိုယ်ခန္ဓာ၏ ကန့်သတ်မှုနှင့် သာသနာတည်မြဲမှုတို့ကို ထင်ဟပ်စေသည့် အဆုံးသတ်ဖြစ်သည်။
Adhyaya 46
Hanūmat-stuti, Hanūmat-kuṇḍa-māhātmya, and Setu-liṅga Context (हनूमत्स्तुति-हनूमत्कुण्डमाहात्म्य-सेतुलिङ्गप्रसङ्गः)
အဓ್ಯಾಯ ၄၆ တွင် အပိုင်းသုံးခု ဆက်စပ်စွာ ဖော်ပြထားသည်။ (၁) ရာမသည် မူးလဲနေသော ဟနုမာန်အား ခေါ်ဆိုကာ လင်္ကာမစ်ရှင်အတွင်း ပြုလုပ်ခဲ့သည့် ဝန်ဆောင်မှုများကို အစဉ်လိုက် သတိရစေသည်—သမုဒ္ဒရာကို ကျော်ဖြတ်ခြင်း၊ မိုင်နာကနှင့် ဆူရာစာကို တွေ့ခြင်း၊ အရိပ်ဖမ်း ရက္ခသီကို အနိုင်ယူခြင်း၊ လင်္ကာသို့ ဝင်ရောက်ခြင်း၊ စီတာကို ရှာဖွေတွေ့ခြင်း၊ စူဍာမဏိကို လက်ခံခြင်း၊ အရှိုကဝနကို ဖျက်ဆီးခြင်း၊ ရက္ခသများနှင့် စစ်ခေါင်းဆောင်များကို တိုက်ခိုက်ခြင်း၊ ပြန်လည်ရောက်ရှိခြင်း။ ထိုသို့ဖြင့် ဘက္တိသည် အန္တရာယ်ကို ရင်ဆိုင်သည့် ကိုယ်တိုင်သစ္စာတည်မှုဟု ရာမက ထင်ရှားစေပြီး၊ ဘက္တ၏ ရှိနေမှုမရှိလျှင် နိုင်ငံတော်၊ ဆွေမျိုး၊ အသက်တောင် အဓိပ္ပါယ်မရှိဟု သဘောတရားကြေညာသည်။ (၂) ဟနုမာန်သည် ပြန်လည်သတိရလာကာ ရာမကို ဟရီ/ဗိဿနုအဖြစ်နှင့် နရစിംဟ၊ ဝရာဟ၊ ဝာမန စသည့် အဝတာရပုံစံများအဖြစ် စနစ်တကျ စတိုးထရကို ဆက်ကပ်သည်။ ထို့နောက် စီတာကို လက္ခမီ/သရီ၊ ပရကృతి၊ ဝိဒျာ နှင့် ကရုဏာမိခင်သဘောတရားအဖြစ် အလွှာလိုက် ချီးမွမ်းသည်။ ဤစတိုးထရကို “ပာပနာရှန” ဟု သတ်မှတ်ကာ ဖတ်သူ/နားထောင်သူတို့အတွက် လောကီအကျိုးနှင့် မောက္ခအကျိုးကို ပေးနိုင်သည်ဟု ဆိုသည်။ (၃) နိဂုံးတွင် နေရာသဘောတရားကို ရာမက ရှင်းပြသည်—လင်္ဂနှင့် ပတ်သက်သော ကျူးလွန်မှုတစ်ရပ်သည် မဟာဒေဝတများတောင် မပြန်လည်ဖျက်သိမ်းနိုင်ကြောင်း၊ ဟနုမာန် လဲကျရာနေရာကို “ဟနုမတ်ကுண္ဍ” ဟု အမည်ပေးကာ ဂုဏ်သတင်းတည်စေကြောင်း။ ထိုကန်တွင် ရေချိုးခြင်းသည် မဟာမြစ်ကြီးများထက် ပိုမိုပုဏ္ဏားရှိပြီး၊ ကမ်းနားတွင် ရှရဒ္ဓနှင့် တီလိုဒက ပူဇော်မှုများ ပြုလုပ်ရန် ညွှန်ကြားကာ ဘိုးဘွားတို့အတွက် အကျိုးဆက်များကို ဖော်ပြသည်။ အဆုံးတွင် စေတုအနီး တည်ထောင်ပူဇော်မှုများနှင့် ဖတ်/နားထောင်သူတို့သည် သန့်စင်ကာ သီဝလောက၌ ဂုဏ်ရရှိမည်ဟု ဖလရှရုတိက ကတိပြုသည်။
Adhyaya 47
Rāvaṇa-vadha-hetukā Brahmahatyā-śāntiḥ — Rāmeśvara-liṅga-pratiṣṭhā ca (Chapter 47)
ဤအধ্যာယတွင် ရှေးဋ္ဌာန ရှိသီတံများက စူတာအား သဘောတရားနှင့် သီလကျင့်ဝတ်ဆိုင်ရာ မေးခွန်းတစ်ရပ်ကို မေးကြသည်။ ရာဝဏကို သတ်ပြီးနောက် ရာဃဝ (ရာမ) အပေါ်တွင် ဘြဟ္မဟတ္ယာ (ဗြာဟ္မဏကို သတ်ခြင်းကြောင့် ဖြစ်သော အလွန်ကြီးမားသည့် မသန့်ရှင်းမှု) မည်သို့ ဖြစ်နိုင်သနည်း၊ ရာဝဏသည် ရက္ခသသာဟု သတ်မှတ်ကြသော်လည်းဟူ၍ ဖြစ်သည်။ စူတာက မျိုးရိုးဇာတ်ကြောင်းကို ပြောသည်—ဗြဟ္မာမှ ပေါက်ဖွားသော ပုလஸ္တျာမှ ဗိශ්ရဝသ ဖြစ်လာပြီး၊ ဗိශ්ရဝသနှင့် ရက္ခသ စုမာလီ၏ သမီး ကైကစီ တို့မှ သားလေးဦး (ရာဝဏ/ဒသဂရီဝ၊ ကုမ္ဘကရဏ၊ ဗိဘီရှဏ) နှင့် သမီး ရှူရပဏခာ မွေးဖွားသည်။ ကဲကစီက မကောင်းသော ဆန္ဓျာအချိန်တွင် လာရောက်သဖြင့် ဗိශ්ရဝသက ရက်စက်သော ရက္ခသသားများ မွေးမည်ဟု ခန့်မှန်းသော်လည်း နောက်ဆုံးမွေး ဗိဘီရှဏသည် ဓမ္မရှိ၍ သာස්တရသိသူ ဖြစ်မည်ဟု ဆိုသည်။ ထို့နောက် ရာဝဏနှင့် ကုမ္ဘကရဏတို့သည် ဗိශ්ရဝသနှင့် ပုလஸ္တျာမှတဆင့် ဗြာဟ္မဏ မျိုးရိုးနှင့် ဆက်နွယ်နေသဖြင့် သူတို့ကို သတ်ခြင်းက ရာမအပေါ် ဘြဟ္မဟတ္ယာသဘော မသန့်ရှင်းမှုကို ဖြစ်စေသည်ဟု ဖော်ပြသည်။ ထိုအပြစ်ကို သက်သာစေရန် ရာမသည် ဝေဒပညာနည်းလမ်းအတိုင်း ရာမေရှွရ (ရာမနာထ) လိင်္ဂကို တည်ထောင်ကာ ဘြဟ္မဟတ္ယာ-ဝိမောစန (အပြစ်ကင်းလွတ်ရာ) ဟု ကျော်ကြားသော တီရ္ထကို ထူထောင်သည်။ ထိုသန့်ရှင်းရာဝန်းကျင်တွင် အာဒိတျ၊ စောမ၊ အဂ္ဂိ၊ ယမ၊ ဝရုဏ၊ ဝါယု၊ ကုဗေရ စသည့် ဒိသတော်တော်များနှင့် ဝိနာယက၊ ကုမာရ၊ ဝီရဘဒ္ဒရ နှင့် ရှိဝ၏ ဂဏများ တည်ရှိကြောင်းလည်း ဖော်ပြသည်။ အလွန်ပြင်းထန်သော ဘြဟ္မဟတ္ယာကို မြေအောက်အပေါက်တွင် ချုပ်နှောင်ထားပြီး မထွက်ပေါ်စေရန် ဘိုင်ရဝကို ကာကွယ်သူအဖြစ် တည်ထောင်ထားသည်ဟု ဆိုသည်။ နောက်ဆုံးတွင် ရာမက ပူဇော်ရေး ဆက်လက်ပြုလုပ်ရန် ဗြာဟ္မဏ ပူရောဟိတ်များကို ခန့်အပ်ကာ ရွာများ၊ ငွေကြေး၊ အလှဆင်ပစ္စည်းများ၊ အဝတ်အထည်များကို ဒါနပြုသည်။ ဖလရှရုတိအရ ဤအধ্যာယကို ဖတ်ခြင်း၊ နားထောင်ခြင်းဖြင့် အပြစ်များကင်းစင်၍ ဟရိနှင့် စာယုဇ္ယ (တစ်ရပ်တည်းပေါင်းစည်းခြင်း) ကို ရရှိမည်ဟု သတ်မှတ်ထားသည်။
Adhyaya 48
अध्याय ४८: रामनाथसेवा-माहात्म्यं तथा ब्रह्महत्या-प्रायश्चित्तोपदेशः (Chapter 48: The Glory of Service to Rāmanātha and Instruction on Expiation for Major Transgressions)
သုတက ရှင်တော်များအား နေရာအခြေပြု သင်ခန်းစာတစ်ရပ်ကို ပြောကြားသည်။ ပဏ္ဍျာဘုရင် သင်္ကရာသည် ဝေဒသိပ္ပံကို သိရှိ၍ ယဇ်ပူဇော်ရေးရာကို လိုက်နာသူဖြစ်သော်လည်း အမဲလိုက်စဉ် အန္တရာယ်ရှိသော တောထဲဝင်ကာ တိတ်ဆိတ်သော တပသီကို တောကောင်ဟု မှားယွင်းထင်ပြီး သတ်မိသည်။ ထို့နောက် တပသီ၏ ဇနီးကိုပါ သတ်မိသဖြင့် ဘြဟ္မဟတ္ယာနှင့် မိန်းမသတ်မှုတို့ ပေါင်းစည်းသည့် အပြစ်ကြီးကို ဖြစ်စေသည်။ သားက ငိုကြွေးရာတွင် ရှင်တော်များက မရဏသဘော၊ ကမ္မအကျိုးဆက်နှင့် ဥပနိသဒ်များသင်ကြားသည့် အဒွိတ ဘြဟ္မန်ကို အခြေခံ၍ သဘောတရားဖြင့် သက်သာစေကြသည်။ ထို့ပြင် လက်တွေ့အလုပ်အဖြစ် အရိုးများကို စုဆောင်း၍ ရှရဒ္ဓာနှင့် ဆက်စပ်ပူဇော်ပွဲများ ပြုလုပ်ကာ ရာမစေတုအနီး ရာမနာထ၏ ကွင်းပြင်တွင် အရိုးအကျန်ကို တည်ထားရန် ညွှန်ကြားသည်။ သား (ဇာင်္ဂလ၊ ရှာကလျ၏ သား) သည် အမှုကို ပြီးစီးပြီးနောက် မိဘနှစ်ပါးကို ဗိဿဏုကဲ့သို့ သရုပ်ပြသည့် အိပ်မက်မြင်ကွင်းကို ရရှိကာ သေပြီးနောက် ကောင်းမွန်သော အခြေအနေကို သက်သေပြသည်။ နောက်တစ်ဖန် ရှင်တော်များက ဘုရင်ကို ပြစ်တင်၍ မီးထဲဝင်ကာ အပြစ်ဆပ်ရန် တောင်းဆိုသော်လည်း ကိုယ်မဲ့အသံတစ်ခုက တားဆီးပြီး စနစ်တကျ ပရాయရှ္စိတ္တကို ပေးသည်။ တစ်နှစ်တိုင်တိုင် တစ်နေ့သုံးကြိမ် ရာမတည်ထောင်သော လင်္ဂ (ရာမနာထ) ကို ပတ်လည်လှည့်ခြင်း၊ ဦးချခြင်း၊ ဂီ၊ နို့၊ ပျားရည်ဖြင့် နေ့စဉ် အဘိသေက ပြုခြင်း၊ နိုင်ဝေဒျနှင့် ပယသာ ဆက်ကပ်ခြင်း၊ နှမ်းဆီမီးပူဇော်ခြင်းတို့ဖြင့် သစ္စာရှိစွာ ဝတ်ပြုရန် ဖြစ်သည်။ ဤဝတ်ပြုမှုသည် အပြစ်ကြီးများကိုပါ ပျော်ကင်းစေပြီး နားထောင်ဖတ်ရွတ်ခြင်းက သန့်စင်မှုနှင့် ရာမနာထကို ရောက်ရှိစေသည်ဟု ဆိုကာ ဘုရင်သည် လိုက်နာပြီး နိုင်ငံရေးတည်ငြိမ်ကာ ချမ်းသာစွာ အုပ်ချုပ်သည်။
Adhyaya 49
स्तोत्राध्यायः — Rāmanātha (Rāmeśvara) Stotra and Phalaśruti
သုတက “မဟာပုဏ္ဏ” စတုတ္ထရအခန်းကို မိတ်ဆက်ကာ တည်ထားသော လိင်္ဂ၌ ရာမနာထ (ရာမေရှွရ) သီဝကို ဗဟိုပြုထားသည်။ ရာမ၊ လက္ခမဏ၊ စီတာ၊ စုဂရీవနှင့် ဝါနရများက အစဉ်လိုက် စတုတ္ထရများ ပူဇော်ကြပြီး နောက်တော်တော်များများသော ဒေဝတားနှင့် ရှိများလည်း ပါဝင်ကာ သီဝကို ဘက္တိအမည်များ (ရှူလင်၊ ဂင်္ဂါဓရ၊ ဥမာပတိ၊ တြိပုရဃ္န) နှင့် ဒဿနဆိုင်ရာ သဘောတရားများ (သက္ခိန်၊ သတ်-စစ်-အာနန္ဒ၊ နိရလေပ၊ အဒွယ) ဖြင့် ချီးမွမ်းကြသည်။ ပြောသူတစ်ဦးချင်းစီက သီလနှင့် မုက္ခတိအလိုဆန္ဒကို ဖော်ပြသည်—လက္ခမဏက မွေးဘဝအဆက်ဆက် မပြတ်ဘက္တိနှင့် ဝေဒကျင့်ဝတ်ကို ထိန်းသိမ်း၍ “အသတ်မားဂ” ကို ရှောင်ကြဉ်ရန် ဆုတောင်းသည်။ စီတာက အိမ်ထောင်သစ္စာနှင့် မှန်ကန်သော ရည်ရွယ်ချက်ကို ကာကွယ်ပေးရန် တောင်းဆိုသည်။ စုဂရీవ၊ ဝိဘီရှဏနှင့် ဝါနရများက ကြောက်ရွံ့မှု၊ ရောဂါ၊ ဒေါသ၊ လောဘ၊ မောဟတို့ ပြည့်နှက်သည့် သံသရာကို သမုဒ္ဒရာ/တောအဖြစ် ပုံဖော်ကာ ကယ်တင်ပေးရန် ဆုတောင်းကြသည်။ ဒေဝတားနှင့် ရှိများက ဘက္တိမရှိလျှင် ရိတုအကျင့်၊ ဝေဒပညာနှင့် တပဿယာတို့သည် အကျိုးမရှိကြောင်း၊ တစ်ကြိမ်တည်းသော ဒർശန/ထိတွေ့မှု/နမസ്കာရပင်လျှင် ပြောင်းလဲစေနိုင်ကြောင်း အတည်ပြုကြသည်။ သီဝက စတုတ္ထရကို ချီးကျူးကာ ဖလသြုတိကို ကြေညာသည်—ဖတ်ရွတ်ခြင်း သို့မဟုတ် နားထောင်ခြင်းဖြင့် ပူဇော်သကာ၏ အကျိုးနှင့် အလွန်ထူးကဲသော တီရ္ထကာရိယာများ၊ ရာမစေတု၌ နေထိုင်ခြင်းနှင့် တူညီသော ပုဏ္ဏကို ရရှိမည်။ ဆက်လက် ဂါယနပြုလျှင် အိုမင်းသေဆုံးခြင်းမှ လွတ်ကင်းကာ ရာမနာထနှင့် စာယုဇျမုက္ခတိကို ရောက်ရှိမည်ဟု ဆိုသည်။
Adhyaya 50
सेतुमाधववैभवम् (The Glory of Setumādhava and the Test of Royal Devotion)
သုတက မထုရာမြို့၏ စောမဝံသ မင်းဆက်မှ ဘုရင် ပုဏ္ယနိဓိ (ဂုဏနိဓိဟုလည်း ခေါ်) ၏ အဖြစ်အပျက်ကို ပြောကြားသည်။ ဘုရင်သည် ရာမစေတုသို့ ဘုရားဖူးခရီးထွက်ကာ ဓနုရှ္ကိုဋိ၌ သန့်စင်ရေချိုးပြီး ရာမနာထ (ရှင်ကရ) ကို ပူဇော်သည်။ ထို့နောက် စည်းကမ်းတကျ ကုသိုလ်ကံကောင်း အခမ်းအနားများနှင့် ဒါနများကို ဆောင်ရွက်ကာ တူလာပုရုရှ ဒါနကဲ့သို့ အလေးချိန်တင်လှူဒါန်းခြင်းကိုပါ ပြုလုပ်သည်။ ထိုအခါ မိဘမဲ့ အသက် ၈ နှစ်အရွယ် မိန်းကလေးတစ်ဦးကို တွေ့ရပြီး၊ သူမက သမီးအဖြစ် လက်ခံကာ ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ပေးရန် တင်းကျပ်သော အခြေအနေများနှင့်အတူ တောင်းဆိုသည်။ ဘုရင်နှင့် မိဖုရား ဝိန္ဓျာဝလီတို့က သမီးအဖြစ် လက်ခံကြသည်။ နတ်ဘုရားတို့၏ စမ်းသပ်မှုအဖြစ် လက္ခမီကို ဘုရင်၏ ဘက္တိကို စစ်ဆေးရန် စေလွှတ်ထားပြီး၊ ထို့နောက် ဗိဿဏုသည် ဗြာဟ္မဏ သာသနာ့တပသီအဖြစ် ဖုံးကွယ်လာသည်။ ဖုံးကွယ်ထားသော ဗိဿဏုက မိန်းကလေး၏ လက်ကို အင်အားဖြင့် ဆွဲယူသဖြင့် သူမက အော်ဟစ်ရာ ဘုရင်က ဝင်ကာကွယ်ပြီး “ဗြာဟ္မဏ” ကို ချည်နှောင်ကာ ရာမနာထ ဘုရားဝင်းအတွင်း ထိန်းသိမ်းထားသည်။ ညတွင် ဘုရင်သည် အိပ်မက်ဖြင့် အမှန်တရားကို သိမြင်ရသည်—ဖမ်းဆီးထားသူမှာ သံခွံ၊ စက်ရ၊ ဂဒါ၊ ပဒ္မနှင့် မာလာတို့ဖြင့် တန်ဆာဆင်ထားသော ဗိဿဏုဖြစ်ပြီး၊ မိန်းကလေးမှာ မဟာလက္ခမီဖြစ်သည်။ မနက်အရုဏ်တက်ချိန်တွင် ပြန်သွားကာ ဘုရားကို သိမြင်ပြီး စတုတ္တရများကို ရွတ်ဆိုပူဇော်ကာ ချည်နှောင်မှုအတွက် ခွင့်လွှတ်ရန် တောင်းပန်သည်။ ဗိဿဏုက ယခင်က ကာကွယ်မည်ဟု ကတိပြုထားသည့်အတိုင်း လုပ်ဆောင်ခြင်းဖြစ်၍ ဘက္တိကို ထင်ရှားစေသဖြင့် နှစ်သက်ကြောင်း မိန့်တော်မူသည်။ လက္ခမီကလည်း တည်မြဲသော အာဏာပိုင်စိုးမိုးမှု၊ သူတို့၏ ခြေတော်တို့အပေါ် မလျော့သော ဘက္တိ၊ ပြန်မလာရသော မောက္ခကို ပေးအပ်သည်။ အဆုံးတွင် ဗိဿဏုသည် စေတု၌ “စေတုမာဓဝ” အဖြစ် တည်နေမည်၊ စေတုကို ဘြဟ္မာနှင့် ရှင်ကရ/ရာမနာထတို့ပါဝင်၍ နတ်ဘုရားတို့က ကာကွယ်ထားသည်ဟု ကြေညာပြီး၊ ဤအခန်းကို ဖတ်ခြင်း/နားထောင်ခြင်းဖြင့် ဝိုင်ကွဏ္ဌသို့ ရောက်ကြောင်း ဆိုသည်။
Adhyaya 51
सेतुयात्राक्रमः (Setu-yātrā-kramaḥ) — The Prescribed Order of the Setu Pilgrimage
ဤအဓ್ಯಾಯသည် စေတုယာထရာကို သီလနှင့် ရိတုအဆင့်လိုက် လုပ်ဆောင်ရမည့် “လုပ်ထုံးလုပ်နည်းသဒ္ဓာဗေဒ” အဖြစ် ဖော်ပြသည်။ စူတာသည် ဒွိဇများအား သန့်ရှင်းရေးပြင်ဆင်မှု (ရေချိုး—snāna၊ ācamanam၊ နေ့စဉ်ဝတ္တရား)၊ ရာမနာထ/ရာဃဝအား ရည်မှန်းသဒ္ဓာတည်စေခြင်းနှင့် ဝေဒကျွမ်းကျင် ဘြာဟ္မဏများကို အစာကျွေးခြင်းကဲ့သို့ လူမှု-ဘာသာရေးတာဝန်များကို ညွှန်ပြသည်။ ယာထရာသမားသည် ဘသ္မ/တိရိပုဏ္ဍရ သို့မဟုတ် ဥဓ္ဓဝပုဏ္ဍရ၊ ရုဒ္ရాక్ష၊ တပသ္ယာ၊ စကားထိန်းသိမ်းမှုတို့ကို လိုက်နာပြီး အဋ္ဌာက္ခရာနှင့် ပဉ္စာက္ခရာ မန္တရများကို အချိန်မှန် ဂျပလုပ်ကာ အလှအပနှင့် အာရုံပျက်စေသည့်အရာများကို ရှောင်ကြဉ်ရသည်။ လမ်းခရီးတစ်လျှောက် စေတုမဟာတ္မယ၊ ရာမာယဏ သို့မဟုတ် ပုရာဏများကို ဆက်တိုက်ဖတ်ရှု/ရွတ်ဆိုခြင်း၊ ဓမ္မလိုက်နာခြင်း၊ ဒါန၊ ဧည့်ဝတ်ပြုခြင်းနှင့် ပူဇော်ခြင်းတို့ကို အခြေခံအဖြစ် သတ်မှတ်ထားသည်။ ပင်လယ်သို့ရောက်လျှင် ထူးခြားသော “ပါရှာဏဒါန” (ကျောက်တုံး ၁ လုံး သို့ ၇ လုံး ပူဇော်ခြင်း) ကို ပြုလုပ်ပြီးနောက် အာဝါဟန၊ နမസ്കာရ၊ အရ္ဃျ နှင့် ရေချိုးခွင့်တောင်းခြင်းကို မန္တရအဆင့်လိုက်ဖြင့် ဆောင်ရွက်ရသည်။ ထို့နောက် မန္တရရွတ်ဆိုမှုများနှင့်အတူ ရေချိုးပြီး ရှင်ရသီများ၊ ဒေဝတားများ၊ မျောက်တပ်/မဟာကာဗျမိတ်ဖက်များနှင့် ဘိုးဘွားများထံ တရ္ပဏ ပြုလုပ်ရာတွင် အမည်ခေါ်ပုံစံများကိုပါ ဖော်ပြထားသည်။ နောက်တစ်ဆင့်မှာ ရှရဒ္ဓ အစီအစဉ်ဖြစ်ပြီး စွမ်းအားအလိုက် ရိုးရိုး သို့မဟုတ် အရသာ ၆ မျိုးပါ အလှဆင်ပုံစံတို့ကို ရွေးချယ်နိုင်ကာ နွား၊ မြေ၊ တီလာ၊ ဟိရဏ္ယ စသည့် ဒါနများကို ပေးလှူရသည်။ ထို့ပြင် တီရ္ထစက်ဝိုင်းကိုလည်း ညွှန်ပြပြီး—စက္ကရတီရ္ထ၊ ကပိတီရ္ထ၊ စီတာကுண္ဍ၊ ဣဏမောစန၊ လက္ရှ္မဏတီရ္ထ၊ ရာမတီရ္ထ၊ ဟနုမတ်ကுண္ဍ၊ ဘြဟ္မကுண္ဍ၊ နာဂကுண္ဍ၊ အဂஸ္တျကுண္ဍ၊ အဂ္နိတီရ္ထ—နောက်ဆုံး ရာမေရှ္ဝရနှင့် စေတုမာဓဝကို ပူဇော်ကာ ဒါနထပ်မံပြု၍ စည်းကမ်းတကျ အိမ်ပြန်ပြီး လူထုကို အစာကျွေးခြင်းဖြင့် ပြီးဆုံးသည်။ နိဂုံးဖလသြရုတိတွင် စေတုယာထရာက్రమနှင့် စေတုမဟာတ္မယကို နားထောင်/ဖတ်ရှုခြင်းသည် သန့်စင်မှုနှင့် ဒုက္ခလျော့ပါးမှုကို ပေးပြီး ကိုယ်တိုင်မသွားနိုင်သူများအတွက်ပါ အကျိုးရှိကြောင်း ဆိုထားသည်။
Adhyaya 52
धनुष्कोटिमाहात्म्य (Dhanuṣkoṭi Māhātmya) — Ritual Merit of Snāna, Dāna, and Setu-Observances
အခန်း ၅၂ တွင် စူတမုနိက ရှင်သန့်ပညာရှိများအား ဓနုရှ္ကိုဋိ (ရာမစေတု) သည် အမြတ်တရားအထူးကွင်းဖြစ်၍ ဂျပ၊ ဟိုးမ၊ တပ၊ ဒါနတို့သည် အက္ခယ (မပျက်မယွင်း) အဖြစ် ဖြစ်ထွန်းကြောင်း မာဟာတ္မယအဖြစ် စနစ်တကျ ဟောကြားသည်။ အခြားတီရ္ထများတွင် ရေချိုးခြင်း သို့မဟုတ် အချိန်ကြာနေထိုင်ခြင်းနှင့် တူညီသည့် အကျိုးတရားများကို နှိုင်းယှဉ်ဖော်ပြပြီး မာဃလတွင် ရေချိုးခြင်း၊ နေ/လ ကြတ်တောက်ချိန်များ၊ အရ္ဓ-ဥဒယ၊ မဟာ-ဥဒယ စသည့် ယောဂများတွင် အကျိုးတရား ပိုမိုတိုးပွားကြောင်း သတ်မှတ်ထားသည်။ ဖလာရှရုတိအဖြစ် အပြစ်ပျောက်ကင်းခြင်း၊ သွားရာကောင်းကင် (သွဂ္ဂ) ရရှိခြင်းနှင့် ဝိုင်ရှ္ဏဝ/ရှိုင်ဝ အဆင့်များဖြစ်သော စာလိုက്യ၊ စာမီပျ၊ စာရူပျ၊ စာယုဇျ တို့ကို ရရှိနိုင်ကြောင်း ထည့်သွင်းဟောကြားသည်။ ထို့ပြင် ဒါနသည် စတ်ပါတ္ရ (လက်ခံထိုက်သူ) ထံသို့သာ ပေးရမည်ဟု သီလစည်းကမ်းတင်ပြပြီး သန့်မြတ်ရာနေရာတွင် မသင့်လျော်သော ပေးကမ်းမှုသည် ဝိညာဉ်ရေးအန္တရာယ်ဖြစ်ကြောင်း သတိပေးသည်။ ဝသိဋ္ဌ–ဒိလီပ ဆွေးနွေးခန်းတွင် စတ်ပါတ္ရ၏ အရည်အချင်း (ဝေဒအကျင့်၊ ပူဇော်ပွဲဆက်လက်ထိန်းသိမ်းမှု၊ ဆင်းရဲသော်လည်း သမာဓိရှိမှု) ကို သတ်မှတ်ပြီး လက်ခံထိုက်သူ မတွေ့လျှင် သင်္ကల్పနှင့် ရေဖြင့် သင်္ကေတပူဇော်ခြင်းကို အစားထိုးနည်းအဖြစ် ပြထားသည်။ နိဂုံးတွင် စေတုကို ဗိဿနု (စေတုမာဓဝ) က ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ပြီး ဒေဝတား၊ ရှင်ပညာရှိများနှင့် သတ္တဝါများ တက်ရောက်နေကြောင်း ဖော်ပြကာ ဘုရားကျောင်း/မဋ္ဌ/သန့်မြတ်ကမ်းပါးတို့တွင် စေတုကို သတိရဖတ်ရှုနားထောင်ခြင်း၏ အကျိုးတရားကိုလည်း ချဲ့ထွင်ထားသည်။
FAQs about Setubandha Mahatmya
It elevates Setu (the bridge-site) as a sanctified liminal geography where epic action becomes ritual memory, and where contact with designated tīrthas is framed as ethically transformative.
The section repeatedly associates Setu-related bathing and visitation with purification from transgressions (pāpa-kṣaya) and the accrual of merit through regulated acts such as snāna, recitation, and attentive listening.
The central legend is the Setubandha episode: Rāma’s alliance with the vānaras, the ocean’s propitiation, Nāla’s bridge-building, and the subsequent sanctification of multiple tīrthas along the Setu corridor.